అశ్వమేధయాగ సమయంలో, మాంసాన్ని వండేందుకు ఉపయోగించే పాత్రలు, పానీయాన్ని పోయే కప్పులు, పాత్రల మీద ఉన్న గుర్తులు, అన్నీ అశ్వాన్ని చుట్టుముట్టి ఉంటాయి. ఆ సమయంలో, పొగతో కూడిన, సుగంధంగా వెలిగే అగ్ని నీకు హాని చేయకూడదు; మెరుస్తున్న అగ్నికణాలు నీ అవయవాలను కాల్చకూడదు. యజ్ఞంలో వషట్ పిలుపుతో అభిలషితమైన, ప్రశంసించబడిన, సమర్పించబడిన దానిని దేవతలు అంగీకరిస్తారు—అది అశ్వమే. అశ్వం ఎక్కడ నడిచిందో, ఎక్కడ కూర్చుందో, ఎక్కడ తిరిగిందో, దాని స్థాణం, అది తాగిన నీరు, తిన్న గడ్డి—ఇవి అన్నీ కూడా దేవతలకు చెందాలి. అశ్వానికి పరచిన వస్త్రం, దానికి సమర్పించిన బంగారం, దాని పట్టీలు, స్థాణం, ప్రియమైన వస్తువులు—ఇవి అన్నీ దేవతలకు సమర్పించబడతాయి. కొరడా, ముళ్లు, మోతాదులతో నీకు కలిగిన బాధను, యజ్ఞంలో సమర్పణను ముడిపెట్టే కప్పు తాకినట్లుగా, పవిత్రమైన వాక్ప్రభావంతో నీ నుండి తొలగిస్తున్నాను. ముప్పై నాలుగు పక్కెముకలు—అశ్వానికి దివ్యమైన బంధాలు—అశ్వపు గొడ్డలి వంగిన పదునుతో కలుస్తాయి. విరగని అవయవాలు, నైపుణ్యంతో ఆకృతీకరించబడినవి, మృదువైనవి, గట్టివి—ఇవి అన్నీ గీతాలతో స్తుతించబడతాయి. త్వష్టృ యొక్క అశ్వాన్ని ఒకరు నరహంతకుడిగా, ఇద్దరు నడిపేవారిగా, కాలాన్ని సూచిస్తూ, కాలానుగుణంగా నీ అవయవాలను నేను రూపొందించిన భాగాలను అగ్నిలో సమర్పిస్తున్నాను. నీకు ప్రియమైన వేడి హాని చేయకూడదు; గొడ్డలి నీ శరీరానికి వ్యతిరేకంగా నిలబడకూడదు; నైపుణ్యం లేని వారిని మించి పోయాలని ఆశించే ఆశావహులు, కత్తితో నీ విరిగిన అవయవాలను కోయకూడదు. నీవు మరణించవు, నీవు హానిచేయబడవు; నీవు దేవతల మార్గాల్లో సాగిపోతావు—అవి సులభంగా నడిచే మార్గాలు. గోరింటాకుల రంగులో ఉన్న యుగలలో నీ కోసం కదులుతాయి, అవి చిత్తడిగా మారతాయి; అశ్వం గాడిలో నిలబడుతుంది. మన అశ్వం మనకు మంచి పశువులు, మంచి అశ్వాలు, కుమారులు, అన్ని రకాల సంపదను తీసుకురావాలి. అదితి మనకు నిర్దోషతను ప్రసాదించాలి; సమర్పణలతో కూడిన మన అశ్వం మనకు రాజ్యాధికారాన్ని తెచ్చిపెట్టాలి. ఇప్పుడు మనం లోకాలను, ఇంద్రుని, ఇతర దేవతలను సాధించగలుగుదాం. ఇంద్రుడు, ఆదిత్యులు, మరుతులు మనకు ఔషధాలను ప్రసాదించాలి; వారు మనకు యజ్ఞం, శరీరం, సంతానాన్ని కాపాడాలి. అగ్ని, నీవు మనకు పరిమితి, రక్షకుడవు; మంగళకరుడవు, కవచంలా ఉండు. సంపదను ప్రసాదించే, ప్రసిద్ధి గల అగ్ని, మాకు అత్యుత్తమ ధనాన్ని ప్రసాదించు. నీవు అత్యంత ప్రకాశవంతుడవు; మేము నిన్ను స్నేహితుల మధ్య అనుగ్రహం కోసం పిలుస్తున్నాము. మమ్మల్ని రక్షించు, మేము పిలిచినప్పుడు విను, హాని నుండి మమ్మల్ని విమోచించు. అగ్ని మరియు భూమి కలిసిపోవాలి, వాయువు మరియు మధ్యలోని అంతరిక్షం కలిసిపోవాలి, ఆదిత్యుడు మరియు ఆకాశం కలిసిపోవాలి, జలాలు మరియు వరుణుడు కలిసిపోవాలి. ఏడు సహచరులు, ఎనిమిదవది భూతాల ఆధారం—ఇవి అన్నీ కలిసిపోవాలి. నేను కోరుకున్న మార్గాన్ని నెరవేర్చాలి; ఈ ద్వారా నాకు జ్ఞానం కలగాలి. నేను ఈ మంగళకరమైన వాక్యాన్ని ప్రజల మధ్య—బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, శూద్రులు, ఆర్యులు, స్వజనులు, విదేశీయులు—అందరిలో పలికేటప్పుడు, నేను దేవతలకు, దక్షిణ దాతకు ప్రియుడిగా ఉండాలి. నా కోరిక ఫలించాలి; ఆనందం నాకు వశమవ్వాలి. బృహస్పతి! నీ జ్ఞానంతో ప్రజల్లో ప్రకాశించే, సత్య జనితుడైన వాడు వెలుగుతో నిండిన వాడు, దయతో వెలిగే వాడు—అలాంటి మహత్తరమైన సంపదను మాకు ప్రసాదించు. ఇది బృహస్పతికి అర్పణ; ఇది నీ ఆసనం. ఇంద్రా, గోవులలో ధనవంతుడవు, రా, సోమాన్ని సేవించు, నూటిపాటి శక్తిగలవాడవు; నిపుణులు రాళ్లతో పిండిన సోమాన్ని సేవించు. ఇది ఇంద్రునికి అర్పణ; ఇది నీ ఆసనం. ఇంద్రా, వృత్రుని సంహరించినవాడవు, సోమాన్ని సేవించు, నూటిపాటి శక్తిగలవాడవు; ఇది నీ ఆసనం. మేము విశ్వానరుడిని, సత్యం, వెలుగు కలిగిన దేవునిని, శాశ్వతమైన వేడిని ఆహ్వానిస్తున్నాము. ఇది విశ్వానరునికి అర్పణ; ఇది నీ ఆసనం. విశ్వానరుడు, లోకాల మధ్య ప్రకాశిస్తూ, రాజుగా మాకు అనుగ్రహించాలి; ఇక్కడ జన్మించి, అన్నీ చూస్తూ, సూర్యునితో పోటీగా ఉన్న విశ్వానరుడు మమ్మల్ని ఆశీర్వదించాలి. ఇది విశ్వానరునికి అర్పణ; ఇది నీ ఆసనం. విశ్వానరుని అనుగ్రహాలు దూరం నుండి మాకు రావాలి; అగ్ని, స్తోత్రంతో, శక్తితో మమ్మల్ని ఆశీర్వదించు. ఇది విశ్వానరునికి అర్పణ; ఇది నీ ఆసనం. అగ్ని, ద్రష్టవు, పవిత్రుడవు, ఐదు జాతుల యాజ్ఞికుడవు; మేము నిన్ను గొప్పవాడిగా, విజేతగా పిలుస్తున్నాము. ఇది అగ్నికి అర్పణ; ఇది నీ ఆసనం. మహేంద్రుడు, వజ్రాయుధాన్ని ధరించినవాడు, పదహారు రెట్లు రక్షణను ప్రసాదించాలి; మనపై ద్వేషం ఉన్నవారిని నాశనం చేయాలి. ఇది మహేంద్రునికి అర్పణ; ఇది నీ ఆసనం. మేము ఇంద్రుని స్తోత్రాలతో స్తుతిస్తున్నాము; అతను హవిని ఆనందంగా స్వీకరిస్తాడు, సత్యాన్ని నిలబెట్టేవాడు, పానీయాన్ని ఇష్టపడేవాడు; పశువులు తమ పిల్లలను పిలిచినట్లుగా, మేము మా స్వరాలతో నిన్ను పిలుస్తున్నాము. అత్యుత్తమమైనదాన్ని అగ్నికి స్తుతించండి; సంపద, శక్తి నిన్ను నుండి ఉద్భవిస్తాయి, పరాక్రమవంతునిలా. అగ్ని, రా, నేను నీతో అనేక మాటలు మాట్లాడతాను; ఈ సమర్పణలతో నీవు అభివృద్ధి చెందాలి. కాలాలు నీ యజ్ఞాన్ని విస్తరించాలి; మాసాలు నీ సమర్పణను కాపాడాలి; సంవత్సరం నీ యజ్ఞాన్ని నిలబెట్టాలి, అది మన సంతానాన్ని రక్షించాలి. పర్వతాల అడివిలో, నదుల సంగమంలో, ఋషి జ్ఞానంతో జన్మించాడు. నీ జననం పానీయంతో, ఆకాశంలో, భూమిలో ఉన్నది; మాకు మహత్తరమైన రక్షణ, గొప్ప కీర్తిని ప్రసాదించు. ఈ సమర్పణ ఇంద్రునికి, వందనీయుడైన వరుణునికి, మరుతులకు ప్రవహించాలి; విస్తృత స్థలాన్ని ప్రసాదించాలి. దీనితో మేము మానవుల్లో ఉన్న సమస్త మహత్తర శక్తులను సాధించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాము. మేము వీరులతో, పశువులతో, అశ్వాలతో, అన్నిరకాల పోషణతో, ద్విపదులు, చతుష్పదులతో కలిసి అభివృద్ధి చెందాలి; దేవతలు, కాలానుగుణంగా మా యజ్ఞాన్ని నడిపించాలి. అగ్ని, దేవతల భార్యలను, ప్రకాశవంతులను, త్వష్టృవును సోమపానానికి తీసుకురా. దేవతలు, మా యజ్ఞాన్ని స్తుతించండి; నేష్టృ, కాలానుగుణంగా పానీయాన్ని సేవించు; నీవు ధనాన్ని కాపాడేవాడివి. ధనదాత ఆశిస్తాడు; సమర్పించు, ముందుకు రా; నేష్టృ కాలానుగుణంగా కోరాలి. ఈ సోమం నీదే; ఇక్కడ రా, దయతో, ఉత్తమమైనదాన్ని సేవించు; ఈ యజ్ఞంలో పవిత్ర దర్భపై కూర్చో, ఈ పిండిన సోమాన్ని నీ కడుపులో పెట్టు, ఇంద్రా. మా పిలుపుతో వచ్చినవారు, పవిత్ర దర్భపై కూర్చోండి, సమర్పణను ఆస్వాదించండి; త్వష్టృ, దేవతలు, వారి సంతానంతో కలిసి ఆనందించు. సోమా, తీపితో, ఆనందంతో, నీ ప్రవాహంతో ప్రవహించు; ఇంద్రుని కోసం పిండబడ్డావు. దానవ సంహారకుడవు, విశ్వాన్ని రక్షించేవాడవు, ఆసనానికి రా; పాత్రలో, సమర్పణ స్థలంలో కూర్చో. కాలాలు, అగ్ని, నిన్ను పోషించాలి; సంవత్సరాలు, ఋషులు, సత్యవంతులు నిన్ను నిలబెట్టాలి; నీవు ఆకాశపు ప్రకాశంతో వెలిగిపోవాలి, నాలుగు దిక్కులను ప్రకాశింపజేయాలి. అగ్ని, కలవు, మేల్కొను, అతన్ని ఉత్తమ భాగ్యానికి లేపు; నీ సమీపం హాని తేవద్దు; బ్రాహ్మణుల ప్రార్థనలు నీ మహిమ కోసం ఉండాలి; ఇతరులు అలా కాకూడదు. ఈ విధంగా, అశ్వమేధయాగంలో అశ్వానికి, యజ్ఞానికి, దేవతలకు, కాలచక్రానికి, ప్రకృతికి, సంపదకు, మన సంస్కృతికి సాక్షిగా, యజ్ఞికులు దేవతలను స్తుతిస్తూ, సమర్పణలు చేస్తూ, సకల లోకాల శ్రేయస్సు కోసం ప్రార్థనలు చేశారు.