ఉచ్ ఛుష్మా ఽ ఓషధీనాం గావో గోష్ఠాద్ ఇవేరతే । ధనꣳ సనిష్యన్తీనామ్ ఆత్మానం తవ పూరుష ॥ 12. 83 ఇష్కృతిర్ నామ వో మాతాథో యూయꣳ స్థ నిష్కృతీః । సీరాః పతత్రిణీ స్థన యద్ ఆమయతి నిష్కృథ
ఔషధాల శక్తి, గోవులు గోశాలలోనుంచి బయటికి వెళ్ళినట్టు, నెమ్మదిగా పోతుంది. ధనాన్ని సంపాదించే వారికి నీవే ప్రాణస్వరూపుడవు, ఓ పూరుషా!
అతి విశ్వాః పరిష్ఠా స్తేన ఇవ ఽ వ్రజమ్ అక్రముః । ఓషధీః ప్రాచుచ్యవుర్ యత్ కిం చ తన్వో రపః
అన్ని అడ్డంకులను దాటి, దొంగ గేదెల మందలోకి చొరబడినట్టు, ఈ ఔషధాలు కదిలిపోయాయి; శరీరంలో ఉన్న మలినమంతా పోయింది.
యద్ ఇమా వాజయన్న్ అహమ్ ఓషధీర్ హస్త ఽ ఆదధే । ఆత్మా యక్ష్మస్య నశ్యతి పురా జీవగృభో యథా
బలాన్ని కోరుతూ నేను ఈ ఔషధాలను చేతిలో పట్టుకున్నప్పుడు, వ్యాధి మూలం నశిస్తుంది; అది మరణ బంధం తొలగినట్టు.
యస్యౌషధీః ప్రసర్పథాఙ్గమ్-అఙ్గం పరుష్-పరుః । తతో యక్ష్మం వి బాధధ్వ ఽ ఉగ్రో మధ్యమశీర్ ఇవ
ఔషధాలు శరీరంలో ప్రతి భాగానికీ వ్యాపిస్తే, అక్కడ వ్యాధిని పూర్తిగా తొలగించండి; యుద్ధంలో మధ్యలో ఉన్న వీరుడు శత్రువును తరిమినట్టు.
సాకం యక్ష్మ ప్రపత చాషేణ కికిదీవినా । సాకం వాతస్య ధ్రాజ్యా సాకం నశ్య నిహాకయా
వ్యాధి, నీవు చాష పక్షితో, కికిడీవ పక్షితో కలిసి పోయిపో; గాలివాటుతో పాటు, మబ్బులు తొలగినట్టు నశించిపో.
అన్యా వో ఽ అన్యామ్ అవత్వ్ అన్యాన్యస్యా ఽ ఉపావత । తాః సర్వాః సంవిదానా ఽ ఇదం మే ప్రావతా వచః
మీలో ఒకటి మరొకదానిని కాపాడాలి, ఇంకొకటి ఇంకొకదానిని ఆదరించాలి; మీరు అన్నీ కలిసికట్టుగా ఉండి, నాకు ఈ దయను చూపండి.
యాః ఫలినీర్ యా ఽ అఫలా ఽ అపుష్పా యాశ్ చ పుష్పిణీః । బృహస్పతిప్రసూతాస్ తా నో ముఞ్చన్త్వ్ అꣳహసః
పండ్లిచ్చేవి, పండ్లులేనివి, పువ్వులేనివి, పువ్వులున్నవి — ఇవన్నీ బృహస్పతి ప్రసాదించినవే; అవన్నీ మమ్మల్ని కష్టాలనుండి విముక్తి చేయాలి.
ముఞ్చన్తు మా శపథ్యాద్ అథో వరుణ్యాద్ ఉత । అథో యమస్య పడ్వీశాత్ సర్వస్మాద్ దేవకిల్విషాత్
ఈ ఔషధాలు నన్ను శాపాలనుండి, వరుణుడి కోపం నుండి, యమధర్మరాజు బంధనాలనుండి, దేవతల అపరాధాలనుండి విముక్తి చేయాలి.
అవపతన్తీర్ అవదన్ దివ ఽ ఓషధయస్ పరి । యం జీవమ్ అశ్నవామహై న స రిష్యాతి పూరుషః
ఔషధాలు ఆకాశం నిండా చుట్టూ పడిపోతూ, మాట్లాడుతున్నట్టు వినిపిస్తున్నాయి; ఈ జీవాన్ని అనుభవించే వాడు నశించడు.
యా ఽ ఓషధీః సోమరాజ్ఞీర్ బహ్వీః శతవిచక్షణాః । తాసామ్ అసి త్వమ్ ఉత్తమారం కామాయ శꣳ హృదే
సోముడు రాజైన అనేక, శతచక్షువులు కలిగిన, జ్ఞానవంతమైన ఔషధాల మధ్య నువ్వే శ్రేష్ఠమైనది; కోరికలు తీరేలా, హృదయానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చేది నువ్వే.
యా ఽ ఓషధీః సోమరాజ్ఞీర్ విష్ఠితాః పృథివీమ్ అను । బృహస్పతిప్రసూతా ఽ అస్యై సం దత్త వీర్యమ్
సోముడు రాజైన ఔషధాలు భూమి మీద విస్తరించి, బృహస్పతి ప్రసాదంగా పుట్టినవి; ఇవి ఆమెకు తమ శక్తిని ప్రసాదించాలి.
యాశ్ చేదమ్ ఉపశృణ్వన్తి యాశ్ చ దూరం పరాగతాః । సర్వాః సంగత్య వీరుధో ఽస్యై సం దత్త వీర్యమ్
ఈ మాటను దగ్గరలో వినేవి, దూరంగా ఉన్నవీ, అన్ని ఔషధాలు కలసి, ఆమెకు తమ శక్తిని ప్రసాదించాలి.
మా వో రిషత్ ఖనితా యస్మై చాహం ఖనామి వః । ద్విపాచ్ చతుష్పాద్ అస్మాకꣳ సర్వమ్ అస్త్వ్ అనాతురమ్
మీను త్రవ్వే వాడికీ, నేను మీను త్రవ్వి ఇస్తున్న వాడికీ ఏ హాని కలగకూడదు; మన రెండు కాళ్లు, నాలుగు కాళ్లు ఉన్న జంతువులందరికీ ఆరోగ్యం ఉండాలి.
ఓషధయః సమ్ అవదన్త సోమేన సహ రాజ్ఞా । యస్మై కృణోతి బ్రాహ్మణస్ తꣳ రాజన్ పారయామసి
ఔషధాలు సోముడు రాజుతో కలిసి ఇలా అన్నారు: 'బ్రాహ్మణుడు యారికో సిద్ధం చేస్తే, రాజా, మేము అతడిని కాపాడతాము.'
నాశయిత్రీ బలాసస్యార్శస ఽఉపచితామ్ అసి । అథో శతస్య యక్ష్మాణాం పాకారోర్ అసి నాశనీ
నీవు వాపును తొలగించేవి, మూత్రపిండాల వాపును పోగొట్టేవి; నూరు రకాల వ్యాధులను పండించి, నశింపజేసేవి నీవే.
త్వాం గన్ధర్వా ఽఅఖనꣳస్ త్వామ్ ఇన్ద్రస్ త్వాం బృహస్పతిః । త్వామ్ ఓషధే సోమో రాజా విద్వాన్ యక్ష్మాద్ అముచ్యత
గంధర్వులు, ఇంద్రుడు, బృహస్పతి నిన్ను త్రవ్వారు; ఓ ఔషధీ, సోముడు రాజు జ్ఞానంతో వ్యాధిని తొలగించాడు.
సహస్వ మే ఽ అరాతీః సహస్వ పృతనాయతః । సహస్వ సర్వం పాప్మానꣳ సహమానాస్య్ ఓషధే
నాకు శత్రుత్వాన్ని తట్టుకో, యుద్ధంలో ఎదురైన దాడిని తట్టుకో; అన్ని దుష్ప్రభావాలను తట్టుకునే ఔషధీ, నీవు నన్ను కాపాడు.
దీర్ఘాయుస్త ఽ ఓషధే ఖనితా యస్మై చ త్వా ఖనామ్య్ అహమ్ । అథో త్వం దీర్ఘాయుర్ భూత్వా శతవల్శా వి రోహతాత్
నీకు త్రవ్వబడినవారికి, నేను నిన్ను త్రవ్వి ఇస్తున్నవారికి దీర్ఘాయువు కలగాలి; నీవు కూడా శతమూలాలతో దీర్ఘకాలం పెరుగాలి.
త్వమ్ ఉత్తమాస్య్ ఓషధే తవ వృక్షా ఽ ఉపస్తయః । ఉపస్తిర్ అస్తు సో స్మాకం యోఽఅస్మాꣳ౨ఽ అభిదాసతి
ఓ ఉత్తమమైన మొక్కా, నీ చెట్లు మాకు ఆధారంగా ఉండాలి. ఎవరు మమ్మల్ని బాధిస్తారో, వారి ఆధారం మాకే కావాలి.
మా మా హిꣳసీజ్ జనితా యః పృథివ్యా యో వా దివꣳ సత్యధర్మా వ్యానట్ । యశ్ చాపశ్ చన్ద్రాః ప్రథమో జజాన కస్మై దేవాయ హవిషా విధేమ
భూమికి తండ్రి అయినవాడు, లేదా సత్యమార్గంలో ఆకాశాన్ని వ్యాపింపజేసినవాడు, మమ్మల్ని హానిచేయకూడదు. ప్రకాశవంతమైన జలాలను మొదటగా సృష్టించినవాడు కూడా మమ్మల్ని హానిచేయకూడదు. మనం ఏ దేవునికి హవిస్సు సమర్పించాలి?
అభ్యా వర్తస్వ పృథివి యజ్ఞేన పయసా సహ । వపాం తే అగ్నిర్ ఽ ఇషితో ఽ అరోహత్
ఓ భూమీ, యజ్ఞంతో, పాలను తోడుకుని ముందుకు సాగు. అగ్ని నీ కొవ్వును ఆశ్రయించి ఎక్కిపోవాలి.
అగ్నే యత్ తే శుక్రం యచ్ చన్ద్రం యత్ పూతం యచ్ చ యజ్ఞియమ్ । తద్ దేవేభ్యో భరామసి
ఓ అగ్నీ, నీలో ఉన్న ప్రకాశవంతమైనది, మెరిసేది, పవిత్రమైనది, యజ్ఞానికి యోగ్యమైనదాన్ని దేవతలకు సమర్పిస్తున్నాం.
ఇషమూర్జమ్ అహమ్ ఇత ఽ ఆదమ్ ఋతస్య యోనిం మహిషస్య ధారామ్ । ఆ మా గోషు విశత్వా తనూషు జహామి సేదిమ్ అనిరామ్ అమీవామ్
ఇక్కడ నేను ఆహారం, బలాన్ని, సత్యానికి మూలమైన మహిషి ప్రవాహాన్ని తీసుకుంటున్నాను. అది మా ఆవుల్లోనూ, శరీరాల్లోనూ ప్రవేశించాలి. రోగం, వంధ్యత, దురదృష్టాన్ని నేను తొలగిస్తున్నాను.
అగ్నే తవ శ్రవో వయో మహి భ్రాజన్తే ఽ అర్చయో విభావసో । బృహద్భానో శవసా వాజమ్ ఉక్థ్యం దధాసి దాశుషే కవే
ఓ అగ్నీ, నీ కీర్తి, శక్తి గొప్పవి. నీ జ్వాలలు ప్రకాశిస్తాయి, ఓ వెలుగునిచ్చేవాడా! విస్తారమైన వెలుగుతో, నీ బలంతో భక్తునికి బలాన్ని, ప్రశంసను ఇస్తావు, ఓ కవి.
పావకవర్చాః శుక్రవర్చా ఽ అనూనవర్చా ఽ ఉద్ ఇయర్షి భానునా । పుత్రో మాతరా విచరన్న్ ఉపావసి పృణక్షి రోదసీ ఽ ఉభే
నీవు పవిత్రమైన తేజస్సుతో, మెరిసే వెలుగుతో, ఎప్పటికీ తగ్గని ప్రకాశంతో పైకి ఎగురుతావు. తల్లి మధ్య తిరిగే కుమారుడిలా, రెండు లోకాల్నీ నీవు నింపుతావు.
ఊర్జో నపాజ్ జాతవేదః సుశస్తిభిర్ మన్దస్వ ధీతిభిర్ హితః । త్వే ఽ ఇషః సం దధుర్ భూరివర్పసశ్ చిత్రోతయో వామజాతాః
ఓ జాతవేదా, బలానికి పుత్రుడా, మంచి స్తోత్రాలతో ఆనందించు, మంచి ఆలోచనలతో స్థిరమైనవాడా. నీలో, ఓ మహోత్కృష్ట రూపమున్నవాడా, దాతలు తమ దానాలను సమర్పించారు.
ఇరజ్యన్న్ అగ్నే ప్రథయస్వ జన్తుభిర్ అస్మే రాయో ఽ అమర్త్య । స దర్శతస్య వపుషో వి రాజసి పృణక్షి సానసిం క్రతుమ్
ఓ అగ్నీ, ప్రకాశిస్తూ, మనకోసం జీవులతో కూడిన ఐశ్వర్యాన్ని విస్తరించు, అమరుడా! కనబడే రూపంతో నీవు మెరిసిపోతావు, ఆసనాన్ని బలంతో నింపుతావు.
ఇష్కర్తారమ్ అధ్వరస్య ప్రచేతసం క్షయన్తꣳ రాధసో మహః । రాతిం వామస్య సుభగాం మహీమ్ ఇషం దధాసి సానసిꣳ రయిమ్
యజ్ఞాన్ని నిర్వహించేవాడు, జ్ఞానవంతుడు, గొప్ప ఐశ్వర్యంలో నివసించేవాడు నీవు. మేలు, గొప్పదైన, శుభదాయకమైన దానాన్ని, సమృద్ధిగా ఆహారాన్ని, ధనాన్ని ఆసనంలో నీవు ప్రసాదిస్తావు.
ఋతావానం మహిషం విశ్వదర్శతమ్ అగ్నిꣳ సుమ్నాయ దధిరే పురో జనాః । శ్రుత్కర్ణꣳ సప్రథస్తమం త్వా గిరా దైవ్యం మానుషా యుగా
ప్రజలు అగ్నిని, ధర్మాన్ని పాటించే మహిషిని, అన్నింటినీ చూడగలిగినవాడిని, అనుగ్రహం కోసం స్థాపించారు. ఓ దైవమయుడా, అత్యంత ప్రసిద్ధుడా, విస్తృతంగా వ్యాపించినవాడా, మానవులు అన్ని యుగాల్లోనూ నిన్ను గీతలతో స్తుతిస్తారు.
ఆ ప్యాయస్వ సమ్ ఏతు తే విశ్వతః సోమ వృష్ణ్యమ్ । భవా వాజస్య సంగథే
నీ శక్తి అన్ని వైపుల నుంచి కూడి నిండిపోవాలి, ఓ సోమా! బలసమావేశంలో నీవు ఉండాలి.