తవ శరీరం పతయిష్ణ్వ్ అర్వన్ తవ చిత్తం వాత ఽ ఇవ ధ్రజీమాన్ । తవ శృఙ్గాణి విష్ఠితా పురుత్రారణ్యేషు జర్భురాణా చరన్తి
ఓ గుఱ్రా! నీ శరీరం ఎగిరిపోవాలని ఉత్సాహంగా ఉంది. నీ మనస్సు గాలి వలె, పగ్గాలు పట్టుకుని పరుగెడుతుంది. నీ కొమ్ములు విస్తరించి, అనేక అడవుల్లో గర్జిస్తూ సంచరిస్తున్నాయి.
ఉప ప్రాగాచ్ ఛసనం వాజ్య్ అర్వా దేవద్రీచా మనసా దీధ్యానః । అజః పురో నీయతే నాభిర్ అస్యాను పశ్చాత్ కవయో యన్తి రేభాః
వేగంగా పరిగెత్తే గుఱ్రం ఆజ్ఞను సమీపించగా, దివ్య కృపతో మనస్సులో ప్రకాశిస్తూ ఉంది. మేకను ముందు నాభిగా నడిపిస్తారు, దాని వెనుక కీర్తిగాయకులు గానం చేస్తూ వెళ్తారు.
ఉప ప్రాగాత్ పరమం యత్ సధస్థమ్ అర్వాꣳ౨ఽ అచ్ఛా పితరం మాతరం చ । అద్యా దేవాన్ జుష్టతమో హి గమ్యా ఽ అథా శాస్తే దాశుషే వార్యాణి
అతడు పరమమైన ఆసనాన్ని చేరి, తండ్రి తల్లిని సమీపించాడు. ఈ రోజు అతడు దేవతలకు అత్యంత ప్రీతికరంగా చేరతాడు; ఆ తరువాత భక్తునికి కావలసిన వరాలు ప్రసాదిస్తాడు.
సమిద్ధో ఽ అద్య మనుషో దురోణే దేవో దేవాన్ యజసి జాతవేదః । ఆ చ వహ మిత్రమహశ్ చికిత్వాన్ త్వం దూతః కవిర్ అసి ప్రచేతాః
ఈ రోజు మనుష్యుల ఇంట్లో వెలిగిన జాతవేదా దేవా! నీవు దేవతలను ఆరాధించు. మిత్రుడు, వరుణుడు ఇక్కడికి రాకుండా నీవు పిలువు. నీవే దూత, మేధావి, జ్ఞానవంతుడవు.
తనూనపాత్ పథ ఽ ఋతస్య యానాన్ మధ్వా సమఞ్జన్త్ స్వదయా సుజిహ్వ । మన్మాని ధీభిర్ ఉత యజ్ఞమ్ ఋన్ధన్ దేవత్రా చ కృణుహ్య్ అధ్వరం నః
ఓ తనూనపాత్! నీవు సత్యమార్గంలో ప్రయాణించువాడవు, తేనెతో అభిషేకించబడి, మధురమైన నాలుక కలవాడవు. మా మనస్సు, ప్రార్థనలతో యజ్ఞాన్ని వెలిగించాము; దేవతల మధ్య మా యజ్ఞాన్ని విజయవంతం చేయుము.
నరాశꣳసస్య మహిమానమ్ ఏషామ్ ఉప స్తోషామ యజతస్య యజ్ఞైః । యే సుక్రతవః శుచయో ధియంధాః స్వదన్తి దేవా ఽ ఉభయాని హవ్యా
నరాశంసుని మహిమను యజ్ఞాలతో స్తుతిద్దాం. వారు జ్ఞానవంతులు, పవిత్రులు, మంచి బుద్ధి కలిగిన దేవతలు, రెండు విధాలైన హవిస్సులను ఆస్వాదిస్తారు.
ఆజుహ్వాన ఽ ఈడ్యో వన్ద్యశ్ చా యాహ్య్ అగ్నే వసుభిః సజోషాః । త్వం దేవానామ్ అసి యహ్వ హోతా స ఽ ఏనాన్ యక్షీషితో యజీయాన్
స్తుతించదగినవాడవు, ఆరాధించదగినవాడవు, ఓ అగ్ని! వసువులతో కలిసి ఇక్కడ రా. నీవే దేవతలకు మహాశక్తి కలిగిన హోతా; పిలవబడినప్పుడు వారికి ఉత్తమమైన యజ్ఞాన్ని నిర్వహించు.
ప్రాచీనం బర్హిః ప్రదిశా పృథివ్యా వస్తోర్ అస్యా వృజ్యతే ఽ అగ్రే ఽ అహ్నామ్ । వ్య్ ఉ ప్రథతే వితరం వరీయో దేవేభ్యో ఽ అదితయే స్యోనమ్
ప్రాచ్య దిశలో ధర్భాసనాన్ని భూమిపై పరచారు, అది రోజుల ఆరంభంలో ఉత్తమమైన స్థలం. అది విస్తృతంగా వ్యాపించి, దేవతలకు, అదితికి సుఖదాయకమైన విశ్రాంతి స్థలంగా ఉంది.
వ్యచస్వతీర్ ఉర్వియా వి శ్రయన్తాం పతిభ్యో న జనయః శుమ్భమానాః । దేవీర్ ద్వారో బృహతీర్ విశ్వమిన్వా దేవేభ్యో భవత సుప్రాయణాః
విస్తారంగా, ప్రకాశంగా ఉన్న దేవతలు, తమ భర్తలకు అలంకరించుకున్న భార్యలవలె, తమ స్థానాల్లో కూర్చోవాలి. మహత్తరమైన, సమస్తాన్ని ఆవరించే దివ్య ద్వారాలు, దేవతలకు సులభంగా అందుబాటులో ఉండాలి.
ఆ సుష్వయన్తీ యజతే ఽ ఉపాకే ఽ ఉషాసానక్తా సదతాం ని యోనౌ । దివ్యే యోషణే బృహతీ సురుక్మే ఽ అధి శ్రియꣳ శుక్రపిశం దధానే
సుఖమైన నిద్రను కలిగించేవాడు యజ్ఞంలో ఆహ్వానించబడతాడు; ఉదయం, రాత్రి ఇద్దరూ తమ స్థానంలో కూర్చోవాలి. దివ్య గృహంలో, గొప్ప, ప్రకాశవంతమైన స్త్రీలు మెరిసే అలంకారాన్ని ధరించి ఉంటారు.
దైవ్యా హోతారా ప్రథమా సువాచా మిమానా యజ్ఞం మనుషో యజధ్యై । ప్రచోదయన్తా విదథేషు కారూ ప్రాచీనం జ్యోతిః ప్రదిశా దిశన్తా
దివ్య హోతారులు, మొదటివారు, మధురంగా మాట్లాడేవారు, మనుష్యులు ఆరాధించేందుకు యజ్ఞాన్ని కొలుస్తారు. సభల్లో కవులను ప్రేరేపిస్తూ, ప్రాచ్య జ్యోతిని చూపిస్తారు.
ఆ నో యజ్ఞం భారతీ తూయమ్ ఏత్వ్ ఇడా మనుష్వద్ ఇహ చేతయన్తీ । తిస్రో దేవీర్ బర్హిర్ ఏదꣳ స్యోనꣳ సరస్వతీ స్వపసః సదన్తు
భారతీ మా యజ్ఞానికి రాక, ఇడా మనుష్యులవలె జాగ్రత్తగా ఇక్కడ ఉండాలి. మూడు దేవతలు, సరస్వతీ, ఈ పవిత్ర ధర్భాసనంపై కూర్చొని మాకు మంగళాన్ని ప్రసాదించాలి.
య ఽ ఇమే ద్యావాపృథివీ జనిత్రీ రూపఇర్ అపిꣳశద్ భువనాని విశ్వా । తమ్ అద్య హోతర్ ఇషితో యజీయాన్ దేవం త్వష్టారమ్ ఇహ యక్షి విద్వాన్
ఈ ఆకాశ భూములు, రెండు తల్లులు, తన రూపాలతో అన్ని లోకాలను నింపిన దేవుడు, ఈ రోజు, ఓ హోతా! ఆ అతి ఆరాధ్యుడైన త్వష్టారుని ఇక్కడ ఆజ్ఞ ప్రకారం ఆరాధించు.
ఉపావ సృజ త్మన్యా సమఞ్జన్ దేవానాం పాథ ఽ ఋతుథా హవీꣳషి । వనస్పతిః శమితా దేవో ఽ అగ్నిః స్వదన్తు హవ్యం మధునా ఘృతేన
వనస్పతి దేవుడు, అగ్ని, తనలో స్థిరంగా ఉండి, సమయానికి దేవతలకు హవిస్సులను సమర్పించాలి. తేనె, నెయ్యితో హవిస్సును ఆస్వాదించు.
సద్యో జాతో వ్యమిమీత యజ్ఞమ్ అగ్నిర్ దేవానామ్ అభవత్ పురోగాః । అస్య హోతుః ప్రదిశ్య్ ఋతస్య వాచి స్వాహాకృతꣳ హవిర్ అదన్తు దేవాః
తాజాగా జన్మించిన అగ్ని యజ్ఞాన్ని కొలిచి, దేవతలకు నాయకుడయ్యాడు. హోతా ఆజ్ఞతో, సత్యవాక్కుతో, స్వాహా పలుకుతో సమర్పించిన హవిస్సును దేవతలు ఆస్వాదించాలి.
కేతుం కృణ్వన్న్ అకేతవే పేశో మర్యా ఽ అపేశసే । సమ్ ఉషద్భిర్ అజాయథాః
చూచుకోలేని వారికి సంకేతాన్ని చూపిస్తూ, అలంకారంలేని వారికి కాదు, మానవునికి అలంకారంగా నిలిచావు. ఉదయకాలంతో పాటు నీవు జన్మించావు.
జీమూతస్యేవ భవతి ప్రతీకం యద్ వర్మీ యాతి సమదామ్ ఉపస్థే । అనావిద్ధయా తన్వా జయ త్వꣳ స త్వా వర్మణో మహిమా పిపర్తు
ఎలాగో మేఘం ఒక రూపాన్ని ధరించునో, అలాగే కవచధారి సమంగా, ధైర్యంగా యుద్ధస్థలానికి చేరుకుంటాడు. నీ శరీరం గాయపడకుండా, నీవు విజయం సాధించు. ఈ కవచ మహిమ నిన్ను ఎల్లప్పుడూ కాపాడుగాక.
ధన్వనా గా ధన్వనాజిం జయేమ ధన్వనా తీవ్రాః సమదో జయేమ । ధనుః శత్రోర్ అపకామం కృణోతి ధన్వనా సర్వాః ప్రదిశో జయేమ
మనము విల్లుతోనే పశువులను గెలుచుదాము, విల్లుతోనే యుద్ధాన్ని గెలుచుదాము. విల్లుతోనే కఠినమైన పోటీలను అధిగమించుదాము. విల్లు శత్రువుల కోరికలను అడ్డుకుంటుంది. విల్లుతో అన్ని దిశల్లోను మనం జయించుదాము.
వక్ష్యన్తీవేద్ ఆ గనీగన్తి కర్ణం ప్రియꣳ సఖాయం పరిషస్వజానా । యోషేవ శిఙ్క్తే వితతాధి ధన్వన్ జ్యా ఇయꣳ సమనే పారయన్తీ
విల్లుపాము పలుకుతున్నట్టు, అది చెవికి దగ్గరగా వచ్చి, తన ప్రియమైన స్నేహితుడిని ఆలింగనం చేస్తుంది. ఆడవారిలా, అది విల్లు లాగినప్పుడు బాణాన్ని కలిపి ముందుకు పంపుతుంది.
తే ఽ ఆచరన్తీ సమనేవ యోషా మాతేవ పుత్రం బిభృతామ్ ఉపస్థే । అప శత్రూన్ విధ్యతాꣳ సంవిదానే ఽ ఆర్త్నీ ఇమే విష్ఫురన్తీ ఽ అమిత్రాన్
ఈ రెండు విల్లుపాములు కలిసి, ఒక మహిళలా, తల్లి తన బిడ్డను ఒడిలో పట్టుకున్నట్టు ఉంటాయి. ఇవి విడిచిపెట్టినప్పుడు శత్రువులను చీల్చి పడేస్తాయి. ఈ విల్లుపాములు గట్టిగా మోగి, శత్రువులను చెదరగొడతాయి.
బహ్వీనాం పితా బహుర్ అస్య పుత్రశ్ చిశ్చా కృణోతి సమనావగత్య । ఇషుధిః సఙ్కాః పృతనాశ్ చ సర్వాః పృష్ఠే నినద్ధో జయతి ప్రసూతః
అతడు అనేక మందికి తండ్రి, అతనికి అనేక మంది కుమారులు. యుద్ధరంగంలో అందరూ కలిసొచ్చి, పని చేస్తారు. అతని వెనుక కట్టిన బాణపొట్ట, బాణాలు, సైనికులు—all కలిసినప్పుడు విజయం సాధిస్తారు.
రథే తిష్ఠన్ నయతి వాజినః పురో యత్ర-యత్ర కామయతే సుషారథిః । అభీశూనాం మహిమానం పనాయత మనః పశ్చాద్ అను యచ్ఛన్తి రశ్మయః
రథంపై నిలబడి, నిపుణుడైన రథసారధి గుర్రాలను తన ఇష్టానుసారం ముందుకు నడిపిస్తాడు. పగ్గాలు తమ గొప్పతనాన్ని చూపించగా, మనసు వాటి వెనుక అనుసరిస్తుంది.
తీవ్రాన్ ఘోషాన్ కృణ్వతే వృషపాణయో ఽశ్వా రథేభిః సహ వాజయన్తః । అవక్రామన్తః ప్రపదైర్ అమిత్రాన్ క్షిణన్తి శత్రూꣳ౧ఽ రనపవ్యయన్తః
బలమైన చేతులతో ఉన్న గుర్రాలు, రథాలతో కలిసి గట్టిగా అరుస్తూ పరిగెడతాయి. అవి తమ కాళ్లతో శత్రువులపై దూకి, వారిని యుద్ధంలో చీల్చి పారద్రోలుతాయి.
రథవాహనꣳ హవిర్ అస్య నామ యత్రాయుధం నిహితమ్ అస్య వర్మ । తత్రా రథమ్ ఉప శగ్మꣳ సదేమ విశ్వాహా వయꣳ సుమనస్యమానాః
రథం నడిపించడమే అతని హవనం, అక్కడ అతని ఆయుధాలు, కవచం ఉంచబడ్డాయి. అక్కడ మనమంతా సంతోషంగా, మనసు నిండుగా, రథాన్ని చేరుదాము.
స్వాదుషꣳసదః పితరో వయోధాః కృచ్ఛ్రేశ్రితః శక్తీవన్తో గభీరాః । చిత్రసేనా ఽ ఇషుబలా ఽ అమృధ్రాః సతోవీరా ఽ ఉరవో వ్రాతసాహాః
మధురపానాన్ని ఆస్వాదించిన పితృదేవతలు, బలవంతులు, ధైర్యవంతులు, కష్టాలను తట్టుకున్న వారు, బలమైన వారు, లోతైన మనస్సు కలవారు, రంగురంగుల సైన్యాలతో, బాణాలలో నిపుణులు, దృఢంగా నిలబడే వీరులు, విస్తృతంగా విజయాన్ని సాధించిన వారు.
బ్రాహ్మణాసః పితరః సోమ్యాసః శివే నో ద్యావాపృథివీ ఽ అనేహసా । పూషా నః పాతు దురితాద్ ఋతావృధో రక్షా మాకిర్ నో ఽ అఘశꣳస ఽ ఈశత
బ్రాహ్మణ పితృదేవతలు, సోమంలా మృదువైన వారు, మనకు ఆకాశం, భూమి శుభంగా, హానిలేకుండా ఉండుగాక. పూషణుడు మనలను కష్టాలనుండి కాపాడుగాక. సత్యాన్ని కాపాడేవాడు మనలను రక్షించు. మనమీద దుష్టులు అధికారం కలిగి ఉండకూడదు.
సుపర్ణం వస్తే మృగో ఽ అస్యా దన్తో గోభిః సంనద్ధా పతతి ప్రసూతా । యత్రా నరః సం చ వి చ ద్రవన్తి తత్రాస్మభ్యమ్ ఇషవః శర్మ యꣳసన్
ఆ మృగం రెక్కలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది, దాని పళ్లే ఆయుధం. ఎద్దుల చర్మంతో బలంగా కట్టబడి, విడిచినప్పుడు ఎగిరిపోతుంది. మనుషులు కలిసిపోతూ, విడిపోతూ పరుగెడతారు. అలాంటి చోట మనకు బాణాలు రక్షణనిచ్చుగాక.
ఋజీతే పరి వృఙ్ధి నో ఽశ్మా భవతు నస్ తనూః । సోమో ఽ అధి బ్రవీతు నో ఽదితిః శర్మ యచ్ఛతు
బలంతో మమ్మల్ని చుట్టుముట్టు, మన శరీరం రాయిలా దృఢంగా ఉండుగాక. సోముడు మన కోసం మాట్లాడుగాక, అదితి మనకు రక్షణనిచ్చుగాక.
ఆ జఙ్ఘన్తి సాన్వ్ ఏషాం జఘనాꣳ౨ఽ ఉప జిఘ్నతే । అశ్వాజని ప్రచేతసో ఽశ్వాన్త్ సమత్సు చోదయ
వారి తొడలు కదులుతాయి, నడుం శక్తిగా తాకుతుంది. జ్ఞానులు గుర్రాల నుంచి పుట్టారు. యుద్ధంలో ఆ గుర్రాలను ముందుకు నడిపించు.
అహిర్ ఇవ భోగైః పర్య్ ఏతి బాహుం జ్యాయా హేతిం పరిబాధమానః । హస్తఘ్నో విశ్వా వయునాని విద్వాన్ పుమాన్ పుమాꣳసం పరి పాతు విశ్వతః
పాము తన కాయతో చుట్టిపెట్టినట్టు, విల్లుపాము చేతిని చుట్టుకుంటుంది, బాణాన్ని నియంత్రిస్తుంది. అన్ని విధానాలు తెలిసిన నిపుణుడు, అన్ని వైపులా మనిషిని కాపాడుగాక.