ఒక పవిత్ర యజ్ఞంలో, యజమానుడు భూమికి ఎలుకలను సమర్పించెను; మధ్యలో ఉన్న అంతరిక్షానికి ఐదు నక్కలను, ఆకాశానికి చిన్న పందికొక్కులను, దిక్కులకు నక్కలు, గంధగోసలు, మధ్య దిక్కులకు గీతలు గల నక్కలను సమర్పించెను. వసువులకు నీల్గాయలను, రుద్రులకు చారలున్న జింకలను, ఆదిత్యులకు న్యాంకు జింకలను, సమస్త దేవతలకు చారలున్న నీల్గాయలను, సాధ్యులకు కులుంగ జింకలను సమర్పించాడు. ఈశానునికి పరశ్వత జంతువులను, మిత్రునికి ఆవులను, వరుణునికి మేకలను, బృహస్పతికి అడవి ఎద్దులను, త్వష్టాకు ఒంటెలను సమర్పించాడు. ప్రజాపతికి మనుష్యులను, హస్తికి ఏనుగులను, వాచ్కు ప్లుషి పక్షిని, చక్షుష్కు ఈగలను, శ్రోత్రకు తేనెటీగలను సమర్పించాడు. ప్రజాపతి, వాయువుకు పశువులను, అడవి జంతువులను సమర్పించగా, వరుణునికి అడవి మేకను, యమునికి కృష్ణమృగాన్ని, మానవ రాజుకు కోతిని, పులికి ఎర్ర ఆవును, ఎద్దుకు అడవి ఆవును, వేగవంతమైన గద్దకు బటేరును, నీలకంఠుడికి పురుగును, సముద్రానికి డాల్ఫిన్ను, హిమవంతానికి ఏనుగును సమర్పించాడు. మయూరం ప్రజాపతికి, గుడ్లగూబ హలిక్ష్ణునికి, వృషదంశ ఈగ ధాత్రికి, బక్క దిక్కులకు, కోకిల అగ్నికి, కలవింక పక్షి లోహితాహికి, పుష్కరసాద త్వష్టాకు, కొంగ వాచ్కు చెందెను. సోమునికి కులుంగ జింక, అడవికి అడవి మేక, నకులునికి నక్క, శకునికి పౌష్ణ పక్షులు, నక్కకు మయూరం, ఇంద్రునికి అడవి ఆవు, పిద్వకు న్యాంకు జింక, కాకటకు చెయ్యి, అనుమతికి ప్రతిశృత్కా పక్షి, చక్రవాకకు ఎర్ర బాతు చెందెను. బలాకా కొంగ సూర్యునికి, శార్గ పక్షి సృజయకు, శయాండక మైత్రాయకు, శారి సరస్వతికి, పురుషవాక్ కుక్కకు, శార్దూల భూమికి, నక్క ప్రదాకుకు, గిల్లి మన్యువుకు, శుక సరస్వతికి, పురుషవాక్ మనిషికి చెందెను. సుపర్ణ పక్షి పర్జన్యునికి, అతిర్వాహస దర్విదకు, గద్ద వాయువుకు, కలవింక అగ్నికి, పుష్కరసాద త్వష్టాకు, కొంగ వాచ్కు, ప్లవ మధ్యలోకి, మడ్గు పక్షి, చేప నదీశ్వరునికి, తాబేలు ద్యావాపృథివికి చెందెను. పురుషమృగ చంద్రునికి, ఊసరవెల్లి కాలకాకు, దార్వాఘాట పక్షి అడవి దేవతలకు, కృకవాకు సావిత్రకు, హంస వాతకు, ముత్యాల నక్క మకరునికి, కులీపయ అక్ఊపారాకు, శల్ప హ్రికి చెందెను. ఎణి జింక పగటికి, కప్ప రాత్రికి, ఎలుక టిట్టికి, పాము అశ్వినులకు, నల్లది రాత్రికి, ఎలుగుబంటి జతూ కు, సుషిలిక పక్షి ఇతరులకు, జహక పక్షి విష్ణువుకు చెందెను. అన్యవాప పక్షి పక్షవాసులకు, ఋశ్య జింక మయూరానికి, సుపర్ణ గంధర్వులకు, ఉట్టర్ నీటికి, కశ్యప తాబేలు మాసాలకు, ఎర్ర చేప కుండృణాచికి, గోలట్టిక పక్షి అప్రసరసులకు, అసిత పక్షి మృత్యువుకు చెందెను. వర్షాహూ పక్షి ఋతువులకు, ఎలుక చిన్న పందికొక్కుకు, మాంతాల పక్షి పితృదేవతలకు, అజగరం వసువులకు, భారద్వాజ పక్షి పావురాలకు, గుడ్లగూబ ముషికకు, అడవి మేక నిరృతి, వరుణునికి చెందెను. శిత్ర పక్షి ఆదిత్యులకు, ఒంటె ప్రకాశవంతునికి, గద్ద మతికి, స్రమర అడవికి, చారలున్న జింక రుద్రునికి, క్వయి పక్షి కుటరూరుకు, దాత్యౌహ పక్షి అశ్వాలకు, పిక పక్షి కామునికి చెందెను. ఖడ్గ మృగ విశ్వదేవులకు, నల్ల కుక్క కర్ణునికి, గాడిద తారక్షుకు, ఎలుగుబంటి రాక్షసులకు, పంది ఇంద్రునికి, సింహం మారుతులకు, కృకలాస పక్షి పిప్పకకు, శకుని ఆయుధానికి, చారలున్న నీల్గాయ సమస్త దేవతలకు చెందెను. శాదం పక్షి పెరుగుతో, అవకా మొక్క పళ్ల మూలాలతో, మట్టి యవలతో, తేగా మొక్క దంతాలతో, సరస్వతీ నాలుక చివరతో, నాలుక మూలం కనుపాపతో, తాలువు దవడలతో, నీరు నోటితో, పురుషాంగం వృషణాలతో, ఆదిత్యులు గడ్డంతో, దారి కనుబొమ్మలతో, ద్యావాపృథివి కనుపాపలతో, మెరుపు కనుబొమ్మ వెంట్రుకలతో, తెలుపు స్వాహాకు, నలుపు స్వాహాకు అంకితమయ్యాయి. పై కనుపాపలు అడ్డంకులు, క్రింది కనుపాపలు అడ్డంకులు. గాలి ఊపిరితో, ముక్కు రంధ్రాలు సమీపంతో, క్రింది పెదవి మంగళంతో, పై పెదవి ప్రకాశంతో, లోపలి పెదవి తక్కువ ప్రకాశంతో, బయట పెదవి స్థాపనతో, తల మెరుపుతో, మెదడు మెరుపుతో, చెవులు వినికితో, వినికిని చెవులతో, క్రింది గొంతు నీటితో, పొడి గొంతు మనస్సుతో, మెడ అదితితో, తల నిరృతితో, తల ఘోషతో, శ్వాస వెంట్రుకలతో, గుళిక శరీరంతో. దోమలు వెంట్రుకలకు, ఇంద్రుడికి నిద్ర, బృహస్పతికి పక్షి ఆసనం, తాబేళ్లు కవచాలకు, అడుగు తొడలకు, ఎలుగుబంటి కాళ్లకు, భారద్వాజ వేగానికి, ప్రయాణం భుజాలకు, అరని దవడలకు, అగ్ని ముందుభుజాలకు, పూషణు భుజాలకు, అశ్వినులు భుజాలకు, రుద్రుడు అరుపుకి చెందెను. మొదటి భాగం అగ్నికి, రెండవది వాయువుకు, మూడవది ఇంద్రునికి, నాల్గవది సోమునికి, ఐదవది అదితికి, ఆరవది ఇంద్రాణికి, ఏడవది మారుతులకు, ఎనిమిదవది బృహస్పతికి, తొమ్మిదవది అర్యమణికి, పదవది ధాతాకు, పదకొండవది ఇంద్రునికి, పన్నెండవది వరుణునికి, పదమూడవది యమునికి చెందెను. మొదటి భాగం ఇంద్ర, అగ్నికి, రెండవది సరస్వతికి, మూడవది మిత్రునికి, నాల్గవది జలాలకు, ఐదవది నిరృతికి, ఆరవది అగ్ని, సోమునికి, ఏడవది సర్పాలకు, ఎనిమిదవది విష్ణువుకు, తొమ్మిదవది పూషణుకు, పదవది త్వష్టాకు, పదకొండవది ఇంద్రునికి, పన్నెండవది వరుణునికి, పదమూడవది యమికి; దక్షిణ భాగం ద్యావాపృథివికి, ఉత్తర భాగం సమస్త దేవతలకు. భుజాలు మారుతులకు, మొదటిది సమస్త దేవతలకు, కుచ్చులు రుద్రులకు, రెండవది ఆదిత్యులకు, మూడవది వాయువుకు; వాలుదు అగ్ని, సోమునికి, తొడలు కృంచులకు, నడుము ఇంద్ర, బృహస్పతికి, మోకాళ్లు మిత్ర, వరుణులకు, కాళ్లు ఆక్రమణలకు, బలం స్థూరులకు, చర్మం కుష్ఠలకు చెందెను. పూషణు గుద్దుకు, అంధులు పెద్ద ప్రేగుకు, సర్పాలు పాయకు, సంచారులు ప్రేగులకు, నీళ్లు మూత్రాశయానికి, వృషణం వృషణాలకు, శీఘ్రం లింగానికి, సంతానం వీర్యానికి, కాకులు పిత్తానికి, విసర్జన గుద్దుకు, గుడ్లగూబ విసర్జనానికి చెందెను. ఇంద్రుని ఒడికీ, అదితి బలానికి, దిక్కుల భుజాలకు, అదితి ఆయురారోగ్యానికి, మేఘాల హృదయాలకు, మధ్యలో ఊపిరికి, ఆకాశం కడుపుకు, చక్రవాక మూత్రపిండాలకు, పర్వతాలు ప్లీహకు, రాళ్లు అగ్నాశయానికి, పుట్టలు గ్రంథులకు, ప్రవాహాలు పిత్తానికి, సరస్సులు కాలేయానికి, సముద్రం కడుపుకు, వైశ్వానరుడు బూడిదకు చెందెను. నాభికి ఆధారం, రసానికి స్థిరత, నీళ్లకు వేడి, కిరణాలకు బిందువులు, పొగకు వేడి, చలికి కొవ్వు, ముత్యానికి కన్నీరు, అరుపులకు రసాలు, నరాలకు రక్షణ, రంగురంగుల అవయవాలకు, నక్షత్రాలకు రూపం, భూమికి చర్మం; జుంబకునికి నమస్కారం. ఆది కాలంలో హిరణ్యగర్భుడు ఉద్భవించాడు. ఆతనే సర్వభూతాలకు ఏకైకాధిపతి. భూమిని, ఆకాశాన్ని స్థాపించిన వాడు. ఏ దేవునికి మేము హవిస్సు సమర్పించాలి? ప్రాణితో, క్షణించునదితో, జగత్తుని పాలించేవాడే ఏకరాజు. ఏ దేవునికి మేము హవిస్సు సమర్పించాలి? ఆయన మహిమను హిమపర్వతాలు, సముద్రం, నదులు ప్రకటిస్తాయి; దిక్కులు, భుజాలు—all are his. ఏ దేవునికి మేము హవిస్సు సమర్పించాలి? ఆతనే ప్రాణాన్ని, శక్తిని ప్రసాదిస్తాడు, దేవతలందరూ ఆయన్ని అధిపతిగా పూజిస్తారు. ఆయన నీడ అమృతము, మరణము. ఏ దేవునికి మేము హవిస్సు సమర్పించాలి? ప్రతి దిక్కునుంచి మాకు మంగళకరమైన ఆలోచనలు కలగాలని, అవి నిరంతరం, సృజనాత్మకంగా ఉండాలని మనం కోరుదాం. దేవతలు నిత్యము మమ్మల్ని కాపాడాలని, మనకు వృద్ధి కలిగించాలని, అపాయాల నుంచి రక్షించాలని ప్రార్థిద్దాం. దేవతల అనుగ్రహం మమ్మల్ని వదలకుండా ఉండాలని, వారి దయ మళ్లీ మాకు లభించాలని, వారి స్నేహాన్ని పొందాలని, ఆయుర్దాయాన్ని ప్రసాదించాలని కోరుదాం. పురాతన ఆహ్వానంతో భాగ, మిత్ర, అదితి, అలసట లేని దక్ష, అర్యమణ్, వరుణ, సోమ, అశ్వినులను పిలుచుదాం; భాగ్యశాలిగా ఉన్న సరస్వతి మాకు సౌభాగ్యం కలిగించుగాక. వాయువు మాకు ఆరోగ్యం తీసుకురావాలని, భూమాత, పితామహుడు కూడా అలాగే చేయాలని, సోముని పుత్రులైన యవనాలు మాకు ఆనందం ఇవ్వాలని, అశ్వినులు మమ్మల్ని విని, రక్షించాలని ప్రార్థిద్దాం. జలచర, స్థిరచరాధిపతి, ఆలోచనలకు ప్రేరణనిచ్చే ప్రభువును మేము ఆహ్వానిస్తాము. మార్గాలను తెలుసు పూషణు మాకు అభివృద్ధిని ప్రసాదించుగాక. పెద్ద కీర్తి గల ఇంద్రుడు, పూషణు, తార్క్ష్యుడు, బృహస్పతి మాకు శుభాన్ని కలిగించుగాక. పృశ్ని పుత్రులు, రంగురంగుల గుర్రాలు నడిపే మారుతులు, మండుటెండలతో, సూర్యుని కన్నుతో ఉన్న మగవారు—అన్ని దేవతలు మాకు సహాయంగా రావాలని కోరుదాం. మన చెవులతో మంగళాన్ని వినాలని, కళ్లతో మంగళాన్ని చూడాలని, బలమైన అవయవాలతో దేవతలను స్తుతిస్తూ, ఆయుష్షును నెరవేర్చాలని మనం కోరుదాం. దేవతలు మాకు శతాయుష్షు ప్రసాదించుగాక, వృద్ధాప్యం మమ్మల్ని అధికంగా తాకకుండా, మన కుమారులు తండ్రులవుతారు; మన ఆయువు మధ్యలో ఆగిపోకూడదు. అదితి ఆకాశం, అంతరిక్షం, తల్లి, తండ్రి, కుమారుడు; దేవతలందరూ అదితి, అయిదు ప్రజలు అదితి, జననం అదితి, సృష్టి అదితి. మిత్రుడు, వరుణుడు, అర్యమణ్, ఇంద్రుడు, ఋభులు, మారుతులు మన ఆయుష్షును తగ్గించవద్దు. వేగంగా జన్మించిన దేవతల కార్యాలను మేము సభలో ఘనంగా ప్రకటిద్దాం. మంచి దారిలో, కప్పబడినవాని నోటిలోంచి బహుమతిని తీసుకెళ్లేటప్పుడు, అన్ని రూపాలను ధరించిన, బాగా నడిపించబడిన మేక, ఇంద్ర, పూషణుల ప్రియమైన మార్గాన్ని చేరుతుంది. ఇలా, యజ్ఞంలో సమస్త జీవరాశులు, అవయవాలు, పక్షులు, జంతువులు, దిక్కులు, దేవతలు, ప్రకృతి—all are పరమాత్మకు అర్పించబడి, దైవిక కృపను, ఆయుష్షును, శుభాన్ని కోరుతూ, మానవుడు తన కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చాడు.