పరి వాజపతిః కవిర్ అగ్నిర్ హవ్యాన్య్ అక్రమీత్ । దధద్ రత్నాని దాశుషే
బలవంతుడైన అగ్ని, మహర్షి, యజ్ఞార్పణలను చుట్టుముట్టాడు. భక్తుడికి రత్నాలను ప్రసాదిస్తున్నాడు.
పరి త్వాగ్నే పురం వయం విప్రꣳ సహస్య ధీమహి । ధృషద్వర్ణం దివే-దివే హన్తారం భఙ్గురావతామ్
ఓ అగ్నీ, మేము నిన్ను చుట్టూ నగరాన్ని, జ్ఞానాన్ని, బలాన్ని ప్రతిరోజూ స్థాపిస్తున్నాము. నువ్వు దృఢమైన రూపంలో, శత్రువులను సంహరించే వాడవు.
త్వమ్ అగ్నే ద్యుభిస్ త్వమ్ ఆశుశుక్షణిస్ త్వమ్ అద్భ్యస్ త్వమ్ అశ్మనస్ పరి । త్వం వనేభ్యస్ త్వమ్ ఓషధీభ్యస్ త్వం నృణాం నృపతే జాయసే శుచిః
ఓ అగ్నీ, నువ్వు ఆకాశంలోనిది, వేగవంతుడివి, నీరు నుంచి, రాళ్ల నుంచి, అడవుల నుంచి, ఔషధుల నుంచి పుట్టినవాడివి. మానవుల్లో పవిత్రుడవు, రాజులలో రాజవు.
దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవేఽశ్వినోర్ బాహుభ్యాం పూష్ణో హస్తాభ్యామ్ । పృథివ్యాః సధస్థాద్ అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వత్ ఖనామి । జ్యోతిష్మన్తం త్వాగ్నే సుప్రతీకమ్ అజస్రేణ భానునా దీద్యతమ్ । శివం ప్రజాభ్యో ఽహిꣳసన్తం పృథివ్యా సధస్థాద్ అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వత్ ఖనామః
దేవుడు సవితృ యొక్క ప్రేరణతో, అశ్వినుల చేతులతో, పుషణు చేతులతో, భూమి ఆసనంలో నుంచి అంగిరసుల అగ్నిని, యజ్ఞసంపదతో కూడినవాడిని తవ్వుతున్నాను. ఓ అగ్నీ, నీవు ఎప్పటికీ ప్రకాశించే తేజోమయుడవు, అందమైన ముఖమున్నవాడవు. ప్రజలకు మేలు చేసే, హాని చేయని అంగిరసుల అగ్నిని భూమి ఆసనంలో నుంచి తవ్వుతున్నాము.
అపాం పృష్ఠమ్ అసి యోనిర్ అగ్నేః సముద్రమ్ అభితః పిన్వమానమ్ । వర్ధమానో మహాꣳ౨ఽ ఆ చ పుష్కరే దివో మాత్రయా వరిమ్ణా ప్రథస్వ
నీవు నీళ్ల వెనుకభాగం, అగ్నికి గర్భస్థానం, సముద్రాన్ని చుట్టూ విస్తరించేవాడివి. పెరుగుతూ, ఆకాశ పరిమాణంతో, కమలంలో వెలుగుతూ, విస్తరించు.
శర్మ చ స్థో వర్మ చ స్థో ఽచ్ఛిద్రే బహులే ఽ ఉభే । వ్యచస్వతీ సం వసాథాం భృతమ్ అగ్నిం పురీష్యమ్
నీవు రక్షణ, నీవు కవచం, అవి రెండూ దృఢంగా, విరిగిపోని విధంగా ఉన్నాయి. నీ తేజస్సుతో నీ ధనాన్ని సమకూర్చు, ఓ యజ్ఞసంపదతో కూడిన అగ్నీ.
సంవసాథా స్వర్విదా సమీచీ ఽ ఉరసా త్మనా । అగ్నిమ్ అన్తర్ భరిష్యన్తీ జ్యోతిష్మన్తమ్ అజస్రమ్ ఇత్
ఒక్కటిగా నివసిస్తూ, వెలుగు తెలిసినవారు, బలంతో, స్వభావంతో ఏకత్వంగా, అగ్నిని అంతరంగంలో ధరించి, ఎప్పటికీ ప్రకాశిస్తూ ఉంటారు.
పురీష్యో సి విశ్వభరా ఽ అథర్వా త్వా ప్రథమో నిర్ అమన్థద్ అగ్నే । త్వామ్ అగ్నే పుష్కరాద్ అధ్య్ అథర్వా నిర్ అమన్థత । మూర్ధ్నో విశ్వస్య వాఘతః
నీవు యజ్ఞసంపదతో నిండినవాడివి, అన్నివిషయాలను మోయగలవాడివి. అథర్వణుడు మొదట నిన్ను తవ్వాడు, ఓ అగ్నీ. నిన్ను కమలంలో నుంచి అథర్వణుడు తవ్వాడు. నీవు సకల చలనశీలమైన వాటికి శిఖరంగా ఉన్నావు.
తమ్ ఉ త్వా దధ్యఙ్ఙ్ ఋషిః పుత్ర ఽ ఈధే అథర్వణః । వృత్రహణం పురందరమ్
అదే నిన్ను, అథర్వణుని కుమారుడైన ఋషి దధ్యంగ్ ప్రज్వలించాడు. నువ్వు వృత్రుని సంహరించేవాడవు, కోటలను ధ్వంసించేవాడవు.
తమ్ ఉ త్వా పాథ్యో వృషా సమీధే దస్యుహన్తమమ్ । ధనంజయꣳ రణే-రణే
అదే నిన్ను, పాథ్యుడు అనే వృషభుడు ప్రదీపించాడు. నువ్వు శత్రువులను సంహరించేవాడవు, ప్రతి యుద్ధంలో ధనాన్ని గెలుచుకునేవాడవు.
సీద హోతః స్వ ఽ ఉ లోకే చికిత్వాన్ సాదయా యజ్ఞꣳ సుకృతస్య యోనౌ । దేవావీర్ దేవాన్ హవిషా యజాస్య్ అగ్నే బృహద్ యజమానే వయో ధాః
ఓ హోతా, నీ స్థానంలో కూర్చో, జ్ఞానవంతుడవు. మంచి కార్యాల గర్భంలో యజ్ఞాన్ని స్థాపించు. దేవతలకు హవిస్సుతో పూజించు, ఓ అగ్నీ, యజమానునికి గొప్ప బలాన్ని ప్రసాదించు.
ని హోతా హోతృషదనే విదానస్ త్వేషో దీదివాꣳ౨ ఽ అసదత్ సుదక్షః । అదబ్ధవ్రతప్రమతిర్ వసిష్ఠః సహస్రమ్భరః శుచిజిహ్వో ఽ అగ్నిః
హోతా, తెలిసినవాడు, హోతృ స్థానంలో కూర్చున్నాడు. అతడు భయంకరంగా ప్రకాశిస్తూ, నైపుణ్యంతో, వ్రతంలో దృఢంగా, వశిష్ఠుడిగా, వెయ్యి ధనాల మోయువాడిగా, పవిత్రమైన నాలుక కలిగిన అగ్నీ.
సꣳ సీదస్వ మహాꣳ౨ ఽ అసి శోచస్వ దేవవీతమః । వి ధూమమ్ ఽ అగ్నే అరుషం మియేధ్య సృజ ప్రశస్త దర్శతమ్
ఒక్కటిగా కూర్చో, నీవు గొప్పవాడివి, దేవతలకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రుడవు. నీ ఎర్రటి పొగను పంపు, ఓ అగ్నీ, అది పైకి ఎగసి, అందంగా, ప్రశంసించబడేలా ఉండాలి.
అపో దేవీర్ ఉపసృజ మధుమతీర్ అయక్ష్మాయ ప్రజాభ్యః । తాసామ్ ఆస్థానాద్ ఉజ్ జిహతామ్ ఓషధయః సుపిప్పలాః
దేవతా జలాలను, మధురంగా, వ్యాధి రహితంగా, సంతానానికి పంపు. వాటి ఆసనాల నుంచి మంచి ఫలితాలు ఇచ్చే ఔషధులు పైకి ఎదగాలి.
సం తే వాయుర్ మాతరిశ్వా దధాతూత్తానాయా హృదయం యద్ వికస్తమ్ । యో దేవానాం చరసి ప్రాణథేన కస్మై దేవ వషడ్ అస్తు తుభ్యమ్
మాతరిశ్వా అయిన వాయువు, నీకు నిస్సందేహంగా నేరుగా ఉన్న హృదయాన్ని స్థాపించుగాక. దేవతల మధ్య ప్రాణంగా సంచరించే దేవా! నీకు ఈ హోమార్పణం అర్పించబడుగాక.
సుజాతో జ్యోతిషా సహ శర్మ వరూథమ్ ఆసదత్ స్వః । వాసో ఽ అగ్నే విశ్వరూపꣳ సంవ్యయస్వ విభావసో
ప్రకాశంతో కలసి జన్మించిన అగ్నీ! నీవు శరణు, రక్షణను పొందుగాక. వెలిగే వాడా! అన్ని రూపాల వస్త్రాన్ని ధరించు.
ఉద్ ఉ తిష్ఠ స్వధ్వరావా నో దేవ్యా ధియా । దృశే చ భాసా బృహతా శుశుక్వనిర్ ఆగ్నే యాహి సుశస్తిభిః
పవిత్రమైన యజ్ఞాన్ని కలిగి ఉన్నవాడా! మా దైవికమైన ధ్యానంతో లేచి, గొప్ప వెలుగుతో ప్రకాశించు. అగ్నీ! మంగళకరమైన స్తుతులతో వచ్చు.
ఊర్ధ్వ ఽ ఊ షు ణ ఽ ఊతయే తిష్ఠా దేవో న సవితా । ఊర్ధ్వో వాజస్య సనితా యద్ అఞ్జిభిర్ వాఘద్భిర్ విహ్వయామహే
దేవుడు అయిన సవితా లాగానే, మా సహాయానికి నీవు నిటారుగా నిల్చు. బలాన్ని ఇచ్చేవాడా! మేము అభిషేకాలు, హోమాలతో నిన్ను పిలుస్తున్నాము.
స జాతో గర్భో ఽ అసి రోదస్యోర్ అగ్నే చారుర్ విభృత ఽ ఓషధీషు । చిత్రః శిశుః పరి తమాస్య్ అక్తూన్ ప్ర మాతృభ్యో ఽ అధి కనిక్రదద్ గాః
అగ్నీ! నీవు భూమి, ఆకాశాలకు గర్భంగా జన్మించావు. ఔషధాలలో అందంగా ఉండి, ప్రకాశవంతమైన శిశువుగా ఋతువుల మధ్య సంచరిస్తూ, తల్లి దూడల మధ్య గావులలో నినాదిస్తూ తిరుగుతావు.
స్థిరో భవ వీడ్వ్ అఙ్గ ఽ ఆశుర్ భవ వాజ్య్ అర్వన్ । పృథుర్ భవ సుషదస్ త్వమ్ అగ్నేః పురీషవాహణః
బలమైనవాడవు కావాలి, వేగవంతమైన గుర్రంలా ఉండాలి. విశాలంగా, బలమైన స్థానంలో కూర్చున్నవాడవు కావాలి, అగ్నీ! నీవు హోమార్పణాలను మోసేవాడవు.
శివో భవ ప్రజాభ్యో మానుషీభ్యస్ త్వమ్ అఙ్గిరః । మా ద్యావాపృథివీ ఽ అభి శోచీర్ మాన్తరిక్షం మా వనస్పతీన్
అంగిరసుని వంశజుడా! ప్రజలకు, మనుష్యులకు మంగళకరుడవు కావాలి. నీ జ్వాలలు, ఆకాశం, భూమి, మధ్యలో ఉన్న అంతరిక్షం, వృక్షాలు ఏవీ హాని చెందకూడదు.
ప్రైతు వాజీ కనిక్రదన్ నానదద్ రాసభః పత్వా । భరన్న్ అగ్నిం పురీష్యం మా పాద్య్ ఆయుషః పురా । వృషాగ్నిం వృషణం భరన్న్ అపాం గర్భꣳ సముద్రియమ్ । అగ్న ఽ ఆయాహి వీతయే
గర్జించే, హ neigh చేసే గుర్రం, అరుస్తూ వచ్చే గాడిద, హోమార్పణాలను మోసే అగ్నిని మోసుకొచ్చే వారు ముందుకు రావాలి. ఆయుష్కు హాని కలగకుండా చూడాలి. బలవంతుడైన అగ్నిని, నీరు గర్భంగా మోసే సముద్రస్వరూపుడిని మోసుకొచ్చే వారు రావాలి. అగ్నీ! మా ఆనందానికి వచ్చు.
ఋతꣳ సత్యమ్ ఋతꣳ సత్యమ్ । అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వద్ భరామః । ఓషధయః ప్రతి మోదధ్వమ్ అగ్నిమ్ ఏతꣳ శివమ్ ఆయన్తమ్ అభ్య్ అత్ర యుష్మాః । వ్యస్యన్ విశ్వా ఽ అనిరా ఽ అమీవా నిషీదన్ నో ఽ అప దుర్మతిం జహి
సత్యం, సత్యం, సత్యమే. అంగిరసుని తేజస్సుతో కూడిన హోమార్పణాలను మోసే అగ్నిని మేము మోస్తున్నాము. ఔషధులారా! ఈ మంగళకరమైన అగ్ని మీ వద్దకు వస్తున్నప్పుడు ఆనందించండి. అన్ని అపాయాలను, దుష్టతలను పారద్రోలండి, మాకు చెడు ఆలోచనలు దూరం చేయండి.
ఓషధయః ప్రతి గృభ్ణీత పుష్పవతీః సుపిప్పలాః । అయం వో గర్భ ఽ ఋత్వియః ప్రత్నꣳ సధస్థమ్ ఆసదత్
ఔషధులారా! పుష్పాలతో, తీపి ఫలాలతో ఉన్నవాటిని పట్టుకోండి. ఇదే మీ గర్భం, యజ్ఞకర్తగా, పురాతన స్థలంలో స్థిరపడుగాక.
వి పాజసా పృథునా శోశుచానో బాధస్వ ద్విషో రక్షసో ఽ అమీవాః । సుశర్మణో బృహతః శర్మణి స్యామ్ అగ్నేర్ అహꣳ సుహవస్య ప్రణీతౌ
విస్తృతమైన ప్రకాశంతో వెలిగే అగ్నీ! శత్రువులను, రాక్షసులను, వ్యాధులను తొలగించు. మేము మంగళకరమైన, గొప్ప రక్షణలో, నీ మార్గదర్శనంలో నివసించగలుగుదాము.
ఆపో హి ష్ఠా మయోభువస్ తా న ఽ ఊర్జే దధాతన । మహే రణాయ చక్షసే
నీళ్లారా! మీరు ఆనందాన్ని కలిగించేవారు. మాకు పోషణను ప్రసాదించండి. గొప్ప యుద్ధానికి, దృష్టికి శక్తిని ఇవ్వండి.
యో వః శివతమో రసస్ తస్య భాజయతేహ నః । ఉశతీర్ ఇవ మాతరః
మీరిచ్చే మంగళకరమైన రసం మాకు ఇక్కడ పంచబడాలి. తల్లిలా పోషించే మీ దయ మాకు అందాలి.
తస్మా ఽ అరం గమామ వో యస్య క్షయాయ జిన్వథ । ఆపో జనయథా చ నః
అందుకే, మేము మీ వద్దకు వస్తాము. మీరు నివసించే చోట మాకు శక్తిని ఇస్తారు. నీళ్లారా! మాకూ జననం కలిగించండి.
మిత్రః సꣳసృజ్య పృథివీం భూమిం చ జ్యోతిషా సహ । సుజాతం జాతవేదసమ్ అయక్ష్మాయ త్వా సꣳ సృజామి ప్రజాభ్యః
మిత్రుడు భూమిని, భూమిని వెలుగుతో కలిపాడు. మంచి వంశంలో జన్మించినవాడా! ప్రజలకు, వ్యాధిలేని జీవనానికి నిన్ను కలిపి పూజిస్తున్నాను.
రుద్రాః సꣳసృజ్య పృథివీం బృహజ్ జ్యోతిః సమ్ ఈధిరే । తేషాం భానుర్ అజస్ర ఽ ఇచ్ ఛుక్రో దేవేషు రోచతే
రుద్రులు భూమిని కలిపి, గొప్ప వెలుగును ప్రज్వలించారు. వారి ప్రకాశం ఎప్పుడూ స్వచ్ఛంగా, దేవతల్లో మెరిసిపోతుంది.