ప్రారంభంలో, సృష్టికర్తలు తొమ్మిది ఋచలతో పితృదేవతలను సృష్టించారు; ఆ సృష్టికి అధిపతిగా ఆదితి నిలిచింది. పదకొండు ఋచలతో ఋతువులు అవతరించాయి; వాటికి ఋతుపతులు అధిపతులు. పదమూడు ఋచలతో మాసాలు అవతరించాయి; సంవత్సరమే వాటికి అధిపతి. పదిహేను ఋచలతో రాజ్యాధికారం ఏర్పడింది; ఇంద్రుడు అధిపతి అయ్యాడు. పదిహేడు ఋచలతో గృహపశువులు పుట్టాయి; వాటికి బృహస్పతి అధిపతి. పందొమ్మిది ఋచలతో శूद్రులు, ఆర్యులు అవతరించారు; పగలు, రాత్రి వారికి అధిపతులు. ఇరవై ఒకటి ఋచలతో ఏకఖుర పశువులు పుట్టాయి; వాటికి వరుణుడు అధిపతి. ఇరవై మూడు ఋచలతో చిన్న జంతువులు సృష్టించబడ్డాయి; పుషణ్ అధిపతి. ఇరవై ఐదు ఋచలతో అడవి జంతువులు పుట్టాయి; వాటికి వాయువు అధిపతి. ఇరవై ఏడూ ఋచలతో భూ లోకమూ, దివి విస్తరించాయి; వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు వరుసగా అధిపతులుగా నిలిచారు. ఇరవై తొమ్మిది ఋచలతో వృక్షాలు పుట్టాయి; సోముడు వాటికి అధిపతి. ముప్పై ఒకటి ఋచలతో సంతానం అవతరించింది; యవము, అయవము అధిపతులు. ముప్పై మూడు ఋచలతో భూతములు బలపడాయి; ప్రজాపతి పరమాధిపతి అయ్యాడు. "లోకాన్ని నింపుము, ఖాళీని నింపుము, స్థిరంగా కూర్చోము. ఇంద్రుడు, అగ్ని, బృహస్పతి ఈ గర్భంలో నిన్ను స్థాపించారు. పృశ్ని గోవులు సోమాన్ని సిద్ధం చేస్తారు. దేవతల జననంలో, త్రిఃప్రకాశ లోకాలలో వంశములు వికసించాయి. అన్ని స్వరములు ఇంద్రుని మహిమను గానం చేశాయి; సముద్రాధిపతి, రథికులలో శ్రేష్ఠుడు, ఫలాల అధిపతి." అప్పుడు యజ్ఞంలో, అగ్నిదేవుడిని ప్రార్థిస్తూ: "అగ్నీ! మన ప్రత్యర్థులుగా పుట్టినవారిని దూరం చేయుము; జాతవేదా! ఇంకా పుట్టనివారిని కూడా దూరం చేయుము. మాకు మృదువుగా పలుకుము; మేము హానికరంగా ఉండక, నీ త్రిగుణ రక్షణలో నివసించగలుగుదురు." మళ్ళీ, "బలంతో ప్రత్యర్థులను పోగొట్టుము; మాకు శుభంగా పలుకుము; మేము విజయం పొందగలుగుదురు." పదహారు-ఛందస్సు శక్తి, ఐనబది నాలుగు ఛందస్సు తేజస్సు. అగ్ని విసర్జన ఇది; నీతి నీటిలో నామం; దేవతలు నిన్ను స్తుతించాలి. ఘృతార్పణం, ఈ ఋచల వెనుక కూర్చున్నవాడా, మాకు సంతానాన్ని, సంపదను ప్రసాదించు. ఛందస్సులు అనేక రకాలుగా ఉన్నాయి: ఇవా, వరివ, శంభు, పరిభూ, ఆచ్ఛ, మన, వ్యచ, సింధు, సముద్ర, శరీర, కాకుప్, త్రికకుప్, కావ్య, అంకుప, అక్షరపంక్తి, పదపంక్తి, విస్తారపంక్తి, క్షురో భ్రాజా, తదితరాలు. ఇంకా: ఆచ్ఛ, ప్రచ్ఛ, సంయచ్ఛ, వ్యచ్ఛ, బృహచ్, రథంతర, నికాయ, వివధ, గిర, భ్రాజ, సంస్తుప్, అనుష్టుప్, ఇవా, వరివ, వయ, వయస్కృచ్ఛ, విశ్పర్ధా, విశాల, చది, దూరోహణ, తంద్ర, అంకాంక. ప్రతి విషయాన్ని దాని తత్త్వానికి అనుగుణంగా ప్రేరేపించాలి: కాంతితో సత్యానికి సత్యాన్ని, ప్రేతులతో ధర్మానికి ధర్మాన్ని, అన్వేషణతో స్వర్గానికి స్వర్గాన్ని, సంయోగం మధ్యలో మధ్యాన్ని, వ్యతిరేకతతో భూమికి భూమిని, ఆధారంతో వర్షానికి వర్షాన్ని, పగలు వ్యాప్తితో పగలకు పగలు, రాత్రి అనుసరణతో రాత్రికి రాత్రి, వేగవంతులతో వస్తువులకు వస్తువులు, సంకేతంతో ఆదిత్యులకు ఆదిత్యులు. ధనానికి ధనం, శ్రవణానికి శ్రవణం, ఔషధాలకు ఔషధం, శరీరాలకు శరీరం, విద్యకు విద్య, తేజస్సుకు తేజస్సు, ఇలా ప్రతిదానికీ దాని తత్త్వాన్ని ప్రేరేపించాలి. "నీవు మొదటి అడుగు; మొదటి అడుగుకు నిన్ను స్థాపించాను. నీవు అనుసరణ అడుగు; అనుసరణ అడుగుకు నిన్ను స్థాపించాను. నీవు సంపూర్ణ అడుగు; సంపూర్ణ అడుగుకు నిన్ను స్థాపించాను. నీవు తేజస్సు; తేజస్సుకు నిన్ను స్థాపించాను." "నీవు త్రిగుణ; త్రిగుణానికి నిన్ను స్థాపించాను. నీవు వృద్ధి; వృద్ధికి నిన్ను స్థాపించాను. నీవు విస్తృతి; విస్తృతికి నిన్ను స్థాపించాను. నీవు సంయుక్తి; సంయోగానికి నిన్ను స్థాపించాను. నీవు అభివృద్ధి; అభివృద్ధికి నిన్ను స్థాపించాను. నీవు మార్గం; మార్గానికి నిన్ను స్థాపించాను. నీవు ఆరోహణ; ఆరోహణకు నిన్ను స్థాపించాను. నీవు ప్రయాణం; ప్రయాణానికి నిన్ను స్థాపించాను. ఓ ప్రభువా! శక్తికి శక్తిని ప్రేరేపించు." "నీవు రాజస్వరూపి, తూర్పుదిక్కు; వసువులు దేవతలు, అధిపతులు; అగ్ని ఆయుధాధిపతి, సంరక్షకుడు; త్రిప్రశంస భూమిపై నిలిచిపోవాలి; ఘృతం, ఋచ నిస్సందేహంగా ఆధారం కావాలి; రథంతర సామన్ మధ్యలో స్థాపించాలి; ఋషులు, దేవతలలో ప్రథములు, పరిమాణంతో, మహిమతో నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి; సంరక్షకుడు, అధిపతి, సమవేతులు నిన్ను స్వర్గ శిఖరంలో, దివ్యలోకంలో కూర్చోబెట్టాలి." "నీవు విరాట్, దక్షిణదిక్కు; రుద్రులు దేవతలు; ఇంద్రుడు ఆయుధాధిపతి; పదిహేను ప్రసంస భూమిపై నిలవాలి; ప్రౌగాథ ఋచ నిస్సందేహంగా ఆధారం కావాలి; బృహత్ సామన్ మధ్యలో స్థాపించాలి; ఋషులు పరిమాణంతో, మహిమతో నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి; సంరక్షకుడు, అధిపతి, సమవేతులు నిన్ను స్వర్గ శిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి." "నీవు సమ్రాట్, పడమరదిక్కు; ఆదిత్యులు దేవతలు; వరుణుడు ఆయుధాధిపతి; పదిహేడు ప్రసంస భూమిపై నిలవాలి; మరుత్వతి ఋచ ఆధారం కావాలి; వైరూప సామన్ మధ్యలో స్థాపించాలి; ఋషులు పరిమాణంతో, మహిమతో నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి; సంరక్షకుడు, అధిపతి, సమవేతులు నిన్ను స్వర్గ శిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి." "నీవు స్వరాట్, ఉత్తరదిక్కు; మరుతులు దేవతలు; సోముడు ఆయుధాధిపతి; ఇరవై ఒకటి ప్రసంస భూమిపై నిలవాలి; నిష్కేవల్య ఋచ ఆధారం కావాలి; వైరాజ సామన్ మధ్యలో స్థాపించాలి; ఋషులు పరిమాణంతో, మహిమతో నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి; సంరక్షకుడు, అధిపతి, సమవేతులు నిన్ను స్వర్గ శిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి." "నీవు అధిపత్నీ, మహాదిక్కు; సమస్త దేవతలు; బృహస్పతి ఆయుధాధిపతి; ముప్పై మూడు ప్రసంస భూమిపై నిలవాలి; వైశ్వదేవాగ్నిమారుత ఋచ ఆధారం కావాలి; శాక్వర, రైవత సామన్ మధ్యలో స్థాపించాలి; ఋషులు పరిమాణంతో, మహిమతో నిన్ను స్వర్గంలో విస్తరించాలి; సంరక్షకుడు, అధిపతి, సమవేతులు నిన్ను స్వర్గ శిఖరంలో కూర్చోబెట్టాలి." తూర్పు వైపున హరికేశుడు, సూర్యకిరణంగా ఉంది; అతని రథికుడు రథగృత్స, రథౌజా సేనాధిపతి. పుంజికస్థల, క్రతుస్తల అప్సరసలు; దంక్ష్ణవ జంతువులు; ఆయుధం మానవం; అస్త్రం హింస. వారికి నమస్కారం, వారు మమ్మల్ని కాపాడాలి, దయ చూపాలి. మనం ద్వేషించే వారిని, మనను ద్వేషించేవారిని వారి దవడల్లో వేస్తాము. దక్షిణ వైపున విశ్వకర్మ; రథస్వన రథికుడు, రథచిత్ర సేనాధిపతి. మేనక, సహజన్య అప్సరసలు; ఆయుధం యాతుధాన; అస్త్రం రాక్షసులు. నమస్కారం, రక్షణ, దయ. మనం ద్వేషించే వారిని వారి దవడల్లో వేస్తాము. పడమర వైపున విశ్వవ్యచాస్; రథప్రోత రథికుడు, అసమరథ సేనాధిపతి. ప్రమ్లోచంతీ, అనుమ్లోచంతీ అప్సరసలు; పులి ఆయుధం; సర్పాలు అస్త్రాలు. నమస్కారం, రక్షణ, దయ. మనం ద్వేషించే వారిని వారి దవడల్లో వేస్తాము. ఉత్తర వైపున సంయద్వసు; తార్క్ష్య రథికుడు, అరిష్టనేమి సేనాధిపతి. విశ్వాచీ, ఘృతాచీ అప్సరసలు; నీరు ఆయుధం; వాయువు అస్త్రం. నమస్కారం, రక్షణ, దయ. మనం ద్వేషించే వారిని వారి దవడల్లో వేస్తాము. పై వైపున అర్వాగ్వసు; సేనజిత్ రథికుడు, సుషేణ సేనాధిపతి. ఉర్వశీ, పూర్వచిత్తి అప్సరసలు; ముదురు ఆయుధం; మెరుపు అస్త్రం. నమస్కారం, రక్షణ, దయ. మనం ద్వేషించే వారిని వారి దవడల్లో వేస్తాము. అగ్ని స్వర్గపు కిరీటం, శిఖరం, భూమి అధిపతి; అతడు జల బీజాలను ప్రేరేపిస్తాడు. ఈ అగ్ని సహస్రబలాధిపతి, శతసంపదాధిపతి; జ్ఞానుల కిరీటం, నిధుల అధిపతి. అగ్నిని అథర్వన్ కమలంలో churn చేసి వెలికితీసాడు; అతడు సృష్టి తల. అగ్ని యజ్ఞాధిపతి, రాజ్యాధిపతి; మిత్రులతో కలిసిన చోట స్వర్గంలో తల స్థాపించాడు, తన నాలుకను హవ్యవాహనంగా చేసుకున్నాడు. ప్రజల్లో అగ్ని ప్రబోధమయ్యాడు, ఉదయాన్నే దూడను ఆశించే ఆవు వలె, ప్రజల్లో వెలుగును ప్రసరించాడు; యువ అశ్వాలు లేచే విధంగా రశ్ములు ఆకాశాన్ని చేరుకున్నాయి. జ్ఞానులకు, పవిత్రులకు, మహాబలుడు, వందనీయుడు అయిన అగ్నికి మేము వచనాలు పలికాము; బంగారు అలంకారం వలె విస్తారంగా, ప్రకాశవంతంగా ఆకాశంలో ప్రతిష్టించాం. సృష్టికర్తలలో మొదటిగా హోతారుగా అగ్ని ప్రతిష్టించబడ్డాడు; పాపరహిత భృగువులు అడవుల్లో అతన్ని కనుగొన్నారు, ప్రతి వంశానికి అద్భుతంగా, ప్రకాశవంతంగా. అగ్ని ప్రజల కాపలదారిగా, నూతన సంపదకు నైపుణ్యంతో, దాతగా జన్మించాడు; ఘృతంతో పూతపడి, విశాలంగా, స్వర్గాన్ని తాకుతూ, భారతులకు పవిత్రంగా ప్రకాశించాడు. అంగిరసులు అగ్నిని అడవిలో, రహస్యంగా దాచిన చోట కనుగొన్నారు; churn చేసినప్పుడు అతడు పుట్టాడు, బలవంతుడిగా, గొప్పవాడిగా, బలపుత్రుడని పిలవబడ్డాడు. స్నేహితులారా! మనం కలసి అగ్నికి మన స్తుతులను, మన కోరికలను సమర్పిద్దాం; అతడు ప్రజల్లో అత్యంత దాత, బలపుత్రుడు, పోషకుడు. ప్రతీ ఆర్యుని ఇంట్లో, శక్తివంతుడైన అగ్ని, నీవు వెలిగించబడతావు; ఇదా స్థలంలో నీవు వెలిగించబడతావు—మాకు సంపదను అందించు. ప్రజలు నిన్ను గ్రామాలలో పిలుస్తారు; అగ్నీ! జ్వలిత కేశుడవు, అందరికి ప్రియుడవు, హవ్యవాహనుడవు. ఈ భక్తితో, పోషకుని పుత్రుడైన అగ్నిని, ప్రియమైన, వేగవంతమైన, స్నేహితుడైన, అతిథిగా, అమరదూతగా పిలుస్తాను. అమరదూతుడవు, సమస్తానికి దూతవు; ఎర్ర అశ్వాలతో యుక్తుడవు, అన్నింటినీ ఆస్వాదిస్తావు, పిలిచినప్పుడు వేగంగా వస్తావు. పిలిచినప్పుడు వేగంగా వస్తావు; యజ్ఞం సక్రమంగా జరుగుతుంది, స్తుతి అందంగా ఉంటుంది, దైవ సంపద ప్రజలకు ఫలంగా లభిస్తుంది. అగ్నీ! బల, పశు పరిపాలకుడవు, శక్తి, కీర్తి అధిపతివవు; జాతవేదా! మాకు గొప్ప ఖ్యాతిని ప్రసాదించు. ధనానికి వెలిగించబడే అగ్ని, గీతలో వందనీయుడు; నాయకుడా! నీ పురాతన తేజంతో మాకు ప్రకాశించు. రాజా అగ్ని! రాత్రులలో, నీ స్వభావంతో, నివాసంతో, ఉదయంతో, నీ పదునైన దవడలతో రాక్షసులను దహించు. ఇలా, సృష్టి నుండి యజ్ఞం వరకు, అగ్ని మహిమలు, దేవతల క్రమాలు, ఛందస్సుల వైభవం, రక్షణకు దిశలు, అగ్ని ప్రాశస్త్యం—all వేదవాక్యాల ప్రకారం, భక్తి, క్రమం, మహిమతో ఈ కథలో ప్రవహించాయి.