యస్యాయం విశ్వ ఽ ఆర్యో దాసః శేవధిపా ఽ అరిః । తిరశ్ చిద్ అర్యే రుశమే పరీరవి తుభ్యేత్ సో ఽ అజ్యతే రయిః
ఎవరికి ఈ ఆర్యుడు, దాసుడు, శుభదాయకుడు, శత్రువు — ఎవరైనా — కోపంతో అరవడం జరిగింది, అతనికి సంపదను సమర్పిస్తారు.
అయꣳ సహస్రమ్ ఋషిభిః సహస్కృతః సముద్ర ఽ ఇవ పప్రథే । సత్యః సో ఽ అస్య మహిమా గృణే శవో యజ్ఞేషు విప్రరాజ్యే
వెయ్యి ఋషులతో కలిసి, శక్తితో నిండినవాడు, సముద్రంలా వ్యాపించాడు. అతని మహిమ నిజమైనది. యజ్ఞాలలో, జ్ఞానుల మధ్య అతని శక్తిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.
అదబ్ధేభిః సవితః పాయుభిష్ ట్వꣳ శివేభిర్ అద్య పరి పాహి నో గయమ్ । హిరణ్యజిహ్వః సువితాయ నవ్యసే రక్షా మాకిర్ నో ఽ అఘశꣳస ఽ ఈశత
సవితా, నీవు మమ్మల్ని మోసగించలేని రక్షకులతో, మంగళకరమైనవారితో ఈ రోజు మా ఇంటిని కాపాడు. బంగారు నాలుక కలిగినవాడా, కొత్త భాగ్యానికి మమ్మల్ని రక్షించు. ఎవరూ మాకు చెడు కోరవద్దు.
ఆ నో యజ్ఞం దివిస్పృశం వాయో యాహి సుమన్మభిః । అన్తః పవిత్ర ఽ ఉపరి శ్రీణానో ఽయꣳ శుక్రో ఽ అయామి తే
వాయువూ, ఆకాశాన్ని తాకే మా యజ్ఞానికి మంచి ఆలోచనలతో రా. లోపల పవిత్రుడవై, పైకి అలంకారంతో, నేను ప్రకాశవంతుడిగా నిన్ను చేరుతున్నాను.
ఇన్ద్రవాయూ సుసందృశా సుహవేహ హవామహే । యథా నః సర్వ ఽ ఇజ్ జనో ఽనమీవః సంగమే సుమనా ఽ అసత్
ఇంద్రుడు, వాయువు, అందమైన రూపంతో, మేము మంచి పిలుపుతో ఇక్కడ పిలుస్తున్నాము. మనందరం హానిలేకుండా ఉండాలి. మనం మంచి మనసుతో కలుసుకోవాలి.
ఋధగ్ ఇత్థా స మర్త్యః శశమే దేవతాతయే । యో నూనం మిత్రావరుణావ్ అభిష్టయ ఽ ఆచక్రే హవ్యదాతయే
ఇలా మానవుడు దేవతారాధనలో ఆనందించాడు. ఇప్పుడు మిత్రుడు, వరుణుడు కోసం హవ్యదానం చేయాలని కోరుకున్నాడు.
ఆ యాతమ్ ఉప భూషతం మధ్వః పిబతమ్ అశ్వినా । దుగ్ధం పయో వృషణా జేన్యావసూ మా నో మర్ధిష్టమ్ ఆ గతమ్
అశ్వినీదేవతలూ, రండి, అలంకరించుకోండి, తేనెను పానంచేయండి. పాలు పిండబడింది, మహోన్నతులారా, గొప్ప దాతలారా, మమ్మల్ని హానిచేయకండి, రండి.
ప్రైతు బ్రహ్మణస్ పతిః ప్ర దేవ్య్ ఏతు సూనృతా । అచ్ఛా వీరం నర్యం పఙ్క్తిరాధసం దేవా యజ్ఞం నయన్తు నః
బ్రహ్మణస్పతి ముందుకు పోవాలి, సత్యదేవి ముందుకు రావాలి. దేవతలు మా యజ్ఞాన్ని ధైర్యవంతుడి, మహనీయుడి వద్దకు, సమృద్ధిని ఇచ్చేవాడి వద్దకు తీసుకెళ్లాలి.
చన్ద్రమా ఽ అప్స్వ్ అన్తర్ ఆ సుపర్ణో ధావతే దివి । రయిం పిశంగం బహులం పురుస్పృహꣳ హరిర్ ఏతి కనిక్రదత్
చంద్రుడు జలాల్లో సంచరిస్తున్నాడు, వేగంగా ఎగిరే పక్షిలా ఆకాశంలో పరుగెడుతున్నాడు. పసుపు రంగు, సమృద్ధిగా, అందరికి పోషణనిచ్చే సంపద గర్జిస్తూ వస్తోంది.
దేవం-దేవం వో ఽవసే దేవం-దేవమ్ అభిష్టయే । దేవం-దేవꣳ హువేమ వాజసాతయే గృణన్తో దేవ్యా ధియా
ప్రతి దేవుని సహాయానికి, ప్రతి దేవుని అనుగ్రహానికి, ప్రతి దేవుని బలప్రాప్తికి మేము పిలుస్తున్నాము. దివ్యమైన ధ్యానంతో స్తుతిస్తున్నాము.
దివి పృష్టో ఽ అరోచతాగ్నిర్ వైశ్వానరో బృహన్ । క్ష్మయా వృధాన ఽ ఓజసా చనోహితో జ్యోతిషా బాధతే తమః
అగ్ని, వైశ్వానరుడు, ఆకాశంలో ప్రకాశించాడు, విస్తారంగా. భూమిపై శక్తితో పెరిగి, వెలిగించి, తన జ్యోతితో చీకటిని తొలగిస్తున్నాడు.
ఇన్ద్రాగ్నీ ఽ అపాద్ ఇయం పూర్వాగాత్ పద్వతీభ్యః । హిత్వీ శిరో జిహ్వయా వావదచ్ చరత్ త్రిꣳశత్ పదా న్య్ అక్రమీత్
ఇంద్రుడు, అగ్ని, ఈది కాళ్లు లేకుండా పద్మకండల నుంచి వచ్చింది. తలను వదిలేసి, నాలుకతో మాటాడింది, కదిలింది, ముప్పది అడుగులు వేసింది.
దేవాసో హి ష్మా మనవే సమన్యవో విశ్వే సాకꣳ సరాతయః । తే నో ఽ అద్య తే అపరం తుచే తు నో భవన్తు వరివోవిదః
దేవతలు మనువుకు ఒకే ఉద్దేశ్యంతో, అందరూ కలసి, ఏకాగ్రతతో ఉన్నారు. వారు ఈ రోజు, రేపు కూడా మాకు తోడుగా ఉండాలి, మాకు మార్గాన్ని చూపేవారిగా ఉండాలి.
అపాధమద్ అభిశస్తీర్ అశస్తిహాథేన్ద్రో ద్యుమ్న్య్ ఆభవత్ । దేవాస్ త ఽ ఇన్ద్ర సఖ్యాయ యేమిరే బృహద్భానో మరుద్గణ
ఇంద్రుడు శాపాలను తొలగించాడు, చెడును నాశనం చేసి, మహిమను పొందాడు. దేవతలు, ఇంద్రా, నిన్ను స్నేహానికి ఎంచుకున్నారు, మహాప్రభావవంతుడా, మరుత్ గణముతో కూడినవాడా.
ప్ర వ ఽ ఇన్ద్రాయ బృహతే మరుతో బ్రహ్మార్చత । వృత్రꣳ హనతి వృత్రహా శతక్రతుర్ వజ్రేణ శతపర్వణా
బలమైన ఇంద్రునికి మరుత్ గణాలు స్తోత్రాలతో పాడాలి. వృత్రుని సంహరించేవాడు, శతశక్తివంతుడు, వజ్రాయుధంతో దెబ్బకొడతాడు.
అస్యేద్ ఇన్ద్రో వావృధే వృష్ణ్యꣳ శవో మదే సుతస్య విష్ణవి । అద్యా తమ్ అస్య మహిమానమ్ ఆయవో ఽను ష్టువన్తి పూర్వథా । [ఇమా ఽ ఉ త్వా । యస్యాయమ్ । అయꣳ సహస్రమ్ । ఊర్ధ్వ ఽ ఊ షు ణః ॥] (అ.వే. )
ఇంద్రుని శక్తి పెరిగింది, అతని పౌరుషం సోమరసం ఆనందంలో వృద్ధిచెందింది. ఈ రోజు అతని మహిమను కుమారులు మునుపటిలాగే స్తుతిస్తున్నారు.
యజ్ జాగ్రతో దూరమ్ ఉదైతి దైవం తద్ ఉ సుప్తస్య తథైవైతి । దూరంగమం జ్యోతిషాం జ్యోతిర్ ఏకం తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
ఎదురు చూస్తూ ఉండగా, మనసు దైవస్వరూపంగా ఎంతో దూరం వెళుతుంది; నిద్రలోనూ అదే విధంగా ప్రయాణిస్తుంది. అది వెలుగులలో వెలుగు, ఎక్కడికైనా చేరుతుంది. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేన కర్మాణ్య్ అపసో మనీషిణో యజ్ఞే కృణ్వన్తి విదథేషు ధీరాః । యద్ అపూర్వం యక్షమ్ అన్తః ప్రజానాం తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
దానివల్లే జ్ఞానులు, ఆలోచనతో కూడినవారు, యజ్ఞాలు చేస్తారు; సభల్లో ధైర్యంగా ఉంటారు. అది మనుషులలో అంతర్లీనంగా ఉన్న అపూర్వమైన, రహస్యమైన శక్తి. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యత్ ప్రజ్ఞానమ్ ఉత చేతో ధృతిశ్ చ యజ్ జ్యోతిర్ అన్తర్ అమృతం ప్రజాసు । యస్మాన్ న ఽ ఋతే కిం చన కర్మ క్రియతే తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
అది వివేకం, జ్ఞానం, ధైర్యం; అది జీవులలో అమృతమైన వెలుగు. దాని లేకుండా ఏ పనీ జరగదు. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేనేదం భూతం భువనం భవిష్యత్ పరిగృహీతమ్ అమృతేన సర్వమ్ । యేన యజ్ఞస్ తాయతే సప్తహోతా తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
దానివల్లే ఈ భూతం, లోకం, భవిష్యత్తు అన్నీ అమృతంతో ఆవరించబడ్డాయి. దానివల్లే ఏడుగురు హోతారులు యజ్ఞాన్ని కొనసాగిస్తారు. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యస్మిన్న్ ఋచః సామ యజూꣳషి యస్మిన్ ప్రతిష్ఠితా రథనాభావ్ ఇవారాః । యస్మిꣳశ్ చిత్తꣳ సర్వమ్ ఓతం ప్రజానం తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
దానిలోనే ఋక్, సామ, యజుర్వేద మంత్రాలు, చక్రం నాభిలో అరలు లాగానే, స్థిరంగా ఉన్నాయి. అందరి మనస్సు కూడా అందులోనే అల్లిపోయింది. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
సుషారథిర్ అశ్వాన్ ఇవ యన్ మనుష్యాన్ నేనీయతే ఽభీశుభిర్ వాజిన ఽ ఇవ । హృత్ప్రతిష్ఠం యద్ అజిరం జవిష్ఠం తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
నిపుణుడైన రథసారథి గుర్రాలను ఎలా నడిపిస్తాడో, మనుషులను కూడా మనసు అలా నియంత్రిస్తుంది. అది హృదయంలో స్థిరంగా, వేగంగా, చంచలంగా ఉంటుంది. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
పితుం ను స్తోషం మహో ధర్మాణం తవిషీమ్ । యస్య త్రితో వ్య్ ఓజసా వృత్రం విపర్వమ్ అర్దయత్
పితృదేవుడిని, మహాశక్తిమంతుడిని, ధర్మమయుడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను. త్రితుడు చేసినట్టు, అతని బలంతో విరాటుడిని జయించాడు.
అన్వ్ ఇద్ అనుమతే త్వం మన్యాసై శం చ నస్ కృధి । క్రత్వే దక్షాయ నో హిను ప్ర ణ ఽ ఆయూꣳషి తారిషః
అనుమతిదేవి అనుగ్రహంతో, నీవు మాకు శుభం కలిగించు. మాకు సంకల్పశక్తి, నైపుణ్యం ప్రసాదించు. మేము జీవనయాత్రను సురక్షితంగా దాటి పోవడంలో నీవు సహాయపడు.
అను నో ఽద్యానుమతిర్ యజ్ఞం దేవేషు మన్యతామ్ । అగ్నిశ్ చ హవ్యవాహనో భవతం దాశుషే మయః
ఈ రోజు అనుమతిదేవి మన యజ్ఞాన్ని దేవతల్లో అంగీకరించాలి. అగ్ని, హవ్యవాహనుడైన నీవు, భక్తునికి ఆనందాన్ని కలిగించు.
సినీవాలి పృథుష్టుకే యా దేవానామ్ అసి స్వసా । జుషస్వ హవ్యమ్ ఆహుతం ప్రజాం దేవి దిదిడ్ఢి నః
సినీవాళి, విశాల నడుముతో, దేవతల్లో నీవు సోదరి. దేవతా, నీవు సమర్పించిన హవిని స్వీకరించు, మాకు సంతానాన్ని ప్రసాదించు.
పఞ్చ నద్యః సరస్వతీమ్ అపి యన్తి సస్రోతసః । సరస్వతీ తు పఞ్చధా సో దేశే ఽభవత్ సరిత్
ఐదు నదులు, సరస్వతితో కలసి, ప్రవాహంతో కలిసి ప్రవహిస్తున్నాయి. సరస్వతీ ఐదు రూపాల్లో ఆ దేశంలో నదిగా మారింది.
త్వమ్ అగ్నే ప్రథమో ఽ అఙ్గిరా ఽ ఋషిర్ దేవో దేవానామ్ అభవః శివః సఖా । తవ వ్రతే కవయో విద్మనాపసో ఽజాయన్త మరుతో భ్రాజదృష్టయః
అగ్నీ, నీవే అంగిరసులలో మొదటివాడవు, దేవతల్లో దైవస్వరూపుడవు, శుభమిత్రుడవు. నీ ఆజ్ఞతో కవులు, జ్ఞానులు పుట్టారు, ప్రకాశించే దృష్టితో మరుతులు జన్మించారు.
త్వం నో ఽ అగ్నే తవ దేవ పాయుభిర్ మఘోనో రక్ష తన్వశ్ చ వన్ద్య । త్రాతా తోకస్య తనయే గవామ్ అస్య్ అనిమేషꣳ రక్షణస్ తవ వ్రతే
అగ్నీ, నీ దైవ రక్షణతో మమ్మల్ని, దాతృత్వం కలిగినవాడవు, మా శరీరాలను కాపాడు. పిల్లలు, సంతానం, పశువులను నీవే రక్షించు. నీవు అప్రమత్తంగా ఉండి, నీ వ్రతంలో మమ్మల్ని కాపాడు.
ఉత్తానాయామ్ అవ భరా చికిత్వాన్త్ సద్యః ప్రవీతా వృషణం జజాన । అరుషస్తూపో రుశద్ అస్య పాజ ఽ ఇడాయాస్ పుత్రో వయునే ఽజనిష్ట
పొడవైన భూమిపై, జ్ఞానవంతుడు వెంటనే బలమైన ఎద్దును పుట్టించాడు. ఎర్రటి స్థంభం, తన తేజంతో ప్రకాశిస్తూ, ఇడాదేవి కుమారుడిగా, నైపుణ్యంలో పుట్టాడు.