ఒకప్పుడు, ఔషధుల శక్తి జీవుల నుంచి నిష్క్రమించిపోతూ, ఆవులు గోశాలలో నుంచి బయటకు పోయినట్లు కనిపించింది. ఓ పురుషా, ధనాన్ని కలిగించేవారి ఆత్మ నీవే. ఆ ఔషధాలు అన్ని హద్దులను దాటి, దొంగ జంతు మందలోకి ప్రవేశించినట్లుగా, శరీరంలోని మలినతను వదిలించాయి. నేను బలాన్ని కోరుతూ ఈ ఔషధాలను చేతిలోకి తీసుకున్నప్పుడు, వ్యాధి సారం నశించిపోయింది, మరణ బంధం విడిపోవడం వలె. ఔషధాలు శరీరంలో భాగం భాగంగా వ్యాపించిన చోటల్లా, యుద్ధంలో వీరుడు శత్రువులను తరిమికొట్టినట్లు, వ్యాధిని పారద్రోలాలని ప్రార్థించాను. వ్యాధితో పాటు, పక్షులు అయిన చాశ, కికిదీవలతో కూడి, గాలిలో కలిసిపోయే పొగమంచు వలె నశించిపోవాలని కోరుకున్నాను. ఒక ఔషధం మరొకదాన్ని రక్షించాలి, ఇంకొకటి ఇంకొకదాన్ని బలపరచాలి—అన్ని కలసి నాకు దయ చూపాలని వేడుకున్నాను. ఫలదాయినీ, ఫలరహితమైనీ, పుష్పవంతమైనీ, పుష్పరహితమైనీ, బ్రహస్పతి సంభూతమైనీ అన్ని ఔషధాలు మాకు హాని నుంచి విమోచించాలి. శాపాలనుండి, వరుణుని కోపం నుండీ, యమ బంధం నుండీ, దైవిక అపరాధాలనుండీ నన్ను విడిపించాలి. ఔషధాలు భూమిపై పడిపోతూ, ఆకాశంలో మాటలాడుతుంటాయి. ఈ జీవాన్ని అనుభవించేవాడు నశించడు. సోమ మహారాజు సంరక్షణలో ఉన్న వంద కన్నులుగల, జ్ఞానవంతులైన ఔషధాలలో నువ్వు ప్రథమ వనమూలికవు; కోరికలను నెరవేర్చే ఆనందాన్ని ప్రసాదించేవి. భూమిపై విస్తరించిన సోమ మహారాజు ఔషధాలు, బ్రహస్పతి జనితాలు, ఆమెకు మీ శక్తిని ప్రసాదించండి. సమీపంలో ఉన్నవారు, దూరంగా వెళ్లినవారు—అన్ని వనమూలికలు కలసి ఆమెకు శక్తిని ఇవ్వండి. నిన్ను త్రవ్వేవాడికీ, నాకోసం త్రవ్వినవాడికీ హాని కలుగకూడదు; మన మనుష్యులకూ, జంతువులకూ వ్యాధి రాకూడదు. సోమ మహారాజుతో కలసి ఔషధాలు ఇలా పలికాయి: ‘‘బ్రాహ్మణుడు యజ్ఞానికి సిద్ధం చేసినవారిని మేము రక్షిస్తాము.’’ నీవు వాపును తొలగించేవాడు, గడ్డలు పారద్రోలేవాడు; వంద వ్యాధులకు నాశకుడవు, పక్వతను కలిగించేవాడవు. గంధర్వులు, ఇంద్రుడు, బ్రహస్పతి నిన్ను త్రవ్వారు; జ్ఞానవంతుడైన సోమ మహారాజు నిన్ను వ్యాధి నుండి విముక్తి కలిగించాడు. నన్ను శత్రువుల దౌష్ట్యానికి, దుర్మార్గపు దాడికి, అన్ని అపాయాలకు ఎదిరించు, ఓ ఔషధా! నీవు దీర్ఘాయువు కలిగినవిగా వంద మూలాలతో పెరిగి, నిన్ను త్రవ్వుకున్నవారికి దీర్ఘాయుష్షు కలిగించు. ఔషధాల్లో శ్రేష్ఠమైనదా! నీ వృక్షాలు మనకు ఆధారంగా ఉండాలి; ఎవరు మనపై దాడి చేసినా ఆ ఆధారం మనదై ఉండాలి. భూమిని సృష్టించినవాడు గాని, ధర్మాన్ని పాటిస్తూ ఆకాశాన్ని వ్యాపించినవాడు గాని, ప్రథమంగా జలాలను సృష్టించినవాడు గాని, మనకు హాని చేయకూడదు. ఏ దేవునికి నైవేద్యం సమర్పించాలి? భూమి యజ్ఞంతో, పాలను కలిపి ముందుకు సాగాలి; అగ్నిదేవుడు, నీవు ప్రేరేపింపబడినవాడవై, ఆమె స్నిగ్ధతపై అధిష్ఠించు. అగ్నిదేవా! నీలో ప్రకాశవంతమైనది, పవిత్రమైనది, యజ్ఞానికి యోగ్యమైనది—దేవతలకు సమర్పించాము. ఇక్కడ నేను ఆహారాన్ని, బలాన్ని, సత్యస్వరూపాన్ని, పరాక్రమ ప్రవాహాన్ని స్వీకరిస్తున్నాను; అవి మా పశువులకు, శరీరాలకు ప్రవేశించాలి. వ్యాధి, వంధ్యత్వం, దురదృష్టాన్ని పారదోలుతున్నాను. అగ్నిదేవా! నీ కీర్తి, శక్తి మహత్తరమైనవి; నీ జ్వాలలు ప్రకాశవంతమైనవి. విశాలమైన వెలుగుతో, నీ బలంతో భక్తునికి శక్తిని, కీర్తిని ప్రసాదించు. నీవు పవిత్రమైన వెలుగుగా, నిరంతర ప్రకాశంగా, నిర్భాగ్యమైన వెలుగుగా పైకి ఎగసిపోతావు; తల్లి మధ్యలో కదిలే కుమారునిలా, రెండు లోకాల్ని నింపుతావు. ఓ జాతవేదసా! శక్తి సంతానుడవు, మంగళప్రదమైన కీర్తులతో ఆనందించు; నీవు, అనేక రూపాలుగలవాడవు, అద్భుత జన్మధారుడవు, దక్షిణలు అందుకున్నారు. అగ్నిదేవా! భాస్వంతుడవై, అక్షయుడవై, జీవులకోసం ధనాన్ని ప్రసాదించు; నీవు దర్శనీయమైన రూపంతో ప్రకాశించు, ఆసనాన్ని బలంతో నింపుము. యజ్ఞకర్త, జ్ఞానవంతుడు, మహాదనాధిపతి నీవు, మంగళప్రదమైన, మహత్తరమైన, ధనాన్ని ప్రసాదించు; సమృద్ధిగా ఆహారాన్ని, సంపదను ప్రసాదించు. ప్రజలు అగ్నిని, మహాబలమును, సర్వదృష్టిని, ఋతాన్ని నిలుపువాడిని, అనుగ్రహార్థం స్థాపించారు; నీవు, విశ్రుతుడవై, విశాలంగా వ్యాపించినవాడవై, అన్ని యుగాలవారు స్తుతించేవాడవు. ఓ సోమా! అన్ని వైపుల నుంచి నీ తేజస్సు సమకూర్చు, పరిపూర్ణుడవై శక్తి సమావేశానికి హాజరవు. నీ పాలు, బలాలు, పురుషత్వాలు, విజయశక్తులు—all కలసి, పరిపూర్ణుడవై, అమృతత్వానికి సిద్ధమై, పరమ కీర్తిని పరమ లోకానికి చేర్చు. పరమానందదాయకుడవైన సోమా! నీ ప్రవాహాలతో నిండిపో, మన అభివృద్ధికి అత్యుత్తమ మిత్రుడవై ఉండు. ఓ అగ్నిదేవా! నా మనస్సు దూరమైన ప్రాంతానికి పోయే దూడలా నీవైపు పోతుంది; నా గీతంతో నిన్ను కోరుకుంటున్నాను. ఓ అంగిరసుల్లో శ్రేష్ఠుడా! అన్ని శుభమైన నివాసాలు నీ కోరికతో నిండాయి. ప్రియమైన గృహాల్లో, గతమైనదీ, రాబోయేది—అన్నిటికీ అగ్నిదేవుడు కోరికగా నిలిచాడు; ఏకాధిపతిగా ప్రకాశించాడు. ప్రారంభంలో, నేను అగ్నిని సొంతం చేసుకుంటున్నాను; సంపద, మంచి సంతానం, వీరత్వం కోసం దేవతలు నన్ను ఆశీర్వదించాలి. నీవు జలాల వెనుక భాగమవు, అగ్ని గర్భమవు, సముద్రాన్ని చుట్టుముట్టి పెరుగుతున్నావు; పద్మంలో వికసించి, ఆకాశ విస్తృతిలో వ్యాపించు. ప్రథమంగా బ్రహ్మా జన్మించాడు, పరిమితుల ముందు ప్రకాశించాడు, తేజస్సుతో మెరిసాడు. వేనా సంచరించాడు; అతని మూలాలు లోతుగా ఉన్నాయి—ఎత్తైనవి, తక్కువైనవి, సత్తా-అసత్తా గర్భమవు. హిరణ్యగర్భుడు ఆది కాలంలో ఉద్భవించాడు, సమస్త సృష్టికి ఏకైకాధిపతిగా నిలిచాడు; భూమి, ఆకాశాన్ని ధరిస్తూ నిలిచాడు. ఏ దేవునికి మనం నైవేద్యం సమర్పించాలి? ఒక బిందువు భూమిపై, ఆకాశంపై, ఈ గర్భంలో, గత గర్భంలో పడింది. ఆ బిందువును, ఏడుగురు హోతృవులతో కలిపి, సమాన గర్భంలో సంచరిస్తూ, నేను సమర్పిస్తున్నాను.