ఒక పవిత్రమైన యజ్ఞ సందర్భంలో, ఋషులు, ఉపాసకులు సమేతంగా పరమ దైవాన్ని స్మరించుకుంటూ, అత్యంత శుభమయమైన దైవస్వరూపాన్ని తల్లి ప్రేమతో తమకు ప్రసాదించమని ప్రార్థించారు. "మీరు మాకు మీ మంగళకరమైన సారం ఇక్కడ పంచండి" అని వారు ప్రార్థిస్తూ, నీరు వృద్ధిని, అభివృద్ధిని కలిగించునని తెలుసుకొని, నీటిని సమీపించి, "ఓ జలదేవతలు! మమ్మల్ని మళ్లీ సృష్టించండి" అని ప్రార్థించారు. అందరి శ్రేయస్సు కోసం వారు ఆకాశంలో, మధ్యలో, భూమిపై, జలాల్లో, మొక్కల్లో, చెట్లలో, దేవతలలో, వేదాలలో, సర్వత్రా శాంతి నెలకొనాలని ఆకాంక్షించారు. "శాంతి మాత్రమే మాకు తోడవ్వాలి" అని వారు మంత్రమునిపారు. సమస్త జీవులు పరస్పరం స్నేహదృష్టితో చూడాలని, ఆ స్నేహభావమే ప్రభలించాలని సంకల్పించారు. "నేను దృఢ సంకల్పంతో నిలబడాలి; మీ దృష్టిలో దీర్ఘాయువు కలిగి ఉండాలి" అని కోరుకున్నారు. అగ్నికి నమస్కరించి, ఆయన జ్వాలలకు, ప్రకాశానికి వందనం చేశారు. అగ్ని యొక్క ఇతర రూపాలు మాకెదురు నిలిచిన దుష్టాన్ని దహించిపోనివ్వాలని ప్రార్థించారు. మేఘాల మధ్య మెరుపు, మోగు గర్జనలకు, ఆకాశాన్ని ఆశ్రయించదగిన ప్రభువుకూ నమస్కరించారు. "మీరు ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడి నుండి మాకు రక్షణ ప్రసాదించండి; మాకు, మా సంతానానికి, మా పశువులకు శాంతిని ప్రసాదించండి" అని ప్రార్థించారు. నీరు, మొక్కలు మాకెంతో అనుకూలంగా ఉండాలని, ద్వేషించేవారికి అవి అనుకూలం కాకుండా ఉండాలని వారు కోరారు. ఆ దివ్యమైన కంటిని మేము వంద శరదులు చూడాలని, వంద శరదులు జీవించాలని, వంద శరదులు వినాలని, మాట్లాడాలని, ఆరోగ్యంగా ఉండాలని, వంద శరదులు దాటి కూడా బతకాలని ఆకాంక్షించారు. తదనంతరం, సవితృదేవుని ప్రేరణతో, అశ్వినీదేవతల బలంతో, పూషణ్ చేతులతో, యజ్ఞసాధనలను చేపట్టారు. "మీరు యజ్ఞపాత్ర" అని ప్రకటిస్తూ, మేధావులు తమ మనస్సును, ఆలోచనలను నియంత్రించారు. రెండు హోతృద్వయాలు యజ్ఞాన్ని ప్రవేశపెట్టారు. సవితృదేవుని మహిమను గానం చేశారు. "ఓ దివ్య భూమి-ఆకాశ దేవతలు! ఈ రోజు మీరు యజ్ఞానికి ప్రధానం అవ్వండి. భూమిపై జరిగే యజ్ఞంలో మీరు వరప్రదాయినిలు కావాలి" అని ప్రార్థిస్తూ, యజ్ఞానికి, యజ్ఞముఖానికి వారిని ఆహ్వానించారు. "ఓ అద్భుత దైవమయమైన ప్రథమజాత దేవతలారా! మీరు యజ్ఞానికి శిరస్సు అవ్వండి" అని కోరారు. యజ్ఞస్థానం భూమిపై స్థాపించబడింది. "ఇంద్రుని బలంతో మీరు నిలబడ్డారు; ఈ రోజు మేము యజ్ఞశిరస్సును భూమిపై స్థాపించాము" అని పలుమార్లు ప్రతిజ్ఞ చేశారు. వాగ్దేవత ముందుకు సాగాలని, దైవ వాక్కు మమ్మల్ని ముందుకు నడిపించాలని, దేవతలు మా హవిని వీరులకు, దాతలకు చేర్చాలని ప్రార్థించారు. "మీరు యజ్ఞశిరస్సు" అని పలుమార్లు గుర్తుచేస్తూ, యజ్ఞానికి, యజ్ఞశిరస్సుకు మిమ్మల్ని అంకితం చేస్తున్నాము అని చెప్పారు. అశ్వబలంతో, భూమిపై దివ్యకార్యంలో మిమ్మల్ని అభిషేకిస్తున్నాము అని పలుమార్లు ప్రకటించారు. నైతికత కోసం, విజయానికి, శుభనివాసానికి మిమ్మల్ని అంకితం చేస్తున్నాము. యమధర్మరాజు కోసం, సూర్య తాపానికి, సవితృదేవుని మాధుర్యంతో అభిషేకించబడాలని ప్రార్థించారు. భూమి స్పర్శను కాపాడాలని, మీరు అగ్ని, మీరు ప్రకాశం, మీరు తేజస్సు అని ఘనతను ప్రకటించారు. ఆగ్నేయంలో అగ్నిదేవుని అధిపత్యంలో ఆయుర్దాయం, దక్షిణంలో ఇంద్రుని అధిపత్యంలో సంతానం, పశ్చిమంలో సవితృదేవుని అధిపత్యంలో దృష్టి, ఉత్తరంలో ధాతృదేవుని అధిపత్యంలో ధనం, పైభాగంలో బృహస్పతిదేవుని అధిపత్యంలో బలం కలగాలని ప్రార్థించారు. "మా మనస్సు గుర్రం మీరు" అని గుర్తించారు. మరుత్గణాలతో కలిసి, మీరు తేజోమయంగా అలంకరించబడాలి. స్వర్గస్పర్శను కాపాడాలి. మధురత మాతో ఉండాలి. దేవతల గర్భం, ఆలోచనలకు తండ్రి, భూతాలకు అధిపతి అయిన ఆ దైవం, సవితృదేవునితో కలిసి ప్రకాశిస్తూ, సూర్యునితో కలిసి మెరవాలని ప్రార్థించారు. అగ్ని అగ్నితో ఏకమవ్వాలని, సవితృదేవునితో, సూర్యునితో కలిసి మెరవాలని, తపస్వి తేజస్సుతో ప్రకాశించాలని ప్రార్థిస్తూ, "తపస్సు వల్ల స్వర్గాన్ని మోయువాడు భూమిపై దేవతలకు ఆధారం" అని వర్ణించారు. యువదేవతలారా! మా మాటలను నియంత్రించండి అని ప్రార్థించారు. ఒక గొప్ప కాపరి, ఎప్పుడూ అపరాధం చేయని వాడు, నేరుగా, వంకరగా, లోకాల్లో తిరుగుతూ అన్నింటినీ పర్యవేక్షిస్తున్నాడని దర్శించారు. "సర్వభూతాధిపతి, మనోనాథుడు, వాక్పతి, పదపతి, తేజోమయ దేవా! దేవతలను కాపాడండి. మధురత మధురులతో, మధురత మధురమైనవారితో మాకు కలగాలి" అని ప్రార్థించారు. హృదయానికి, మనస్సుకు, ఆకాశానికి, సూర్యునికి మిమ్మల్ని అంకితం చేస్తూ, యజ్ఞాన్ని దేవతల్లో పైకి చేర్చాలని కోరారు. "మీరు మా తండ్రి; మాకు తండ్రివై ఉండండి; మా హాని చేయకండి. త్వష్టృదేవుని బలంతో మాకు సంతానం కలగాలి; పశువులు, సంతానం ప్రసాదించండి; హానిలేకుండా సంతానంతో మమకారం కలగాలి" అని ప్రార్థించారు. పగలు తన లక్షణంతో వెలుగు స్వీకరించాలి, రాత్రి కూడా వెలుగు స్వీకరించాలి అని స్వాహా పలికారు. తదనంతరం, సవితృదేవుని ప్రేరణతో, అశ్వినీదేవతల బలంతో, పూషణ్ చేతులతో, ఆదితిదేవి కట్టుతో యజ్ఞాన్ని బలపరిచారు. "ఇడా రా, ఆదితి రా, సరస్వతి రా," అని దేవతలను ఆహ్వానించారు. ఆదితికి కట్టు, ఇంద్రాణికి తలబందం సమర్పించారు. పూషణ్ రూపంలో ఘర్మకు నైవేద్యం సమర్పించారు. అశ్వినీదేవతలకు, సరస్వతికి, ఇంద్రునికి ఘర్మను సమృద్ధిగా చేయమని ప్రార్థించారు. "సరస్వతి! మీరు అందించే ఆనందదాయకమైన, ధనప్రదాయిని, సమృద్ధికరమైన స్తనాన్ని మాకు ప్రసాదించండి" అని కోరారు. "మీరు గాయత్రీ ఛందస్సు, మీరు త్రిష్టుప్ ఛందస్సు; భూమి-ఆకాశాలతో మిమ్మల్ని ఆవృతం చేస్తున్నాను. వాయువు, సముద్రం, ప్రవహించే వాయువు, దుర్జేయుడు, అపరాజేయుడు, సహాయకుడు, వేగవంతుడు అయిన వాయువుకి నమస్కారం" అని పలికారు. ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, ఆదిత్యులు, శత్రునాశకుడు, సవితృదేవుడు, ఋభవులు, బృహస్పతి, యముడు, అంగిరసులు, పితృదేవతలు—అందరికీ ఘర్మను సమర్పిస్తూ నమస్కరించారు. ఈ విధంగా, ఋషులు, ఉపాసకులు పరమ దైవాన్ని, దేవతలను, ప్రకృతిని, యజ్ఞాన్ని, శాంతిని, స్నేహాన్ని, ఆయుర్దాయాన్ని, సంతానాన్ని, మధురతను, సమృద్ధిని, సమస్త భూతకోటి శ్రేయస్సును కోరుతూ, యజ్ఞాన్ని ఘనంగా నిర్వహించారు.