ఒక పవిత్ర యజ్ఞంలో, యజ్ఞకర్త తన హృదయాన్ని నింపుకున్న భక్తితో, ప్రతి దశలో దేవతలను ఆహ్వానిస్తూ, అగ్నికి అర్పణలు సమర్పించసాగాడు. “నీవే మొదటి అడుగు, ఆ మొదటి అడుగుకు నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే తరువాతి అడుగు, ఆ తరువాతి అడుగుకు నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే సంపూర్ణమైన అడుగు, ఆ సంపూర్ణ అడుగుకు నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే తేజస్సు, ఆ తేజస్సుకు నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను,” అని అతడు ఘనంగా ప్రకటించాడు. అతడు మళ్లీ, “నీవే త్రయం, ఆ త్రయానికి నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే వృద్ధి, ఆ వృద్ధికి నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే విస్తరణ, ఆ విస్తరణకు నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే సమ్మిళితం, ఆ సమ్మిళితానికి నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే అభివృద్ధి, ఆ అభివృద్ధికి నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే మార్గం, ఆ మార్గానికి నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే आरोహణ, ఆ आरोహణకు నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. నీవే ప్రయాణం, ఆ ప్రయాణానికి నిన్నే స్థాపిస్తున్నాను. ఓ ప్రభో! బలానికి బలాన్ని ప్రేరేపించు,” అని ప్రార్థించాడు. తరువాత, యజ్ఞకర్త దిక్కులను ఆహ్వానిస్తూ, వాటి ప్రతీ ఒక్కదానిలోని మహిమను నెమరువేశాడు. “నీవే రాజస్వరూపుడవు, తూర్పు దిక్కు అధిపతి. వసవులు నీ దేవతలు, అగ్నే! ఆయుధాధిపతి, ఆధారంగా నిలిచావు. త్రయీ స్తోత్రాలు భూమిపై విశ్రాంతి పొందాలి. స్పష్టమైన ఘృతముతో కూడిన హోమాలు, నిరాడంబరంగా నిలవాలి. రథంతర సామం మధ్యాకాశంలో స్థాపించబడాలి. దేవతల్లో ఆదికవి ఋషులు నిన్ను పరిమాణం, మహిమతో స్వర్గంలో విస్తరించాలి. అధారుడైన ప్రభువు, సమస్త జనులు, యజ్ఞకర్తను పరమ లోకంలో, స్వర్గశిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి,” అని పునరుత్తరించాడు. అలాగే, “నీవే విరాట్, దక్షిణ దిక్కు అధిపతి. రుద్రులు నీ దేవతలు, ఇంద్రుడు ఆయుధాధిపతి. పదిహేను విభాగాల స్తోత్రం భూమిపై విశ్రాంతి పొందాలి. ప్రౌగ స్తోత్రం నిరాడంబరంగా నిలవాలి. బృహత్ సామం మధ్యాకాశంలో స్థాపించాలి. ఋషులు నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి. అధారుడు, ప్రభువు, సమస్తులు, యజ్ఞకర్తను స్వర్గశిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి,” అని చెప్పాడు. పశ్చిమ దిక్కులో “నీవే సమ్రాట్, ఆదిత్యులు నీ దేవతలు, వరుణుడు ఆయుధాధిపతి. పదిహేడు విభాగాల స్తోత్రం భూమిపై విశ్రాంతి పొందాలి. మరుత్వతి స్తోత్రం నిరాడంబరంగా నిలవాలి. వైరూప సామం మధ్యాకాశంలో స్థాపించాలి. ఋషులు నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి. సమస్తులు, యజ్ఞకర్తను స్వర్గశిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి,” అని నిశ్చయించాడు. ఉత్తర దిక్కులో “నీవే స్వరాట్, మరుతులు నీ దేవతలు, సోముడు ఆయుధాధిపతి. ఇరవై ఒక విభాగాల స్తోత్రం భూమిపై విశ్రాంతి పొందాలి. నిష్కేవల్య స్తోత్రం నిరాడంబరంగా నిలవాలి. వైరాజ సామం మధ్యాకాశంలో స్థాపించాలి. ఋషులు నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి. యజ్ఞకర్తను స్వర్గశిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి,” అని ప్రార్థించాడు. మహాదిక్కు “నీవే అధిపత్ని, సమస్త దేవతలు నీ దేవతలు, బృహస్పతి ఆయుధాధిపతి. ముప్పై మూడు విభాగాల స్తోత్రం భూమిపై విశ్రాంతి పొందాలి. వైశ్వదేవ అగ్నిమారుత స్తోత్రం నిరాడంబరంగా నిలవాలి. శాక్వర, రైవత సామాలు మధ్యాకాశంలో స్థాపించాలి. ఋషులు నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి. యజ్ఞకర్తను స్వర్గశిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి,” అని ఘనంగా పేర్కొన్నాడు. తదుపరి, దిక్కులలోని దేవతలు, వారి సహచరులు, ఆయుధాలు, ఆయుధాధిపతులు వివరించబడ్డారు. తూర్పు వైపు హరికేశుడు, అతని రథసారధి రథగృత్స, సైన్యాధిపతి రథౌజా; అప్సరసులు పుంజికస్థలా, క్రతుస్తలా; ఆయుధం మానవుడు, అస్త్రం వధ. “వారిని నమస్కరిస్తున్నాం. వారు మమ్మల్ని కాపాడాలి, దయ చూపాలి. మనం ద్వేషించే వారిని, మనను ద్వేషించే వారిని వారి నోళ్లలో వేస్తున్నాం,” అని యజ్ఞకర్త ప్రార్థించాడు. దక్షిణ వైపు విశ్వకర్మన్, అతని రథసారధి రథస్వన, సైన్యాధిపతి రథేచిత్ర; అప్సరసులు మేనకా, సహజన్యా; ఆయుధం యాతుధాన, అస్త్రం రాక్షసులు. పశ్చిమ వైపు విశ్వవ్యచాస్, రథసారధి రథప్రోత, సైన్యాధిపతి అసమరథ; అప్సరసులు ప్రమ్లోచంతీ, అనుమ్లోచంతీ; ఆయుధం పులి, అస్త్రం పాములు. ఉత్తర వైపు సంయద్వసువు, రథసారధి తార్క్ష్య, సైన్యాధిపతి అరిష్టనేమి; అప్సరసులు విశ్వాచీ, ఘృతాచీ; ఆయుధం నీరు, అస్త్రం గాలి. పైభాగంలో అర్వాగ్వసువు, రథసారధి సేనజిత్, సైన్యాధిపతి సుషేణ; అప్సరసులు ఊర్వశీ, పూర్వచిత్తి; ఆయుధం మెరుపు, అస్త్రం విద్యుత్. ప్రతి దిక్కులోనూ, “వారిని నమస్కరిస్తున్నాం. వారు మమ్మల్ని కాపాడాలి, దయ చూపాలి. మనం ద్వేషించే వారిని, మనను ద్వేషించే వారిని వారి నోళ్లలో వేస్తున్నాం,” అని ప్రార్థన జరిగింది. అతడు ఆకాశపు శిఖరాన్ని, భూమి అధిపతిని, జలాల విత్తనాలను నడిపించేవాడైన అగ్నిని స్మరించాడు. “అగ్ని, నీవే వేల బలాలకు అధిపతి, వంద సంపదలకు అధిపతి; జ్ఞానులకు, ధనాలకు తలమానవు. అథర్వన్ నిన్ను కమలంలో నుండి సముద్రించాడు. నీవే సృష్టికి తల. నీవే యజ్ఞాధిపతి, లోకాధిపతి; మంగళకర సహచరులతో కలసి, నీవు నీ తలను స్వర్గంలో ఉంచావు, నీ నాలుకను హవిస్సుల వాహకంగా మార్చావు,” అని అతడు ఘనంగా వర్ణించాడు. అగ్ని ప్రజల మధ్య ఉదయించెను, ఉదయం తన కూనను చేరే ఆవు లాగా, ప్రజలు నిన్ను ఆరాధించారు. యువ అశ్వాలు లేచినట్లుగా, కిరణాలు ఆకాశాన్ని చేరుకొనేందుకు పరుగెత్తినవి. జ్ఞానులకు, పవిత్రులకు, మహాబలుడు, పూజార్హుడైన అగ్ని కోసం మేము మంత్రాలు పలికాము. ఆకాశంలో బంగారు అలంకారంలా ప్రకాశించే నీకు మేము స్తోత్రాన్ని సమర్పించాము. యజ్ఞంలో మొదటి స్థానం పొందిన హోతా అగ్ని, పాపరహిత బ్రిగువులు అడవుల్లో కనిపెట్టిన అద్భుతుడు. ప్రజలకు కాపలాదారుడై, నూతన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించేవాడై జన్మించిన అగ్ని, ఘృతంతో అభిషిక్తుడై, విశాలంగా, పరమ స్వచ్ఛతతో భరతులకు ప్రకాశించాడు. అంగిరసులు అగ్నిని అడవుల్లో రహస్యంగా దాచిన చోట కనుగొన్నారు. churn చేసినప్పుడు జన్మించే అతడు, బలపుత్రుడని పిలవబడతాడు. మిత్రులారా, మనమంతా కలిసి, ప్రజల్లో అతి దానశీలుడైన, బలపుత్రుడైన అగ్ని దేవునికి స్తుతి సమర్పిద్దాం. ఒక్కొక్క ఆర్య గృహంలో, అగ్ని నిత్యం ప్రज्ज్వలించబడతాడు. ఇడా స్థలంలో నీవు వెలిగించబడ్డావు—మాకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. గ్రామాల్లో ప్రజలు నిన్ను పిలుస్తారు; అగ్ని, జ్వలిత కేశుడవు, అందరికి ప్రియుడవు, హవిస్సుల వాహకుడవు. ఈ భక్తితో, పోషణపుత్రుడైన అగ్నిని, మిత్రుడైన, వేగవంతుడైన, అమరదూతుడైన నీకు పిలుస్తున్నాను. నీవే సమస్తానికి అమరదూతుడవు, ఎర్రగుర్రాలపై యుక్తుడవై, పిలిచినప్పుడు పరుగెత్తే వాడవు. యజ్ఞం శ్రేష్ఠంగా, స్తోత్రం అందంగా, దైవ సంపద ప్రజలకు ఫలంగా లభిస్తుంది. అగ్ని, బలానికి, పశువులకు అధిపతి, మహిమకు అధిపతి, మాకు గొప్ప కీర్తిని ప్రసాదించు. ఐశ్వర్యానికి ప్రేరణగా వెలిగే అగ్ని, మాకు ప్రాచీన కాంతితో ప్రకాశించు. రాజా అగ్ని, రాత్రుల్లోను, స్వభావంతోను, వాసస్థలంలోను, ఉదయాన్నే, నీ పదునైన దవడలతో రాక్షసులను దహించు. అగ్ని, పిలిచినప్పుడు మాకు మంగళకరంగా ఉండాలి; దానం మంగళకరం కావాలి; యజ్ఞం, స్తోత్రాలూ మంగళకరంగా ఉండాలి. మన మనస్సు విజయానికి మంగళకరంగా ఉండాలి; యుద్ధాల్లో నీవు గెలిచినదానితో మేమూ గెలవాలి. యుద్ధాల్లో నీవు నిలబడినవాడివి; మా స్తోత్రాలతో నీ అనుగ్రహాన్ని పొందాలని కోరుకుంటున్నాం. సూర్యాస్తమయ సమయంలో, పశువులు, వేగవంతమైన గుర్రాలు నీ వద్దకు చేరతాయి—గాయకులకు పోషణాన్ని ప్రసాదించు. ఎర్రటి ఘృతంతో నింపిన రెండు హవనదండాలు నీకు సమర్పించబడ్డాయి; ప్రభూ, మా స్తోత్రాలతో నీవు తృప్తిపడాలి—గాయకులకు పోషణాన్ని ప్రసాదించు. అగ్ని, నీవు గుర్రంలా, మాచిత్తాన్ని తాకే మహత్తర సంకల్పంలా, మేము నిన్ను పిలిచినప్పుడు మాకు లభించాలి. ఇలా, అగ్ని, నీవు మహాసత్యానికి, మంగళ సంకల్పానికి, నైపుణ్యకార్యానికి రథసారధివి. ఈ స్తోత్రాలతో మాకు దగ్గరగా రా, నీ మంగళమయమైన ముఖాలతో మమ్మల్ని చేరుకో. అగ్ని, నిన్ను మేము హోతాగా, దానశీలుడిగా, ఐశ్వర్యదాయకుడిగా, బలపుత్రుడిగా, సమస్తజ్ఞుడిగా భావిస్తున్నాం. నీవు నేరుగా, దయతో, దేవతల్లో దేవుడవై, ఘృత ప్రవాహాన్ని అనుసరించి, నీ జ్వాలలతో హవిస్సులను అంగీకరిస్తావు. ఈ విధంగా యజ్ఞకర్త, అగ్ని మహిమను, దిక్కుల దేవతలను, ఆయుధాధిపతులను, అప్సరసలను, సమస్త మంగళాన్ని స్మరించుకుంటూ, తన యజ్ఞాన్ని పరిపూర్ణంగా నిర్వహించాడు.