अग्निं देवानां युक्ताश्वानिव सारथयः योजयस्व, पुरातनः होतारः स्वे आसने समुपविशतु। तत्र नद्यः हृदि च मनसि च शुद्धाः, गाव इव समागताः; अहं तस्मिन्नग्नौ मधुना प्रवाहमानान् सरितो ददर्श, सुवर्णशकलानिव तत्र स्रवन्ति। स्तोत्रस्य तेजसः प्रभायाः ज्योतिषश्च हेतुना, त्वं विश्वस्याश्व इव उत्पन्नः, अग्ने वैश्वानरस्य च। त्वं अग्ने, स्वर्णमयं तेजसा दीप्तः, सहस्रप्रदः, सहस्रस्यैव त्वमेव। आदित्यगर्भे रसं मिश्रय, सहस्ररूपिणं सर्वरूपिणं च विस्तारय, उत्साहेन वर्धस्व, न प्रमाद्य; शतायुं कुरु वर्धमानः। वायोः गमनं, वरुणस्य नाभिः, शरीरमध्यजः अश्वः, नदीनां पुत्रः, हरितः, पर्वते प्रतिष्ठितः—एषः अग्निः, तं दिवि परमे मा हिंसीः। अहं अनवरतं रक्तं दीप्तं प्राचीनं ज्ञानिनं अग्निं स्तौमि; स ऋतुभिः पर्वतान् अन्ववस्थितः; पृथिवीं, अदितिं, तेजस्विनं च मा हिंसीः। त्वष्टुः आवरणं, वरुणस्य नाभिः, परमात् जन्मा अजः; असुरस्य महद् सहस्रधारं मायां—तामपि अग्ने, दिवि परमे मा हिंसीः। यः अग्निः अग्नेरुत्पन्नः, पृथिव्याः वा तपसः, दिवः वा; यः सृष्टा प्रजां निर्ममाथ—तं त्वदीयेन अनुग्रहेण संवेष्टु। देवानां अद्भुतं मुखं उदितम्, मित्रवरुणाग्नीनां नेत्रमिव; तेन द्यावापृथिव्यन्तरिक्षाणि पूर्णानि; सूर्यः सर्वस्य चराचरस्य आत्मा। सहस्राक्ष, द्विपदं पशुं यज्ञाय वर्धमानं मा हिंसीः; पशुं गृहाण, अग्ने, तेन सह शरीरे प्रतिष्ठस्व; यं वयं द्वेष्मः, तं त्वदीयं ज्वलं प्राप्नुयात्। एकशफं हयश्रेष्ठं मा हिंसीः; अरण्यं वृषभं त्वां समर्पयामि, तेन शरीरे प्रतिष्ठस्व; यं वयं द्वेष्मः, तं त्वदीयं ज्वलं प्राप्नुयात्। एषः सहस्रधारः शतप्रवाहः स्रोतः, शरीरे प्रवहन्, घृतदः—अदितिः जनानां कृते—अग्ने, दिवि परमे मा हिंसीः; अरण्यं ऋषभं त्वां समर्पयामि, तेन शरीरे प्रतिष्ठस्व; यं वयं द्वेष्मः, तं त्वदीयं ज्वलं प्राप्नुयात्। एषा वरुणस्य रोमशा नाभिः, द्विपद् चतुष्पदां च त्वचा, त्वष्टुः प्रजाप्रथमोत्पत्तिः—अग्ने, दिवि परमे मा हिंसीः; उष्ट्रं त्वां समर्पयामि, तेन शरीरे प्रतिष्ठस्व; यं वयं द्वेष्मः, तं त्वदीयं ज्वलं प्राप्नुयात्। अग्नेः तापात् अजः जातः, स सृष्टारं पूर्वे ददर्श; तेन देवाः देवत्वं प्राप्नुवन्, तेन ऋत्विजः हविः; मृगं त्वां समर्पयामि, तेन शरीरे प्रतिष्ठस्व; यं वयं द्वेष्मः, तं त्वदीयं ज्वलं प्राप्नुयात्। त्वं, कनिष्ठ, यजमानान् पालय, तेषां वाचः शृणु; प्रजां च आत्मानं च रक्ष। त्वाम् आपां अन्ते स्थापयामि, मध्ये स्थापयामि, भस्मनि स्थापयामि, ज्योतिषि स्थापयामि, गत्यां स्थापयामि, समुद्रस्य धाम्नि स्थापयामि, सागरस्य धाम्नि स्थापयामि, शरीरे स्थापयामि, आपां वासे स्थापयामि, आसने स्थापयामि, आपां धाम्नि स्थापयामि, स्थले स्थापयामि, गर्भे स्थापयामि, आपां विष्ठायाम् स्थापयामि, पन्थसि स्थापयामि; गायत्र्या स्थापयामि, त्रिष्टुभा स्थापयामि, जगत्या स्थापयामि, अनुष्टुभा स्थापयामि, पांश्रा स्थापयामि। एषा पूर्वा दिशः, सा एव लोकः; अस्याः प्राणः लोकस्य प्राणः; वसन्तः प्राणः; गायत्री वसन्तस्य; गायत्र्यै गायत्रम्; गायत्र्याः उपांशुः; उपांशोः त्रिवृत्; त्रिवृटो रथन्तरम्; वसिष्ठः ऋषिः; त्वया प्रजापतिना गृहीतेन प्रजायै प्राणम् आददामि। एषा दक्षिणा सर्वकृत्, तस्या मनः सर्वकृतः; ग्रीष्मो मनः; त्रिष्टुभ् ग्रीष्मस्य; त्रिष्टुभे त्रिष्टुभम्; त्रिष्टुभः स्वरः; स्वरस्य अन्तर्यामः; अन्तर्याम्नः पञ्चदशः; पञ्चदशात् बृहद्; भरद्वाजः ऋषिः; त्वया प्रजापतिना गृहीतेन प्रजायै मनः आददामि। एषा पश्चिमा सर्वव्यापिनी; तस्या नेत्रं सर्वव्यापिनः; वर्षाः नेत्रम्; जगती वर्षाणां; जगत्यै जगती; जगत्याः ऋक्समा; ऋक्समायाः शुक्रम्; शुक्रम् सप्तदशम्; सप्तदशात् वैरूपम्; जमदग्निः ऋषिः; त्वया प्रजापतिना गृहीतेन प्रजायै नेत्रम् आददामि। एषा उत्तरात् दिवः; तस्या कर्णः सौमानः साम्नः; शरद् कर्णऋतु; अनुष्टुप् शरदः छन्दः; अनुष्टुप् ऐडम्; ऐडम् मन्थानः; मन्थानः एकविंशतिः; एकविंशतेः वैराजम्; विश्वामित्रः ऋषिः; त्वया प्रजापतिना गृहीतेन जनाय कर्णम् आददामि। एषा ऊर्ध्वा धियः; वाक् अस्याः माता; हेमन्तः वागृतुः; पङ्क्तिः हेमन्तस्य छन्दः; पङ्क्तिः संहता; संहतायाः आग्रयणम्; आग्रयणात् एकत्रिंशत्; एकत्रिंशतोः शाक्वरः रैवतश्च; विश्वकर्मा ऋषिः; त्वया प्रजापतिना गृहीतेन जनाय वाचम् आददामि। त्वं स्थिरा पृथिवी, स्थिरगर्भा; त्वं स्थिरा, शुभेन स्थिरगर्भे उपविश; युक्तस्य श्रेष्ठं ध्वजं गृहाण; अश्विनौ ऋत्विजौ त्वां अत्र उपवेशयेताम्। ओ नेष्टार् घृतवती, बृहती, पृथिव्याः उपवेशने सुखेन उपविश; रुद्राः वसवश्च त्वां स्तुवन्तु; एतान् शंसान् शुभाय पालय; अश्विनौ ऋत्विजौ त्वां अत्र उपवेशयेताम्। स्वैः बलैः अत्रोपविश, दक्षपितः, देवेषु महतीं प्रियाम् विजये; पितेव पुत्रेषु सौम्यः भूत्वा शरीरेण प्रविश; अश्विनौ ऋत्विजौ त्वां अत्र उपवेशयेताम्। पृथिव्याः रसं, तव नाम आपः; सर्वे देवाः त्वां स्तुवन्तु; स्तोत्रैः स्तुत, घृतवती, अत्रोपविश; सुतानां सह धनं ददातु; अश्विनौ ऋत्विजौ त्वां अत्र उपवेशयेताम्। आदित्यानां त्वां पृष्ठे उपवेशयामि, अन्तरिक्षस्य पृष्ठबन्धुः स्तम्भः, दिशां स्वामिनी, लोकानां तरंगः, आपां बिन्दुः; त्वं विश्वकर्मा ऋषिः; अश्विनौ ऋत्विजौ त्वां अत्र उपवेशयेताम्। शुक्रशुच्यौ ग्रीष्मऋतू, त्वं अग्नेः अन्तरबन्धनम्; द्यावापृथिवी सिद्धे स्ताम्, आपः ओषधयश्च सिद्धाः स्यु:; अग्नयः पृथक् सिद्धाः, श्रेष्ठेन व्रतेन; य एते अग्नयः द्यावापृथिव्योः मध्ये संयुक्ताः, एते ग्रीष्मऋतवः सिद्धाः, तेषु देवाः इन्द्रवत् प्रविशन्तु; तेन दैवत्वेन, अङ्गिरः, स्थिरं उपविश। ऋतुभिः, रूपैः, देवैः, गर्भपतिभिः, अग्नये वैश्वानराय, अश्विनौ ऋत्विजौ त्वां अत्र उपवेशयेताम्; वसुभिः, रुद्रैः, आदित्यैः, सर्वैः देवैः च। मम प्राणं पालय; अपानं पालय; व्यानं पालय; दृशं पृथिव्यां विस्तरय; श्रुतिं कीर्तय; आपः पुष्णु; ओषधीः वर्धय; द्विपदं रक्ष; चतुष्पदं पालय; दिवः वर्षं पातय। शिरः वयः प्रजापतिः छन्दः; क्षत्रं वयः मयंदः छन्दः; अधारः वयः स्वामी छन्दः; विश्वकर्मा वयः परमेष्ठी छन्दः; वासः वयः विवलम् छन्दः; बलवान् वयः विशालः छन्दः; पुरुषः वयः तन्द्रः छन्दः; व्याघ्रः वयः अनाधृष्टः छन्दः; सिंहः वयः छदिः छन्दः; पष्टवाड् वयः बृहती छन्दः; वृषभः वयः ककुप् छन्दः; ऋषभः वयः सतोबृहती छन्दः। वृषभः अनड्वान् वयः पङ्क्तिः छन्दः; गौः वयः जगती छन्दः; त्रयः वयः त्रिष्टुभ् छन्दः; द्वयः वयः विराट् छन्दः; पञ्चवर्षः वयः गायत्री छन्दः; त्रिकः वयः उष्णिक् छन्दः; चतुर्वर्षः वयः अनुष्टुप् छन्दः। हेन्द्राग्नी, इमं इष्टकां अचला कुरुतम्; तस्याः पृष्ठेन द्यावापृथिव्यन्तरिक्षाणि धारयथः। विश्वकर्मा त्वां अन्तरिक्षस्य पृष्ठे उपवेशयतु, दीप्तां विस्तीर्णां; धारय, स्थापय, अन्तरिक्षं मा हिंसीः; सर्वेषां, प्राणस्य, अपानस्य, व्यानस्य, उदानस्य, स्थैर्यस्य, चरित्रस्य च; वायुः त्वां महिमा, श्रेयसा, कवचेन, शान्त्या च पालयतु; तेन दैवत्वेन, अङ्गिरः, स्थिरं उपविश। त्वं रानी, पूर्वदिक्; त्वं विराट्, दक्षिणदिक्; त्वं स्वामिनी, पश्चिमदिक्; त्वं शब्दपतिः, उत्तरदिक्; त्वं स्वामिनी, महान् दिशः। विश्वकर्मा त्वां अन्तरिक्षस्य पृष्ठे दीप्तां उपवेशयतु; सर्वेषां, प्राणस्य, अपानस्य, व्यानस्य, ज्योतिः सर्वं ददातु; वायुः तव पति:; तेन दैवत्वेन, अङ्गिरः, स्थिरं उपविश। नभस् च नभस्यौ वर्षाः ऋतू, त्वं अग्नेः अन्तरबन्धनम्; द्यावापृथिवी सिद्धे स्ताम्, आपः ओषधयश्च सिद्धाः स्यु:; अग्नयः पृथक् सिद्धाः, श्रेष्ठेन व्रतेन; य एते अग्नयः द्यावापृथिव्योः मध्ये संयुक्ताः, एते वर्षा ऋतवः सिद्धाः, तेषु देवाः इन्द्रवत् प्रविशन्तु; तेन दैवत्वेन, अङ्गिरः, स्थिरं उपविश। इषा च ऊर्जाः शरद् ऋतू, त्वं अग्नेः अन्तरबन्धनम्; द्यावापृथिवी सिद्धे स्ताम्, आपः ओषधयश्च सिद्धाः स्यु:; अग्नयः पृथक् सिद्धाः, श्रेष्ठेन व्रतेन; य एते अग्नयः द्यावापृथिव्योः मध्ये संयुक्ताः, एते शरदृतवः सिद्धाः, तेषु देवाः इन्द्रवत् प्रविशन्तु; तेन दैवत्वेन, अङ्गिरः, स्थिरं उपविश। मम आयुः पालय; प्राणं पालय; अपानं पालय; व्यानं पालय; चक्षुः पालय; श्रोत्रं पालय; वाचं पुष्णु; मनः बृंहि; आत्मानं पालय; ज्योतिः ददातु। मा छन्दः, प्रमाऽछन्दः, प्रतिमा छन्दः, अस्रीवय छन्दः, पङ्क्तिः छन्दः, उष्णिक् छन्दः, बृहती छन्दः, अनुष्टुप् छन्दः, विराट् छन्दः, गायत्री छन्दः, त्रिष्टुभ् छन्दः, जगती छन्दः। एवं ऋषयः, देवाः, अग्निः, प्रजापतिः, अश्विनौ च, ऋतवः, छन्दांसि, दिशः, सर्वं च विश्वं, यज्ञे सम्यक् प्रतिष्ठितम्।