यदा यज्ञस्य समयः प्रवर्तते, पृथिवी स्वेन दुग्धेन सह यज्ञेन अग्रे प्रसरति। तदा अग्निः प्रेरितः, तस्य मेदसा आरोहति। हे अग्ने, यत् तव तेजः, यत् दीप्तम्, यत् शुद्धम्, यच्च यज्ञाय योग्यं, तत् वयं देवेभ्यः वहामः। अत्राहं अन्नं बलं च गृह्णामि, सत्यस्य मूलं, महतः प्रवाहम्; तद् गाः शरीराणि च प्रविशतु। रोगं, अपुत्रतां, अमंगलं च दूरं क्षिपामि। अग्ने, तव यशः तेजश्च महान्ति; तव ज्वलनाः दीप्ताः, हे शोभने। विस्तीर्णप्रभः, तव वीर्येण उपासकाय बलं स्तुतिं च ददासि, हे मुनि। शुद्धदीप्त्या, अमोघदीप्त्या, त्वं ज्योतिषा समुत्थायोत्थायोर्ध्वं गच्छसि; यथा पुत्रः मातरौ मध्ये चरति, तथा त्वं उभे लोकौ पूरयसि। हे जातवेदः, बलस्य अपत्य, शुभैः स्तवैः मुदस्व, प्राज्ञैः चिन्ताभिरधिष्ठितः; त्वयि, हे बहुरूप, दातृभिः, अद्भुतजन्मना, हविः स्थापितम्। हे अग्ने, प्रभायमान, जीवैः सह अस्मभ्यं धनं विस्तारय; त्वं अमृत, दृश्यरूपेण दीप्तः, आसनं बलिना पूरयसि। यः क्रतुप्रवर्तकः, प्राज्ञः, महाधननिवासः, सः शोभनं महान्तं शुभं दानं ददाति; सः आसने अन्नं धनं च विपुलं ददाति। जनाः अग्निं बलिनं, सर्वदर्शिनं, ऋतस्य धारयितारं, अनुग्रहाय स्थापयन्ति; त्वं, हे देव, सुमहान्, सर्वत्र विस्तृतः, सर्वयुगीनः स्तुतिभिः गीयसे। हे सोम, सर्वतः तेजसा पूर्यस्व, तव वीर्यं समागच्छतु; बलस्य संमितौ तिष्ठ। तव दुग्धानि, बलानि, वीर्याणि, जयशक्तयः च संमिलन्तु; पूरितः, हे सोम, अमृतत्वाय, परमं यशः दिवि स्थापय। हे सोम, सर्वैः प्रवाहैः स्वयम् आवृणुध्वम्; अस्मभ्यं वृद्धये सुमित्रो भूत्वा। हे अग्ने, मम मनः दूरस्थं विश्रामस्थानं प्रति वत्सः इव यति; अहं त्वां गीत्या इच्छामि। त्वं, हे श्रेष्ठाङ्गिरस्, सर्वाणि शुभानि निवेशनानि पृथक् पृथक् त्वां, हे अग्ने, कामाय वर्तन्ते। अग्निः प्रियेषु गृहेषु, भूतस्य भविष्यतः च कामः; एक एव राजा प्रकाशते। अहम् अग्निं प्रथमं स्वयम् गृह्णामि, धनवृद्धये, सुताय, वीरत्वाय; देवता माम् अनुयान्तु। त्वं आपां पृष्ठम्, अग्नेः योनिः, समुद्रं परितः वर्धमानः; कमले महत्युत्थाय, दिवः विस्तारमानेन विस्तारय। प्रथमं ब्रह्म जातम्, आदौ, सीम्नः पूर्वं दीप्तिमान्; सः वेनः इव चरति, तस्य मूलं गम्भीरं, उच्चं नीचं च, सत्-असतः योनिः। हिरण्यगर्भः आदौ समुत्थितः, एक एव प्रभुः सर्वस्य; सः पृथिवीं द्यां च धारयति; कस्मै देवाय हविः दद्याम? बिन्दुः पृथिव्यां द्यौश्च पतितः, अस्मिन गर्भे पूर्वे च; अहं सप्तहोत्रैः सह सामूहिके गर्भे चरन्तं बिन्दुं जुहोमि। नमः सर्पेभ्यः, ये पृथिव्याम्, ये अन्तरिक्षे, ये दिवि; तेषां सर्पाणां नमः। दानवानां शराणां, ये वृक्षेषु, ये विवरेषु स्थिताः—तेभ्यः सर्पेभ्यः नमः। ये दिवि तेजस्विनि, ये सूर्यस्य रश्मिषु, ये आपः आसनं कृतवन्तः—तेभ्यः सर्पेभ्यः नमः। भूमिवत् मार्गं कुरु, राजेव महागजेन गच्छ; मार्गानुगः शीघ्रं गच्छ, दृढं तिष्ठ; दानवान् तीक्ष्णास्त्रैः जहीहि। तव स्फुलिङ्गाः शीघ्रं पतन्ति; धैर्येण स्पृश, तीव्रं दह। हे अग्ने, तव जिह्वाः प्रेषय, सर्वत्र ज्वालाः विसृज, चिन्माञ्छिखाः वितर। रश्मीन् विमोचय, शीघ्रतमो भव; अस्य जनस्य अप्रतिरथः रक्षिता भव। ये दूरात् वा समीपात् हानिं कुर्वन्ति, तेषां कोऽपि न विजेतुं न च बाधितुं शक्नुयात्। समुत्थाय, अग्ने, विस्तारय; शत्रवः तव तीक्ष्णेन विकीर्णाः स्युः। ये अस्मासु द्वेषं प्रज्वलितवन्तः, तान् शुष्ककाष्ठमिव दह। सम्यक् तिष्ठ, प्रतिघातं कुरु; दिव्यानि शक्तीनि प्रकाशय, अग्ने। मन्त्रिणां दृढबन्धान् विमोचय, अजजातानां वंशं नाशय, शत्रून् विनाशय; तव तेजसा तान् अहं निगृह्णामि। अग्निः दिवः किरीटम्, पृथिव्याः स्वामी; सः आपां बीजानि पोषयति; इन्द्रस्य बलात् अहं तान् निगृह्णामि। त्वं यज्ञस्य नेता, क्षेत्रस्य च; शुभैः सह मित्रैः युक्तः; तव शिरः दिवि, जिह्वा सूर्ये; त्वं हविः वाहयितुं आत्मानं कृतवान्। त्वं दृढः, सर्वस्य कर्त्रा प्रतिष्ठितः; समुद्रः त्वां न हिंस्यात्, न शीघ्रपक्षः पक्षी; पृथिवीं दृढय, अचला भूयाः। प्रजापतिः त्वां आपां पृष्ठे, अस्मिन् समुद्रे, निगृह्णातु; विस्तारय, वर्धस्व, प्रकाशस्व; त्वं एव पृथिवी। त्वं भूः, त्वं पृथिवी, त्वं अदिति, विश्वस्य धारणी, सर्वलोकधारिणी; पृथिवीं धारय, पृथिवीं बलय, पृथिवीं मा हिंसीः। सर्वश्वासाय, प्राणाय, अपानाय, उदानाय, प्रतिष्ठाय, गतये—अग्निः त्वां मम कल्याणाय रक्षतु, कवचेन, शान्त्या, तेन दिव्याङ्गिरसा वीर्येण; दृढं तिष्ठ। हे दूर्वा, या सर्वसन्धिषु, सर्वकर्कशेषु पुनः पुनः वर्धते, सा त्वं, शतशाखा, सहस्रशाखा अस्मभ्यं विस्तरस्व। या शतधा प्रसारितासि, सहस्रधा वर्धसे, तुभ्यं, हे दिव्ये इष्टका, हविषा नमः। हे अग्ने, तव ये रश्मयः सूर्ये, ये दिवं किरणैः गच्छन्ति—तैः सर्वैः प्रकाशैः अद्य अस्मान् जनानाम् मध्ये प्रकाशय। हे देवाः, ये वः प्रकाशाः सूर्ये, गावः अश्वेषु च—इन्द्राग्नी, तैः सर्वैः प्रकाशैः, बृहस्पते, अस्मभ्यं तेजः दत्त। स्वराजा प्रकाशं स्थापयामास, आत्मराजा प्रकाशं स्थापयामास; प्रजापतिः त्वां पृथिव्याः उपरि तेजस्विनं स्थापयतु; सर्वं प्रकाशं श्वासे, निष्वासे, संचरणे दत्तु; अग्ने, त्वं स्वामी—तया दिव्याङ्गिरसा दृढं तिष्ठ। मधु, माधव, वसन्तऋतू, अग्नौ संयुक्ते; दिवं पृथिवीं च सज्जयन्तु, आपः ओषधयश्च सज्जयन्तु, वह्नयः स्वेन व्रतेन जयाय सज्जयन्तु; ते वह्नयः, संयुक्तचित्ताः, दिवि पृथिव्यां च, ते वसन्तऋतवः, इन्द्रमिव देवाः, समीयुः; तया दिव्याङ्गिरसा दृढं तिष्ठ। एवं, पृथिव्या यज्ञेन सह प्रवृत्त्या, अग्नेः तेजसा, सोमस्य पूर्त्या, ब्रह्मणः आद्यत्वेन, हिरण्यगर्भस्य ऐक्यम्, सर्वस्य रक्षां, दानवानां निग्रहेण, पृथिव्याः स्थैर्येण, दूर्वाया वर्धनेन, अग्नेः प्रकाशेन, एवं सर्वं जगत् यज्ञरूपेण, तेजसा, बलिना, शान्त्या च पूर्यते।