కావ్యయోర్ ఆజానేషు క్రత్వా దక్షస్య దురోణే । రిశాదసా సధస్థ ఽ ఆ
కవుల సంతానంలో, నైపుణ్యం, జ్ఞానం ఉన్న ఇంట్లో, భోజకులు ఆ స్థలంలో కూర్చున్నారు.
దైవ్యావ్ అధ్వర్యూ ఆ గతꣳ రథేన సూర్యత్వచా । మధ్వా యజ్ఞꣳ సమ్ అఞ్జాథే । [ + తం ప్రత్నథా । అయం వేనః ॥]
దైవాధ్వర్యులు, సూర్యప్రభతో మెరుస్తున్న రథంతో రండి; యజ్ఞాన్ని తేనెతో అభిషేకించండి; దానిని పునరుద్ధరించండి; ఇదే వేనుడు.
తిరశ్చీనో వితతో రశ్మిర్ ఏషామ్ అధః స్విద్ ఆసీ౩ద్ ఉపరి స్విద్ ఆసీ౩త్ । రేతోధా ఽ ఆసన్ మహిమాన ఽ ఆసన్త్ స్వధా ఽ అవస్తాత్ ప్రయతిః పరస్తాత్
వారి కిరణం అడ్డంగా వ్యాపించింది; అది క్రిందా, పైనా ఉంది; వారు బీజధారులు, మహిమాన్వితులు; క్రింద స్వధా, పైన ఆశయం ఉంది.
ఆ రోదసీ ఽ అపృణద్ ఆ స్వర్ మహజ్ జాతం యద్ ఏనమ్ అపసో ఽ అధారయన్ । సో ఽ అధ్వరాయ పరి ణీయతే కవిర్ అత్యో న వాజసాతయే చనోహితః
ఆయన రోదసులను నింపాడు, స్వర్గాన్ని చేరాడు; జన్మించినప్పుడు, జలాలు ఆయనను మోయించాయి; ఆయన యజ్ఞాన్ని చుట్టి నడిపించబడుతున్న ఋషి, బహుమతికి సిద్ధంగా ఉన్న గుర్రంలా.
ఉక్థేభిర్ వృత్రహన్తమా యా మన్దానా చిద్ ఆ గిరా । ఆఙ్గూషైర్ ఆవివాసతః
వృత్రుని సంహరించేవాడిని, మాటలో మందమైనవారు కూడా స్తోత్రాలతో స్తుతిస్తారు; చేతి సంకేతాలతో ఆయనను పిలుస్తారు.
ఉప నః సూనవో గిరః శృణ్వన్త్వ్ అమృతస్య యే । సుమృడీకా భవన్తు నః
అమరుల కుమారులు మా గీతలను వినాలి; వారు మాపై దయ చూపాలి.
బ్రహ్మాణి మే మతయః శꣳ సుతాసః శుష్మ ఽ ఇయర్తి ప్రభృతో మే ఽ అద్రిః । ఆ శాసతే ప్రతి హర్యన్త్య్ ఉక్థేమా హరీ వహతస్ తా నో ఽ అచ్ఛ
నా ప్రార్థనలు, నా ఆలోచనలు, పిండిన సోమరసం, నా శక్తి—all పెరుగుతున్నాయి; నా శిలా ప్రవహిస్తోంది; అవి పిలవబడుతున్నాయి, స్తోత్రాలతో ఉల్లాసంగా ఉన్నాయి; ఆ రెండు గుర్రాలు వాటిని మాకు తీసుకురావాలి.
అనుత్తమా తే మఘవన్ నకిర్ ను న త్వావాꣳ౨ఽ అస్తి దేవతా విదానః । న జాయమానో నశతే న జాతో యాని కరిష్యా కృణుహి ప్రవృద్ధ
మఘవన్, నిన్ను మించినవాడు లేడు; నీకు సమానమైన దేవతా తెలియదు; పుట్టేవాడు, పుట్టినవాడు నశించడు; నీవు చేయదలచినది, మహా వృద్ధుడా, అది నెరవేర్చు.
తద్ ఇద్ ఆస భువనేషు జ్యేష్ఠం యతో జజ్ఞ ఽ ఉగ్రస్ త్వేషనృమ్ణః । సద్యో జజ్ఞానో ని రిణాతి శత్రూన్ అను యం విశ్వే మదన్త్య్ ఊమాః
అది భువనాల్లో అతి గొప్పది. దానినుంచి ఉగ్రుడు, ప్రకాశవంతుడు, వీరుడు జన్మించాడు. పుట్టిన వెంటనే శత్రువులను తుడిచిపడేస్తాడు. అన్ని శక్తులు అతనిలో ఆనందిస్తాయి.
ఇమా ఽ ఉ త్వా పురూవసో గిరో వర్ధన్తు యా మమ । పావకవర్ణాః శుచయో విపశ్చితో ఽభి స్తోమైర్ అనూషత
పురూవసా, ఇవే నా పాటలు, నీకు వృద్ధి కలిగించాలి. ఇవి ప్రకాశవంతమైనవి, పవిత్రమైనవి, జ్ఞానంతో నిండినవి. ఇవి నీకు స్తోత్రాలతో చేరాయి.
యస్యాయం విశ్వ ఽ ఆర్యో దాసః శేవధిపా ఽ అరిః । తిరశ్ చిద్ అర్యే రుశమే పరీరవి తుభ్యేత్ సో ఽ అజ్యతే రయిః
ఎవరికి ఈ ఆర్యుడు, దాసుడు, శుభదాయకుడు, శత్రువు — ఎవరైనా — కోపంతో అరవడం జరిగింది, అతనికి సంపదను సమర్పిస్తారు.
అయꣳ సహస్రమ్ ఋషిభిః సహస్కృతః సముద్ర ఽ ఇవ పప్రథే । సత్యః సో ఽ అస్య మహిమా గృణే శవో యజ్ఞేషు విప్రరాజ్యే
వెయ్యి ఋషులతో కలిసి, శక్తితో నిండినవాడు, సముద్రంలా వ్యాపించాడు. అతని మహిమ నిజమైనది. యజ్ఞాలలో, జ్ఞానుల మధ్య అతని శక్తిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.
అదబ్ధేభిః సవితః పాయుభిష్ ట్వꣳ శివేభిర్ అద్య పరి పాహి నో గయమ్ । హిరణ్యజిహ్వః సువితాయ నవ్యసే రక్షా మాకిర్ నో ఽ అఘశꣳస ఽ ఈశత
సవితా, నీవు మమ్మల్ని మోసగించలేని రక్షకులతో, మంగళకరమైనవారితో ఈ రోజు మా ఇంటిని కాపాడు. బంగారు నాలుక కలిగినవాడా, కొత్త భాగ్యానికి మమ్మల్ని రక్షించు. ఎవరూ మాకు చెడు కోరవద్దు.
ఆ నో యజ్ఞం దివిస్పృశం వాయో యాహి సుమన్మభిః । అన్తః పవిత్ర ఽ ఉపరి శ్రీణానో ఽయꣳ శుక్రో ఽ అయామి తే
వాయువూ, ఆకాశాన్ని తాకే మా యజ్ఞానికి మంచి ఆలోచనలతో రా. లోపల పవిత్రుడవై, పైకి అలంకారంతో, నేను ప్రకాశవంతుడిగా నిన్ను చేరుతున్నాను.
ఇన్ద్రవాయూ సుసందృశా సుహవేహ హవామహే । యథా నః సర్వ ఽ ఇజ్ జనో ఽనమీవః సంగమే సుమనా ఽ అసత్
ఇంద్రుడు, వాయువు, అందమైన రూపంతో, మేము మంచి పిలుపుతో ఇక్కడ పిలుస్తున్నాము. మనందరం హానిలేకుండా ఉండాలి. మనం మంచి మనసుతో కలుసుకోవాలి.
ఋధగ్ ఇత్థా స మర్త్యః శశమే దేవతాతయే । యో నూనం మిత్రావరుణావ్ అభిష్టయ ఽ ఆచక్రే హవ్యదాతయే
ఇలా మానవుడు దేవతారాధనలో ఆనందించాడు. ఇప్పుడు మిత్రుడు, వరుణుడు కోసం హవ్యదానం చేయాలని కోరుకున్నాడు.
ఆ యాతమ్ ఉప భూషతం మధ్వః పిబతమ్ అశ్వినా । దుగ్ధం పయో వృషణా జేన్యావసూ మా నో మర్ధిష్టమ్ ఆ గతమ్
అశ్వినీదేవతలూ, రండి, అలంకరించుకోండి, తేనెను పానంచేయండి. పాలు పిండబడింది, మహోన్నతులారా, గొప్ప దాతలారా, మమ్మల్ని హానిచేయకండి, రండి.
ప్రైతు బ్రహ్మణస్ పతిః ప్ర దేవ్య్ ఏతు సూనృతా । అచ్ఛా వీరం నర్యం పఙ్క్తిరాధసం దేవా యజ్ఞం నయన్తు నః
బ్రహ్మణస్పతి ముందుకు పోవాలి, సత్యదేవి ముందుకు రావాలి. దేవతలు మా యజ్ఞాన్ని ధైర్యవంతుడి, మహనీయుడి వద్దకు, సమృద్ధిని ఇచ్చేవాడి వద్దకు తీసుకెళ్లాలి.
చన్ద్రమా ఽ అప్స్వ్ అన్తర్ ఆ సుపర్ణో ధావతే దివి । రయిం పిశంగం బహులం పురుస్పృహꣳ హరిర్ ఏతి కనిక్రదత్
చంద్రుడు జలాల్లో సంచరిస్తున్నాడు, వేగంగా ఎగిరే పక్షిలా ఆకాశంలో పరుగెడుతున్నాడు. పసుపు రంగు, సమృద్ధిగా, అందరికి పోషణనిచ్చే సంపద గర్జిస్తూ వస్తోంది.
దేవం-దేవం వో ఽవసే దేవం-దేవమ్ అభిష్టయే । దేవం-దేవꣳ హువేమ వాజసాతయే గృణన్తో దేవ్యా ధియా
ప్రతి దేవుని సహాయానికి, ప్రతి దేవుని అనుగ్రహానికి, ప్రతి దేవుని బలప్రాప్తికి మేము పిలుస్తున్నాము. దివ్యమైన ధ్యానంతో స్తుతిస్తున్నాము.
దివి పృష్టో ఽ అరోచతాగ్నిర్ వైశ్వానరో బృహన్ । క్ష్మయా వృధాన ఽ ఓజసా చనోహితో జ్యోతిషా బాధతే తమః
అగ్ని, వైశ్వానరుడు, ఆకాశంలో ప్రకాశించాడు, విస్తారంగా. భూమిపై శక్తితో పెరిగి, వెలిగించి, తన జ్యోతితో చీకటిని తొలగిస్తున్నాడు.
ఇన్ద్రాగ్నీ ఽ అపాద్ ఇయం పూర్వాగాత్ పద్వతీభ్యః । హిత్వీ శిరో జిహ్వయా వావదచ్ చరత్ త్రిꣳశత్ పదా న్య్ అక్రమీత్
ఇంద్రుడు, అగ్ని, ఈది కాళ్లు లేకుండా పద్మకండల నుంచి వచ్చింది. తలను వదిలేసి, నాలుకతో మాటాడింది, కదిలింది, ముప్పది అడుగులు వేసింది.
దేవాసో హి ష్మా మనవే సమన్యవో విశ్వే సాకꣳ సరాతయః । తే నో ఽ అద్య తే అపరం తుచే తు నో భవన్తు వరివోవిదః
దేవతలు మనువుకు ఒకే ఉద్దేశ్యంతో, అందరూ కలసి, ఏకాగ్రతతో ఉన్నారు. వారు ఈ రోజు, రేపు కూడా మాకు తోడుగా ఉండాలి, మాకు మార్గాన్ని చూపేవారిగా ఉండాలి.
అపాధమద్ అభిశస్తీర్ అశస్తిహాథేన్ద్రో ద్యుమ్న్య్ ఆభవత్ । దేవాస్ త ఽ ఇన్ద్ర సఖ్యాయ యేమిరే బృహద్భానో మరుద్గణ
ఇంద్రుడు శాపాలను తొలగించాడు, చెడును నాశనం చేసి, మహిమను పొందాడు. దేవతలు, ఇంద్రా, నిన్ను స్నేహానికి ఎంచుకున్నారు, మహాప్రభావవంతుడా, మరుత్ గణముతో కూడినవాడా.
ప్ర వ ఽ ఇన్ద్రాయ బృహతే మరుతో బ్రహ్మార్చత । వృత్రꣳ హనతి వృత్రహా శతక్రతుర్ వజ్రేణ శతపర్వణా
బలమైన ఇంద్రునికి మరుత్ గణాలు స్తోత్రాలతో పాడాలి. వృత్రుని సంహరించేవాడు, శతశక్తివంతుడు, వజ్రాయుధంతో దెబ్బకొడతాడు.
అస్యేద్ ఇన్ద్రో వావృధే వృష్ణ్యꣳ శవో మదే సుతస్య విష్ణవి । అద్యా తమ్ అస్య మహిమానమ్ ఆయవో ఽను ష్టువన్తి పూర్వథా । [ఇమా ఽ ఉ త్వా । యస్యాయమ్ । అయꣳ సహస్రమ్ । ఊర్ధ్వ ఽ ఊ షు ణః ॥] (అ.వే. )
ఇంద్రుని శక్తి పెరిగింది, అతని పౌరుషం సోమరసం ఆనందంలో వృద్ధిచెందింది. ఈ రోజు అతని మహిమను కుమారులు మునుపటిలాగే స్తుతిస్తున్నారు.
యజ్ జాగ్రతో దూరమ్ ఉదైతి దైవం తద్ ఉ సుప్తస్య తథైవైతి । దూరంగమం జ్యోతిషాం జ్యోతిర్ ఏకం తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
ఎదురు చూస్తూ ఉండగా, మనసు దైవస్వరూపంగా ఎంతో దూరం వెళుతుంది; నిద్రలోనూ అదే విధంగా ప్రయాణిస్తుంది. అది వెలుగులలో వెలుగు, ఎక్కడికైనా చేరుతుంది. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేన కర్మాణ్య్ అపసో మనీషిణో యజ్ఞే కృణ్వన్తి విదథేషు ధీరాః । యద్ అపూర్వం యక్షమ్ అన్తః ప్రజానాం తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
దానివల్లే జ్ఞానులు, ఆలోచనతో కూడినవారు, యజ్ఞాలు చేస్తారు; సభల్లో ధైర్యంగా ఉంటారు. అది మనుషులలో అంతర్లీనంగా ఉన్న అపూర్వమైన, రహస్యమైన శక్తి. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యత్ ప్రజ్ఞానమ్ ఉత చేతో ధృతిశ్ చ యజ్ జ్యోతిర్ అన్తర్ అమృతం ప్రజాసు । యస్మాన్ న ఽ ఋతే కిం చన కర్మ క్రియతే తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
అది వివేకం, జ్ఞానం, ధైర్యం; అది జీవులలో అమృతమైన వెలుగు. దాని లేకుండా ఏ పనీ జరగదు. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.
యేనేదం భూతం భువనం భవిష్యత్ పరిగృహీతమ్ అమృతేన సర్వమ్ । యేన యజ్ఞస్ తాయతే సప్తహోతా తన్ మే మనః శివసంకల్పమ్ అస్తు
దానివల్లే ఈ భూతం, లోకం, భవిష్యత్తు అన్నీ అమృతంతో ఆవరించబడ్డాయి. దానివల్లే ఏడుగురు హోతారులు యజ్ఞాన్ని కొనసాగిస్తారు. నా మనసు శుభసంకల్పంతో నిండిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను.