ఒకసారి, విశ్వాన్ని ఆనందంతో నింపే రుద్రుని సేనాధిపతికి, మనలను దుష్ప్రభావాలనుండి కాపాడుతూ, పూషణుడిని తోడుగా చేసుకుని, మధ్యాకాశాన్ని దాటి, పశువులను రక్షిస్తూ, భద్రతను ప్రసాదిస్తూ, మంగళాన్ని తీసుకొమ్మని ప్రార్థనతో మునులు పిలిచారు. భూమి మీదనున్న స్థానం నుండి పవిత్రతను ప్రసాదించే అగ్నిని, అంగిరసుడు వెలికి తీయమని, మనం ఆయన్ని పొందాలని, ఆయన్ని వెలికి తీయాలని మునులు సంకల్పించుకున్నారు. అగ్ని, ఉదయించే ఉదయకాలపు ముందడుగు వెంబడిస్తూ, సమస్త జన్మలను తెలిసినవాడిగా, ప్రతి రోజు ముందుంటూ, సూర్యుని అనేక కిరణాలను విస్తరించాడు; ఆ కిరణాలతో ఆకాశాన్ని, భూమిని వ్యాపించాడు. ఆ వేగవంతుడు వచ్చిన తరువాత, తన మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, శత్రుత్వాలను దూరం చేస్తూ, మహాస్థానంలో తన దృష్టితో కనిపించాలనే కోరికతో ఉండేవాడు. భూమిపై అడుగుపెట్టి, తన కాంతితో అగ్నిని వెతకమని, ఆయన ఎక్కడ దాగి ఉన్నాడో మనకు చెప్పమని ప్రార్థించారు. ఆకాశం నీ వెనుకభాగం, భూమి నీ ఆసనం, మధ్యలోని స్థలం నీ స్వరూపం, సముద్రం నీ గర్భం; నీ దృష్టితో ప్రత్యక్షమై, శత్రువులకు ఎదురుగా నిలుచు. ఓ ధనదాతా, ఓ వేగవంతుడా, ఈ స్థానం నుండి గొప్ప శుభాన్ని అందిస్తూ ముందుకు రా; భూమిలో అగ్నిని తవ్వుతున్నప్పుడు, మేము మంచి సంకల్పంతో ఉండాలని ఆశించారు. ధనాన్ని ప్రసాదించే వేగవంతుడు, మంచి లోకానికి, బాగుగా నిర్మించబడిన భూమికి సమీపంగా అడుగుపెట్టాడు; అక్కడి నుండి, అందమైన ముఖంతో, స్వశక్తితో పరమాకాశాన్ని చేరే అగ్నిని తవ్వుకుందామని సంకల్పించారు. మనస్సుతో, నెయ్యితో, అన్ని లోకాలలో వ్యాపించి ఉన్న నిన్ను చేరుతున్నాను; విస్తారమైన, బలవంతుడైన, అన్నంలో పరిపుష్టుడైన, ప్రకాశమయమైన, మహా విస్తారంగా వ్యాపించిన అగ్నీ! అన్ని వైపుల నుంచి చేరుకుంటూ, హానిలేని మనస్సుతో ఈ అర్పణను స్వీకరించు; యౌవనంతో కాంతివంతంగా, అందమైన రూపంతో, ఎల్లప్పుడూ పెరుగుతూ ఉన్న నిన్ను శరీరంతో తాకుతున్నాను. బలవంతుడైన అగ్ని, మేధావి, హవులను చుట్టుముట్టి, ఆరాధకునికి ధనాన్ని ప్రసాదిస్తున్నాడు. నీ చుట్టూ, ఓ అగ్నీ, మేము నగరాన్ని, మేధావులను, బలవంతులను రోజూ పరిరక్షణగా ఉంచుతున్నాం; అపరాజిత స్వరూపుడవు, విఘ్నాలను సంహరించేవాడవు. నీ ఉత్పత్తి ఆకాశంలోనూ, నీ వేగం నీటిలోనూ, రాళ్లలోనూ, మట్టిలోనూ, మొక్కలలోనూ ఉంది; మానవులలో పవిత్రంగా జన్మించినవాడవు, ఓ మానవాధిపతీ! దేవుడు సవితృ యొక్క ప్రేరణతో, అశ్వినుల భుజబలంతో, పూషణుడి చేతులతో, భూమి మీద ఉన్న స్థానం నుండి, హవిస్సులతో పరిపూర్ణమైన అంగిరసుల అగ్నిని తవ్వుతున్నాం; ప్రజలకు మంగళకరమైన, హానిలేని, ఎల్లప్పుడూ ప్రకాశించే, అందమైన ముఖంతో ఉన్న అగ్నిని తవ్వుతున్నాం. నీరు నీ వెనుకభాగం, అగ్నికి గర్భం, సముద్రాన్ని చుట్టుముట్టి పెరుగుతున్న వాడవు; ఆకాశ పరిమాణంతో, పద్మంలో వికసిస్తూ, విస్తృతంగా వ్యాపించు. నీవు ఆశ్రయం, కవచం; అవినాశిగా, సమృద్ధిగా ఉన్నావు; నీ ప్రకాశంతో నీ ధనాన్ని సమకూర్చు, ఓ హవిస్సులతో పరిపూర్ణుడా అగ్నీ! ఏకతానంగా నివసిస్తూ, వెలుగును తెలుసుకుంటూ, బలంలో, స్వరూపంలో ఐక్యంగా, అగ్నిని లోనికి తీసుకుని ఎప్పుడూ ప్రకాశించే జీవులవారు. హవిస్సులతో పరిపూర్ణుడవు, అన్నాన్ని మోసేవాడవు; అథర్వన్ మొదట నిన్ను మథించాడు; నిన్ను పద్మంలో నుండే, చలించే ప్రతి దానికి శిఖరంగా అథర్వన్ వెలికితీసాడు. అదే నిన్ను దధ్యఙ్చ్ ఋషి, అథర్వనుని కుమారుడు, వెలిగించాడు; విఋత్రుని సంహరించేవాడవు, కోటలను ధ్వంసించేవాడవు. అదే నిన్ను పథ్యుడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, ప్రతి యుద్ధంలో విజయాన్ని అందించేవాడు, వెలిగించాడు. ఓ హోతారూ, నీ స్థానంలో కూర్చో; యజ్ఞాన్ని మంగళకరమైన కర్మల గర్భంలో స్థాపించు; దేవతలను హవితో ఆరాధించు, ఆరాధకునికి మహా బలాన్ని ప్రసాదించు. హోతారుగా తెలిసినవాడు, హోతారుని స్థానంలో కూర్చుని, ప్రకాశవంతంగా, నిష్కలంక వ్రతంతో, దృఢ సంకల్పంతో, వసిష్ఠుడిలా, పవిత్రమైన నాలుకతో, వేలాది సంపదలతో, అగ్నిగా వెలుగుతున్నాడు. మీరు అందరూ కూర్చోండి, మీరు గొప్పవారు, దేవతలకు అత్యంత ప్రియమైన అగ్నీ, ఉజ్వలించు; నీ ఎరుపు పొగను పంపించు, అది అందంగా, ప్రశంసలు పొందుతూ పైకి ఎగసిపోవాలని ఆశించారు. దివ్యమైన, మధురమైన, వ్యాధిలేని జలాలను సంతానార్ధం పంపించు; వాటి స్థానం నుండి మంచి ఫలితాలిచ్చే మొక్కలు ఎదుగుదల చెందాలి. మాతరిశ్వన్ వాయువు నీకు నిర్మలమైన హృదయాన్ని కల్పించాలి; నీవు దేవతల మధ్య ప్రాణశక్తిగా సంచరిస్తావు—నీకు హవిస్సు అర్పించబడాలి, ఓ దేవా! మంచిగా జన్మించి, వెలుగుతో కూడి, ఆశ్రయం, రక్షణను పొందు, ఓ అగ్నీ; నీ ప్రకాశంతో అన్ని రూపాల వర్ణాన్ని ధరించు. నిష్కలంకమైన యజ్ఞంతో, దివ్యమైన ఆలోచనతో లేచి, నీ మహాప్రభతో ప్రకాశించు—మంగళకరమైన స్తుతులతో రా, ఓ అగ్నీ! దేవుడు సవితృలా, నీవు నడుచు; నిలబడి మాకు సహాయపడు; బలాన్ని ప్రసాదించే దేవుడవు, whom we invoke with anointments and offerings. నీవు భూ, స్వర్గ గర్భంగా, మొక్కల్లో ముద్దుగా, ఋతువుల చుట్టూ తిరుగుతూ, ఆవుల మధ్య గర్జిస్తూ సంచరిస్తావు. దృఢంగా ఉండు, ఓ బలవంతుడా; వేగంగా పరిగెత్తు, ఓ శక్తివంతమైన గుర్రా; విశాలంగా ఉండు, బలమైన ఆసనంలో కూర్చో, హవిస్సులను మోసేవాడవు, అగ్నీ! సంతానానికి, మానవులకు మంగళకరంగా ఉండు, ఓ అంగిరసుని వంశజా; ఆకాశమూ, భూమీ, నీ జ్వాలలు, మధ్యాకాశం, వృక్షాలు హాని చెందకూడదు. గర్జించే, నెగరించే గుర్రం, అరవుతున్న గాడిద, అగ్నిని మోసేవారు, హవిస్సులను మోసేవారు, బయలుదేరాలి; జీవన మార్గాన్ని దాటి పోకూడదు; వీరు బలవంతుడైన అగ్నిని, నీటి గర్భాన్ని, సముద్రస్వరూపుడైన అగ్నిని మోస్తూ, మాకు ఆనందాన్ని అందించాలి. సత్యం, సత్యం! అంగిరసుని శక్తితో కూడిన హవిస్సులను మోసే అగ్నిని మేము మోస్తున్నాం. ఓ మొక్కలూ, మంగళకరమైన అగ్ని మీ వద్దకు రాగా ఆనందించండి; సమస్త అపశకునాలను, దుష్ప్రభావాలను పారద్రోలండి, హానికరమైన ఆలోచనలను మాపై నుండి తొలగించండి. ఓ మొక్కలూ, పుష్పాలున్న, మధురఫలాలున్నవాటిని తీసుకోండి; ఇదే మీ గర్భం, హోతారుగా, ప్రాచీన స్థానంలో స్థిరపడనివ్వండి. విస్తృతమైన ప్రకాశంతో, శత్రువులను, దుష్టులను, వ్యాధులను పారద్రోలండి; అగ్ని, మేము నీ గొప్ప ఆశ్రయంలో, నీ మార్గదర్శనంలో నివసించాలి. నీరు ఆనందాన్ని ప్రసాదిస్తారు; మాకు పోషణనివ్వండి; గొప్ప యుద్ధానికి, దృష్టికి శక్తినివ్వండి. మీ మంగళకరమైన సారం, తల్లిలా పోషిస్తూ, మాతో పంచుకోండి. అందుకే మేము మీకు చేరుకుంటున్నాం; మీరు నివసించే చోట మమ్మల్ని ఉల్లాసంగా చేయండి; ఓ జలమా, మమ్మల్ని కూడా ఉత్పత్తి చేయండి. మిత్రుడు, భూమిని వెలుగుతో కలిపి, జన్మలను తెలిసినవాడు; సంతానార్ధం, వ్యాధిలేని జీవనానికి మిమ్మల్ని చేరుకుంటున్నాం. రుద్రులు, భూమిని కలిపి, గొప్ప వెలుగును వెలిగించారు; వారి ప్రకాశం, ఎల్లప్పుడూ పవిత్రంగా, దేవతల మధ్య ప్రకాశిస్తుంది. ఇలా, అగ్ని ప్రతిష్ఠాపన యజ్ఞంలో మునులు, ఋషులు, దేవతలను, అగ్ని మహిమను, జలశక్తిని, మొక్కల ప్రాశస్త్యాన్ని, విశ్వాన్ని సంరక్షించే దైవశక్తిని, మంగళాన్ని, పవిత్రతను, ధనాన్ని, సంతానాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని కోరుతూ, పరమ భక్తితో ప్రార్థనలు చేసారు.