గాలి తాకిడితో పైకి ఎగిసే పొగ జెండాల వలె గోధుమరంగు అగ్నులు, ఒక్కొక్కటి వేరుగా ప్రయాణిస్తూ ఆకాశాన్ని చేరవేయాలని తపించాయి. అప్పుడు మిత్రుడు, వరుణుడు దేవతలకు, మహాసత్యానికి, అగ్నిదేవా, నీ ఇంటికి నైవేద్యాన్ని సమర్పించమని ప్రార్థన జరిగింది. అగ్నిదేవుడు, యజ్ఞంలో పిలవబడిన దేవతల గుర్రాలను రథికులవలె యోగం చేసి, పురాతన హోతా తన ఆసనంలో కూర్చోవాలని కోరబడినాడు. రెండు విభిన్న రూపాలు వెలుతురును향ించి ప్రయాణించాయి—ప్రతి ఒక్కటి ఒక దూడను ప్రసవించెను. వాటిలో ఒకటి గోధుమవర్ణమై, తనలో తానే నిలిచి ఉండగా, మరొకటి ప్రకాశవంతంగా, తేజస్విగా కనిపించింది. అగ్నిదేవుడు మొదట సృష్టికర్తలచే ప్రతిష్ఠించబడి, యజ్ఞానికి యోగ్యుడైన హోతాగా నిలిచాడు. భృగువులు, అప్నవానులు అరణ్యాలలో అద్భుతంగా, ప్రతిపక్షంలో వెలిగే అగ్నిని ప్రతిష్ఠించారు. మూడు లక్షల ముప్పైమూడు వేల ముప్పై తొమ్మిది మంది దేవతలు అగ్నికి సేవ చేసి, ఆయన్ని నెయ్యితో అభిషేకించి, దర్భను పరుచి, హోతాగా నియమించారు. ఆకాశ శిఖరానూ, భూమి పునాదుల్లోనూ దేవతలు అగ్నిని సత్యములో జన్మించిన విశ్వాగ్నిగా సృష్టించారు. ఆయనే ఋషి, రాజు, ప్రజల అతిథిగా సమీపింపబడ్డాడు. అగ్నిదేవుడు, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు, జ్ఞానవంతుడిగా ధనాన్ని ప్రసాదించేవాడు. స్వచ్ఛమైన హోమంతో ప్రज్వలితమై ప్రకాశించాడు. అగ్నిదేవా, మిత్రుని శక్తితో, ఇంద్రుడు, వాయుదేవుడితో సహా, సమస్త దేవతలతో కలిసి సోమామృతాన్ని ఆస్వాదించు. పౌరుషానికి యజమాని పిలవబడినపుడు, పవిత్రమైన బీజం ధారపోసి, ఆకాశం శ్రద్ధగా చూస్తుంది. అగ్నిదేవుడు నిర్దోషమైన, యవ్వనంతో మెరిసే సైన్యాన్ని ఉత్పత్తి చేసి, వృద్ధి చెందజేస్తాడు. అగ్నిదేవా, ఆ సైన్యాన్ని మహా శ్రేయస్సుకు నడిపించు; నీ పరాకాష్ట గౌరవాలు మాకు కలగనివ్వు. బంధుత్వాన్ని స్థిరపరచు, నియమాన్ని బలపరచు, శత్రువులపై బలంగా నిలిచిపో. నీకు మేము ప్రశంసా గీతాలతో ఎంపిక చేశాం, అగ్నిదేవా, మాకు దయచూపు. ఇంద్రునిలా నీవు బలముతో నిండివున్నావు; ఉత్తములు నీకు బహుమతులు సమర్పిస్తారు. అగ్నిదేవా, నీ పిలుపుతో మా నాయకులు ప్రీతికరులై ఉండాలి; వారు ధన్యులు, పశువులకు విశాలమైన మైదానాలు ఇచ్చేవారు. ప్రసిద్ధి చెందిన వినికిడి కలిగిన అగ్నిదేవా, నీ సహచర దేవతలతో, మిత్రుడు, అర్యమన్ ఉదయానికి వచ్చి, యజ్ఞాసనంలో కూర్చోవాలని ప్రార్థన. ఆదితి ఆరాధించదగ్గ వారిలో అత్యుత్తమురాలు; మానవులలో అగ్నిదేవుడు అతిథి. జాతవేదస్వామి, దేవతలను రక్షించేవాడు, మాకు అనుగ్రహించు. మహా తేజస్వి అగ్నిదేవుని రక్షణలో మేము మిత్రుడు, వరుణుని దృష్టిలో నిర్దోషులై ఉండాలని, సవితృదేవుని అనుగ్రహంలో ముందుండాలని కోరుకుంటాం. ఈ రోజు దేవతల రక్షణను ఆశ్రయించాము. నీటి ప్రవాహాలు, ఆవుల వలె ఉప్పొంగినా, ఇంద్రా, క్రమాన్ని ఉల్లంఘించవు; గాయనులు కూడ అలాగే. వాయువు తన భక్తుల వద్దకు వచ్చునట్లు నీవు మాకు రా; నీ ధ్యానంతో బహుమతులు పంపిణీచేస్తావు. యజ్ఞానికి ఐశ్వర్యాన్ని తెచ్చే ఆవులు సమీపించాయి; వాటి రెండు చెవులు బంగారు. ఈ రోజు సూర్యోదయానికి మిత్రుడు, అర్యమన్ మేలుకుని, సవితా, భాగ దేవతలు శ్రేయస్సును ప్రసాదిస్తారు. సోమపాన సమయంలో, పరమ ఐశ్వర్యాన్ని, ఆకాశ భూముల తేజస్సును ప్రసాదించు; రసా నది శక్తివంతుడిని మద్దతు ఇస్తుంది. ఆ పురాతనుడు, వేనా. ఆయన వెలుగుతో అలంకరించబడి, అందరి అభిషేకాన్ని పొందుతూ, ప్రకాశిస్తూ సంచరిస్తాడు. అదే మహా అసురుని మహానామం. అనేక రూపాలవాడై, అమరమైన వాటిని స్థాపించాడు. మహానందదాయకుడు, విశ్వానరుడు, అన్ని ప్రదేశాలలో వ్యాపించేవాడైన దేవునికి మేము ఉల్లాసదాయకమైన పానంతో స్తోత్రం సమర్పించాము. ఇంద్రుడు, రెండు లోకాలు ఆయన కృప, శక్తి, కీర్తిని గౌరవిస్తాయి. వారికి ద్రవ్య సమృద్ధి, మహత్తర స్తుతి, విశాలమైన గానం. వారి కోసం ఇంద్రుడు యవ్వనంతో కూడిన మిత్రుడు. ఇంద్రా, సోమపానం చేసే వారితో కలిసి రా; నీ బలంతో మాకు మహా ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు. ఇంద్రుడు తన భీకరమైన శక్తితో వృత్రుని సంహరించాడు; మాయావిదులను భేదించి, అరణ్యంలో దాగున్న పామును వధించి, ఆవులను వెలికి తెచ్చాడు, అందమైనవారిని ప్రత्यक्षపరిచాడు. ఇంద్రా, నీవు మహోన్నతుడవై ఒంటరిగా ఎక్కడికి పోతావు? నీవు ఏమి చేస్తావు? యుద్ధంలో మహనీయులను ప్రశ్నిస్తావు; వజ్రాయుధమా, మాకు ఏమి సిద్ధం చేసావో చెప్పు. నీ బలం గొప్పది. నీవు ఎప్పుడూ ఓడిపోవు, ఎప్పుడూ పడిపోవు. ఆ ఇంద్రుని వైపు ఆయవులు పరుగులు తీస్తారు; వారు పశువుల సంపదను దాటి చేరాలని ఆకాంక్షిస్తారు. అనేక మంది కుమారులై, భూమిని, ఆ మహత్తర, వేల ప్రవాహాల, సమృద్ధిగా ఉన్న భూమిని, ఒక్కసారిగా పాలు పిండాలని కోరుకుంటారు. ఈ ప్రార్థనను, మహోన్నతుడైన, జ్ఞానవంతుడైన ఇంద్రునికి సమర్పించాను. ఉత్సవంలో, పోరాటంలో దేవతలు తమ శక్తితో విజయవంతుడైన ఇంద్రుని అనుసరించారు. ప్రతాపశాలి, తేజోమయుడు, మధురమైన సోమరసాన్ని సేవించి, యజ్ఞాధిపతులకు నిర్వేఘ జీవితం ప్రసాదించు. వాయుదేవుని వలె, తన శక్తితో రక్షించి, ప్రజలను పోషిస్తూ, ప్రకాశిస్తూ వెలుగుతాడు. జాతవేదస్వామిని, సూర్యుని, కిరణాలు పైకి తీసుకెళ్తాయి. నమః! ఆ తేజోమయ దృష్టితో, అగ్నిదేవా, నీవు సమస్త ప్రజలను పరిశీలిస్తావు. వరుణునూ చూస్తున్నాడు. దైవిక పురోహితులారా, సూర్యుని వలె ప్రకాశించే మీ రథంతో రండి; తేనెతో యజ్ఞాన్ని అభిషేకించండి. మీరు పురాతనులు. ఇదే వేనా, దేవతల్లో అద్భుతుడు. విశ్వానరుడు, దైవసవిత, ఇడా ఆశీర్వాదాలతో సభలో రాక, యువకులు మాకు ప్రీతిగా ఉండేలా, ప్రపంచమంతా మాకు అనుకూలంగా, సదా మనస్సుతో మలచాలని కోరతాం. ఈ రోజు వృత్రుని సంహరించినవాడా, నీవు చేసిన కార్యములు, సూర్యదేవా, అవన్నీ ఇంద్రుని అధీనంలో ఉన్నాయి. త్వరితగామి, సమస్తాన్ని దర్శించేవాడు, వెలుగు ప్రసాదించేవాడు నీవే సూర్యదేవా. నీవు విశ్వాన్ని ప్రకాశింపజేస్తావు. అదే సూర్యుని దైవత్వం, ఆ మహత్త్వం, మధ్యాకాశంలో వ్యాపించింది. తన ఆసనంనుండి గోధుమ రంగు గుర్రాలను యోగం చేసినపుడు, రాత్రి తన చీరను విస్తరించింది. మిత్రుడు, వరుణుని కోసం సూర్యుడు తన రూపాన్ని ఆకాశపు ఒడిలో మలచుకున్నాడు. ఆయన శక్తుల్లో ఒకటి అనంతమైనది, ప్రకాశమయమైనది; మరొకటి చీకటి. ఆ గుర్రాలు వాటిని కలిపి మోస్తాయి. సూర్యదేవా, నీ మహత్త్వం గొప్పది; ఆదిత్యా, నీ మహిమ గొప్పది. నీ గొప్పతనం స్తుతించబడుతుంది; దేవా, నీవు మహోన్నతుడవు. సూర్యదేవా, నీ కీర్తిలో నీవు గొప్పవాడవు; నీవు దేవతలకు అధిపతి, వారి పురోహితుడు, విశ్వవ్యాపి, నిత్యప్రకాశుడవు. ప్రజలందరూ ఆకాంక్షతో సూర్యుని దర్శిస్తారు; శక్తితో జన్మించినవారు అందరూ ఇంద్రుని అనుగ్రహాన్ని పొందుతారు, మనం భాగాన్ని పంచుకున్నట్లు.