शृणुत, धर्मप्रियाः, यथैताः श्रुत्याः श्लोकाः एकत्र सम्यगन्वितं आख्यानरूपेण प्रवहन्ति। अध्वर्युः गूढभागं पीठात् अधः कुर्यात्, तं वृषभः तत्रैव योजयेत्; स एव स्त्रीणां जीवनाय भोजनं भवति। स यकासकौ, शकुन्तिकाहलग् इति मायया वञ्चयति; स पशोर्गर्भे प्रहारं करोति, निगलगलीति शब्दं कुर्वन्, धारयिता इव। पुनः स यको, असकौ, शकुन्तक, आहलग् इति वञ्चयति; वदितुम् इच्छन् इव, अध्वर्युः, तव वदनं न बहु भाषेत। तव माता च पिता च विकसतः वृक्षस्य अग्रे स्थितौ; प्रतिलामीति इति तव पिता गर्भे मुष्टिं निपीडयत्। तव माता च पिता च वृक्षस्य शिखरे क्रीडन्ति; वदितुम् इच्छन् इव, हे ब्रह्मन्, तव वदनं न बहु भाषेत्। सा स्त्री पर्वतम् आरोहयन्तीवोर्ध्वं नयेत्; तस्याः मध्यभागः शीतलेन वायुनाः शुद्ध इव वर्धेत। सः पुरुषः अपि पर्वतम् आरोहयन् इवोर्ध्वं नीयते, तस्य मध्यभागः शीतलेन वायुनाः शुद्ध इव सञ्चलति। यदा तस्याः गर्भावरणानि स्थूलानि स्युस्तदा तस्या अण्डानि गावः गुल्फवत् सञ्चलन्ति। यदा देवाः अलङ्कृतां विस्तीर्णकटीं प्रादर्शयन्, सा उरुणा नियोज्यते, सत्यस्य नेत्रगर्तेव। यदा मृगः यवम् खादति, सः स्वं पोषितम् इति न मन्यते, न तु गावः इव; यदा शूद्रः आर्यायाः प्रियः भवति, सः समृद्धिम् न इच्छति। यदा मृगः यवम् खादति, सः न आत्मानं महता पोषेण युक्तम् मन्यते; यदा शूद्रः आर्यायाः प्रियः, सः तद् पोषणम् न मन्यते। मया दधिक्रावाणं जयिनं शीघ्रं अश्वं कृतम्; तस्य वदनं नः सुगन्धं भूयात्, सः नः दीर्घायुषे परं पारयतु। गायत्री, त्रिष्टुभ्, जगती, अनुष्टुभ्, पङ्क्तिः, बृहती, उष्णिक्, ककुभ्, सूचीश्लोकैः सह त्वां शमयन्तु। द्विपद्, चतुष्पद्, त्रिपद्, षट्पद्, विकृताः सममेताः छन्दांसि, सूचीश्लोकैः सह त्वां शमयन्तु। महती, शुभ्रा, सर्वदिशः, बलिन्यः, मेघसदृशाः, विद्युत्सदृशाः वाचः, सूचीश्लोकैः सह त्वां शमयन्तु। हे नर, तव भार्याः प्रज्ञया केशान् विभजन्तु; देवपत्नीः दिशः सूचीश्लोकैः सह त्वां शमयन्तु। रजतम्, कृष्णमृगाः, सीसकं, युगानि कर्मणा संयुज्यन्ते; सीमाः, राज्जूनि, अश्वचर्मणि बद्धानि स्यु:। ये यवस्य स्वामिनः, यवः अपि अनुक्रमेण पीड्यते; अत्र, तेषां भोजनं कुर्युः ये कुशस्य पूजकाः नमस्कारेण। कः त्वां छिनत्ति, कः आज्ञापयति, कः अङ्गानि बध्नाति; कः त्वं बन्धकः, मुनिः कः? ऋतवः, ऋतुयुग्मानि, बन्धकाः आज्ञापयन्तु; संवत्सरस्य तेजसा, बन्धनैः त्वां बध्नन्तु। पक्षाः अङ्गानि बध्नन्तु; मासाः छिनन्तु, बध्नन्तु; अहोरात्राणि, मरुतः त्वां पीडयन्तु, भञ्जन्तु। देवऋत्विजः त्वां छिनन्तु, आज्ञापयन्तु; तव अङ्गानि, संधिषु, सीमाः कुर्वन्तु, बध्नन्तु। द्यौः, पृथिवी, अन्तरिक्षम्, वायुः तव विवरं पूरयन्तु; सूर्यः ताराभिः सह तव लोकं कल्याणयेत्। ऊर्ध्वाङ्गेषु शान्तिः, अधराङ्गेषु शान्तिः; अस्थिषु मज्जायाम् शान्तिः, तव शरीरे शान्तिः। कः एकाकी चरति? कः पुनर्जायते? कः हेमन्तस्य औषधम्? किम् महत् आच्छादनम्? सूर्यः एकाकी चरति; चन्द्रः पुनर्जायते; अग्निः हेमन्तस्य औषधम्; पृथिवी महत् आच्छादनम्। किं सूर्यस्य तेजसा तुल्यम्? किम् सागरस्य सरः? किम् पृथिव्या गुरुतरम्? कस्य मितिं न जानन्ति? ब्रह्म तेजसा तुल्यम्; द्यौः सागरस्य सरः; इन्द्रः पृथिव्या गुरुतरः; गावः अमेयाः। त्वां पृच्छामि, देवमित्र, चेतसाऽन्ववोढवान् यदि; येषु विष्णोः त्रिषु पदेषु पूजितम्, तेषु सर्वं जगत् प्रविष्टम्। अहम् अपि तेषु त्रिषु पदेषु यत्र विश्वं प्रविष्टम्; भूमिं शीघ्रं परिक्रामामि, द्यां च, एकेन भागेन दिवः पृष्ठम्। कस्मिन् पुरुषः प्रविष्टः? के पुरुषे निवेशिताः? हे ब्रह्मन्, त्वां पृच्छामः; किम् अत्र वक्ष्यसि? पञ्चसु पुरुषः प्रविष्टः; ते पुरुषे निवेशिताः; अहम् अत्र त्वां विचरामि, न मायया त्वं मतौ श्रेष्ठः। किम् पूर्वसंकल्पः? किम् महत् वेगः? किम् पिलिप्पिला? किम् पिशङ्गिला? द्यौः पूर्वसंकल्पः; अश्वः महत् वेगः; अजः पिलिप्पिला; रात्रिः पिशङ्गिला। का सा पिशङ्गिला? का कुरुपिशङ्गिला? कः शाखायाम् उत्प्लवते? कः पन्थानम् अनुस्रवति? अजाः पिशङ्गिला, श्वा कुरुपिशङ्गिला; शशकः शाखायाम् उत्प्लवते, सर्पः पन्थानम् अनुस्रवति। कियन्ति तस्य विहाराणि? कियन्ति अक्षराणि? कियन्ति हविः? कियत् समिद्धम्? यज्ञसमितौ त्वां पृच्छामि, कियत् ऋत्विजः ऋतुना यजन्ते? षट् विहाराणि, शतम् अक्षराणि, अशीतिः हविः, तिस्रः समिद्धः; सप्त ऋत्विजः ऋतुना यजन्ति इति तव वदामि। कः जगतो नाभिं वेद? कः द्यां, पृथिवीं, अन्तरिक्षम् वेद? कः सूर्यस्य महत् मूलं वेद? कः चन्द्रमसः जन्म वेत्ति? अहम् एव जगतो नाभिं वेद्मि; अहम् द्यां, पृथिवीं, अन्तरिक्षम् वेद्मि; अहम् सूर्यस्य महत् मूलं वेद्मि, चन्द्रमसः जन्म अपि वेद्मि। एवं श्रुतिस्सर्वा एकत्र प्रवहन्ति, रहस्यं ब्रह्मविद्यायाः, यज्ञस्य, जीवस्य च रहस्यानि प्रकाशितानि।