ఓ శ్రోత! ఇప్పుడు నేను నీకు పవిత్రమైన శ్యవేదం ఎనిమిదవ అధ్యాయం నుండి వరుసగా ప్రసాదించిన మంత్రాల సారాన్ని, వాటి గాఢమైన భావాన్ని, ఒక పవిత్రమైన కథగా తెలుగులో వివరిస్తాను. యజ్ఞంలో భాగంగా, ఆదిత్యులకు చెందినదవైన సోమాన్ని స్వీకరించబడింది. ఈ సోమం విష్ణువు విశాలమైన మూడు అడుగులకు అంకితమైంది. దాన్ని ఆదిత్యులు కాపాడాలని, ఎలాంటి హాని కలగకూడదని ప్రార్థించబడింది. ఇంద్రుడు, నీవు ఎప్పుడూ బలహీనుడు వాడు వయ్యవు కాదు; భక్తుడితో ఏకమై ఉంటావు. నీ దయను దేవుడి దగ్గర నుంచి కోరుకుంటున్నాం. నీవు ఆదిత్యులకు చెందినవాడివే. నీవు ఎప్పుడూ విడిచిపెట్టవు; జన్మించిన ప్రతి ఒక్కరిని నీవు కాపాడతావు. నాలుగవ ఆదిత్యుడి సోమపిడికె, ఆ శక్తి, అమరత్వాన్ని స్వర్గంలో చేరాలని కోరారు. యజ్ఞం దేవతల అనుగ్రహాన్ని కోరుతూ ముందుకు సాగింది. ఆదిత్యులు దయ చూపాలని ప్రార్థించారు. వారి అనుకూలమైన ఆలోచన దగ్గరికి రావాలని, కష్టాలను తొలగించి, ఉత్తమ మార్గాన్ని ప్రసాదించాలని కోరారు. వివస్వత్ మరియు ఆదిత్యులారా, ఇది మీ సోమాసనం. దానిలో ఆనందించండి. మానవులు మీ మాటల్లో విశ్వాసాన్ని ఉంచాలి. దంపతులు దీవెనలను పొందినప్పుడు, కుమారుడు జన్మించి, ధనాన్ని సంపాదించి, ప్రతిరోజూ ఇంట్లో అభివృద్ధి చెందుతాడు. శుభదాయకుడైన సవితా! నేడు, రేపు, ప్రతిరోజూ మాకు ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. మేము ఐశ్వర్యాన్ని పంచుకునే వారమవ్వాలని ప్రార్థనతో దేవుడైన సవితకు అర్పణ. ఇక్కడ స్వీకరించబడినది సవితృదేవునికి చెందింది; ఇది దుష్టాన్ని తొలగించేది. ఆ దుష్టాన్ని నాలోనికి ప్రవేశపెట్టు. యజ్ఞాన్ని, యజ్ఞపతిని బలపర్చు, శుభాకాంక్షతో, దేవుడు సవితకు అంకితం. ఇది అన్ని దేవతలకు చెందినదే; ఇది వారి ఆసనం. నేను దీనిని అన్ని దేవతల కోసం ఇక్కడ ఉంచుతున్నాను. ఇది బృహస్పతి యొక్క సోమపిడికెకు, దేవతలైన సోమ, ఇంద్రుడు, గ్రహపతులకు చెందినది. నేను పైకి, క్రింద ఉన్నాను; మధ్యలో ఉన్నది నా తండ్రి. రెండు వైపులా సూర్యుడిని చూశాను; దేవతల అత్యున్నత రహస్యాన్ని దర్శించాను. అగ్ని! నీ భార్యతో, త్వష్టృదేవునితో కలిసి సోమాన్ని పానము చేయుము. ప్రజాపతీ! నీవు బలవంతుడు, వీర్యాన్ని కలిగి ఉన్నవాడు; ఆ వీర్యాన్ని నాలో ఉంచు. ప్రజాపతికి చెందిన వీర్యాన్ని మేము పొందాలని కోరతాము. ఇక్కడ స్వీకరించబడినది హరి, హరులతో జతచేయబడింది. ఇది హరులకు చెందిన సంపద, సమృద్ధిగా సోమంతో కూడినది, ఇంద్రునికి అంకితం. మీకు సంబంధించిన అశ్వమెద, భోజనం, గోధానం—అవి సత్కారంగా సమర్పించబడినవి. ప్రసంశించబడిన సోమాన్ని, శుభముగా పిలువబడిన ఆహారాన్ని నేను స్వీకరిస్తాను. నీవు దేవతలు చేసిన పాపాన్ని, మానవులు చేసిన పాపాన్ని, పితృదేవతలు చేసిన పాపాన్ని, తానే చేసిన పాపాన్ని, ప్రతి రకమైన పాపాన్ని తొలగించేవాడివి. నేను తెలిసీ తెలియక చేసిన పాపాలన్నింటినీ నీవే నివారించు. మేము కాంతిని, పోషణను, బలమైన దేహాలను కలిగి ఉండాలని, శుభమైన మనస్సుతో కలసి ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం. అనుగ్రహశీలుడైన త్వష్టృ సంపదను ప్రసాదించాలి; మన శరీరాల్లో ఉన్న లోపాలను తొలగించాలి. ఇంద్రా! నీ మనసుతో, పశువులతో, జ్ఞానవంతులైన, ఉదారమైన స్నేహితులతో, ఆరోగ్యంతో మమ్మల్ని నడిపించు. పవిత్రమైన మంత్రంతో, దేవతల దయతో మేము ఐక్యతతో ఉండాలని కోరాం. స్వాహా. మళ్ళీ, మేము కాంతిని, పోషణను, బలమైన దేహాలను కలిగి ఉండాలని, శుభమైన మనస్సుతో కలసి ఉండాలని కోరాం. త్వష్టృ సంపదను ప్రసాదించాలి; లోపాలను తొలగించాలి. ధాతృ, రతి, సవితృ దేవతలు దీన్ని స్వీకరించాలి. ప్రజాపతి, ధనాన్ని కాపాడేవాడు, అగ్ని స్వీకరించాలి. త్వష్టృ, విష్ణువు సంతానంలో ఆనందిస్తూ యజ్ఞకర్తకు సంపదను ప్రసాదించాలి. స్వాహా. దేవతలారా! మేము మీకు సులభమైన ఆసనాన్ని సిద్ధం చేశాము. ఈ సోమపిడికెకు వచ్చిన మీరందరూ ఆనందించండి. నైవేద్యాన్ని మోసుకొచ్చి, వసువులారా, మాకు ధనాన్ని ప్రసాదించండి. స్వాహా. అగ్ని! ఆతురతతో ఉన్న దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకురా; వారిని నీ ఆసనంలో కూర్చోబెట్టు. తినేవారూ, తాగేవారూ, ప్రాణశక్తి, కాంతి వైపు చేరాలి. స్వాహా. ఈ యజ్ఞంలో, అగ్ని! మేము నిన్నే హోతృగా ఎన్నుకున్నాము. యజ్ఞానికి జ్ఞానం, దయ, ఐశ్వర్యంతో రా. ప్రతి అభిలాషతో, ప్రతి ఒక్కరితో కలసి రా. స్వాహా. దేవతలు మార్గాన్ని తెలిసినవారు; తెలుసుకొని ఆ మార్గంలో నడుస్తారు. మనసుకు అధిపతివైన దేవా! ఈ యజ్ఞాన్ని గాలితో కలిపి స్థాపించు. స్వాహా. యజ్ఞానికి వెళ్ళు, యజ్ఞపతిని చేరుకో, నీ మూలస్థానానికి వెళ్ళు. స్వాహా. ఇది నీ యజ్ఞం, యజ్ఞపతీ! వెయ్యి స్తోత్రాలతో, వీరులతో నిండినది; దయతో స్వీకరించు. స్వాహా. హానిచేయకు, దెబ్బకొట్టు. రాజు వరుణుడు సూర్యుని కోసం విశాలమైన మార్గాన్ని ఏర్పరిచాడు. అడుగులకు అడుగులు వేసాడు; తప్పించుకోవాలనుకున్నవాడికీ హృదయంలో తగులుతుంది. వరుణునికి నమస్కారం; నేను వరుణుని పాశం నుండి విముక్తుడనయ్యాను. అగ్ని, నీ ముఖంలో ప్రవేశించి, నీ అధిపత్యాన్ని కాపాడుతూ, ప్రతి ఇంట్లో ఆహుతులతో పూజించాలి. నీ నెయ్యితో మెరిసే నాలుక ఇక్కడికి ముందుకు సాగాలి. స్వాహా. నీ హృదయం సముద్రంలో, జలాల్లో ఉంది; మొక్కలు, జలాలు నీలో ప్రవేశించాలి. యజ్ఞపతికి, మంత్రపఠనంతో, నమస్కారపదాలతో, మేము దీనిని సమర్పిస్తున్నాం. స్వాహా. దివ్య జలాలారా! ఇది మీ గర్భం; దాన్ని జాగ్రత్తగా మోసుకొనండి. సోమా! ఇది నీ లోకం; ఇందులో ఆనందం, రక్షణ ప్రసాదించు. నీవు పవిత్రతను ప్రసాదించేవాడివి, అపవిత్రతను తొలగించేవాడివి. దేవతలతో కలిసి దేవతలు చేసిన పాపాన్ని, మానవులతో కలిసి మానవులు చేసిన పాపాన్ని పారవేసాను. అనేక రూపాలుగలిగిన దేవా! మాకు హానిని నివారించు. నీవు దేవతల ఆహుతిని వెలిగించేవాడివి. పది నెలల గర్భం తన పొరతో పాటు కదలాలి. వాయువు కదిలినట్లు, సముద్రం కదిలినట్లు, ఈ పది నెలల గర్భం తన పొరతో పాటు జన్మించాలి. ఈ యజ్ఞగర్భం ఎవరి కోసం ఉద్దేశించబడిందో, ఎవరి కోసం బంగారు గర్భం ఉందో, ఎవరి అవయవాలు ఎత్తిపోకపోతే, ఆమెతో, తల్లితో కలిసిపోవాలని కోరుతున్నాను. స్వాహా. అనేక రూపాలుగలిగిన, వివిధవిధాలైన సోముడు, జ్ఞానవంతుడు, లోపల ఉన్న మహిమలో ప్రవేశించాడు. ఒక కాలు, రెండు కాళ్లు, మూడు, నాలుగు, ఎనిమిది కాళ్లున్న ప్రాణులకు, అన్ని లోకాలలో వ్యాపించాడు. స్వాహా. ఎవరి ఇంట్లో మరుత్గణులు, ఆకాశపుత్రులు, స్వర్గ మార్గాల్లో ప్రయాణిస్తారో, అతడు మానవుల్లో అత్యంత రక్షితుడవాడు. పెద్ద స్వర్గభూములు ఈ యజ్ఞాన్ని కొలవాలని కోరుకోకూడదు; అవి తమ సమృద్ధితో మమ్మల్ని పోషించాలి. వృత్రుని సంహరించినవాడా! నీ రథంపై నిలబడి, నీ రెండు గుర్రాలు ప్రార్థనతో యుక్తమయ్యాయి. సోమపిడికె యొక్క అగ్ని నీ మనసు మా వైపు తిప్పాలి. ఇది ఇంద్రునికి, పదహారు భాగాలవాడైనవాడికి స్వీకరించబడింది. ఇది నీ ఆసనం; ఇంద్రునికి, పదహారు భాగాలవాడికి స్వీకరించబడింది. ఇంద్రా! నీ రెండు పింగళ, బలమైన, జుత్తు కలిగిన గుర్రాలను యుక్తం చేయు. సోమాన్ని సేవించే వాడా, మా గీతాల ధ్వనికి దగ్గరికి రా. ఇది ఇంద్రునికి, పదహారు భాగాలవాడికి స్వీకరించబడింది. ఇది నీ ఆసనం. ఈ రెండు గుర్రాలు ఇంద్రుని, అపరాజితుడైనవాడిని, ఋషుల స్తోత్రాలకు, మానవుల యజ్ఞానికి తీసుకువెళ్తాయి. ఇది ఇంద్రునికి, పదహారు భాగాలవాడికి స్వీకరించబడింది. ఇది నీ ఆసనం. ప్రపంచాలన్నింటిలో ప్రవేశించిన వాడికంటే గొప్పవాడు పుట్టలేదు, పుట్టబోదు. సంతానంలో ఆనందించే ప్రజాపతి మూడవెలుగులను నిలిపాడు; అతడే పదహారు భాగాలవాడు. ఇంద్రుడు అధిపతి, వరుణుడు రాజు; వీరిద్దరూ ఈ భాగాన్ని ప్రధానంగా చేసారు. వారి తర్వాత నేను భాగాన్ని స్వీకరిస్తాను; దివ్య వాక్కు, ఆనందిస్తూ, సోమంతో తృప్తి చెందాలి. శ్వాసతో, స్వాహా. అగ్ని! నీవు స్వచ్ఛమైనవాడివి, మేల్కొల్పేవాడివి, మాకు కాంతిని, వీర్యాన్ని ప్రసాదించు. సంపద, పోషణ నాలో ఉంచు. ఇది అగ్నికి, కాంతికి స్వీకరించబడింది. ఇది నీ ఆసనం. అగ్ని, నీవు దేవతల్లో అత్యంత ప్రకాశవంతుడవు; నేను మానవుల్లో అత్యంత ప్రకాశవంతుడనవ్వాలని కోరుతున్నాను. బలంతో లేచి, శక్తివంతమైన చేతులతో, బిందెలో పిండిన సోమాన్ని కదిలించావు, ఇంద్రా! ఇది ఇంద్రునికి, బలానికి స్వీకరించబడింది. ఇది నీ ఆసనం. ఇంద్రా! నీవు దేవతల్లో అత్యంత బలవంతుడవు; నేను మానవుల్లో అత్యంత బలవంతుడనవ్వాలని కోరుతున్నాను. సూర్యుని కిరణాలు, దృష్టులు ప్రజల్లో వ్యాపించాయి, అగ్నిలా ప్రకాశించాయి. ఇది సూర్యునికి, కాంతికి స్వీకరించబడింది. ఇది నీ ఆసనం. సూర్యా! నీవు దేవతల్లో అత్యంత ప్రకాశవంతుడవు; నేను మానవుల్లో అత్యంత ప్రకాశవంతుడనవ్వాలని కోరుతున్నాను. ఇలానే, యజ్ఞంలో ప్రతి ద్రవ్యాన్ని, ప్రతి దేవతను, ప్రతి శక్తిని తమ తమ స్థానంలో ఆదరించి, పరమ పవిత్రతతో, శుభాకాంక్షతో, దేవతలను సంతృప్తిపరిచి, మానవులు ఐశ్వర్యాన్ని, కాంతిని, బలాన్ని, సంతానాన్ని, సంపదను కోరుతూ, పాపాలను తొలగించుకుంటూ, యజ్ఞాన్ని విజయవంతంగా నిర్వహిస్తారు.