ప్రతూర్వన్న్ ఏహ్య్ అవక్రామన్న్ అశస్తో రుద్రస్య గాణపత్యం మయోభూర్ ఏహి । ఉర్వ్ అన్తరిక్షం వీహి । స్వస్తిగవ్యూతిర్ అభయాని కృణ్వన్ పూష్ణా సయుజా సహ
ముందుకు వచ్చు, అపశకునాలను దూరం చేస్తూ, రుద్రుని గణపతిగా ఆనందాన్ని తీసుకురావు; విశాలమైన మధ్యలో ప్రయాణించు; పుషణునితో కలసి, పశువులను రక్షిస్తూ, శుభాన్ని, భయరహితత్వాన్ని ప్రసాదించు.
పృథివ్యాః సధస్థాద్ అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వద్ ఆ భర । అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వద్ అచ్ఛేమః । ఽ అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వద్ భరిష్యామః
భూమి స్థలంలో నుంచి పవిత్రమైన అగ్నిని తీసుకురా, అంగిరసా; మేము ఆ పవిత్ర అగ్నిని పొందాలి, అంగిరసా; మేము ఆ పవిత్ర అగ్నిని తీసుకురావాలి, అంగిరసా.
అన్వ్ అగ్నిర్ ఉషసామ్ అగ్రమ్ అఖ్యద్ అన్వ్ అహాని ప్రథమో జాతవేదాః । అను సూర్యస్య పురుత్రా చ రశ్మీన్ అను ద్యావాపృథివీ ఽ ఆ తతన్థ
అగ్ని ఉషోదయానికి ముందుగా వెళ్లాడు, జననాలను తెలిసినవాడు, అన్ని రోజులలో మొదటివాడు; సూర్యుని అనేక కిరణాలను విస్తరించి, ఆకాశాన్ని, భూమిని వ్యాపించాడు.
ఆగత్య వాజ్య్ అధ్వానꣳ సర్వా మృధో విధూనుతే । అగ్నిꣳ సధస్థే మహతి చక్షుషా ని చికీషతే
వేగవంతుడు వచ్చి, మార్గాన్ని సాగి, అన్ని శత్రుత్వాలను దూరం చేస్తాడు; అగ్ని, గొప్ప స్థలంలో, తన కంటితో కనిపించాలనుకుంటాడు.
ఆక్రమ్య వాజిన్ పృథివీమ్ అగ్నిమ్ ఇచ్ఛ రుచా త్వమ్ । భూమ్యా వృక్త్వాయ నో బ్రూహి యతః ఖనేమ తం వయమ్
భూమిపై అడుగుపెట్టి, ఓ వేగవంతుడా, నీ కాంతితో అగ్నిని వెతుకు; మేము ఎక్కడ త్రవ్వాలో, వెతకేవారికి చెప్పు.
ద్యౌస్ తే పృష్ఠం పృథివీ సధస్థమ్ ఆత్మాన్తరిక్షꣳ సముద్రో యోనిః । విఖ్యాయ చక్షుషా త్వమ్ అభి తిష్ఠ పృతన్యతః
ఆకాశం నీ వెనుక భాగం, భూమి నీ ఆసనం, మధ్యలో నీ ఆత్మ, సముద్రం నీ గర్భం; నీ తేజంతో వెలుగునిచ్చి, శత్రువులకు ఎదురుగా నిలబడు.
ఉత్ క్రామ మహతే సౌభగాయాస్మాద్ ఆస్థానాద్ ద్రవిణోదా వాజిన్ । వయꣳ స్యామ సుమతౌ పృథివ్యా ఽ అగ్నిం ఖనన్త ఽ ఉపస్థే ఽ అస్యాః
ఓ ధనదా, వేగవంతుడా, ఈ ఆసనాన్ని వదిలి గొప్ప అదృష్టం కోసం ముందుకు సాగు. మేము భూమిపై మంచి బుద్ధితో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాము. ఈ భూమి ఒడిలో అగ్నిని తవ్వుతున్నాము.
ఉద్ అక్రమీద్ ద్రవిణోదా వాజ్య్ అర్వాకః సు లోకꣳ సుకృతం పృథివ్యామ్ । తతః ఖనేమ సుప్రతీకమ్ అగ్నిꣳ స్వో రుహాణా ఽ అధి నాకమ్ ఉత్తమమ్
ధనాన్ని ప్రసాదించే వేగవంతుడు మంచి లోకానికి, బాగున్న భూమికి దగ్గరగా అడుగుపెట్టాడు. అక్కడి నుంచి అందమైన ముఖమున్న అగ్నిని తవ్వుదాం. అతడు తన తేజంతో అత్యున్నత స్వర్గానికి ఎదుగుతున్నాడు.
ఆ త్వా జిఘర్మి మనసా ఘృతేన ప్రతిక్షియన్తం భువనాని విశ్వా । పృథుం తిరశ్చా వయసా బృహన్తం వ్యచిష్ఠమ్ అన్నై రభసం దృశానమ్
నీ దగ్గరకు మనసుతో, నెయ్యితో చేరుతున్నాను. నువ్వు అన్ని లోకాల్లో వ్యాపించి ఉన్నావు. నీ బలంతో విస్తరించి, పెద్దవాడవు. అన్నపానాదుల్లో అత్యంత విస్తారంగా, ఉత్సాహంగా, ప్రకాశిస్తూ ఉంటావు.
ఆ విశ్వతః ప్రత్యఞ్చం జిఘర్మ్య్ అరక్షసా మనసా తజ్ జుషేత । మర్యశ్రీ స్పృహయద్వర్ణో ఽ అగ్నిర్ నాభిమృశే తన్వా జర్భురాణః
ప్రతి వైపు నుంచి నీకు చేరుతున్నాను. హానిలేని మనసుతో దీన్ని స్వీకరించు. యవ్వన కాంతితో మెరిసే, అందమైన రూపం కలిగిన అగ్నీ, నిన్ను నా శరీరంతో తాకుతున్నాను. నువ్వు ఎప్పటికీ ఎదుగుతూ ఉంటావు.
పరి వాజపతిః కవిర్ అగ్నిర్ హవ్యాన్య్ అక్రమీత్ । దధద్ రత్నాని దాశుషే
బలవంతుడైన అగ్ని, మహర్షి, యజ్ఞార్పణలను చుట్టుముట్టాడు. భక్తుడికి రత్నాలను ప్రసాదిస్తున్నాడు.
పరి త్వాగ్నే పురం వయం విప్రꣳ సహస్య ధీమహి । ధృషద్వర్ణం దివే-దివే హన్తారం భఙ్గురావతామ్
ఓ అగ్నీ, మేము నిన్ను చుట్టూ నగరాన్ని, జ్ఞానాన్ని, బలాన్ని ప్రతిరోజూ స్థాపిస్తున్నాము. నువ్వు దృఢమైన రూపంలో, శత్రువులను సంహరించే వాడవు.
త్వమ్ అగ్నే ద్యుభిస్ త్వమ్ ఆశుశుక్షణిస్ త్వమ్ అద్భ్యస్ త్వమ్ అశ్మనస్ పరి । త్వం వనేభ్యస్ త్వమ్ ఓషధీభ్యస్ త్వం నృణాం నృపతే జాయసే శుచిః
ఓ అగ్నీ, నువ్వు ఆకాశంలోనిది, వేగవంతుడివి, నీరు నుంచి, రాళ్ల నుంచి, అడవుల నుంచి, ఔషధుల నుంచి పుట్టినవాడివి. మానవుల్లో పవిత్రుడవు, రాజులలో రాజవు.
దేవస్య త్వా సవితుః ప్రసవేఽశ్వినోర్ బాహుభ్యాం పూష్ణో హస్తాభ్యామ్ । పృథివ్యాః సధస్థాద్ అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వత్ ఖనామి । జ్యోతిష్మన్తం త్వాగ్నే సుప్రతీకమ్ అజస్రేణ భానునా దీద్యతమ్ । శివం ప్రజాభ్యో ఽహిꣳసన్తం పృథివ్యా సధస్థాద్ అగ్నిం పురీష్యమ్ అఙ్గిరస్వత్ ఖనామః
దేవుడు సవితృ యొక్క ప్రేరణతో, అశ్వినుల చేతులతో, పుషణు చేతులతో, భూమి ఆసనంలో నుంచి అంగిరసుల అగ్నిని, యజ్ఞసంపదతో కూడినవాడిని తవ్వుతున్నాను. ఓ అగ్నీ, నీవు ఎప్పటికీ ప్రకాశించే తేజోమయుడవు, అందమైన ముఖమున్నవాడవు. ప్రజలకు మేలు చేసే, హాని చేయని అంగిరసుల అగ్నిని భూమి ఆసనంలో నుంచి తవ్వుతున్నాము.
అపాం పృష్ఠమ్ అసి యోనిర్ అగ్నేః సముద్రమ్ అభితః పిన్వమానమ్ । వర్ధమానో మహాꣳ౨ఽ ఆ చ పుష్కరే దివో మాత్రయా వరిమ్ణా ప్రథస్వ
నీవు నీళ్ల వెనుకభాగం, అగ్నికి గర్భస్థానం, సముద్రాన్ని చుట్టూ విస్తరించేవాడివి. పెరుగుతూ, ఆకాశ పరిమాణంతో, కమలంలో వెలుగుతూ, విస్తరించు.
శర్మ చ స్థో వర్మ చ స్థో ఽచ్ఛిద్రే బహులే ఽ ఉభే । వ్యచస్వతీ సం వసాథాం భృతమ్ అగ్నిం పురీష్యమ్
నీవు రక్షణ, నీవు కవచం, అవి రెండూ దృఢంగా, విరిగిపోని విధంగా ఉన్నాయి. నీ తేజస్సుతో నీ ధనాన్ని సమకూర్చు, ఓ యజ్ఞసంపదతో కూడిన అగ్నీ.
సంవసాథా స్వర్విదా సమీచీ ఽ ఉరసా త్మనా । అగ్నిమ్ అన్తర్ భరిష్యన్తీ జ్యోతిష్మన్తమ్ అజస్రమ్ ఇత్
ఒక్కటిగా నివసిస్తూ, వెలుగు తెలిసినవారు, బలంతో, స్వభావంతో ఏకత్వంగా, అగ్నిని అంతరంగంలో ధరించి, ఎప్పటికీ ప్రకాశిస్తూ ఉంటారు.
పురీష్యో సి విశ్వభరా ఽ అథర్వా త్వా ప్రథమో నిర్ అమన్థద్ అగ్నే । త్వామ్ అగ్నే పుష్కరాద్ అధ్య్ అథర్వా నిర్ అమన్థత । మూర్ధ్నో విశ్వస్య వాఘతః
నీవు యజ్ఞసంపదతో నిండినవాడివి, అన్నివిషయాలను మోయగలవాడివి. అథర్వణుడు మొదట నిన్ను తవ్వాడు, ఓ అగ్నీ. నిన్ను కమలంలో నుంచి అథర్వణుడు తవ్వాడు. నీవు సకల చలనశీలమైన వాటికి శిఖరంగా ఉన్నావు.
తమ్ ఉ త్వా దధ్యఙ్ఙ్ ఋషిః పుత్ర ఽ ఈధే అథర్వణః । వృత్రహణం పురందరమ్
అదే నిన్ను, అథర్వణుని కుమారుడైన ఋషి దధ్యంగ్ ప్రज్వలించాడు. నువ్వు వృత్రుని సంహరించేవాడవు, కోటలను ధ్వంసించేవాడవు.
తమ్ ఉ త్వా పాథ్యో వృషా సమీధే దస్యుహన్తమమ్ । ధనంజయꣳ రణే-రణే
అదే నిన్ను, పాథ్యుడు అనే వృషభుడు ప్రదీపించాడు. నువ్వు శత్రువులను సంహరించేవాడవు, ప్రతి యుద్ధంలో ధనాన్ని గెలుచుకునేవాడవు.
సీద హోతః స్వ ఽ ఉ లోకే చికిత్వాన్ సాదయా యజ్ఞꣳ సుకృతస్య యోనౌ । దేవావీర్ దేవాన్ హవిషా యజాస్య్ అగ్నే బృహద్ యజమానే వయో ధాః
ఓ హోతా, నీ స్థానంలో కూర్చో, జ్ఞానవంతుడవు. మంచి కార్యాల గర్భంలో యజ్ఞాన్ని స్థాపించు. దేవతలకు హవిస్సుతో పూజించు, ఓ అగ్నీ, యజమానునికి గొప్ప బలాన్ని ప్రసాదించు.
ని హోతా హోతృషదనే విదానస్ త్వేషో దీదివాꣳ౨ ఽ అసదత్ సుదక్షః । అదబ్ధవ్రతప్రమతిర్ వసిష్ఠః సహస్రమ్భరః శుచిజిహ్వో ఽ అగ్నిః
హోతా, తెలిసినవాడు, హోతృ స్థానంలో కూర్చున్నాడు. అతడు భయంకరంగా ప్రకాశిస్తూ, నైపుణ్యంతో, వ్రతంలో దృఢంగా, వశిష్ఠుడిగా, వెయ్యి ధనాల మోయువాడిగా, పవిత్రమైన నాలుక కలిగిన అగ్నీ.
సꣳ సీదస్వ మహాꣳ౨ ఽ అసి శోచస్వ దేవవీతమః । వి ధూమమ్ ఽ అగ్నే అరుషం మియేధ్య సృజ ప్రశస్త దర్శతమ్
ఒక్కటిగా కూర్చో, నీవు గొప్పవాడివి, దేవతలకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రుడవు. నీ ఎర్రటి పొగను పంపు, ఓ అగ్నీ, అది పైకి ఎగసి, అందంగా, ప్రశంసించబడేలా ఉండాలి.
అపో దేవీర్ ఉపసృజ మధుమతీర్ అయక్ష్మాయ ప్రజాభ్యః । తాసామ్ ఆస్థానాద్ ఉజ్ జిహతామ్ ఓషధయః సుపిప్పలాః
దేవతా జలాలను, మధురంగా, వ్యాధి రహితంగా, సంతానానికి పంపు. వాటి ఆసనాల నుంచి మంచి ఫలితాలు ఇచ్చే ఔషధులు పైకి ఎదగాలి.
సం తే వాయుర్ మాతరిశ్వా దధాతూత్తానాయా హృదయం యద్ వికస్తమ్ । యో దేవానాం చరసి ప్రాణథేన కస్మై దేవ వషడ్ అస్తు తుభ్యమ్
మాతరిశ్వా అయిన వాయువు, నీకు నిస్సందేహంగా నేరుగా ఉన్న హృదయాన్ని స్థాపించుగాక. దేవతల మధ్య ప్రాణంగా సంచరించే దేవా! నీకు ఈ హోమార్పణం అర్పించబడుగాక.
సుజాతో జ్యోతిషా సహ శర్మ వరూథమ్ ఆసదత్ స్వః । వాసో ఽ అగ్నే విశ్వరూపꣳ సంవ్యయస్వ విభావసో
ప్రకాశంతో కలసి జన్మించిన అగ్నీ! నీవు శరణు, రక్షణను పొందుగాక. వెలిగే వాడా! అన్ని రూపాల వస్త్రాన్ని ధరించు.
ఉద్ ఉ తిష్ఠ స్వధ్వరావా నో దేవ్యా ధియా । దృశే చ భాసా బృహతా శుశుక్వనిర్ ఆగ్నే యాహి సుశస్తిభిః
పవిత్రమైన యజ్ఞాన్ని కలిగి ఉన్నవాడా! మా దైవికమైన ధ్యానంతో లేచి, గొప్ప వెలుగుతో ప్రకాశించు. అగ్నీ! మంగళకరమైన స్తుతులతో వచ్చు.
ఊర్ధ్వ ఽ ఊ షు ణ ఽ ఊతయే తిష్ఠా దేవో న సవితా । ఊర్ధ్వో వాజస్య సనితా యద్ అఞ్జిభిర్ వాఘద్భిర్ విహ్వయామహే
దేవుడు అయిన సవితా లాగానే, మా సహాయానికి నీవు నిటారుగా నిల్చు. బలాన్ని ఇచ్చేవాడా! మేము అభిషేకాలు, హోమాలతో నిన్ను పిలుస్తున్నాము.
స జాతో గర్భో ఽ అసి రోదస్యోర్ అగ్నే చారుర్ విభృత ఽ ఓషధీషు । చిత్రః శిశుః పరి తమాస్య్ అక్తూన్ ప్ర మాతృభ్యో ఽ అధి కనిక్రదద్ గాః
అగ్నీ! నీవు భూమి, ఆకాశాలకు గర్భంగా జన్మించావు. ఔషధాలలో అందంగా ఉండి, ప్రకాశవంతమైన శిశువుగా ఋతువుల మధ్య సంచరిస్తూ, తల్లి దూడల మధ్య గావులలో నినాదిస్తూ తిరుగుతావు.
స్థిరో భవ వీడ్వ్ అఙ్గ ఽ ఆశుర్ భవ వాజ్య్ అర్వన్ । పృథుర్ భవ సుషదస్ త్వమ్ అగ్నేః పురీషవాహణః
బలమైనవాడవు కావాలి, వేగవంతమైన గుర్రంలా ఉండాలి. విశాలంగా, బలమైన స్థానంలో కూర్చున్నవాడవు కావాలి, అగ్నీ! నీవు హోమార్పణాలను మోసేవాడవు.