अथाङ्गिरसः सन्तानाय, मानवजातये च, मङ्गलमस्तु—न स्वर्गमपि, न पृथिवीं, न तेजांसि, नान्तरिकं, न वृक्षान् क्षिपयतु। तदा हृष्यमाणः, हिन्वन्, अश्वः रुरोद, गर्दभः च ब्रुवन्, अग्निं वहन्, हविर्युवानं, समुपजगाम। न स जीवपथं स्पृशतु; वीर्यवन्तं अग्निं, बलिनं, आपां गर्भं, सागरमिव, वहन्—अग्ने, अस्माकं प्रियायागम्यताम्। सत्यं सत्यं, पुनः सत्यं; वयं हविर्युवानं अग्निं वहामः, अङ्गिरसः तेजसा युक्तम्। ओषधयः, युष्माभिः सह, एषः शुभ्रः अग्निः आगच्छति, प्रमुद्यध्वम्; सर्वाणि अमङ्गलानि, पापानि च, विहाय, दुष्टचिन्ताः अपाकृत्य, अस्माकं रक्षां कुरुत। ओषधयः, पुष्पवत्यः, मधुरफलाः ये च, ताः गृह्णीत; एषः वः गर्भः, ऋत्विजः, प्राचीने आसने स्थाप्यताम्। अग्निः, विशालदीधित्या दीप्तः, रिपून्, रक्षांसि, व्याधींश्च अपाकुर्यात्; वयं सुसंस्तुतस्य अग्नेः महति शरण्ये, तस्य नेतृत्वे, निवसामः। आपः, प्रमोददायिन्यः, अस्मभ्यं पुष्टिं दत्त; युध्याय, दृष्टये च। यः वः श्रेयस्करः सत्त्वभागः, स मातृभिः पोषयन्तीभिः इव, अस्माभिः सह सञ्जन्यताम्। तस्मात्, यत्र युष्माभिः वर्ध्यते, तत्र आगच्छाम; आपः, अस्मानपि सृजत। मित्रः, पृथिवीं भूमिं च ज्योतीषा संयुञ्जन्, सुषुतः, जन्मविद्, त्वां सन्तानाय, व्याधिमुक्तये, संयुञ्जामि। रुद्राः, पृथिवीं संयुज्य, महद्दीप्तिं प्रज्वालयन्; तेषां तेजः, नित्यशुद्धं, देवेषु दीप्तम्। वसुभिः, रुद्रैः, प्राज्ञैः च संयुज्य, पृथिवी कर्मणि मृद्वी भूयात्; हस्तैः मृद्वी कृत्वा, सिनीवाली तामेव कुर्यात्। सिनीवाली, सुकेशी, सुतवती, सुप्रजा, सुदुग्धा; अदितिः तव हस्तयोः महत् युगं स्थापयतु। सा अग्निकुण्डं बलवती, हस्ताभ्यां, अदितिः प्रज्ञया, समारभताम्; या माता शिशुं गोदरे धारयति, तथा अग्निं गर्भरूपेण धारयतु; त्वं यज्ञस्य शीर्षः। वसवः गायत्र्या छन्दसा त्वां स्थिरं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः; त्वं स्थिरः, त्वं पृथिवी। तवाधारेण सन्ततिं, धनं, पशूनामायत्तिं, वीर्यं, यजमानस्य बान्धवान् च प्राप्नुयाम। रुद्राः त्रिष्टुभा छन्दसा त्वां स्थिरं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः; त्वं स्थिरः, त्वं अन्तरिक्षम्। तवाधारेण सन्ततिं, धनं, पशूनामायत्तिं, वीर्यं, यजमानस्य बान्धवान् च प्राप्नुयाम। आदित्या जगत्या छन्दसा त्वां स्थिरं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः; त्वं स्थिरः, त्वं द्यौः। तवाधारेण सन्ततिं, धनं, पशूनामायत्तिं, वीर्यं, यजमानस्य बान्धवान् च प्राप्नुयाम। सर्वे देवाः, विश्वाग्नयः, अनुष्टुभा छन्दसा त्वां स्थिरं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः; त्वं स्थिरः, त्वं दिशः। तवाधारेण सन्ततिं, धनं, पशूनामायत्तिं, वीर्यं, यजमानस्य बान्धवान् च प्राप्नुयाम। त्वं अदितेः बलात् दृढः; अदितिः तव विवरं गृह्णातु। पृथिवीं अग्निकुण्डं कृत्वा, अग्नेः मृन्मयं गर्भं, अदितिः पुत्रेभ्यः अर्पयत्—"पच्यताम्" इति। वसवः गायत्र्या छन्दसा त्वां शुद्धिं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः। रुद्राः त्रिष्टुभा छन्दसा त्वां शुद्धिं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः। आदित्या जगत्या छन्दसा त्वां शुद्धिं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः। सर्वे देवाः, विश्वाग्नयः, अनुष्टुभा छन्दसा त्वां शुद्धिं कुर्वन्तु, हे अङ्गिरसः। इन्द्रः त्वां शुद्धिं कुर्यात्। वरुणः त्वां शुद्धिं कुर्यात्। विष्णुः त्वां शुद्धिं कुर्यात्। अदितिः देवी, सर्वाभिः देविभिः सहित्या, त्वां अग्निकुण्डं, पृथिव्याः आसने, हे अङ्गिरसः, उत्खादयतु। देवपत्नीः, देव्यो, सर्वाभिः देविभिः सहित्या, त्वां अग्निकुण्डं, पृथिव्याः आसने स्थापयन्तु। धीषणाः, देव्यो, सर्वाभिः देविभिः सहित्या, त्वां अग्निकुण्डं, पृथिव्याः आसने प्रज्वालयन्तु। वरूत्र्यः, देव्यो, सर्वाभिः देविभिः सहित्या, त्वां अग्निकुण्डं, पृथिव्याः आसने पाचयन्तु। चारुषीः, देव्यो, सर्वाभिः देविभिः सहित्या, त्वां अग्निकुण्डं, पृथिव्याः आसने पाचयन्तु। जनयः, अक्षतपक्षा, देव्यो, सर्वाभिः देविभिः सहित्या, त्वां अग्निकुण्डं, पृथिव्याः आसने पाचयन्तु। मित्रस्य प्रसादः, जनानां धारयिता, स देवस्य बलं; स कीर्तिः, परमं यशः। भगवाँस्सविता, शुभैः हस्तैः, सुकेशाभिः अङ्गुलीभिः, बलवद्भिः बाहुभिः च त्वां उद्दधातु; दिशः च पृथिव्यां पूर्णाः स्युः। उत्थाय, महान् भव; उत्तिष्ठ, त्वं स्थिरः। मित्रस्य प्रसादेन अग्निकुण्डं परितः स्थापयामि; न स भिद्येत, न क्षप्येत। वसवः गायत्र्या छन्दसा त्वां सिञ्चन्तु, हे अङ्गिरसः। रुद्राः त्रिष्टुभा छन्दसा त्वां सिञ्चन्तु, हे अङ्गिरसः। आदित्या जगत्या छन्दसा त्वां सिञ्चन्तु, हे अङ्गिरसः। सर्वे देवाः, विश्वाग्नयः, अनुष्टुभा छन्दसा त्वां सिञ्चन्तु, हे अङ्गिरसः। संकल्पेन अग्निं सञ्चालयामि—स्वाहा। मनसा प्रज्ञया च अग्निं सञ्चालयामि—स्वाहा। धिया धृत्या च अग्निं सञ्चालयामि—स्वाहा। वाचा संयमेन च अग्निं सञ्चालयामि—स्वाहा। प्रजापतये, मनवे—स्वाहा। अग्नये वैश्वानराय—स्वाहा। सर्वे मर्त्याः देवस्य, नेतुः, सख्यं इच्छेयुः। सर्वे धनस्य प्रयत्नं कुर्वन्तु; कीर्तिः श्रीये वृत्यताम्—स्वाहा। मा भिद्य, मा क्षिप्य, हे दृढे मातः; धैर्यवती भूयाः, वीर्यवती च। अग्ने, त्वं एतत् साधयिष्यसि। स्थिरा भूयाः, हे देवि पृथिवि, कल्याणाय; त्वं असुर्याः शक्त्या, स्वभावेन च कृता। एषा होमः देवेषु प्रीयताम्; अक्षता, अस्मिन्यज्ञे उत्तिष्ठ। घृतस्य प्रवाहः वहति; प्राचीना होतारः, वरणीयः, बलस्य पुत्रः, अद्भुतः। पराचः प्रदेशात्, दूराद् देशात्, तां आनय; यत्राहं तत्र तां आनय। दूरात्, हे रोहिताश्व, आगच्छ; त्वं अग्ने, स्निग्धः, प्रियतमः, शत्रून् जेष्यसि। यानि काष्ठानि, हे अग्ने, तुभ्यं स्थापयामः, तत्सर्वं तुभ्यं घृतमस्तु; तदग्रहीष्व, हे कनिष्ठ। यदुपजिह्विका खादति, यन्मक्षिका उपरि चरति, तत्सर्वं तुभ्यं घृतमस्तु; तदग्रहीष्व, हे कनिष्ठ। दिनं प्रति दिनं, अनिश्रम्य वहन्, स अश्व इव तिष्ठति, यस्य तृणं उपनियतं; सम्पदां पुष्ट्या, अन्नेन सह हृष्यन्, हे अग्ने, त्वदीयानां समीपस्थेभ्यः नः नापदं भूयात्। पृथिव्याः नाभौ, अग्निसंस्कारे, धनवृद्धये, तं महान्तं वयं आह्वयाम; हर्षदं, बहुप्रशस्तं, पूज्यं अग्निं, जेष्टारं, रणेषु महाबलम्। याः सेनाः, अभयाः, प्रहारिण्यः, याः च गणाः—ये च चौराः, दस्यवः च—सर्वान् अग्ने, तव मुखे स्थापयामि। त्वदीयाभ्यां जिह्वाभ्यां, मलिनांश्च दस्यून् च खाद; दन्तैः, हे भगवन्, चौरान्—भक्षय तान्, यः सुपाच्यः। ये जनानां मध्ये मलिनाः, चौराः, वन्यदस्यवः, ये च दुष्कृतिनः वनेषु—तान् सर्वान् तव जिह्वयोः मध्ये स्थापयामि। ये नः शत्रवः, ये जनानां मध्ये द्वेष्टारः, ये च निन्दन्ति वा अपवादं कुर्वन्ति—तान् सर्वान् भस्मनि कुरु। मम प्रार्थना तीक्ष्णा, मम बलं, वीर्यं च तीक्ष्णम्; यस्याहं होतारः, तस्य जयिनः अधिकारः तीक्ष्णः। तेषां बाहवः उत्तिष्ठन्ति, तेजः बलं च; प्रार्थनया शत्रून् विनाशयामि, स्वजनान् अग्रे नयामि। अन्नपते, अस्मभ्यं बलवत्, व्याधिमुक्तं अन्नं दत्त; तं दातारं दत्त, यः तर्तुं शक्नोति, द्विपदां चतुष्पदां बलं दत्त। दीप्तमानः, हिरण्यरूपः, पृथिव्यां विस्तीर्णायां स्फुरन्, दुर्निवार्यः, कीर्तये दीप्तजीवः; अग्निः, अमृतः, शक्तिभिः जातः, यदा स्वर्गः, बीजवत्त्वान्, तमजनयत्।