ఏష ఛాగః పురో ఽ అశ్వేన వాజినా పూష్ణో భాగో నీయతే విశ్వదేవ్యః । అభిప్రియం యత్ పురోడాశమ్ అర్వతా త్వష్టేద్ ఏనꣳ సౌశ్రవసాయ జిన్వతి
ఈ మేకను వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రంతో ముందుకు తీసుకెళ్తారు. ఇది పుషణునికి చెందింది, అన్ని దేవతలకు సమర్పించబడుతుంది. గుర్రం ఇష్టపడే పూర్ణాన్నాన్ని తీసుకువస్తూ, త్వష్టృదేవుడు దానిని సౌశ్రవస్కు ప్రీతిగా చేస్తాడు.
యద్ధవిష్యమ్ ఋతుశో దేవయానం త్రిర్ మానుషాః పర్య్ అశ్వం నయన్తి । అత్రా పూష్ణః ప్రథమో భాగ ఽ ఏతి యజ్ఞం దేవేభ్యః ప్రతివేదయన్న్ అజః
ఒక్కో ఋతువులో, మానవులు గుర్రాన్ని మూడుసార్లు చుట్టిపోతే, అప్పుడు పుషణుని మొదటి భాగం ముందుకు వెళ్తుంది. మేక యజ్ఞాన్ని దేవతలకు ప్రకటిస్తుంది.
హోతాధ్వర్యుర్ ఆవయా ఽ అగ్నిమిన్ధో గ్రావగ్రాభ ఽ ఉత శꣳస్తా సువిప్రః । తేన యజ్ఞేన స్వరంకృతేన స్విష్టేన వక్షణా ఆ పృణధ్వమ్
హోత, అధ్వర్యువు, అగ్ని వెలిగించేవాడు, శిలను పట్టుకునేవాడు, జ్ఞానవంతుడైన పఠకుడు — వీరందరూ ఈ బాగా నిర్వహించిన, మంచి యజ్ఞంతో పాత్రలను పోషణతో నింపుతారు.
యూపవ్రస్కా ఽ ఉత యే యూపవాహాశ్ చషాలం యే ఽ అశ్వయూపాయ తక్షతి । యే చార్వతే పచనꣳ సమ్భరన్త్య్ ఉతో తేషామ్ అభిగూర్తిర్ న ఽ ఇన్వతు
యూపాలను తయారు చేసే వారు, యూపాన్ని మోసే వారు, గుర్రానికి యూపాన్ని చెక్కే వారు, గుర్రానికి వంటకాలను సేకరించే వారు — వీరి స్తోత్రాలు వృథా కాకుండా దేవతలు స్వీకరించాలి.
ఉప ప్రాగాత్ సుమన్ మే ధాయి మన్మ దేవానామ్ ఆశా ఽ ఉప వీతపృష్ఠః । అన్వ్ ఏనం విప్రా ఽ ఋషయో మదన్తి దేవానాం పుష్టే చకృమా సుబన్ధుమ్
నా ప్రార్థన సాఫీగా సాగిపోవాలి, దేవతల ఆశ నెరవేరాలి, అది అల్లిన ఆసనాన్ని చేరాలి. ఋషులు, మునులు ఆయనలో ఆనందిస్తారు. దేవతల కృపతో మనం ఆయనను బలమైన మిత్రుడిగా చేసుకున్నాము.
యద్ వాజినో దామ సందానమ్ అర్వతో యా శీర్షణ్యా రశనా రజ్జుర్ అస్య । యద్ వా ఘాస్య ప్రభృతమ్ ఆస్యే తృణꣳ సర్వా తా తే ఽ అపి దేవేష్వ్ అస్తు
గుర్రానికి పట్టు, కట్టే దారం, తలదారము, లగ్గము, నోటిలో పెట్టే పుల్ల—all ఇవన్నీ కూడా దేవతలకు చెందాలి.
యద్ అశ్వస్య క్రవిషో మక్షికాశ యద్ వా స్వరౌ స్వధితౌ రిప్తమ్ అస్తి । యద్ధస్తయోః శమితుర్ యన్ నఖేషు సర్వా తా తే ఽ అపి దేవేష్వ్ అస్తు
గుర్రం మాంసాన్ని ఈగలు తాకినది, గొడ్డలి లేదా కత్తితో తీయబడినది, తయారు చేసే వారి చేతుల్లో ఉన్నది, లేదా గుర్రం గుళ్లలో ఉన్నది—ఇవి అన్నీ కూడా దేవతలకు చెందాలి.
యద్ ఊవధ్యమ్ ఉదరస్యాపవాతి య ఽ ఆమస్య క్రవిషో గన్ధో ఽ అస్తి । సుకృతా తచ్ఛమితారః కృణ్వన్తూత మేధꣳ శృతపాకం పచన్తు
గుర్రం పొట్టనుండి తీసే వ్యర్థం, మాంసానికి వచ్చే వాసన—ఇవన్నీ నిపుణులు శ్రద్ధగా నిర్వహించాలి. వారు బలిని బాగా ఉడికించాలి.
యత్ తే గాత్రాద్ అగ్నినా పచ్యమానాద్ అభి శూలం నిహతస్యావధావతి । మా తద్ భూమ్యామ్ ఆ శ్రిషన్ మా తృణేషు దేవేభ్యస్ తద్ ఉశద్భ్యో రాతమ్ అస్తు
నీవు అగ్నిలో ఉడికినప్పుడు మిగిలిన నొప్పి, గాయాల వల్ల మిగిలిన బాధ భూమిపై లేదా పుల్లల్లో ఉండకూడదు. అవన్నీ దేవతలకు, హవనాగ్నికి అర్పించాలి.
యే వాజినం పరిపశ్యన్తి పక్వం య ఽ ఈమ్ ఆహుః సురభిర్ నిర్ హరేతి । యే చార్వతో మాꣳసభిక్షామ్ ఉపాసత ఽ ఉతో తేషామ్ అభిగూర్తిర్ న ఽ ఇన్వతు
పక్వమైన గుర్రాన్ని చూసేవారు, ఇది సువాసనతో తీసుకెళ్తున్నారని చెప్పేవారు, గుర్రం మాంసం కోరేవారు—వారి స్తోత్రాలు వృథా కాకుండా దేవతలు స్వీకరించాలి.
యన్నీక్షణం మాꣳస్పచన్యా ఉఖాయా యా పాత్రాణి యూష్ణ ఽ ఆసేచనాని । ఊష్మణ్యాపిధానా చరూణామ్ అఙ్కాః సూనాః పరి భూషన్త్య్ అశ్వమ్
మాంసాన్ని ఉడికించేందుకు ఉపయోగించే పాత్ర, గిన్నెలు, మాంసరసం పోయే చెంబులు, పాత్రల మూతలు, వంటగిన్నెలపై ఉన్న గుర్తులు—ఇవి అన్నీ గుర్రాన్ని చుట్టుముట్టి ఉంటాయి.
మా త్వాగ్నిర్ ధ్వనయీద్ ధూమగన్ధిర్ మోఖా భ్రాజన్త్య్ అభి విక్త జఘ్రిః । ఇష్టం వీతమ్ అభిగూర్తం వషట్కృతం తం దేవాసః ప్రతి గృభ్ణన్త్యశ్వమ్
పొగతో కూడిన అగ్ని నిన్ను హాని చేయకూడదు. మెరిసే నిప్పు నీ అవయవాలను కాల్చకూడదు. మనం కోరినదాన్ని, స్తుతించినదాన్ని, వషట్కారంతో సమర్పించినదాన్ని దేవతలు గుర్రాన్ని స్వీకరిస్తారు.
నిక్రమణం నిషదనం వివర్తనం యచ్ చ పడ్వీశమ్ అర్వతః । యచ్ చ పపౌ యచ్ చ ఘాసిం జఘాస సర్వా తా తే ఽ అపి దేవేష్వ్ అస్తు
గుర్రం అడుగుపడినది, కూర్చున్నది, తిరిగినది, దాని పాడి, తాగినది, తిన్న పుల్ల—all ఇవన్నీ కూడా దేవతలకు చెందాలి.
యద్ అశ్వాయ వాస ఽ ఉపస్తృణన్త్య్ అధీవాసం యా హిరణ్యాన్య్ అస్మై । సందానమ్ అర్వన్తం పడ్వీశం ప్రియా దేవేష్వ్ ఆ యామయన్తి
గుర్రానికి పరచిన వస్త్రాలు, ఇచ్చిన బంగారం, దాని కట్టులు, పాడి, ఇష్టమైన వస్తువులు—ఇవి అన్నీ దేవతలకు పంపబడతాయి.
యత్ తే సాదే మహసా శూకృతస్య పార్ష్ణ్యా వా కశయా వా తుతోద । స్రుచేవ తా హవిషో ఽ అధ్వరేషు సర్వా తా తే బ్రహ్మణా సూదయామి
నీకు ఎటువంటి బాధను కొరడా, ముళ్లు, లేక కశాయంతో కలిగించారో, యజ్ఞంలో హవిస్సును స్రుచ్చుతో తాకినట్టు, ఆ బాధలన్నింటినీ పవిత్రమైన వాక్కుతో నీ నుండి తొలగిస్తున్నాను.
చతుస్త్రిꣳశద్ వాజినో దేవబన్ధోర్ వఙ్క్రీర్ అశ్వస్య స్వధితిః సమ్ ఏతి । అచ్ఛిద్రా గాత్రా వయునా కృణోత పరుష్-పరుర్ అనుఘుష్యా వి శస్త
నలభై నాలుగు పక్కెముకలు, దేవతలకు బంధాలుగా ఉన్నవే; గురుతెగిన గుర్రపు గొడ్డలి ఒకటిగా కలుస్తుంది. నొప్పిలేని, నెప్పులేని అవయవాలు, నైపుణ్యంతో తయారైనవి, మృదువుగా గానీ, గట్టిగా గానీ ఉన్నవి, అవన్నీ పాటతో స్తుతించబడాలి.
ఏకస్ త్వష్టుర్ అశ్వస్యా విశస్తా ద్వా యన్తారా భవతస్ తథ ఽ ఋతుః । యా తే గాత్రాణామ్ ఋతుథా కృణోమి తా-తా పిణ్డానాం ప్ర జుహోమ్య్ అగ్నౌ
ఒకరు త్వష్టువు గుర్రాన్ని బలి ఇచ్చేవాడు, ఇద్దరు దాని రథసారథులు, కాలానుగుణంగా ఇది జరుగుతుంది. నీ అవయవాల్లో నేను కాలానికి తగినట్లు సరిచేసిన భాగాలను, ఆ భాగాలను అగ్నిలో నైవేద్యంగా సమర్పిస్తున్నాను.
మా త్వా తపత్ ప్రియ ఽ ఆత్మాపియన్తం మా స్వధితిస్ తన్వ ఽఆ తిష్ఠిపత్ తే । మా తే గృధ్నుర్ అవిశస్తాతిహాయ ఛిద్రా గాత్రాణ్య్ అసినా మిథూ కః
నీకు ప్రియమైన వేడి నిన్ను బాధించకూడదు, గొడ్డలి నీ శరీరాన్ని తాకకూడదు. అసూయతో, నైపుణ్యం లేని వారిని మించి పోవాలని ప్రయత్నించే వారు, నీ విరిగిన అవయవాలను కత్తితో కోయకూడదు.
న వా ఽ ఉ ఽ ఏతన్ మ్రియసే న రిష్యసి దేవాꣳ౨ఽ ఇద్ ఏషి పథిభిః సుగేభిః । హరీ తే యుఞ్జా పృషతీ ఽ అభూతామ్ ఉపాస్థాద్ వాజీ ధురి రాసభస్య
నీవు మరణించవు, నీవు హాని చెందవు; నీవు దేవతల మార్గాల్లో సులభంగా సాగిపోతావు. నీకోసం పింగిణి ఆడగుర్రాలు జోడించబడ్డాయి, అవి మచ్చలుగలవిగా మారాయి, గుర్రం గాడిద యోగానికి సిద్ధంగా ఉంది.
సుగవ్యం నో వాజీ స్వశ్వ్యం పుꣳసః పుత్రాꣳ౨ఽ ఉత విశ్వాపుషꣳ రయిమ్ । అనాగాస్త్వం నో ఽ అదితిః కృణోతు క్షత్రం నో ఽ అశ్వో వనతాꣳ హవిష్మాన్
మన గుర్రం మనకు మంచి పశువులను, మంచి గుర్రాలను, కుమారులను, అన్ని రకాల ఐశ్వర్యాన్ని అందించాలి. అదితి మనకు పాపరహితత్వాన్ని ప్రసాదించాలి, హవిస్సుతో కూడిన మన గుర్రం మనకు రాజ్యాన్ని గెలిపించాలి.
ఇమా ను కం భువనా సీషధామేన్ద్రశ్ చ విశ్వే చ దేవాః । ఆదిత్యైర్ ఇన్ద్రః సగణో మరుద్భిర్ అస్మభ్యం భేషజా కరత్ । యజ్ఞం చ నస్ తన్వం చ ప్రజాం చాదిత్యైర్ ఇన్ద్రః సహ సీషధాతి
ఈ లోకాలన్నింటిని, ఇంద్రుడు మరియు అన్ని దేవతలను మనం పొందాలి. ఆదిత్యులు, ఇంద్రుడు, మరుత్లతో కలిసి మనకు ఔషధాలను ప్రసాదించాలి. యజ్ఞం, శరీరం, సంతానం ఇవన్నీ ఆదిత్యులతో కూడిన ఇంద్రుడు మనకు కాపాడాలి.
అగ్నే త్వం నో ఽ అన్తమ ఽ ఉత త్రాతా శివో భవ వరూథ్యః । వసుర్ అగ్నిర్ వసుశ్రవా ఽ అచ్ఛా నక్షి ద్యుమత్తమꣳ రయిం దాః । తం త్వా శోచిష్ఠ దీదివః సుమ్నాయ నూనమ్ ఈమహే సఖిభ్యః ॥ [స నో బోధి శ్రుధీ హవమురుష్యా ణో ఽ అఘాయతః సమస్మాత్]
అగ్ని! నీవు మా పరిమితి, రక్షకుడవు, మంగళకరుడవు, రక్షణకవచమవు. ధనాన్ని ప్రసాదించే వాడు, కీర్తిశాలి అయిన అగ్ని! మాకు అత్యుత్తమ ఐశ్వర్యాన్ని దయచేయు. నీవు ప్రకాశవంతుడవు, మేము నీ అనుగ్రహాన్ని కోరుతున్నాము. మిత్రులకు మేలు కలిగించు. [మా పిలుపును విను, మాకు రక్షణ కల్పించు.]
అగ్నిశ్ చ పృథివీ చ సంనతే తే మే సం నమతామ్ అదః । వాయుశ్ చాఽన్తరిక్షం చ సంనతే తే మే సం నమతామ్ అదః । ఽ ఆదిత్యశ్ చ ద్యౌశ్ చ సంనతే తే మే సం నమతామ్ అదః । ఽ ఆపశ్ చ వరుణశ్ చ సంనతే తే మే సం నమతామ్ అదః । సప్త సꣳసదో ఽ అష్టమీ భూతసాధనీ । సకామాꣳ౨ఽ అధ్వనస్ కురు సంజ్ఞానమ్ అస్తు మే ఽమునా
అగ్ని, భూమి కలిసిపోవాలి, నా కోసం కలిసిపోవాలి. వాయువు, మధ్యలోని లోకం కలిసిపోవాలి, నా కోసం కలిసిపోవాలి. ఆదిత్యుడు, ఆకాశం కలిసిపోవాలి, నా కోసం కలిసిపోవాలి. జలాలు, వరుణుడు కలిసిపోవాలి, నా కోసం కలిసిపోవాలి. ఏడుగురు స్నేహితులు, ఎనిమిదవది భూతాల ఆధారం. మనసులో ఉన్న కోరిక నెరవేరాలి, ఈ ద్వారా నాకు జ్ఞానం కలగాలి.
యథేమాం వాచం కల్యాణీమ్ ఆవదాని జనేభ్యః । బ్రహ్మరాజన్యాభ్యాꣳ శూద్రాయ చార్యాయ చ స్వాయ చారణాయ । ప్రియో దేవానాం దక్షిణాయై దాతుర్ ఇహ భూయాసమ్ అయం మే కామః సమ్ ఋధ్యతామ్ ఉప మాదో నమతు
ఈ మంగళకరమైన మాటను నేను ప్రజల్లో పలికినప్పుడు — బ్రాహ్మణులకు, క్షత్రియులకు, శూద్రులకు, ఆర్యులకు, నా వారికీ, సంచారులకు కూడా — దేవతలకు, దక్షిణా దాతకు ప్రియుడనై ఉండాలి. నా కోరిక నెరవేరాలి, ఆనందం నన్ను వందనం చేయాలి.
బృహస్పతే ఽ అతి యద్ అర్యో ఽ అర్హాద్ ద్యుమద్ విభాతి క్రతుమజ్ జనేషు । యద్ దీదయచ్ఛవస ఽ ఋతప్రజాత తద్ అస్మాసు ద్రవిణం ధేహి చిత్రమ్ । ఉపయామగృహీతో ఽసి బృహస్పతయే త్వా । ఏష తే యోనిర్ బృహస్పతయే త్వా
బృహస్పతి! యోగ్యుడి కంటే గొప్పవాడిగా, ప్రజల్లో జ్ఞానంతో ప్రకాశించే వాడిగా, నిజాయితీతో వెలిగే వాడిగా ఉన్నప్పుడు, ఆ గొప్ప ఐశ్వర్యాన్ని మాకు ప్రసాదించు. నిన్ను బృహస్పతికి అర్పించాము, ఇది నీ ఆసనం, బృహస్పతికి అంకితం.
ఇన్ద్ర గోమన్న్ ఇహా యాహి పిబా సోమꣳ శతక్రతో । విద్యద్భిర్ గ్రావభిః సుతమ్ । ఉపయామగృహీతో ఽసీన్ద్రాయ త్వా గోమతే । ఽ ఏష తే యోనిర్ ఇన్ద్రాయ త్వా గోమతే
ఇంద్రుడు! గొప్ప పశువులతో కూడినవాడా, ఇక్కడ రా, సోమరసం పానం చేయు. తెలిసినవారు రాళ్లతో పిండిన సోమాన్ని రుచి చూడు. నిన్ను పశుసంపదతో కూడిన ఇంద్రునికి అర్పించాము, ఇది నీ ఆసనం, ఇంద్రునికి అంకితం.
ఇన్ద్రా యాహి వృత్రహన్ పిబా సోమꣳ శతక్రతో । గోమద్భిర్ గ్రావభిః సుతమ్ । ఉపయామగృహీతో ఽసీన్ద్రాయ త్వా గోమతే । ఽ ఏష తే యోనిర్ ఇన్ద్రాయ త్వా గోమతే
ఇంద్రుడు! వృత్రాసురుడిని సంహరించినవాడా, రా, సోమరసం పానం చేయు. పశువులతో కూడిన రాళ్లతో పిండిన సోమాన్ని రుచి చూడు. నిన్ను పశుసంపదతో కూడిన ఇంద్రునికి అర్పించాము, ఇది నీ ఆసనం, ఇంద్రునికి అంకితం.
ఋతావానం వైశ్వానరమ్ ఋతస్య జ్యోతిషస్ పతిమ్ । అజస్రం ఘర్మమ్ ఈమహే । ఉపయామగృహీతో ఽసి వైశ్వానరాయ త్వా । ఏష తే యోనిర్ వైశ్వానరాయ త్వా
కాలానుగుణంగా నడిచే, విశ్వనరుడైన, సత్యజ్యోతి అధిపతిని, శాశ్వతమైన ఉష్ణాన్ని మేము ఆహ్వానిస్తున్నాము. నిన్ను విశ్వనరునికి అర్పించాము, ఇది నీ ఆసనం, విశ్వనరునికి అంకితం.
వైశ్వానరస్య సుమతౌ స్యామ రాజా హి కం భువనానామ్ అభిశ్రీః । ఇతో జాతో విశ్వమ్ ఇదం వి చష్టే వైశ్వానరో యతతే సూర్యేణ । ఉపయామగృహీతో ఽసి వైశ్వానరాయ త్వా । ఏష తే యోనిర్ వైశ్వానరాయ త్వా
విశ్వనరుని అనుగ్రహంలో మనం ఉండాలి. అతడు లోకాల రాజు, ప్రకాశవంతుడు. ఇక్కడ జన్మించి, ఈ జగత్తును చూస్తాడు. విశ్వనరుడు సూర్యునితో కలిసి కృషి చేస్తాడు. నిన్ను విశ్వనరునికి అర్పించాము, ఇది నీ ఆసనం, విశ్వనరునికి అంకితం.
వైశ్వానరో న ఽ ఊతయ ఽ ఆ ప్ర యాతు పరావతః । అగ్నిర్ ఉక్థేన వాహసా । ఉపయామగృహీతో ఽసి వైశ్వానరాయ త్వా । ఏష తే యోనిర్ వైశ్వానరాయ త్వా
విశ్వనరుని అనుగ్రహాలు దూరం నుండి మన వద్దకు రావాలి. అగ్ని స్తోత్రంతో, బలంతో కలిసివస్తాడు. నిన్ను విశ్వనరునికి అర్పించాము, ఇది నీ ఆసనం, విశ్వనరునికి అంకితం.