ఈ కథలో ఉత్తర దిశను గురించి మొదటగా చెప్పబడింది. అక్కడ సంయద్వసుళ్లు అధిపతులు, వారి రథసారథి తార్క్ష్యుడు, సైన్యాధిపతి, నాయకుడు అరిష్టనేమి. అక్కడ విశ్వాచీ, ఘృతాచీ అనే అప్సరసలు ఉన్నారు. ఆయుధంగా నీరు, అస్త్రంగా వాయువు. వారికి నమస్కారం చేస్తూ, వారు మనలను రక్షించుగాక, కరుణ చూపుగాక అని ప్రార్థించబడింది. మనం ద్వేషించే వారిని, మనలను ద్వేషించే వారిని వారి ఆముఖాల్లో వేయబడినట్టు చెప్పబడింది. తర్వాత, పైభాగాన్ని గురించి చెబుతారు. అక్కడ అర్వాగ్వసుళ్లు అధిపతులు, వారి రథసారథి సేనజిత్, సైన్యాధిపతి సుషేణ. అప్సరసలు ఉర్వశి, పూర్వచిత్తి. ఆయుధంగా మెరుపు, అస్త్రంగా మేఘగర్జన. వారికి కూడా నమస్కారం, రక్షణ, కరుణ కోరబడింది. మనం ద్వేషించే వారిని, మనలను ద్వేషించే వారిని వారి ఆముఖాల్లో వేయబడినట్టు చెప్పబడింది. ఆ తరువాత, అగ్నిని గురించి గొప్పగా వర్ణించబడింది. అగ్ని ఆకాశానికి కిరీటము, శిఖరం, భూమికి అధిపతి. ఆయన జలాలలో విత్తనాలను నడిపిస్తాడు. అగ్ని వెయ్యి బలాలకు అధిపతి, వంద సంపదలకు అధిపతి. జ్ఞానులకు, ధనాలకు కిరీటము. అతర్వన్ కమలంలోంచి churn చేసి అగ్నిని వెలికితీసాడు. అగ్ని సమస్త సృష్టికి తల. అగ్ని యజ్ఞానికి, రాజ్యానికి నాయకుడు. మంగళకరమైన మిత్రులతో కలిసే చోట, తన తలను ఆకాశంలో ఉంచి, తన నోటి ద్వారా హవిర్భాగాలను దేవతలకు అందజేస్తాడు. అగ్ని ప్రజల్లో ప్రబోధింపబడే వేళ, ఉదయాన్నే దూడను కోరుకునే ఆవునిలా, ప్రజలలో వెలిగిపోతాడు. యువ అశ్వాలు లేచినట్టు, కిరణాలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి. జ్ఞానులకు, పవిత్రులకు, బలవంతుడైన అగ్నికి, గౌరవంతో, ప్రశంసతో, మేం హృదయపూర్వకంగా స్తోత్రాన్ని సమర్పించాము. ఆకాశంలో విస్తృతంగా ప్రకాశించే బంగారు అలంకారంలా అగ్ని వెలుగుతాడు. సృష్టికర్తలందరిలో మొదటిగా యజ్ఞానికి అధికారి అయిన హోతా ఇక్కడ స్థాపించబడ్డాడు. పాపరహితమైన భృగువులు అడవుల్లో అగ్నిని కనుగొన్నారు; ప్రతి వంశానికి అద్భుతంగా, ప్రకాశంగా వెలిగే అగ్ని. అగ్ని ప్రజలకు కాపలాదారుడిగా, కొత్త ఐశ్వర్యానికి నైపుణ్యంగా, దయతో జన్మించాడు. ఘృతంతో అభిషేకించిన ముఖంతో, విశాలంగా, ఆకాశాన్ని తాకుతూ, భారతులకు పవిత్రంగా ప్రకాశిస్తాడు. అంగిరసులు అగ్నిని అడవుల్లో రహస్యంగా దాచిన చోట కనుగొన్నారు. churn చేయబడినప్పుడు, మహత్తరంగా, బలవంతుడిగా జన్మిస్తాడు. ఆయనను బలపుత్రుడిగా, అంగిరసుడిగా పిలుస్తారు. స్నేహితులారా! మనం కలిసికట్టుగా, ప్రజల్లో అత్యంత దాతృత్వాన్ని కలిగిన అగ్నిని, బలపుత్రుడిని, పోషకుడిని స్తుతిద్దాం. ఓ శక్తివంతుడైన అగ్నీ! ప్రతి ఆర్యుని ఇంట్లో నువ్వు కలిసివెలిగిపోతావు; ఇదా స్థానంలో నువ్వు వెలిగిపోతావు—మాకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. గ్రామాల్లో ప్రజలు నిన్ను పిలుస్తారు; ప్రబలమైన జ్వాలలతో, అందరికీ ప్రీతిపాత్రుడవు, హవిస్సును తీసుకెళ్లేవాడవు. ఈ గౌరవంతో, పోషకుని తనయుడైన, మిత్రుడైన, శీఘ్రమైన, సర్వదూతుడైన అమరుడైన అగ్నిని పిలుస్తాను. సర్వదూతుడైన అగ్ని, ఎర్ర అశ్వాలతో కలసి, పిలిచినప్పుడు వచ్చి, అన్నింటినీ ఆస్వాదిస్తాడు. పిలిచినప్పుడు వెంటనే వస్తాడు; యజ్ఞం సక్రమంగా జరుగుతుంది, స్తోత్రం అందంగా ఉంటుంది, దైవిక సంపద ప్రజలకు ఫలంగా లభిస్తుంది. ఓ అగ్నీ! బలానికి, పశువులకు అధిపతివి, మహిమకు, శక్తికి అధిపతివి, మాకు గొప్ప కీర్తిని ప్రసాదించు. ధనార్థంగా వెలిగించబడిన జ్ఞానిగా, అగ్ని స్తోత్రంలో ప్రశంసించదగినవాడు; పూర్వపు వెలుగుతో మాకు ప్రకాశించు. రాత్రులలోను, నీ స్వభావంతోను, నివాసంలోను, ఉదయాన్నీ, నీ పదునైన దవడలతో రాక్షసులను దహించు. పిలిచినప్పుడు అగ్ని మాకు మంగళకరంగా ఉండాలి; దానం మంగళకరంగా ఉండాలి; యజ్ఞం మంగళకరంగా ఉండాలి; స్తోత్రాలూ మంగళకరంగా ఉండాలి. స్తోత్రాలు మంగళకరంగా ఉండాలి; మన మనస్సు మంగళకరంగా ఉండాలి, అడ్డంకులను జయించడంలో విజయాన్ని కలిగించు. యుద్ధాల్లో నువ్వు నిలిచిన విధంగా, మేము కూడా నిలబడేలా చేయు; మనం నీ కృపను స్తోత్రాలతో పొందాలి. సాయంకాలం, ఆవులు వెళ్ళే అగ్నిని ధనదాయకుడిగా భావిస్తాను; అలానే, వేగంగా పరుగెత్తే గుర్రాలు, అలసటలేని వాటి సాయంకాలపు ప్రయాణం—గాయకులకు పోషణాన్ని ప్రసాదించు. నేను ధనదాయకుడిగా స్తుతించే అగ్ని వద్ద ఆవులు చేరతాయి; వేగంగా, నిరంతరం కదిలే, మంచి వంశానికి చెందిన వీరులు చేరతారు—గాయకులకు పోషణాన్ని ప్రసాదించు. రెండు ఘృతపాత్రలు వెలుగుతో ఉంచబడతాయి; ఓ మహాబలుడా, మేము నిన్ను స్తోత్రాల్లో నింపుతున్నాము—గాయకులకు పోషణాన్ని ప్రసాదించు. ఈ రోజు, అగ్ని, నిన్ను గుర్రంలా, హృదయాన్ని తాకే శుభ సంకల్పంలా, మేము పిలిచి చేరాలని ఆశిస్తున్నాము. అగ్నీ, నీవు మహా సత్యానికి, మంగళకర సంకల్పానికి, నైపుణ్యమైన కార్యానికి రథసారథివిగా మారావు. ఈ స్తోత్రాలతో మాకు దగ్గరగా రా, నీ ప్రకాశంతో, నీ మంగళకరమైన ముఖాలతో మమ్మల్ని ఆశీర్వదించు. అగ్నిని హోతా, దాత, ధనదాయకుడు, బలపుత్రుడు, సర్వజ్ఞుడు, దేవతల్లో దేవత, దయతో కూడినవాడు, నేరుగా ఘృతాన్ని స్వీకరించే జ్వాలగా భావిస్తున్నాను. అగ్నీ, మాకు అతి దగ్గరగా ఉండి, రక్షకుడిగా, మంగళకరమైన ఆశ్రయంగా ఉండి, మమ్మల్ని ధనసంపదకు నడిపించు. అతి ప్రకాశవంతుడవు, మిత్రులకు మంగళకరంగా మేము నిన్ను పిలుస్తున్నాము. ఋషులు తపస్సుతో కూడిన సభను చేరారు, అగ్నిని వెలిగించారు, వెలుగును వెలికితీశారు; ఆ అగ్నిలోనే, మనవులు 'దర్భతో కూడినవాడు' అని పిలిచే ఆ అగ్నిలోనే నేను ఆకాశంలో స్థిరపడ్డాను. ఆయనను భార్యలతో, దేవతలు తనయులతో, సోదరులతో, బంగారు ధనంతో అనుసరించుదాం; ఆకాశాన్ని హత్తుకుని, ధర్మికుల లోకంలో, మూడవ శిఖరంలో, ప్రకాశవంతమైన ఆకాశంలో స్థిరపడదాం. అగ్ని, వాక్కు మధ్యలోకి ఎక్కి, సత్యాధిపతిగా, జ్ఞానిగా వెలుగుతున్నాడు. భూమిపై స్థాపించబడి, మెరుపులతో, ఉరుములేకుండా ప్రకాశిస్తున్నాడు; ప్రయత్నించే వారు కింద స్థానం పొందాలి. అగ్ని, పరాక్రమశాలి, బలాన్ని ప్రసాదించేవాడు, వెయ్యి బలాలకు అధిపతి, ఎప్పుడూ వెలుగుతూ, శరీరమధ్యంలో ప్రకాశిస్తూ, దైవిక స్థలాలకు చేరాలి. అందరూ కలిసికట్టుగా నడుచు, రా; అగ్నీ, దైవిక మార్గాలను సృష్టించు; పితృదేవతలను పునరుద్ధరించు, యువతను అనుసరించు—ఈ పట్టు నీలో నేయబడుగాక. అగ్ని, మేల్కొను, లేచిపో; కావలసినదీ, సిద్ధమైనదీ నీవే సృష్టిస్తావు; ఈ సభలో, పై సభలో, దేవతలు, యజమానుడు కలిసి కూర్చోవాలి. అగ్నీ, నీవు వెయ్యిని మోసే శక్తితో, సమస్త జ్ఞానాన్ని తెలిసినవాడివి—దానితో, మా యజ్ఞాన్ని నడిపించు; అది దేవతలకు, వెలుగుకు చేరాలి. ఇది నీ యజ్ఞస్థానం, నువ్వు పుట్టినది, వెలిగినది; అది తెలిసిన అగ్నీ, పైకెగురు—మా ఐశ్వర్యాన్ని పెంచు. వేడిమి, చల్లదనం, శీతాకాలాలు, అగ్నిలోని సమ్మిళితత్వం స్థాపించబడుగాక; ఆకాశం, భూమి స్థాపించబడుగాక; జలాలు, వృక్షాలు స్థాపించబడుగాక; అగ్నులు వేర్వేరుగా, పరిపూర్ణంగా, తమ వ్రతాలతో స్థాపించబడుగాక. ఆ అగ్నులు, ఆకాశం-భూమి మధ్య, ఒక్క మనస్సుతో, ఈ శీతాకాలాలు స్థాపించబడగా, దేవతలు ఇంద్రునిలా కలసి రావాలి; ఆ దైవత్వంతో, ఓ అంగిరసా, స్థిరంగా కూర్చో. ఇలా ఈ శ్లోకాలలో, దిక్కుల అధిపతులు, అప్సరసలు, ఆయుధాలు, అగ్ని మహిమ, యజ్ఞంలో అతని స్థానం, ప్రజలకు అతని అనుగ్రహం, అతని వెలుగు, దైవికత, సంపద ప్రసాదం, రక్షణ, మంగళం—ఇవి అన్నీ ఒక గొప్ప ప్రవాహంగా, గాఢమైన భక్తితో, క్రమంగా వివరించబడ్డాయి.