அறிந்தோரும், பக்தியோடும் கேட்டீர்களா, அந்த அதிசயமான அஶ்வமேத யாகத்தின் புனித நிகழ்வுகளை? அந்த யாகசாலையில், இறைவனுக்காக அர்ப்பணிக்கப்படும் குதிரையின் சுற்றிலும் பல்வேறு பாத்திரங்கள், இறைச்சி சமைப்பதற்கான பானைகள், தண்ணீர் ஊற்றும் கரண்டிகள், பானை மூடிகள், பாத்திரங்களில் காணப்படும் அடையாளங்கள்—இவை அனைத்தும் அந்த குதிரையைச் சுற்றி அமைக்கப்பட்டிருந்தன. அங்கே தீ எரிந்து, புகையும் வாசனையும் பரவியது. அந்தக் குதிரைக்கு தீயின் வெப்பம் தீங்கு செய்யாதிருக்க, அதன் உறுப்புகள் எரியாதிருக்க இறைவனிடம் வேண்டப்பட்டது. யாகத்தில் "வஷட்" என்று அழைத்து, விரும்பி, புகழ்ந்து, அர்ப்பணிக்கப்பட்ட அனைத்தும் தேவதைகள் ஏற்றுக்கொள்கின்றன—அந்தக் குதிரையையும். அந்தக் குதிரை எடுத்து வைக்கப்பட்ட ஒவ்வொரு அடியும், அது அமர்ந்த இடமும், திரும்பிய போதும், அதன் குதிரை இருப்பிடமும், அது குடித்த நீரும், மென்ற புல்லும்—இவை எல்லாம் தேவதைகளுக்கே உரியதாக அறிவிக்கப்பட்டன. அதன் மேல் விரித்த துணிகள், அளிக்கப்பட்ட பொன், கட்டுப்பாட்டுப் பொருட்கள், அதன் விருப்பமானவை—இவை அனைத்தும் தேவதைகளுக்கே அனுப்பப்பட்டன. முன்பு குதிரைக்கு கொடுக்கப்பட்ட அடி, முள், குத்து ஆகியவற்றால் ஏற்பட்ட வலிகள், யாகத்தில் நெய்யை ஊற்றும் கரண்டி தொடும் போல், அந்த வலிகளை எல்லாம் புனிதமான மந்திரத்தின் சக்தியால் நீக்குகிறேன் என்று கூறப்பட்டது. அந்தக் குதிரையின் முப்பத்தி நான்கு எலும்புகள், தெய்வீகமான கட்டுக்கள், வளைந்த கத்தி, அதன் உடல் முழுவதும், சீராகவும் வலுவாகவும் உருவாக்கப்பட்ட உறுப்புகள்—இவை அனைத்தும் பாடல்களால் புகழப்பட வேண்டும். த்வஷ்ட்ருவின் குதிரையை ஒரு பேர் அறுத்தான், இருவர் அதை நடத்தினர்; காலத்தின் ஏற்பாடுகளோடு, அதன் உறுப்புகளை பிரித்து, அந்தப் பகுதிகளை அக்னிக்குப் படைத்தனர். அந்தக் குதிரைக்கு வெப்பம் தீங்கு செய்யாதிருக்க, கத்தி அதன் மீது விழாதிருக்க, பேராசை கொண்டவர்கள், திறமையற்றவர்களை முந்தி, அதன் உடல் பாகங்களை வெட்டாதிருக்க வேண்டப்பட்டது. "நீ மரணமடையவில்லை, உனக்கு தீங்கு நேரவில்லை; நீ தெய்வங்களின் பாதையில் செல்கின்றாய், அது எளிதானது. சிவப்பு வண்ண குதிரைகள் உனக்கு யோகப்பட்டுள்ளன, அவை புள்ளி குதிரைகளாக மாறுகின்றன; அந்தக் குதிரை கழுதையின் பாகத்தில் நின்றுள்ளது," என அருளப்பட்டது. "எங்கள் குதிரை நமக்கு நல்ல மாடுகள், நல்ல குதிரைகள், மகன்கள், எல்லா செல்வங்களும் தருவதாக இருக்கட்டும்; அதிதி நமக்கு பாவமின்மையை அருளட்டும்; நம் அர்ப்பணிப்புகளை ஏந்தும் இந்தக் குதிரை நமக்கு அரசியலையும் வெற்றியையும் தரட்டும்" என வேண்டப்பட்டது. "இப்போது நாம் இந்த உலகங்களையும், இந்திரனையும் மற்ற அனைத்து தெய்வங்களையும் அடையட்டும்; இந்திரன், ஆதித்யர்கள், மருத்கணங்கள் நமக்கு நல்வரங்களை அருளட்டும்; இந்திரன், ஆதித்யர்கள், நமக்கு யாகம், உடல், சந்ததியைக் காக்கட்டும்" என்று வேண்டப்பட்டது. "அக்னியே! எங்கள் எல்லையும் பாதுகாப்பாக இரு, நன்மை தரும் கவசமாக இரு; செல்வங்களும் புகழும் தரும் நீ, நமக்கு பிரகாசமான செல்வங்களை அருள்வாயாக; உன்னையே, ஒளிரும், பிரகாசமானவரே, நாங்கள் இப்போது அழைக்கின்றோம்; எங்களை நோக்கி எழுந்து, எங்களைப் பாதுகாப்பாயாக" என்று பிரார்த்தனை செய்யப்பட்டது. "அக்னியும் பூமியும் எனக்காக ஒன்றாகட்டும், இங்கே ஒன்றாகட்டும்; வாயுவும் வியாவும், ஆதித்யரும் ஆகாயமும், நீரும் வருணனும் எனக்காக ஒன்றாகட்டும், இங்கே ஒன்றாகட்டும்; ஏழு தோழர்கள், எட்டாவது உயிர்களின் அடிப்படை; ஆசைப்படும் பாதையை நிறைவேற்றட்டும், இந்த வழியாக ஞானம் எனக்குப் பொருந்தட்டும்" என்று வேண்டப்பட்டது. "நான் பேசும் இந்த மங்களமான சொற்கள், ப்ராமணர்கள், க்ஷத்திரியர்கள், சுத்ரர்கள், ஆரியர்கள், என் சொந்தவர்கள், சுற்றிப் பறக்கும் அயலவர்கள்—இவர்களிடையிலும் நான் தெய்வங்களுக்கு அருமையாக இருக்க, தட்சிணை வழங்குபவருக்கு அருமையாக இருக்கட்டும்; என் ஆசை நிறைவேறட்டும், சந்தோஷம் என்முன் தலைகுனியட்டும்" என்று அருளப்பட்டது. "பிரஹஸ்பதியே! சீரியவன், ஞானத்தால் ஒளிர்வவன், உண்மையிலிருந்து பிறந்தவன், மக்களுக்கு ஒளி தரும் அவன், அந்தச் சிறந்த செல்வம் எங்கள் நடுவில் நிலை பெறட்டும்; இது பிரஹஸ்பதிக்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "இந்திரா! பசுக்களில் வளமானவனே, இங்கு வந்து, சோமத்தை அருந்து; நூறு சக்தி கொண்டவனே, அறிவுடையோர் கல்லால் பிழிந்து அர்ப்பணிக்கின்றனர். இது இந்திரனுக்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "இந்திரா! வ்ருத்ரனை வீழ்த்தியவனே, சோமத்தை அருந்து; பசுக்களில் வளமானவனே, கல்லால் பிழிந்தது. இது இந்திரனுக்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "நாம் வைஶ்வானரனை, சத்தியத்தையும் ஒளியையும் கொண்ட நித்தியமான வெப்பத்தையுமான இறைவனை அழைக்கிறோம்; இது வைஶ்வானரனுக்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "வைஶ்வானரன், உலகில் ஒளிரும் அரசன், அவன் நமக்கு அருள்பாலிக்கட்டும்; இங்கு பிறந்தவன், இவ்வையகத்தை நோக்குகிறான்; வைஶ்வானரன் சூரியனோடு முயல்கிறான்; இது வைஶ்வானரனுக்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "வைஶ்வானரனுடைய அருள் தொலைவில் இருந்தாலும் நமக்கு வந்து சேரட்டும்; அக்னி புகழும் வலிமையும் உடையவன். இது வைஶ்வானரனுக்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "அக்னி, அந்தர்யாமி, ஐந்து இனங்களுக்குமான புரோஹிதன், அவனை நாம் அழைக்கிறோம், அவன் மகத்தானவன், வெற்றியாளன்; இது அக்னிக்காக, பிரகாசத்திற்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "வஜ்ராயுதம் கொண்ட வலிமைமிக்க இந்திரன் நமக்கு பதினாறு மடங்கு பாதுகாப்பை அருளட்டும்; நமக்கு விரோதமான தீமைகளை அழிக்கட்டும். இது மஹேந்திரனுக்காக ஏற்கப்படுகிறது; இது உன் ஆசனம்" என்று கூறப்பட்டது. "இந்திரனை நாம் பாடல்களால் புகழ்கிறோம்; அவன் அர்ப்பணிப்பில் மகிழ்வானவன், சத்தியத்தை நிலைநிறுத்தும், பானம் விரும்பும்; தாய்ப்பசுக்கள் தங்கள் கன்றை அழைப்பது போல், நாங்கள் அவனை அழைக்கிறோம்" என்று கூறப்பட்டது. "மிகச் சிறந்ததை அக்னிக்கே பாடுங்கள்; செல்வமும் வலிமையும் உன்னிடமிருந்து எழுகிறது, வலிமைமிக்கவனே" என்று கூறப்பட்டது. "அக்னியே, இங்கு வா; நான் உன்னிடம் பலவிதமான வார்த்தைகள் பேசுவேன்; இந்த அர்ப்பணிப்புகளால் நீ வளர்வாயாக" என்று வேண்டப்பட்டது. "காலங்கள் உன் யாகத்தை விரிவாக்கட்டும்; மாதங்கள் உன் அர்ப்பணிப்பை காக்கட்டும்; வருடம் உன் யாகத்தை தாங்கட்டும்; அது நம் சந்ததியைக் காக்கட்டும்" என்று வேண்டப்பட்டது. "மலையின் அடிவாரத்தில், நதிகள் சங்கமிக்கும் இடத்தில், அந்த முனிவர் ஞானத்தால் பிறந்தார்" என்று கூறப்பட்டது. "உனது பிறப்பு பானத்திலிருந்து வானிலும் பூமியிலும் உயர்வாக வைக்கப்பட்டது; எங்களுக்கு வலிமைமிக்க பாதுகாப்பும், பெரிய புகழும் அருள்வாயாக" என்று வேண்டப்பட்டது. "இந்த அர்ப்பணிப்பு இந்திரனுக்காக, வழிபடத் தகுதியானவருக்காக, வருணனுக்காக, மருத்களுக்கு, பரந்த இடங்களை வழங்கட்டும்" என்று வேண்டப்பட்டது. "இத்துடன், நாங்கள் எல்லா உயர்ந்த சக்திகளையும் அடைய முயற்சிக்கிறோம்" என்று கூறப்பட்டது. "வீரர்களோடு, மாடுகளோடு, குதிரைகளோடு, அனைத்து ஊட்டத்தோடும், இரண்டுகாலிகளோடு, நான்குகாலிகளோடு நாங்கள் வளமாக இருக்கட்டும்; தெய்வங்களே, உங்களால் எங்கள் யாகம் காலத்தோடு ஒழுங்காக நடத்தப்படட்டும்" என்று வேண்டப்பட்டது. "அக்னியே, தேவியர்களையும், ஒளிரும் மகளிரையும், த்வஷ்ட்ருவையும் சோமம் அருந்த வர அழை" என்று கூறப்பட்டது. "எங்கள் யாகத்தை, தேவியர்களே, புகழுங்கள்; நேஷ்ட்ரு, காலத்தோடு அருந்து; நீயே செல்வங்களை காக்கும்" என்று கூறப்பட்டது. "செல்வம் தருபவர் ஆசைப்படுகிறார்; அர்ப்பணித்து முன்னிலை கொள்; நேஷ்ட்ரு காலத்தோடு நாடட்டும்" என்று வேண்டப்பட்டது. "இந்த சோமம் உன்னுடையது; இங்கு வா, தயையோடு சிறந்ததை அருந்து; இந்த யாகத்தில், தரையில் அமர்ந்து, இந்த பிழிந்த சோமத்தை உன் வயிற்றில் இடு, இந்திரா" என்று கூறப்பட்டது. "நன்றாக அழைக்கப்பட்ட தெய்வங்களே, எங்களிடம் வா, தரையில் அமர்ந்து, அர்ப்பணிப்பில் மகிழுங்கள்; பின்னர், த்வஷ்ட்ரு, தெய்வங்களும் அவர்களது சந்ததியோடும், மகிழ்ச்சி கொண்ட குழுவாக மகிழுங்கள்" என்று வேண்டப்பட்டது. "சோமம், இனிமையோடும் மகிழ்ச்சியோடும், உன் ஓட்டத்தோடு பாய்க; இந்திரன் அருந்துவதற்காக பிழிந்தது" என்று கூறப்பட்டது. "அசுரர்களை அழிப்பவன், உலகளாவிய பாதுகாப்பாளர், இடத்தில் வந்து அமரு; அர்ப்பணிப்பு பாத்திரத்தில் அமரு" என்று வேண்டப்பட்டது. "காலங்கள் உன்னை ஊட்டட்டும், அக்னியே; ஆண்டுகள், முனிவர்கள், உண்மையுள்ளவர்கள் உன்னை தாங்கட்டும்; வானொளியோடு ஒளிரு, நான்கு திசைகளையும் பிரகாசப்படுத்து" என்று வேண்டப்பட்டது. "அக்னியே, இணைபட்டு எழுந்து, அவனை விழிப்பூட்டு, பெரிய அதிர்ஷ்டத்திற்காக எழு; உன் வருகை தீங்கு தராதிருக்கட்டும்; ப்ராமணர்களின் பிரார்த்தனை உன் புகழுக்காக இருக்கட்டும்; மற்றவர்கள் அப்படியிருக்க வேண்டாம்" என்று வேண்டப்பட்டது. இவ்வாறு அந்த யாகம், அர்ப்பணிப்பும், தெய்வங்களை அழைக்கும் வேண்டுதலும், நம் வாழ்வையும், செல்வத்தையும், சந்ததியையும் பாதுகாக்கும் புனிதமான பிரார்த்தனைகளும், அந்த அஶ்வமேத யாகத்தில் நிகழ்ந்தன.