సముద్రపు నీరు దిగివచ్చే విధానాన్ని, ఆ నీరు విశ్రాంతి పొందే స్థలాన్ని మనం గుర్తు చేసుకుంటూ, మనపై కాకుండా ఇతరులపై నీ అగ్ని జ్వాలలు మండాలని, మనకు పవిత్రంగా, మంగళకరంగా ఉండాలని ప్రార్థించాము. అగ్ని దేవా! నీవు స్వచ్ఛుడవు, నీ ప్రకాశవంతమైన వెలుతురు, ఆనందదాయకమైన దివ్య జిహ్వతో దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురా, వారికి మా యజ్ఞాన్ని సమర్పించు. ఓ అగ్నిదేవా! నీవు ప్రకాశవంతుడవు, స్వచ్ఛుడవు, దేవతలను ఇక్కడకు రప్పించు. మా హోమాలను, నైవేద్యాలను వారికి అందించు. నీ కరుణ, నీ వివేచన వల్ల భూమి వెలిగింది; అది ఉదయకాలపు కిరణాలతో వెలిగే ప్రకృతి వలె, వేగంగా పరిగెత్తే గుర్రంలా, గాలివేగంతో పరుగెత్తేలా, ప్రశంసలకు తహతహలాడేలా, వృద్ధాప్యమూ లేనివాడివి. నీ జ్వాలలకు నమస్కారం, నీ మండే తేజస్సుకు నమస్కారం. నీ అగ్ని ఇతరులను మండించాలి, మనలను కాదు. మనకు పవిత్రంగా, మంగళకరంగా ఉండాలి. నీవు మానవుల్లో అధిపతి, నీళ్ళలో అధిపతి, గడ్డి మైదానాల్లో అధిపతి, వృక్షాల్లో అధిపతి, వెలుగుల్లో అధిపతి. దేవతల్లో ఉన్న ఆ మహా దేవతలు, యజ్ఞయోగ్యుల్లో యజ్ఞయోగ్యులు, సంవత్సర భాగంలో ఆసీనులై ఉన్నవారు—వారు ఆహ్వానించకపోయినా, ఈ యజ్ఞంలో తేనెను, నెయ్యిని తాము స్వయంగా పానించగలుగుతారు. ఆ దేవతలు లేకుండా, బ్రహ్మణులుగా ఉన్న వారు లేకుండా, ఆకాశంలోను, భూమిలోను, నీళ్లలోను ఏదీ పవిత్రం కాదు. వారు మనకు శ్వాసను, ప్రాణాన్ని, ఉత్సాహాన్ని, కాంతిని, స్థలాన్ని ప్రసాదిస్తారు. వారి అగ్ని ఇతరులను మండించాలి, మనలను కాదు. మనకు పవిత్రంగా, మంగళకరంగా ఉండాలి. అగ్నిదేవా! నీ పదునైన అగ్నితో, మలినాన్ని కాల్చేయి. అగ్ని మనకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. ఈ జగత్తును సమర్పించిన ఋషి, పురోహితుడు, మన తండ్రిలా ఆసీనుడై, ఐశ్వర్యాన్ని ఆశించి, ముందుగా లోకాలకు ప్రవేశించాడు. ఈ సృష్టికి మూలం ఏమిటి? ఆది ఏమిటి? ఏ కథ మొదలైంది? విశ్వకర్మ ఎక్కడి నుంచి భూమిని సృష్టించాడు? ఏ మహిమతో ఆకాశాన్ని విస్తరించాడు? విశ్వకర్మకు అన్ని చోట్ల కళ్ళు, ముఖాలు, చేతులు, కాళ్లు; తన రెక్కలతో, చేతులతో ఊది, ఆ దేవుడు ఆకాశాన్ని, భూమిని సృష్టించాడు. ఆకాశం, భూమి ఏ అడవి, ఏ వృక్షం నుండి రూపొందించబడ్డాయి? మేధావులు మనసుతో ఆ మూలాన్ని విచారించేవారు. నీ ఉన్నత స్థానాలను, మధ్యస్థానాలను, ఈ లోకస్థానాలను, ఓ విశ్వకర్మా! నీ స్నేహితులకు బోధించు. నీ శక్తిని పెంచుకుంటూ, ఆత్మార్పణ చేయు. విశ్వకర్మా! సమర్పణ ద్వారా పెరిగి, భూమికి, ఆకాశానికి నీను సమర్పించు; ఇతరులైన ప్రత్యర్థులు అయోమయానికి లోనవ్వాలి; ఇక్కడ మఘవాన్ మనకు జ్ఞానదాయకుడు కావాలి. ఈ రోజు మనం విశ్వకర్మను, వాక్కు అధిపతిని, చురుకైన మనస్సుతో ఉన్నవాడిని, శక్తికోసం ఆహ్వానిద్దాం. అతడు మన సమర్పణలన్నింటిలో ఆనందించాలి; సర్వమంగళకరుడు, మంగళదాయకుడు, మనకు సహాయపడాలి. విశ్వకర్మ సమర్పణ వృద్ధితో ఇంద్రుడిని అభయదాయకుడిగా, అజేయుడిగా చేశాడు; ప్రజలు అతనికి ప్రాచీనకాలం నుంచి వందనం చేస్తున్నారు—ఈ మహోన్నతుడిని యథార్ధంగా ఆహ్వానించాలి. దృష్టి కలిగిన తండ్రి, మనస్సుతో, నామరూపాలలో నెయ్యిని సృష్టించాడు; అంతుల్ని స్థిరంగా స్థాపించినపుడు, ఆకాశం, భూమి విస్తరించాయి. విశ్వకర్మ తన మనస్సుతో ఇక్కడి నుంచి వెళ్ళిపోయాడు; సృష్టికర్త, వ్యవస్థాపకుడు, పరముడు, ఋషి; అక్కడ, ఏడు ఋషులు పరమాత్మ గురించి మాట్లాడే చోటు, వారు కోరిన సమర్పణలు అనుభవించబడతాయి. మన తండ్రి, సృష్టికర్త, వ్యవస్థాపకుడు, అన్ని లోకాలను, నివాసాలను తెలిసినవాడు, దేవతలకు నామకరణం చేసినవాడు—ఇతర లోకాలు కూడా అతనిని విచారణకు చేరుకుంటాయి. ప్రాచీన ఋషులు, గాయకులు, మన కోసం ఐశ్వర్యాన్ని సముపార్జించారు; వెలుగు, చీకటి లోకాల్లో, జీవులు ఈ లోకాలను నిర్మించారు. ఆకాశానికి, భూమికి, దేవతలు, పితృదేవతలకు ఆవల, నీళ్ళు ఏ తొలి గర్భాన్ని మోశాయి? ఆ ప్రాచీన దేవతలు ఏకకాలంలో ఏమి చూశారు? ఆ తొలి గర్భాన్ని నీళ్ళు మోశాయి; అన్ని దేవతలు అక్కడ కూడిపోయారు; అవ్యక్తుని నాభిమూలంలో అది స్థాపించబడింది; అందులో అన్ని లోకాలు నిలిచాయి. ఇవి ఎవరు సృష్టించారో మీరు తెలుసుకోరు; మీలో వేరొక భావన వచ్చింది; మబ్బుతో కప్పబడి, అయోమయంగా మాట్లాడుతూ, తృప్తి లేని వారు, మంత్రాలు జపిస్తూ తిరుగుతున్నారు. విశ్వకర్మ దేవుడిగా జన్మించాడు; తర్వాత గంధర్వుడు రెండవవాడయ్యాడు; మూడవవాడు తండ్రి, ఔషధాలను సృష్టించాడు, నీళ్ల గర్భాన్ని అనేక చోట్ల ఉంచాడు. వేగంగా, గర్జనతో, బలవంతుడిగా, ఎద్దులా, గర్జిస్తూ, ప్రజలను కంపించిస్తూ, విజేతగా, కన్ను మూయని, ఒక్కడే వీరుడిగా, ఇంద్రుడితో కలసి వంద సైన్యాలను జయించాడు. విజేత, కన్ను మూయని, ఉగ్రుడు, దుర్గమార్గుడు, ధైర్యవంతుడు; ఇంద్రుడితో కలసి, బలమైన బాణాలతో యుద్ధంలో నిలబడండి, ఓ మానవులారా! బాణాలు చేతిలో పట్టుకున్నవాడు, ఖడ్గధారులు, నాయకుడు, యుద్ధంలో చేరి, ఇంద్రుడు తన సేనతో కలసి, ఐక్యంగా విజయశీలుడై, సోమపానుడు, బలవంతుడు, ఉగ్రధనుర్దారి, ప్రతిఘటించే వారితో కలిసి నిలబడాడు. ఓ బృహస్పతీ! నీ రథంతో చుట్టుముట్టు, రాక్షసులను, శత్రువులను నాశనం చేయు, వారిని త్రోసిపో, వారి సైన్యాలను ఛేదించు, యుద్ధంలో జయించి, మా రథాలను కాపాడు, అభివృద్ధి కలిగించు. బలాన్ని తెలిసిన, స్థిరమైన, వీరుడైన, మహాశక్తివంతుడు, వేగవంతుడు, సహనశీలి, ఉగ్రుడు; శౌర్యంలో, బలంలో మించి, బలవంతుని నుండి జన్మించినవాడు—ఇంద్రా! విజయరథాన్ని అధిరోహించి, పశువులను తెచ్చిపెట్టు. అవరోధాలను ఛేదించేవాడు, పశువులను కనుగొనేవాడు, వజ్రాయుధధారి, జయశీలి, శక్తితో విఘ్నాలను ఛూర్ణించేవాడు; ఓ మిత్రులారా! ఈ బంధాన్ని అనుకరించండి, ఇంద్రుడితో కలసి ప్రయత్నించండి. ఇంద్రుడు, శతశక్తివంతుడు, enclosure లలోకి దూకి పోతాడు; తరగనివాడు, సైన్యాలను నాశనం చేయువాడు, అజేయుడు—యుద్ధంలో మన సైన్యాన్ని అతడు కాపాడాలి. ఇంద్రుడు నాయకుడు కావాలి, బృహస్పతి కుడిచేతి వలె ఉండాలి, యజ్ఞమే పునాది, సోముడు ముందుండాలి; దేవతల మధ్య మారుత్ గణాలు విజయశీలులను నడిపించాలి. ఇంద్రుని ఘోష, వరుణ మహారాజు, ఆదిత్యులు, ఉగ్ర మారుత్ గణాల ఘోష, మహామతులు, లోకాలను కదిలించేవారు—విజయశీలి దేవతల ఘోష గగనాన్ని ప్రతిధ్వనించాలి. ఓ మఘవాన్! ఆయుధాలను పైకి ఎత్తు; నా యోధుల మనస్సును ప్రేరేపించు; వృత్రహా! గుర్రాల గుర్రాలను ప్రేరేపించు; విజయరథాల ఘోషలు వినిపించాలి. సభలో మన జెండాలతో ఇంద్రుడు ఉండాలి; మన బాణాలు విజయవంతం కావాలి; మన వీరులు శ్రేష్ఠులై ఉండాలి; ఓ దేవతలారా! మా సమర్పణల్లో మమ్మల్ని కాపాడండి. వీరి మనస్సులను ఆకర్షించి, వారి అవయవాలను తీసుకుని దూరంగా పోవాలి; అగ్ని జ్వాలలతో వారి హృదయాలను కాల్చాలి; శత్రువులు అంధకారంలో, చీకటిలో కలిసిపోవాలి. వదిలిపెట్టు, ఎగిరిపో, ఓ బాణమా! ప్రార్థన ద్వారా పదునైనదవు; వెళ్ళి, శత్రువులను తాకి, వారిలో ఎవరినీ విడిచిపెట్టకు. ముందుకు సాగు, విజయాన్ని సాధించు, ఓ మానవులారా! ఇంద్రుడు మీకు రక్షణను ప్రసాదించాలి; మీ చేతులు ఉగ్రంగా, అజేయంగా ఉండాలి.