ఒకప్పుడు, సర్వజ్ఞానమయమైన మనస్సు గురించి ఆలోచన జరిగింది. ఆ మనస్సులోనే ఋగ్వేద, సామవేద, యజుర్వేద మంత్రాలు చక్రం యొక్క నాభిలో spokesలా స్థాపించబడ్డాయి. అందులోనే సమస్త జీవుల చైతన్యం అల్లికై ఉంది. అటువంటి పవిత్రమైన మనస్సు నాకు మంగళప్రదమైన సంకల్పాన్ని ప్రసాదించుగాక అని ఆకాంక్షించబడింది. ఆ మనస్సు, నిపుణుడైన సారథి గుర్రాలను నియంత్రించునట్లు, మానవులను కూడా నియంత్రిస్తుంది. అది హృదయంలో స్థిరంగా ఉండి, వేగంగా, చంచలంగా నడిపిస్తుంది. అలాంటి మనస్సు నాకు మంగళకరమైన సంకల్పాన్ని ప్రసాదించుగాక అని ప్రార్థించబడింది. తర్వాత, మహాబలుడైన, ధర్మమయుడైన తండ్రిని స్తుతించబడింది. అతని బలం త్రితుడిలా, అనేక తలలున్న వృత్రుని సంహరించింది. అనుమతి దేవత అనుగ్రహంతో మాకు శ్రేయస్సు కలుగుగాక, మాకు సంకల్పాన్ని, నైపుణ్యాన్ని ప్రసాదించు, జీవనయాత్రను విజయవంతంగా దాటించు అని కోరారు. ఈ రోజు అనుమతి దేవత దేవతల మధ్య మా యజ్ఞాన్ని అంగీకరించుగాక, అగ్ని హోత్రాన్ని మోసుకెళ్లే అగ్ని భక్తునికి ఆనందాన్ని ప్రసాదించుగాక అని ప్రార్థించారు. సునీవాళీ దేవతా, విస్తృత నితంబాల కలిగినవాడవు, దేవతలలో సహోదరి, మా నివేదనను స్వీకరించు, మాకు సంతానాన్ని ప్రసాదించు అని ప్రార్థించారు. ఐదు నదులు, సరస్వతితో కలిసి, తమ ప్రవాహాలతో కలిసి ప్రవహించాయి. ఆ సరస్వతీ దేవి ఐదు రూపాల్లో ఆ భూమిలో నదిగా మారింది. అగ్ని, నీవు అంగిరసులలో మొదటివాడవు, దేవతలలో దైవమవు, మంగళకరమైన మిత్రుడవు. నీ ఆజ్ఞతో కవులు, మేధావులు, ప్రకాశవంతమైన దృష్టి కలిగిన మరుత్గణులు జన్మించారు. అగ్నిదేవా, నీ దివ్యరక్షణతో మమ్మల్ని కాపాడుము, శరీరాలను కాపాడుము, పిల్లలు, సంతానం, పశువులను కాపాడుము, నీ వ్రతంలో నిశ్చలంగా ఉండుము. విస్తృత భూమిపై జ్ఞానివాడు వేగంగా బలవంతుడైన వృషభాన్ని జన్మించాడని, ఆ ఎర్రటి స్తంభం, తన బలంతో ప్రకాశిస్తూ, ఇడాదేవి కుమారునిగా పుట్టాడని వర్ణించబడింది. ఇడా పాదముల వద్ద, భూమి నాభిలో, జాతవేదా అగ్ని, మేము నిన్ను మా హవిస్సులను మోసుకెళ్లేందుకు స్థాపించాము. ఆ మహాబలుడిని, ప్రకాశవంతుడిని, అంగిరసుని సుతుడిని మేము స్తుతిస్తాము. మంచి కవిత్వంతో, ఋగ్వేద గీతంతో, ప్రసిద్ధ మానవునికి పాట పాడుదాము. బలమైనవాడికి, గీత, స్తోత్రాలతో మహా గౌరవాన్ని సమర్పించాలి. మా పూర్వీకులు, అంగిరసులు, తమ స్తోత్రాలతో ఆవులను కనుగొన్నారు. ఇంద్రా, నీ మిత్రులు నిన్ను కోరుకుంటారు, సోమాన్ని పిండుతారు, నివేదనలు సిద్ధం చేస్తారు. వారు మానవుల అపహాస్యాన్ని సహిస్తారు, ఎందుకంటే నీకంటే మేధావి మరొకడు లేడు. ఓ పరమేశ్వరా, నీకు దూరమేమీ లేదు. నీ రెండు పింగాణి గుర్రాలతో నీవు సాగిపో. ఈ శిలలు, స్థిరమైన వృషభానికి, అగ్నిలో సోమపిండానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి. యుద్ధంలో అపజయములేని, విజయవంతుడైన, వెలుగు ప్రసాదించే, జలాలకు, ప్రజలకు రక్షకుడైన సోమా, మేము నిన్ను అనుసరిస్తాము. నీవు శ్రేయస్సు, కీర్తి, విజయాన్ని ప్రసాదించు. సోముడు ఆవును ఇస్తాడు, వేగమైన గుర్రాన్ని ఇస్తాడు, వీరుడైన, శ్రద్ధావంతుడైన మనిషిని ఇస్తాడు. అతను స్నేహితుడిని, జ్ఞానాన్ని, సభను, పితృస్తుతిని ప్రసాదిస్తాడు. సోమా, నీవే ఈ ఔషధాలను సృష్టించావు, నీ వల్లే జలాలు ప్రవహించాయి, ఆవులు పుట్టాయి. నీవు మధ్యాకాశాన్ని విస్తరించావు, నీ వెలుగుతో చీకట్లను పారద్రోలావు. దైవికమైన మనస్సుతో, మహాబలుడైన సోమా, మా సంపదలో భాగాన్ని పొందేందుకు పోటీ పడు. బలవంతుడు నీకు దోషం చేయనివ్వకు, బహుమతుల పోటీలో రెండు పక్షాలకూ నీవు జాగ్రత్తగా ఉండు. భూమికి ఎనిమిది దిక్కులు, ఎడారికి మూడు దూరాలు, ఏడు నదులు ఉన్నాయి. బంగారు కళ్ల కలిగిన సవితా దేవుడు, ధన సంపదలు, అమూల్యమైన బహుమతులతో వచ్చినాడు. బంగారు చేతులతో, సర్వజ్ఞుడైన సవితా, ఆకాశాన్ని, భూమిని చుట్టివెళ్తాడు. వ్యాధులను పారద్రోలుతాడు, సూర్యుని చేరుకుంటాడు, తన నల్లటి వస్త్రంతో ఆకాశాన్ని కప్పుతాడు. బంగారు చేతులతో, దయామయుడైన, మంగళదాయకుడైన అసురుడు, మేలు మార్గంలో వచ్చాడు; దుష్ట శక్తులను, మాంత్రికులను పారద్రోలాడు; ప్రతి ఉదయాన్నీ దేవుడు కాపాడుతూ, గాయకులచే స్తుతించబడుతున్నాడు. సవితా, నీ పురాతన, ధూళిలేని, బాగుగా రూపొందించిన మార్గాలు మధ్యాకాశంలో ఉన్నాయి. ఆ సులభమైన మార్గాలలో ఈ రోజు మమ్మల్ని రక్షించు, దేవా, మా కోసం వాదించు. అశ్వినీదేవతలిద్దరూ, పానీయాన్ని పంచుకొని, మమ్మల్ని రక్షించండి, ఎప్పుడూ సహాయాన్ని, సహకారాన్ని ఇవ్వండి. అశ్వినీదేవతలారా, మాకు ప్రేరణతో కూడిన వాక్కును ప్రసాదించండి; ఆశ్చర్యకరమైన, మహాబలులైన దేవతలారా, మాకు జ్ఞానాన్ని ఇవ్వండి. అవసరంలో, పోటీలో మిమ్మల్ని పిలుస్తున్నాను—విజయ సాధనలో మాకు బలంగా ఉండండి. అశ్వినీదేవతలారా, పగలు, రాత్రి మమ్మల్ని రక్షించండి, అశుభం రాకుండా చూడండి; మిత్రుడు, వరుణుడు, అదితి, నది, భూమి, ఆకాశం మమ్మల్ని కాపాడాలని కోరుకుంటున్నాను. చీకటి విస్తారంలో తిరుగుతూ, అమరులను, మానవులను స్థాపిస్తూ, సవితా దేవుడు తన బంగారు రథంతో అన్ని లోకాలనూ దర్శిస్తూ వెళ్తున్నాడు. రాత్రి తన వెలుగులతో భూమిపై వ్యాపించింది. ఆమె మహా ఆకాశగృహాలలో నిలబడి, తన ఘనమైన చీకటిని ప్రసారించింది. ఉషోదయా, మాకు ఆ ప్రకాశవంతమైన వెలుగును ప్రసాదించు, అది గుర్రాల సంపదతో నిండినదిగా ఉండాలి, దాని ద్వారా మనము సంతానం, వంశాన్ని పోషించగలుగుతాము. ఉదయాన్నే మేము అగ్ని, ఇంద్ర, మిత్రుడు, వరుణుడు, అశ్వినీదేవతలను పిలుస్తాము; ఉదయాన్నే భాగ, పుషణ్, బ్రహ్మణస్పతి, సోమ, రుద్రులను ఆహ్వానిస్తాము. మహాబలుడు, అదితి కుమారుడు, దాత అయిన భాగ దేవునిని మేము ఉదయాన్నే పిలుస్తాము. బలవంతులు, వేగవంతులు, రాజులు కూడా "భాగదేవుడే అనుభవించదగినవాడు" అని అంటారు. భాగదేవా, నాయకుడా, నిజమైన దాతవా, మాకు ఈ జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించు; భాగదేవా, మాకు పశువులు, గుర్రాలు కలుగజేయు; భాగదేవా, మేము మానవులలో మానవులమవ్వగలుగుదాము. ఇప్పుడు మేము ఆనందంగా ఉండాలి, మధ్యలో, చివరలో కూడా ఆనందంగా ఉండాలి; మఘవాన్, సూర్యోదయంతో పాటు మేము దేవతల కృపలో ఉండాలి. దేవతలలో భాగదేవుడే మంగళానికి అధిపతి; ఆయన ద్వారానే మేము మంగళాన్ని పొందాలి. భాగదేవా, మిమ్మల్ని మనసారా పిలుస్తున్నాను, మున్ముందు మాకు ప్రత్యక్షమవ్వు. ఉషస్సులు యజ్ఞానికి నమస్కరిస్తాయి, దధిక్రా స్వచ్ఛమైన మార్గానికి నమస్కరిస్తాడు; సంపదను తెచ్చేవారు, భాగదేవుడు, గుర్రాలు రథాన్ని లాగినట్లుగా మమ్మల్ని సమీపించు. ఉషస్సులు, గుర్రాల సంపదతో, పశువుల సంపదతో, వీరుల సంపదతో, ఎల్లప్పుడూ మంగళప్రదంగా ఉదయించాలి; అన్ని వైపుల నుంచి నెయ్యిని పీల్చుతూ, మమ్మల్ని శ్రేయస్సుతో రక్షించాలి. పుషణ్, నీ పాలనలో మేము ఎప్పుడూ హాని పొందకూడదు; మేము ఇక్కడ నీ గాయకులమే. మార్గాల్లో, మార్గరక్షకుడైన పుషణ్, వాక్కుతో, ఆకాంక్షతో, స్తోత్రానికి చేరుకున్నాడు; జాగ్రత్తగా ఉన్న, ప్రకాశవంతమైన చేతులతో, పుషణ్ మాకు జ్ఞానాన్ని పైపైగా ప్రసాదించుగాక. విష్ణువు మూడు అడుగులు వేసాడు, రక్షకుడిగా, అపరాజితుడిగా, అక్కడి నుంచే ధర్మాన్ని స్థాపించాడు. జ్ఞానులు, అప్రమత్తులైన పూజారులు, విష్ణువు యొక్క పరమపదాన్ని పొందాలనే తపనతో కలసి హోమాన్ని ప్రज్వలించగా, ఆయనను స్తుతించారు.