ఇడాయాస్ త్వా పదే వయం నాభా పృథివ్యా ఽ అధి । జాతవేదో ని ధీమహ్య్ అగ్నే హవ్యాయ వోఢవే
ఇడా పాదంలో, భూమి నాభిలో, జాతవేదా, మేము నిన్ను అగ్నిదేవా, హవిస్సును తీసుకెళ్లేందుకు స్థాపిస్తున్నాము.
ప్ర మన్మహే శవసానాయ శూషమ్ ఆఙ్గూషం గిర్వణసే ఽ అఙ్గిరస్వత్ । సువృక్తిభిః స్తువత ఽ ఋగ్మియాయార్చామార్కం నరే విశ్రుతాయ
మేము శక్తిమంతుడిని, ప్రకాశవంతుడిని, అంగిరసుని స్తోత్రాలతో స్తుతిస్తున్నాము. మంచి పదాలతో, ఋగ్వేద గీతను, ప్రసిద్ధుడైన మనిషికి అర్పణగా పాడుదాం.
ప్ర వో మహే మహి నమో భరధ్వమ్ ఆఙ్గూష్యꣳ శవసానాయ సామ । యేనా నః పూర్వే పితరః పదజ్ఞా ఽ అర్చన్తో ఽ అఙ్గిరసో గా ఽ అవిన్దన్
మీరు మహాత్ముడికి గొప్ప నమస్కారం, గానం, స్తోత్రంతో సమర్పించండి. మన పూర్వీకులు, అంగిరసులు, తమ గీతలతో ఆవులను కనుగొన్నారు.
ఇచ్ఛన్తి త్వా సోమ్యాసః సఖాయః సున్వన్తి సోమం దధతి ప్రయాꣳసి । తితిక్షన్తే ఽ అభిశస్తిం జనానామ్ ఇన్ద్ర త్వద్ ఆ కశ్ చన హి ప్రకేతః
ఇంద్రా, నీ స్నేహితులు నిన్ను కోరుతున్నారు, ఆనందదాయకుడవు. వారు సోమరసం పిండి, బలులు సమర్పిస్తున్నారు. జనుల అపహాస్యాన్ని వారు సహిస్తున్నారు. ఎందుకంటే, నీవే నిజమైన జ్ఞాని.
న తే దూరే పరమా చిద్ రజాꣳస్య్ అస్యా తు ప్ర యాహి హరివో హరిభ్యామ్ । స్థిరాయ వృష్ణే సవనా కృతేమా యుక్తా గ్రావాణః సమిధానే ఽ అగ్నౌ
ఓ పరమాత్మా, నీకు దూరమయిన చోటు లేదు. ఇప్పుడు నీ రెండు శ్వేత అశ్వాలతో ఇక్కడికి రా. స్థిరమైన వృషభుని కోసం ఈ రాళ్లు యజ్ఞాగ్నిలో సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
అషాఢం యుత్సు పృతనాసు పప్రిꣳ స్వర్షామ్ అప్సాం వృజనస్య గోపామ్ । భరేషుజాꣳ సుక్షితిꣳ సుశ్రవసం జయన్తం త్వామ్ అను మదేమ సోమ
పోరాటంలో ఎవ్వరూ జయించలేని వాడవు, యుద్ధాల్లో విజేతవు, వెలుగు ప్రసాదించేవాడవు, నీరు, ప్రజలను కాపాడేవాడవు. ఓ సోమా! ఐశ్వర్యం, కీర్తి, విజయాన్ని ప్రసాదించే నిన్ను మేము అనుసరిస్తాము.
సోమో ధేనుꣳ సోమో ఽ అర్వన్తమ్ ఆశుꣳ సోమో వీరం కర్మణ్యం దదాతి । సాదన్యం విదథ్యꣳ సభేయం పితృశ్రవణం యో దదాశద్ అస్మై
సోముడు పశువును ఇస్తాడు, సోముడు వేగవంతమైన గుర్రాన్ని ఇస్తాడు, సోముడు ధైర్యవంతుడైన, శ్రద్ధగల మనిషిని ఇస్తాడు. అతనికి సమాజాన్ని, జ్ఞానాన్ని, సభను, పితృపూజను కూడా ప్రసాదిస్తాడు.
త్వమ్ ఇమా ఽ ఓషధీః సోమ విశ్వాస్ త్వమ్ అపో ఽ అజనయస్ త్వం గాః । త్వమ్ ఆ తతన్థోర్వ్ అన్తరిక్షం త్వం జ్యోతిషా వి తమో వవర్థ
ఓ సోమా! ఈ మొక్కలను నువ్వే సృష్టించావు, నీళ్లను నువ్వే తెచ్చావు, ఆవులను నువ్వే ఇచ్చావు. విశాలమైన మధ్యలోను నువ్వే విస్తరించావు, నీ వెలుతురుతో చీకటిని తొలగించావు.
దేవేన నో మనసా దేవ సోమ రాయో భాగꣳ సహసావన్న్ అభి యుధ్య । మా త్వా తనద్ ఈశిషే వీర్యస్యోభయేభ్యః ప్ర చికిత్సా గవిష్టౌ
దైవికమైన మనస్సుతో, ఓ సోమదేవా, మహాబలుడవు, మా ఐశ్వర్యంలో భాగాన్ని కోసం పోరాడు. శక్తివంతుడు నిన్ను దూరం చేయనీయకు. పోటీలో రెండు వైపులకూ జాగ్రత్తగా ఉండు.
అష్టౌ వ్యఖ్యత్ కకుభః పృథివ్యాస్ త్రీ ధన్వ యోజనా సప్త సిన్ధూన్ । హిరణ్యాక్షః సవితా దేవ ఽ ఆగాద్ దధద్ రత్నా దాశుషే వార్యాణి
భూమికి ఎనిమిది దిశలు, ఎడారికి మూడు దూరాలు, ఏడు నదులు ఉన్నాయి. బంగారు కళ్లతో ఉన్న దేవుడు సవితా, భక్తులకు రత్నాలు, విలువైన వరాలు తీసుకొని వచ్చాడు.
హిరణ్యపాణిః సవితా విచర్షణిర్ ఉభే ద్యావాపృథివీ ఽ అన్తర్ ఈయతే । అపామీవాం బాధతే వేతి సూర్యమ్ అభి కృష్ణేన రజసా ద్యామ్ ఋణోతి
బంగారు చేతులతో, జ్ఞానవంతుడైన సవితా, ఆకాశం భూమిని చుట్టి తిరుగుతాడు. వ్యాధిని తొలగిస్తాడు, సూర్యుని చేరుకుంటాడు, తన నలుపు వస్ర్తంతో ఆకాశాన్ని కప్పేస్తాడు.
హిరణ్యహస్తో ఽ అసురః సునీథః సుమృడీకః స్వవాఁ యాత్వ్ అర్వాఙ్ । అపసేధన్ రక్షసో యాతుధానాన్ అస్థాద్ దేవః ప్రతిదోషం గృణానః
బంగారు చేతులతో, దయగల దేవుడు, అసురుడు, మంచి మార్గదర్శకుడిగా దగ్గరికి వస్తాడు. రాక్షసులను, మాంత్రికులను పారద్రోలుతాడు. ప్రతి ఉదయాన దేవుడు కాపలా ఉంటూ, భక్తులచే స్తుతించబడతాడు.
యే తే పన్థాః సవితః పూర్వ్యాసో ఽరేణవః సుకృతా ఽ అన్తరిక్షే । తేభిర్ నో ఽ అద్య పథిభిః సుగేభీ రక్షా చ నో ఽ అధి చ బ్రూహి దేవ
ఓ సవితా! నీకు చెందిన ఆ పురాతనమైన, ధూళిలేని, బాగుగా తయారైన మార్గాలు మధ్యలో ఉన్నాయి. ఆ సులభమైన దారుల ద్వారా ఈ రోజు మమ్మల్ని రక్షించు, దేవా, మాకు అనుకూలంగా మాట్లాడు.
ఉభా పిబతమ్ అశ్వినోభా నః శర్మ యచ్ఛతమ్ । అవిద్రియాభిర్ ఊతిభిః
ఓ అశ్వినులు! మీరు ఇద్దరూ పానము చేయండి, మాకు ఇద్దరూ మీ రక్షణను ప్రసాదించండి, ఎప్పటికీ నశించని సహాయంతో మమ్మల్ని కాపాడండి.
అప్నస్వతీమ్ అశ్వినా వాచమ్ అస్మే కృతం నో దస్రా వృషణా మనీషామ్ । అద్యూత్యే ఽవసే ని హ్వయే వాం వృధే చ నో భవతం వాజసాతౌ
ఓ అశ్వినులు! మాకు ప్రేరణ కలిగించే మాటను ప్రసాదించండి. ఓ ఆశ్చర్యకరులు, బలవంతులు, మాకు జ్ఞానాన్ని ఇవ్వండి. అవసరంలో, పోటీలో మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాను. విజయానికి మీరు మా బలంగా ఉండండి.
ద్యుభిర్ అక్తుభిః పరి పాతమ్ అస్మాన్ అరిష్టేభిర్ అశ్వినా సౌభగేభిః । తన్ నో మిత్రో వరుణో మామహన్తామ్ అదితిః సిన్ధుః పృథివీ ఽ ఉత ద్యౌః
ఓ అశ్వినులు! మీరు పగలు, రాత్రి మమ్మల్ని రక్షించండి, నష్టపడని శుభఫలితాలతో మమ్మల్ని కాపాడండి. మిత్రుడు, వరుణుడు, అదితి, నది, భూమి, ఆకాశం మమ్మల్ని కాపాడుగాక.
ఆ కృష్ణేన రజసా వర్తమానో నివేశయన్న్ అమృతం మర్త్యం చ । హిరణ్యయేన సవితా రథేనా దేవో యాతి భువనాని పశ్యన్
నలుపు విస్తారంలో ప్రయాణిస్తూ, అమరులను, మరణించేవారిని స్థాపిస్తూ, బంగారు రథంపై దేవుడు సవితా అన్ని లోకాలనూ చూస్తూ వెళ్తాడు.
ఆ రాత్రి పర్థివꣳ రజః పితుర్ అప్రాయి ధామభిః । దివః సదాꣳసి బృహతీ వి తిష్ఠస ఽ ఆ త్వేషం వర్తతే తమః
రాత్రి తన వెలుగులతో భూమిపై విస్తరించింది. ఆమె ఆకాశంలోని మహా స్థలాల్లో నిలిచింది. ఆమె గొప్ప చీకటి ప్రబలంగా ఉంది.
ఉషస్ తచ్ చిత్రమ్ ఆ భరాస్మభ్యం వాజినీవతి । యేన తోకం చ తనయం చ ధామహే
ఓ ఉషోదయా! మాకు ఆ ప్రకాశవంతమైన వెలుతురును తీసుకురా, అది గుర్రాలతో సమృద్ధిగా ఉంటుంది. దాని ద్వారా మనం సంతానాన్ని, మన వారసులను పోషించగలుగుతాము.
ప్రాతర్ అగ్నిం ప్రాతర్ ఇన్ద్రꣳ హవామహే ప్రాతర్ మిత్రావరుణా ప్రాతర్ అశ్వినా । ప్రాతర్ భగం పూషణం బ్రహ్మణస్పతిం ప్రాతః సోమమ్ ఉత రుద్రꣳ హువేమ
ప్రభాతంలో మేము అగ్నిని పిలుస్తాము, ఉదయాన ఇంద్రుని పిలుస్తాము, ఉదయాన మిత్రుడు, వరుణుడు, అశ్వినులను పిలుస్తాము. ఉదయాన భగవంతుడు, పూషణుడు, బ్రహ్మణస్పతి, సోముడు, రుద్రుని పిలుస్తాము.
ప్రాతర్జితం భగమ్ ఉగ్రꣳ హువేమ వయం పుత్రమ్ అదితేర్ యో విధర్తా । ఆధ్రశ్ చిద్ యం మన్యమానస్ తురశ్ చిద్ రాజా చిద్ యం భగం భక్షీత్య్ ఆహ
మేము ఉదయాన భగవంతుడిని, ఆదితి కుమారుడిని, దాతను పిలుస్తాము. బలవంతుడు, వేగవంతుడు, రాజు కూడా 'భగవంతుడే అనుభవించదగినవాడు' అని అంటారు.
భగ ప్రణేతర్ భగ సత్యరాధో భగేమాం ధియమ్ ఉదవా దదన్ నః । భగ ప్ర ణో జనయ గోభిర్ అశ్వైర్ భగ ప్ర నృభిర్ నృవన్తః స్యామ
ఓ భగవంతుడా! నాయకుడవు, నిజమైన దాతవు, మాకు ఈ జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించు. ఓ భగవంతుడా! మాకు ఆవులు, గుర్రాలు కలిగించు. మేము మానవులలో మానవులమవ్వగలుగునట్లు చేయు.
ఉతేదానీం భగవన్తః స్యామోత ప్రపిత్వ ఽ ఉత మధ్యే ఽ అహ్నామ్ । ఉతోదితా మఘవన్ సూర్యస్య వయం దేవానాꣳ సుమతౌ స్యామ
ఈ క్షణంలోను, రాత్రి ముగింపులోను, మధ్యలోను, మనం భగవంతుల ఆశీర్వాదాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాము. సూర్యుడితో కలసి ఉదయించిన మఘవంతుడు, దేవతల కృప మనపై ఉండాలని మనసారా ప్రార్థిస్తున్నాము.
భగ ఽ ఏవ భగవాꣳ౨ఽ అస్తు దేవాస్ తేన వయం భగవన్తః స్యామ । తం త్వా భగ సర్వ ఽ ఇజ్జోహవీతి స నో భగ పుర ఽ ఏతా భవేహ
దేవతల్లో భాగదేవుడు మాత్రమే సంపదల యజమాని కావాలి. ఆయన ఆశీర్వాదంతో మనం భాగ్యవంతులమవ్వాలి. భాగా! నీకోసం మనసారా పిలుస్తున్నాను, నీవు ముందుగా వచ్చి మాకు దయచేయాలి.
సమ్ అధ్వరాయోషసో నమన్త దధిక్రావేవ శుచయే పదాయ । అర్వాచీనం వసువిదం భగం నో రథమ్ ఇవాశ్వా వాజిన ఽ ఆ వహన్తు
యజ్ఞసthalంలో ఉదయాలు కలసి నమస్కరిస్తున్నాయి, దధిక్రావు స్వచ్చమైన మార్గానికి నమిలినట్టు. సంపదను ఇచ్చే భాగదేవుడు, గుర్రాలు రథాన్ని లాగినట్టు, మమ్మల్ని దగ్గరకి తీసుకురావాలి.
అశ్వావతీర్ గోమతీర్ న ఽ ఉషాసో వీరవతీః సదమ్ ఉచ్ఛన్తు భద్రాః । ఘృతం దుహానా విశ్వతః ప్రపీతా యూయం పాత స్వస్తిభిః సదా నః
గుర్రాలు, గోవులు, వీరులు సమృద్ధిగా ఉన్న ఉదయాలు ఎప్పుడూ మంగళకరంగా ఉదయించాలి. అన్ని వైపుల నుంచి నెయ్యి పిండుతూ, మీరు ఎల్లప్పుడూ మమ్మల్ని శుభంగా కాపాడాలి.
పూషన్ తవ వ్రతే వయం న రిష్యేమ కదా చన । స్తోతారస్ త ఽ ఇహ స్మసి
పూషణుడు! నీ పాలనలో మేము ఎప్పుడూ నష్టాన్ని చూడకూడదు. మేము ఇక్కడ నీను స్తుతించే వారు.
పథస్-పథః పరిపతిం వచస్యా కామేన కృతో ఽ అభ్యానడ్ అర్కమ్ । స నో రాసచ్ఛురుధశ్ చన్ద్రాగ్రా ధియం-ధియꣳ సీషధాతి ప్ర పూషా
మార్గాలపై రక్షకుడైన పూషణుడు, మన మాటలతో, మన కోరికతో, ఈ స్తోత్రానికి దగ్గరగా వచ్చాడు. జాగ్రత్తగా, ప్రకాశించే చేతులతో, పూషణుడు మాకు మరింత జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించాలి.
త్రీణి పదా వి చక్రమే విష్ణుర్ గోపా ఽ అదాభ్యః । అతో ధర్మాణి ధారయన్
విష్ణువు, రక్షకుడు, ఎవరూ ఎదుర్కోలేని వాడు, మూడు అడుగులు వేసాడు. అక్కడినుంచి ధర్మాలను స్థిరంగా నిలిపాడు.
తద్ విప్రాసో విపన్యవో జాగృవాꣳసః సమ్ ఇన్ధతే । విష్ణోర్ యత్ పరమం పదమ్
వివేకంతో ఉన్న ఋషులు, విష్ణువు యొక్క పరమ పదాన్ని పొందాలని, అప్రమత్తంగా కలిసి ఆరాధిస్తున్నారు.