ఒక పవిత్ర యజ్ఞంలో, యజ్ఞకర్త భక్తితో అగ్నిదేవుని ప్రార్థించెను: “ఓ అగ్నీ, నీవు వ్రతాల రక్షకుడవు. నీ శరీరం నాది, నా శరీరం నీదీ. మనిద్దరం కలసి వ్రతాలను ఆచరిద్దాం. నీవు వ్రతాధిపతివి, నా దీక్షను, నా తపస్సును అంగీకరించుము.” తర్వాత, యజ్ఞకర్త సోమదేవుని స్మరించాడు: “ఇంద్రునికి దైవిక సోమరసం పెరిగిపోవాలి. ఇంద్రుడు నీ కోసం పెరగాలి, నీవు ఇంద్రునికోసం పెరగాలి. మాకు, మా సఖులకు జ్ఞానం, ఆరోగ్యం కలుగజేయుము. సోమ! నీవు మధురంగా ఉండుము. ధనసంపద బహుదూరంగా పంపించబడాలి. సత్యవంతులకు, శుభాకాంక్షలకు, ధన్యవాదాలు ఆకాశ భూములకు.” అతడు మళ్లీ అగ్నికి నమస్కరించాడు: “ఓ అగ్నీ! నీవు ఇనుపంలో, వాయువ్యంలో, బంగారంలో ఉన్న నీ గొప్ప, లోతైన శరీరాన్ని స్మరిస్తున్నాను. అందులోని క్రూరమైన మాటలు, పదాలు దూరమవ్వాలి. స్వాహా!” “నీవు వేడిగా ఉన్నావు, నీవు తెలిసినవాడవు. నన్ను దురదృష్టం నుంచి కాపాడుము. అగ్నీ! నభస్ అనే నామాన్ని నీవు తెలుసు. అంగిరసుని వంశజుడా, ఆయు అని నీవు వచ్చు. ఈ భూమిపై నీవెవరో, నీవు కలిగిన అజేయమైన నామంతో నిన్ను స్థాపించుచున్నాను. రెండవ భూమి, మూడవ భూమిలో నీవెవరో, ఆ నామంతో నిన్ను ఆహ్వానించుచున్నాను. దేవతల అనుగ్రహం కోసం నీ వెంట నడిచిపోతున్నాను.” “నీవు సింహిని, శత్రువులను జయించు శక్తివంతురాలివి. దేవతలకు అనుకూలంగా ఉండుము, పవిత్రతను ప్రసాదించుము, ప్రకాశించుము.” “ఇంద్రుని స్వరం, వసువులతో, నిన్ను ముందుగా రక్షించాలి. ప్రచేతసుడు, రుద్రులతో, వెనుక నుంచి కాపాడాలి. మనోజవుడు, పితృదేవతలతో, కుడి వైపున, విశ్వకర్మ, ఆదిత్యులతో ఎడమ వైపున రక్షణ కల్పించాలి. వేడైన నీటిని యజ్ఞం నుండి తొలగించుచున్నాను.” “నీవు సింహిని, ఆదిత్యులకు రక్షణ. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియులకు రక్షణ. సంతానానికి, సంపదకు రక్షణ. దేవతలను యజ్ఞకర్త వద్దకు రప్పించు. సమస్త జీవులకు నిన్ను నియమించుచున్నాను.” “నీవు స్థిరంగా ఉన్నావు. భూమిని స్థిరపరచుము. వాయువ్యాన్ని నిలిపివేయుము. ఆకాశాన్ని స్థిరంగా చేయుము. నీవు అగ్నికి తేమవు.” “పండితులు మనస్సును, ఆలోచనలను యోగ్యంగా కలుపుతారు. ఇద్దరు హోతారులు కర్మలను బోధిస్తారు. ఈ మహా స్తోత్రాన్ని సవితృదేవునికి అర్పించుచున్నాను. స్వాహా.” “విష్ణువు ఈ లోకాన్ని మూడు అడుగులతో కొలిచాడు. ఆయన ధూళి అన్నింటిని వ్యాపించి ఉంది. స్వాహా. ఆమె పుష్టిగా, పశువులతో, శుభంగా, మనువుకు మేలు కలిగించేలా ఉండాలి. విష్ణువు తన కిరణాలతో రెండు లోకాలను నిలబెట్టాడు. భూమిని చుట్టూ పట్టుకున్నాడు. స్వాహా.” “దేవతల మధ్య వినిపించే మీ దివ్య స్వరాలు ప్రతిధ్వనించాలి. తూర్పునకు వెళ్లి, హవనాన్ని సిద్ధం చేసి, ప్రసాదాన్ని ఎత్తిపడేలా ముందుకు నడిపించండి. మీ జిహ్వలు తడబడకూడదు. మీ స్వస్థానాన్ని ప్రసంగించండి. మా ఆయుష్షును, సంతానాన్ని తొలగించకండి. భూమి మీద మీరు నివసించండి.” “ఇప్పుడు నేను విష్ణువు మహిమలను ప్రకటించబోతున్నాను. ఆయన భూమిని కొలిచాడు. ఆయన ఆధారంలేని పై లోకాన్ని స్థాపించాడు. పరాక్రమార్థం మూడు అడుగులు వేశారు.” “ఓ విష్ణూ! ఆకాశం నుండి, భూమి నుండి, మధ్యలోని విశాలత నుండి అయినా, రెండు చేతులు ధనంతో నింపి, కుడి, ఎడమ వైపున దయచేసి ప్రసాదించు. నీకోసం నేను అర్పణ చేస్తున్నాను.” “విష్ణువు శక్తికి స్తుతి. ఆయన పర్వతాలలో సంచరించే ఉగ్ర జంతువులాంటి వాడు. ఆయన మూడు విశాల అడుగుల్లో అన్ని లోకాలు నివసిస్తాయి.” “నీవు విష్ణువు ఆనందము, సంతానం, బంధము, స్థిరత. నీవు విష్ణువునిదే. నిన్ను విష్ణువునికే అర్పించుచున్నాను.” “దైవిక సవితృదేవుని ప్రేరణతో, అశ్వినుల చేతులతో, పుషణు చేతులతో నిన్ను స్థాపించుచున్నాను. నీవు స్త్రీ. ఇక్కడ రాక్షసుల మెడలను నరుకుతాను. నీవు మహత్తరమైనవాడవు, వేగవంతుడవు. ఇంద్రుని కోసం మహా వాక్యాన్ని పలుకు.” “విష్ణువునికి చెందిన రాక్షస నాశకా, విఘ్న భంజనుడా! నా శత్రువు, సమానుడు, బంధువు, పరాయి, పుట్టినవాడు, పుట్టని వాడు ఎవరు నాపై విఘ్నాన్ని పెట్టినా, ఆ విఘ్నాన్ని తొలగించు. మాయను కూడా తొలగించు.” “నీవు స్వర్గాధిపతి, శత్రువులను సంహరించేవాడు; యజ్ఞాధిపతి, విఘ్నాలను తొలగించేవాడు; ప్రజాధిపతి, రాక్షస సంహారకుడు; సమస్తాధిపతి, శత్రునాశకుడు.” “విష్ణువునికి చెందిన విఘ్ననాశకుడా! నీకు అభిషేకం చేస్తున్నాను, నిన్ను దిగువకు తీసుకెళ్తున్నాను, నిన్ను విస్తరించుచున్నాను, నిన్ను ఉంచుతున్నాను, నీ చుట్టూ తిరుగుతున్నాను. నీవు విష్ణువునిదే.” “దైవిక సవితృదేవుని ప్రేరణతో, అశ్వినుల చేతులతో, పుషణు చేతులతో నిన్ను స్థాపించుచున్నాను. నీవు స్త్రీ. ఇక్కడ రాక్షసుల మెడలను నరుకుతాను. నీవు యవ. మన ద్వేషాన్ని, శత్రువులను తొలగించు. ఆకాశం, మధ్యలో, భూమి కోసం నిన్ను అర్పించుచున్నాను. లోకాలు, పితృస్థానాలు పవిత్రం కావాలి. నీవే పితృస్థానం.” “ఆకాశాన్ని ఎత్తు, వాయువ్యాన్ని నింపుము, భూమిని బలపరచుము. ప్రకాశవంతమైన మరుతులు నిన్ను కొలవాలి, మిత్రుడు, వరుణుడు ధర్మంతో నిన్ను కొలవాలి. బ్రాహ్మణ, క్షత్రియ, ధన, పోషణ కోసం నిన్ను తీసుకెళ్తున్నాను. బ్రాహ్మణాన్ని, క్షత్రియాన్ని, ప్రాణాన్ని, సంతానాన్ని బలపరచుము.” “నీవు స్థిరంగా ఉన్నావు; యజ్ఞకర్త ఈ గృహంలో స్థిరంగా ఉండాలి. అతడు సంతానం, పశువులతో అభివృద్ధి చెందాలి. ఆకాశ భూములు నెయ్యితో నిండిపోవాలి. నీవు ఇంద్రుని ఆశ్రయం, ప్రజలందరికీ నీడవు.” “ఈ గీతలు, ఓ గాయకా, నిన్ను చుట్టుముట్టాలి. పెద్దవారు పెద్దవారిని అనుసరించాలి. ప్రీతిపాత్రులు ప్రీతిపాత్రులను అనుసరించాలి.” “నీవు ఇంద్రుని బంధము, స్థిరత, నీవే ఇంద్రునిది, సమస్త దేవతలదివి.” “నీవు విభూ, ప్రవాహిణి, అగ్ని, హోతా, వేగవంతుడు, జ్ఞానవంతుడు, సర్వజ్ఞుడు, స్తుతించబడినవాడు.” “నీవు ప్రేరితుడు, కవి, వేగవంతుడు, బలవంతుడు, సహాయకుడు, మంగళదాయకుడు, శుద్ధికర్త, పిల్లిపాటి, అధిపతి, సన్నని జ్వాల, చుట్టుముట్టదగినవాడు, శుద్ధికర్త, ఆకాశం, వ్యాపకుడు, శుద్ధీకృతుడు, హవిస్సు నాశకుడు, సత్యస్థానం, స్వర్గజ్యోతి.” “నీవు సముద్రం, వ్యాపకుడు, అజన్ముడు, ఏకపాదుడు, లోతైన పాము, వాక్కు, ఇంద్రునిది, ఆసనం. నీవు సత్య ద్వారాలు, నాకు హాని కలగకూడదు. మార్గాధిపతీ! సురక్షితంగా నడిపించు. ఈ దైవిక మార్గంలో నాకు మంగళం కలగాలి.” “మిత్రుని కంటితో నన్ను చూడు. అగ్నిదేవతలు, సముద్రంతో ఉన్నవారు, రుద్రునితో, అనికతో ఉన్నవారు, నన్ను కాపాడండి. నమస్కరిస్తున్నాను; నన్ను హానిచేయకండి.” “నీవు వెలుగు, సమస్త రూపాలవాడవు, సమస్త దేవతల్లో స్థాపితుడవు. సోమా! శరీరానికి హాని చేసే వారినుండి, ఇతర హానికరులనుండి కాపాడు. నీవు విశాలమైన కవచము. స్వాహా. నెయ్యి స్వీకరించేవాడు సంతుష్టుడవాడు కావాలి. స్వాహా.” “ఓ అగ్నీ! మాకు మంగళ మార్గాన్ని చూపించు, మాకు ఐశ్వర్యం కలిగించు. మేము చేసిన వక్ర పాపాలను తొలగించు. నీకు మేము అత్యంత శ్రేష్ఠమైన నమస్కారాలను సమర్పించుచున్నాము.” “ఈ అగ్ని మనకు విశాల మార్గాన్ని సృష్టించాలి. శత్రువులను చీల్చుకుంటూ రావాలి. ధనార్జకునికి ధనాన్ని సంపాదించాలి. ఉల్లాసంగా శత్రువులను జయించాలి. స్వాహా.” “విష్ణూ! విశాలంగా అడుగు వేయి, మాకు నివాసానికి విశాల స్థలం కల్పించు. నెయ్యిలో పుట్టినవాడా, నెయ్యిని పానము చేయు. యజ్ఞపతిని ముందుకు నడిపించు. స్వాహా.” “దేవ సవితా! ఈ సోమాన్ని నీకు సమర్పించుచున్నాను. దీన్ని కాపాడు, హాని కలగకుండా చూడు. సోమా! నీవు దేవతల్లో దేవుడవు. మేము ధనవృద్ధి కోసం నీకు ఈ హవిస్సు సమర్పించుచున్నాము. స్వాహా. వరుణుని బంధనాలనుండి విముక్తుడనయ్యాను.” “ఓ అగ్నీ! నీవు వ్రతాల రక్షకుడవు. నీ వ్రతశరీరం నాలో ఉండాలి, నా శరీరం నీలో ఉండాలి. వ్రతాధిపతిగా నీవు మా వ్రతాలను అంగీకరించు. దీక్షాధిపతి నా దీక్షను, తపోధిపతి నా తపస్సును అంగీకరించాలి.” “విష్ణూ! విశాలంగా అడుగు వేయి, మాకు నివాసానికి విశాల స్థలం కల్పించు. నెయ్యిలో పుట్టినవాడా, నెయ్యిని పానము చేయు. యజ్ఞపతిని ముందుకు నడిపించు. స్వాహా.” “నేను మరొకదాన్ని ఆశ్రయించలేదు. నిన్నే దగ్గరగా, దూరమైనదానికన్నా దగ్గరగా కనుగొన్నాను. ఓ దేవా! వనరాజు! దైవిక యజ్ఞానికి నిన్ను ఎంచుకున్నాము. దేవతలు నిన్ను విష్ణువునికోసం అంగీకరించాలి. ఓ ఔషధీ! మమ్మల్ని కాపాడు. యూపస్తంభా! హాని చేయకూడదు.” “ఆకాశానికి హాని చేయకూడదు, మధ్యలో హాని చేయకూడదు; భూమితో ఏకమవ్వాలి. యూపస్తంభా కోసం పదును పెట్టిన కత్తి శుభదాయకంగా నిన్ను ముందుకు నడిపించింది. అందుకే, ఓ దేవా, వనరాజా! నూరు కొమ్ములతో పెరగాలి; వెయ్యి కొమ్ములతో మేము అభివృద్ధి చెందాలి.” “దైవిక సవితృదేవుని ప్రేరణతో, అశ్వినుల చేతులతో, పుషణు చేతులతో నిన్ను స్థాపించుచున్నాను. నీవు స్త్రీ; రాక్షసుల మెడలను నరుకుతాను. నీవు యవ; మన ద్వేషాన్ని, శత్రువులను తొలగించు. ఆకాశం, మధ్యలో, భూమి కోసం నిన్ను అర్పించుచున్నాను. లోకాలు, పితృస్థానాలు పవిత్రం కావాలి. నీవే పితృస్థానం.” “నీవు నాయకుడవు, ఉత్తమ లేవనెత్తేవాడవు. ఈ సంపద నుండి వెలుగులో నిలుస్తావు. సవితృదేవుడు నిన్ను తేనెలతో అభిషేకించాలి. నీవు ఉత్తమ ఔషధుల్లో ఒకటివి. నీ కొమ్ము ఆకాశాన్ని తాకుతుంది, మధ్య భాగం మధ్యలోని వాయువ్యాన్ని చేరుతుంది, పైభాగం భూమిని నిలబెడుతుంది.” ఈ విధంగా, యజ్ఞకర్త అగ్నికి, సోమకు, విష్ణువుకు, ఇతర దేవతలకు, ఔషధులకు, యూపస్తంభానికి, వృక్షాలకు, పితృదేవతలకు భక్తితో ప్రార్థనలు చేసి, యజ్ఞాన్ని క్రమంగా, శుద్ధంగా, విశ్వాసంతో కొనసాగించెను.