{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ1} ఈశా వాస్యమ్ ఇదꣳ సర్వం యత్ కిం చ జగత్యాం జగత్ । తేన త్యక్తేన భుఞ్జీథా మా గృధః కస్య స్విద్ ధనమ్
ఈ లోకంలో ఉన్న ప్రతి వస్తువు, ఏది కదులుతున్నదైనా, అన్నీ పరమాత్మతో నిండివున్నాయి. వాటిని వదిలిపెట్టి ఆనందించు; ఎవరి ధనాన్ని ఆశించవద్దు.
{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ2} కుర్వన్న్ ఏవేహ కర్మాణి జిజీవిషేచ్ ఛతꣳ సమాః । ఏవం త్వయి నాన్యథేతో ఽస్తి న కర్మ లిప్యతే నరే
ఇక్కడ మనిషి శత సంవత్సరాలు జీవించాలనుకుంటూ, కర్మలు చేస్తూ ఉండాలి. ఇలా చేయడమే నీకు మార్గం; ఇలా చేసే వారికి కర్మలు అంటవు.
{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ3} అసుర్యా నామ తే లోకా ఽఅన్ధేన తమసావృతాః । తాꣳస్ తే ప్రేత్యాపి గచ్ఛన్తి యే కే చాత్మహనో జనాః
ఆ లోకాలు అసురులవై, అంధకారంతో నిండివుంటాయి. ఆత్మను హానిచేసినవారు, మరణం తరువాత అటువంటి లోకాలకే వెళ్తారు.
{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ4} అనేజద్ ఏకం మనసో జవీయో నైనద్ దేవా ఽ ఆప్నువన్ పూర్వమ్ అర్శత్ । తద్ ధావతో ఽన్యాన్ అత్య్ ఏతి తిష్ఠత్ తస్మిన్న్ అపో మాతరిశ్వా దధాతి
ఒకటే ఉన్నది, అది కదలదు, కానీ మనసుకంటే వేగంగా ఉంటుంది. దాన్ని దేవతలు అందుకోలేకపోయారు, అది వారికంటే ముందే పోయింది. అది నిలబడి ఉన్నా, పరుగెత్తేవారిని దాటి పోతుంది. అందులోనే వాయువు నీటిని ఉంచుతుంది.
{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ5} తద్ ఏజతి తన్ నైజతి తద్ దూరే తద్ వ్ అన్తికే । తద్ అన్తర్ అస్య సర్వస్య తద్ ఉ సర్వస్యాస్య బాహ్యతః
అది కదులుతుంది, అది కదలదు కూడా. అది దూరంగా ఉంది, అది దగ్గరగా కూడా ఉంది. అది అన్నింటి లోపల ఉంది, అలాగే అన్నింటి బయట కూడా ఉంది.
{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ6} యస్ తు సర్వాణి భూతాన్య్ ఆత్మన్న్ ఏవానుపశ్యతి । సర్వభూతేషు చాత్మానం తతో న వి చికిత్సతి
ఎవరైతే అన్ని జీవులను తన ఆత్మలోనే చూస్తారో, అన్ని భూతాలలో ఆత్మను చూస్తారో, వారికి ఎలాంటి సందేహం ఉండదు.
{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ7} యస్మిన్త్ సర్వాణి భూతాన్య్ ఆత్మైవాభూద్ విజానతః । తత్ర కో మోహః కః శోక ఽ ఏకత్వమ్ అనుపశ్యతః
ఎవరికి అన్ని జీవులు ఆత్మగా అనిపిస్తాయో, వారికి ఏ మోహమూ, ఏ దుఃఖమూ ఉండదు, ఎందుకంటే వారు ఏకత్వాన్ని చూశారు.
{ఈశావా.ఉప. కాణ్వ8} స పర్య్ అగాచ్ ఛుక్రమ్ అకాయమ్ అవ్రణమ్ అస్నావిరꣳ శుద్ధమ్ అపాపవిద్ధమ్ । కవిర్ మనీషీ పరిభూః స్వయంభూర్ యాథాతథ్యతో ఽర్థాన్ వ్యదధాచ్ఛాశ్వతీభ్యః సమాభ్యః
ఆయన అన్ని వైపులా విహరించాడు, పవిత్రుడు, శరీరం లేనివాడు, గాయాలు లేనివాడు, మలినతలేని వాడు, పాపం తగలని వాడు. ఆయన దృష్టివంతుడు, జ్ఞానవంతుడు, అన్నింటినీ ఆవరించినవాడు, స్వయంభువుడు. ఆయన సత్యంగా అన్ని విషయాలను శాశ్వత కాలానికి నిర్ణయించాడు.
{ఈశావా.ఉప. 9।కాణ్వ12} అన్ధం తమః ప్ర విశన్తి యే ఽసంభూతిమ్ ఉపాసతే । తతో భూయ ఽ ఇవ తే తమో య ఽ ఉ సంభూత్యాꣳ రతాః
అప్రకటితాన్ని ఆరాధించే వారు అంధకారంలోకి వెళ్తారు. ప్రకటితాన్ని ఆస్వాదించే వారు ఇంకా ఎక్కువ అంధకారంలోకి వెళ్తారు.
{ఈశావా.ఉప. 10।కాణ్వ13} అన్యద్ ఏవాహుః సంభవాద్ అన్యద్ ఆహుర్ అసంభవాత్ । ఇతి శుశ్రుమ ధీరాణాం యే నస్ తద్ విచచక్షిరే
ప్రకటితం వల్ల ఒకటి, అప్రకటితం వల్ల మరొకటి కలుగుతాయంటారు. దీనిని మాకు వివరిస్తూ జ్ఞానులు చెప్పారు.
{ఈశావా.ఉప. 11।కాణ్వ14} సంభూతిం చ వినాశం చ యస్ తద్ వేదోభయꣳ సహ । వినాశేన మృత్యుం తీర్త్వా సంభూత్యామృతమ్ అశ్నుతే
ఎవరైతే ప్రకటితాన్ని, నాశనాన్ని రెండింటినీ తెలుసుకుంటారో, నాశనం ద్వారా మరణాన్ని దాటి, ప్రకటితం ద్వారా అమృతత్వాన్ని పొందుతారు.
{ఈశావా.ఉప. 12।కాణ్వ9} అన్ధం తమః ప్ర విశన్తి యే ఽవిద్యామ్ ఉపాసతే । తతో భూయ ఽ ఇవ తే తమో య ఽ ఉ విద్యాయాꣳ రతాః
అజ్ఞానాన్ని ఆరాధించే వారు అంధకారంలోకి వెళ్తారు. జ్ఞానంలో మునిగిపోయిన వారు ఇంకా ఎక్కువ అంధకారంలోకి వెళ్తారు.
{ఈశావా.ఉప. 13।కాణ్వ10} అన్యద్ ఏవాహుర్ విద్యాయా ఽ అన్యద్ ఆహుర్ అవిద్యాయాః । ఇతి శుశ్రుమ ధీరాణాం యే నస్ తద్ విచచక్షిరే
జ్ఞానం వల్ల ఒకటి, అజ్ఞానం వల్ల మరొకటి కలుగుతాయంటారు. దీనిని మాకు వివరిస్తూ జ్ఞానులు చెప్పారు.
{ఈశావా.ఉప. 14।కాణ్వ11} విద్యాం చావిద్యాం చ యస్ తద్ వేదోభయꣳ సహ । అవిద్యయా మృత్యుం తీర్త్వా విద్యయామృతమ్ అశ్నుతే
ఎవరైతే జ్ఞానాన్ని, అజ్ఞానాన్ని రెండింటినీ తెలుసుకుంటారో, అజ్ఞానం ద్వారా మరణాన్ని దాటి, జ్ఞానం ద్వారా అమృతత్వాన్ని పొందుతారు.
{ఈశావా.ఉప. 15} వాయుర్ అనిలమ్ అమృతమ్ అథేదం భస్మాన్తꣳ శరీరమ్ । ఓ3మ్ క్రతో స్మర క్లిబే స్మర కృతꣳ స్మర
వాయువు అమృతము, ఈ శరీరం బూడిదగా మారిపోతుంది. ఓ మనసా, గుర్తు పెట్టుకో! ఓ కర్తా, గుర్తు పెట్టుకో! నీవు చేసిన పనులను గుర్తు పెట్టుకో.
{ఈశావా.ఉప. 16।కాణ్వ18} అగ్నే నయ సుపథా రాయే ఽ అస్మాన్ విశ్వాని దేవ వయునాని విద్వాన్ । యుయోధ్య్ అస్మజ్ జుహురాణమ్ ఏనో భూయిష్ఠాం తే నమ ఽ ఉక్తిం విధేమ
ఓ అగ్నిదేవా, మమ్మల్ని మంచి మార్గంలో నడిపించు. నీవు మా అన్ని కార్యాలనూ తెలుసు. మేము చేసిన పాపాలను మాపై నుంచి తొలగించు. నీకు మేము మనఃపూర్వకంగా నమస్కరిస్తున్నాము.
{ఈశావా.ఉప. 17।కాణ్వ15} హిరణ్మయేన పాత్రేణ సత్యస్యాపిహితం ముఖమ్ । యో ఽసావ్ ఆదిత్యే పురుషః సో ఽసావ్ అహమ్ । ఓ౩మ్ ఖం బ్రహ్మ
నిజమైనది ఒక బంగారు పాత్రతో మూసివేయబడి ఉంది. ఆ సూర్యునిలో ఉన్న పురుషుడు, అదే నేను. ఓం, ఖం, బ్రహ్మం.