ਇਮਂ ਮਾ ਹਿꣳਸੀਰ੍ ਦ੍ਵਿਪਾਦਂ ਪਸ਼ੁꣳ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮੇਧਾਯ ਚੀਯਮਾਨਃ । ਮਯੁਂ ਪਸ਼ੁਂ ਮੇਧਮ੍ ਅਗ੍ਨੇ ਜੁषਸ੍ਵ ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਵਾਨਸ੍ ਤਨ੍ਵੋ ਨਿ षੀਦ । ਮਯੁਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ ਯਂ ਦ੍ਵਿष੍ਮਸ੍ ਤਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ
ਇਸ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੀਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਦ ਉਹ ਯਜਨਾ ਲਈ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਯਜਨਾ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂ, ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘੜਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ।
ਇਮਂ ਮਾ ਹਿꣳਸੀਰ੍ ਏਕਸ਼ਫਂ ਪਸ਼ੁਂ ਕਨਿਕ੍ਰਦਂ ਵਾਜਿਨਂ ਵਾਜਿਨੇषੁ । ਗੌਰਮ੍ ਆਰਣ੍ਯਮ੍ ਅਨੁ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਵਾਨਸ੍ ਤਨ੍ਵੋ ਨਿ षੀਦ । ਗੌਰਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ ਯਂ ਦ੍ਵਿष੍ਮਸ੍ ਤਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ
ਇਸ ਇਕ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿਚ ਘੋੜਾ, ਚੀਕਦਾ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੀਂ। ਜੰਗਲੀ ਸਾਂ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘੜਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ।
ਇਮꣳ ਸਾਹਸ੍ਰꣳ ਸ਼ਤਧਾਰਮ੍ ਉਤ੍ਸਂ ਵ੍ਯਚ੍ਯਮਾਨꣳ ਸਰਿਰਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ । ਘृਤਂ ਦੁਹਾਨਾਮ੍ ਅਦਿਤਿਂ ਜਨਾਯਾਗ੍ਨੇ ਮਾ ਹਿꣳਸੀਃ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨ੍ । ਗਵਯਮ੍ ਆਰਣ੍ਯਮ੍ ਅਨੁ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਵਾਨਸ੍ ਤਨ੍ਵੋ ਨਿ षੀਦ । ਗਵਯਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ ਯਂ ਦ੍ਵਿष੍ਮਸ੍ ਤਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ
ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਧਾਰਾ, ਸੌ ਧਾਰਾ ਵਾਲਾ ਸਰੋਤ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਹਿੰਦਾ, ਘੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—ਅਦਿਤੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ—ਅਗਨਿ, ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੀਂ। ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘੜਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ।
ਇਮਮੂਰ੍ਣਾਯੁਂ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਨਾਭਿਂ ਤ੍ਵਚਂ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਦ੍ਵਿਪਦਾਂਚਤੁष੍ਪਦਾਮ੍ । ਤ੍ਵष੍ਟੁਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜਨਿਤ੍ਰਮ੍ ਅਗ੍ਨੇ ਮਾ ਹਿꣳਸੀਃ ਪਰਮੇ ਵ੍ਯੋਮਨ੍ । ਉष੍ਟ੍ਰਮ੍ ਆਰਣ੍ਯਮ੍ ਅਨੁ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਵਾਨਸ੍ ਤਨ੍ਵੋ ਨਿ षੀਦ । ਉष੍ਟ੍ਰਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ ਯਂ ਦ੍ਵਿष੍ਮਸ੍ ਤਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ
ਇਹ ਉਨ ਵਾਲਾ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਾਭੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਚਮੜੀ, ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ—ਅਗਨਿ, ਉੱਚੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੀਂ। ਉਠ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘੜਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ।
ਅਜੋ ਹ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ ਅਜਨਿष੍ਟ ਸ਼ੋਕਾਤ੍ ਸੋ ऽ ਅਪਸ਼੍ਯਜ੍ ਜਨਿਤਾਰਮ੍ ਅਗ੍ਰੇ । ਤੇਨ ਦੇਵਾ ਦੇਵਤਾਮ੍ ਅਗ੍ਰਮ੍ ਆਯꣳਸ੍ ਤੇਨ ਰੋਹਮ੍ ਆਯਨ੍ਨ੍ ਉਪ ਮੇਧ੍ਯਾਸਃ । ਸ਼ਰਭਮ੍ ਆਰਣ੍ਯਮ੍ ਅਨੁ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਵਾਨਸ੍ ਤਨ੍ਵੋ ਨਿ षੀਦ । ਸ਼ਰਭਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ ਯਂ ਦ੍ਵਿष੍ਮਸ੍ ਤਂ ਤੇ ਸ਼ੁਗ੍ ऋਚ੍ਛਤੁ
ਬੱਕਰਾ ਅਗਨਿ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਬਣਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਮਾਨਾਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਭੇਜਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਘੜਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇ।
ਤ੍ਵਂ ਯਵਿष੍ਠ ਦਾਸ਼ੁषੋ ਨॄꣳਃ ਪਾਹਿ ਸ਼ृਣੁਧੀ ਗਿਰਃ । ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਤੋਕਮ੍ ਉਤ ਤ੍ਮਨਾ
ਤੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਨੌਜਵਾਨ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ। ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਅਯਂ ਪੁਰੋ ਭੁਵਃ । ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣੋ ਭੌਵਨਾਯਃ । ਵਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਯਨਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਵਾਸਨ੍ਤੀ । ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯੈ ਗਾਯਤ੍ਰਮ੍ । ਗਾਯਤ੍ਰਾਦ੍ ਉਪਾꣳਸ਼ੁਃ । ਉਪਾꣳਸ਼ੋਸ੍ ਤ੍ਰਿਵृਤ੍ । ਤ੍ਰਿਵृਤੋ ਰਥਨ੍ਤਰਮ੍ । ਵਸਿष੍ਠ ऽ ऋषਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਗृਹੀਤਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਣਂ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ
ਇਹ ਪੂਰਬ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ। ਇਸ ਦੀ ਸਾਂਸ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਂਸ ਹੈ। ਵਸੰਤ ਸਾਂਸ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਵਸੰਤ ਦੀ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਲਈ ਗਾਯਤ੍ਰਮ। ਗਾਯਤਰੀ ਤੋਂ ਉਪਾਂਸ਼ੁ। ਉਪਾਂਸ਼ੁ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ। ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਤ ਤੋਂ ਰਥੰਤਰ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਸਾਂਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ । ਤਸ੍ਯ ਮਨੋ ਵੈਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਮ੍ । ਗ੍ਰੀष੍ਮੋ ਮਾਨਸਃ । ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਬ੍ ਗ੍ਰੈष੍ਮੀ । ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਭਃ ਸ੍ਵਾਰਮ੍ । ਸ੍ਵਾਰਾਦ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮਃ । ऽਅਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮਾਤ੍ ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਃ । ਪਞ੍ਚਦਸ਼ਾਦ੍ ਬृਹਤ੍ । ਭਰਦ੍ਵਾਜ ऽ ऋषਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਗृਹੀਤਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਮਨੋ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ
ਇਹ ਦੱਖਣ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਨ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਮਨ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਗਰਮੀ ਦੀ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਲਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਤੋਂ ਸਵਾਰ। ਸਵਾਰ ਤੋਂ ਅੰਤਰੀਆਮ। ਅੰਤਰੀਆਮ ਤੋਂ ਪੰਦਰਵਾਂ। ਪੰਦਰਵਾਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਤ। ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਮਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਅਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਵ੍ਯਚਾਃ । ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਵੈਸ਼੍ਵਵ੍ਯਚਸਮ੍ । ਵਰ੍षਾਸ਼੍ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁष੍ਯਃ । ਜਗਤੀ ਵਾਰ੍षੀ । ਜਗਤ੍ਯਾ ऽ ऋਕ੍ਸਮਮ੍ । ऋਕ੍ਸਮਾਚ੍ ਛੁਕ੍ਰਃ । ਸ਼ੁਕ੍ਰਾਤ੍ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਃ । ਸਪ੍ਤਦਸ਼ਾਦ੍ ਵੈਰੂਪਮ੍ । ਜਮਦਗ੍ਨਿਰ੍ ऋषਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਗृਹੀਤਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ
ਇਹ ਪੱਛਮ ਹੈ, ਸਭ ਵੱਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲਾ। ਇਸ ਦੀ ਅੱਖ ਸਭ ਵੱਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਅੱਖ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਅੱਖ ਦੀ ਹੈ। ਜਗਤੀ ਮੀਂਹ ਦੀ ਹੈ। ਜਗਤੀ ਲਈ ਜਗਤੀ। ਜਗਤੀ ਤੋਂ ਰਿਕਸਮਾਂ। ਰਿਕਸਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਕਰ। ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਸਤਾਰਵਾਂ। ਸਤਾਰਵਾਂ ਤੋਂ ਵੈਰੂਪ। ਜਮਦਗਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਅੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਇਦਂ ਉਤ੍ਤਰਾਤ੍ ਸ੍ਵਃ । ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰꣳ ਸੌਵਮ੍ । ਸ਼ਰਚ੍ ਛ੍ਰੌਤ੍ਰੀ । ਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਸ਼ਾਰਦੀ । ਅਨੁष੍ਟੁਭ ऽ ਐਡਮ੍ । ਐਡਾਨ੍ ਮਨ੍ਥੀ । ਮਨ੍ਥਿਨ ऽ ਏਕਵਿꣳਸ਼ਃ ऽ । ਏਕਵਿꣳਸ਼ਾਦ੍ ਵੈਰਾਜਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ऽ ऋषਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਗृਹੀਤਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ
ਇਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਆਈ ਸਵਰਗ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸੌਵਮ ਗੀਤ ਹੈ। ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਸੁਣਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ ਐਡਮ ਹੈ। ਐਡਮ ਮਥਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਮਥਣ ਵਾਲਾ ਇਕੀਹ ਹੈ। ਇਕੀਹ ਤੋਂ ਵੈਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਲੋਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਇਯਂ ਉਪਰਿ ਮਤਿਃ । ਤਸ੍ਯੈ ਵਾਙ੍ ਮਾਤ੍ਯਾ । ਹੇਮਨ੍ਤੋ ਵਾਚ੍ਯਃ । ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਰ੍ ਹੈਮਨ੍ਤੀ । ਪਙ੍ਕ੍ਤ੍ਯੈ ਨਿਧਨਵਤ੍ । ਨਿਧਨਵਤ ऽ ਆਗ੍ਰਯਣਃ । ਆਗ੍ਰਯਣਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਣਵਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿꣳਸ਼ੌ । ਤ੍ਰਿਣਵਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿꣳਸ਼ਾਭ੍ਯਾꣳ ਸ਼ਾਕ੍ਵਰਰੈਵਤੇ । ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮ ऽ ऋषਿਃ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਗृਹੀਤਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਵਾਚਂ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਭ੍ਯਃ । [ ਲੋਕਂ ਪृਣ ਛਿਦ੍ਰਂ ਪृਣਾਥੋ ਸੀਦ ਧ੍ਰੁਵਾ ਤ੍ਵਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ਤ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਯੋਨਾਵ੍ ਅਸੀषਦਨ੍ । ਤਾ ਅਸ੍ਯ ਸੂਦਦੋਹਸਃ ਸੋਮꣳ ਸ਼੍ਰੀਣਨ੍ਤਿ ਪृਸ਼੍ਨਯਃ । ਜਨ੍ਮਨ੍ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਰਿष੍ਵ੍ ਆ ਰੋਚਨੇ ਦਿਵਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਅਵੀਵृਧਨ੍ਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਵ੍ਯਚਸਂ ਗਿਰਃ । ਰਥੀਤਮꣳ ਰਥੀਨਾਂ ਵਾਜਾਨਾꣳ ਸਤ੍ਪਤਿਂ ਪਤਿਮ੍ ॥ ]???
ਇਹ ਉਪਰਲੀ ਸੋਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਹੇਮੰਤ ਰੁੱਤ ਬੋਲੀ ਦੀ ਰੁੱਤ ਹੈ। ਪੰਕਤੀ ਛੰਦ ਹੇਮੰਤ ਰੁੱਤ ਦਾ ਹੈ। ਪੰਕਤੀ ਛੰਦ ਨਿਧਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਨਿਧਨ ਨਾਲ ਆਗ੍ਰਯਣ ਹੈ। ਆਗ੍ਰਯਣ ਤੋਂ ਉਨਤਾਲੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨਤਾਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਕਵਰ ਅਤੇ ਰੈਵਤ ਛੰਦ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਲੋਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੋਲੀ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਧ੍ਰੁਵਕ੍ਸ਼ਿਤਿਰ੍ ਧ੍ਰੁਵਯੋਨਿਰ੍ ਧ੍ਰੁਵਾਸਿ ਧ੍ਰੁਵਂ ਯੋਨਿਮ੍ ਆ ਸੀਦ ਸਾਧੁਯਾ । ਉਖ੍ਯਸ੍ਯ ਕੇਤੁਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਜੁषਾਣਾ । ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ
ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈਂ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠ। ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸਵੀਕਾਰ। ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ।
ਕੁਲਾਯਿਨੀ ਘृਤਵਤੀ ਪੁਰਂਧਿਃ ਸ੍ਯੋਨੇ ਸੀਦ ਸਦਨੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ । ਅਭਿ ਤ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰਾ ਵਸਵੋ ਗृਣਨ੍ਤ੍ਵ੍ ਇਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਪੀਪਿਹਿ ਸੌਭਗਾਯ । ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ
ਹੇ ਘਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਾਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠ। ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਵਸੁ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ; ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਲਈ ਰੱਖ। ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ।
ਸ੍ਵੈਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਪਿਤੇਹ ਸੀਦ ਦੇਵਾਨਾꣳ ਸੁਮ੍ਨੇ ਬृਹਤੇ ਰਣਾਯ । ਪਿਤੇਵੈਧਿ ਸੂਨਵ ऽ ਆ ਸੁਸ਼ੇਵਾ ਸ੍ਵਾਵੇਸ਼ਾ ਤਨ੍ਵਾ ਸਂ ਵਿਸ਼ਸ੍ਵ । ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ
ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਹੁਨਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਿਹਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਈ ਬੈਠ। ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਨੀਅਤ ਰੱਖ, ਆਪਣੀ ਦੇਹ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਆ। ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਃ ਪੁਰੀषਮ੍ ਅਸ੍ਯ੍ ਅਪ੍ਸੋ ਨਾਮ ਤਾਂ ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ऽ ਅਭਿ ਗृਣਨ੍ਤੁ ਦੇਵਾਃ । ਸ੍ਤੋਮਪृष੍ਠਾ ਘृਤਵਤੀਹ ਸੀਦ ਪ੍ਰਜਾਵਦ੍ ਅਸ੍ਮੇ ਦ੍ਰਵਿਣਾ ਯਜਸ੍ਵ । ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ
ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਮੀ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਪਾਣੀ ਹੈ; ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ। ਸਤਕਾਰਯੋਗ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਥੇ ਬੈਠ; ਸਾਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੇ। ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ।
ਅਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ ਤ੍ਵਾ ਪृष੍ਠੇ ਸਾਦਯਾਮ੍ਯ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਧਰ੍ਤ੍ਰੀਂ ਵਿष੍ਟਮ੍ਭਨੀਂ ਦਿਸ਼ਾਮਧਿਪਤ੍ਨੀਂ ਭੁਵਨਾਨਾਮੂਰ੍ਮਿਰ੍ ਦ੍ਰਪ੍ਸੋ ऽ ਅਪਾਮ੍ ਅਸਿ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਤ ऽ ऋषਿਃ । ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਆਦਿਤਿਆ, ਪਿੱਠ ਤੇ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੀ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਬੂੰਦ; ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਂ। ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ਼੍ ਚ ਸ਼ੁਚਿਸ਼੍ ਚ ਗ੍ਰੀष੍ਮਾਵ੍ ऋਤੂ ऽ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ ਅਨ੍ਤਃਸ਼੍ਲੇषੋ ऽਸਿ ਕਲ੍ਪੇਤਾਂ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਮ੍ ਆਪ ऽ ਓषਧਯਃ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਯਃ ਪृਥਙ੍ ਨਮ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯਾਯ ਸਵ੍ਰਤਾਃ । ਯੇ ऽ ਅਗ੍ਨਯਃ ਸਮਨਸੋ ऽਨ੍ਤਰਾ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ऽ ਇਮੇ ਗ੍ਰੈष੍ਮਾਵ੍ ऋਤੂ ऽ ਅਭਿਕਲ੍ਪਮਾਨਾऽ ਇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵ ਦੇਵਾ ऽ ਅਭਿਸਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਤਯਾ ਦੇਵਤਯਾਙ੍ਗਿਰਸ੍ਵਦ੍ ਧ੍ਰੁਵੇ ਸੀਦਤਮ੍
ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਸ਼ੁਚਿ ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਰੁੱਤ ਹਨ; ਤੂੰ ਅੱਗ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੋੜ ਹੈਂ। ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਅੱਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਵੱਡੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਨਾਲ। ਜੋ ਅੱਗ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ ਰੁੱਤ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਆਉਣ। ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ।
ਪ੍ਰਾਣਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਅਪਾਨਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਵ੍ਯਾਨਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਮ ऽ ਉਰ੍ਵ੍ਯਾ ਵਿ ਭਾਹਿ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਮੇ ਸ਼੍ਲੋਕਯ । ਅਪਃ ਪਿਨ੍ਵ । ਓषਧੀਰ੍ ਜਿਨ੍ਵ । ਦ੍ਵਿਪਾਦ੍ ਅਵ । ਚਤੁष੍ਪਾਤ੍ ਪਾਹਿ । ਦਿਵੋ ਵृष੍ਟਿਮ੍ ਏਰਯ
ਮੇਰਾ ਸਾਹ ਰੱਖ। ਮੇਰਾ ਨੀਵਾਂ ਸਾਹ ਰੱਖ। ਮੇਰਾ ਫੈਲਿਆ ਸਾਹ ਰੱਖ। ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੌੜੀ ਚਮਕਾ। ਮੇਰੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਰ। ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਭਰਪੂਰ ਕਰ। ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ। ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ। ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਪਾ।
ਮੂਰ੍ਧਾ ਵਯਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਵਯੋ ਮਯਂਦਂ ਛਨ੍ਦਃ । ਵਿष੍ਟਮ੍ਭੋ ਵਯੋ ऽਧਿਪਤਿਸ਼੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਵਯਃ ਪਰਮੇष੍ਠੀ ਛਨ੍ਦਃ । ਵਸ੍ਤੋ ਵਯੋ ਵਿਵਲਂ ਛਨ੍ਦਃ । ਵृष੍ਣਿਰ੍ ਵਯੋ ਵਿਸ਼ਾਲਂ ਛਨ੍ਦਃ । ਪੁਰੁषੋ ਵਯਸ੍ ਤਨ੍ਦ੍ਰਂ ਛਨ੍ਦਃ । ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਵਯੋ ऽਨਾਧृष੍ਟਂ ਛਨ੍ਦਃ । ਸਿꣳਹੋ ਵਯਸ਼੍ ਛਦਿਸ਼੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਪष੍ਠਵਾਡ੍ ਵਯੋ ਬृਹਤੀ ਛਨ੍ਦਃ । ऽ ਉਕ੍ਸ਼ਾ ਵਯਃ ਕਕੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ऽ ऋषਭੋ ਵਯਃ ਸਤੋਬृਹਤੀ ਛਨ੍ਦਃ
ਅਨਡ੍ਵਾਨ੍ ਵਯਃ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ਼੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਧੇਨੁਰ੍ ਵਯੋ ਜਗਤੀ ਛਨ੍ਦਃ । ਤ੍ਰ੍ਯਵਿਰ੍ ਵਯਸ੍ ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਦਿਤ੍ਯਵਾਡ੍ ਵਯੋ ਵਿਰਾਟ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਪਞ੍ਚਾਵਿਰ੍ ਵਯੋ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਃ । ਤ੍ਰਿਵਤ੍ਸੋ ਵਯ ऽ ਉष੍ਣਿਕ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਤੁਰ੍ਯਵਾਡ੍ ਵਯੋ ऽਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ । [ ਲੋਕਂ ਪृਣ ਛਿਦ੍ਰਂ ਪृਣਾਥੋ ਸੀਦ ਧ੍ਰੁਵਾ ਤ੍ਵਮ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ਤ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰ੍ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਯੋਨਾਵ੍ ਅਸੀषਦਨ੍ । ਤਾ ਅਸ੍ਯ ਸੂਦਦੋਹਸਃ ਸੋਮꣳ ਸ਼੍ਰੀਣਨ੍ਤਿ ਪृਸ਼੍ਨਯਃ । ਜਨ੍ਮਨ੍ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿਸ਼ਸ੍ ਤ੍ਰਿष੍ਵ੍ ਆ ਰੋਚਨੇ ਦਿਵਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਅਵੀਵृਧਨ੍ਤ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਵ੍ਯਚਸਂ ਗਿਰਃ । ਰਥੀਤਮꣳ ਰਥੀਨਾਂ ਵਾਜਾਨਾꣳ ਸਤ੍ਪਤਿਂ ਪਤਿਮ੍ ॥ ]???
ਬਿਨਾ ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਬਲਦ ਵਯਹ, ਪੰਕਤੀ, ਛੰਦ ਹੈ। ਗਾਂ ਵਯਹ, ਜਗਤੀ, ਛੰਦ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਵਯਹ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ, ਛੰਦ ਹੈ। ਦੋ ਸਾਲਾ ਵਯਹ, ਵਿਰਾਟ, ਛੰਦ ਹੈ। ਪੰਜ ਸਾਲਾ ਵਯਹ, ਗਾਯਤਰੀ, ਛੰਦ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਵੱਛੇ ਵਾਲਾ ਵਯਹ, ਉਸ਼ਣਿਕ, ਛੰਦ ਹੈ। ਚਾਰ ਸਾਲਾ ਵਯਹ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ, ਛੰਦ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨੀ ऽ ਅਵ੍ਯਥਮਾਨਾਮ੍ ਇष੍ਟਕਾਂ ਦृꣳਹਤਂ ਯੁਵਮ੍ । ਪृष੍ਠੇਨ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ऽ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਵਿਬਾਧਸੇ
ਹੇ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ, ਇਸ਼ਟਕਾ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਬਣਾਓ। ਇਸ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹੋ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪृष੍ਠੇ ਵ੍ਯਚਸ੍ਵਤੀਂ ਪ੍ਰਥਸ੍ਵਤੀਮ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਯਚ੍ਛਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਦृꣳਹਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਮਾ ਹਿꣳਸੀਃ । ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਪਾਨਾਯ ਵ੍ਯਾਨਾਯੋਦਾਨਾਯ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਯੈ ਚਰਿਤ੍ਰਾਯ । ਵਾਯੁष੍ ਟ੍ਵਾਭਿ ਪਾਤੁ ਮਹ੍ਯਾ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਾ ਛਰ੍ਦਿषਾ ਸ਼ਂਤਮੇਨ ਤਯਾ ਦੇਵਤਯਾਙ੍ਗਿਰਸ੍ਵਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਾ ਸੀਦ
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਤੈਨੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ, ਬੈਠਾਏ। ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਰੱਖ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ, ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ। ਸਭ ਲਈ, ਸਾਹ ਲਈ, ਨੀਵਾਂ ਸਾਹ ਲਈ, ਫੈਲਿਆ ਸਾਹ ਲਈ, ਉਪਰਲਾ ਸਾਹ ਲਈ, ਠੀਕ ਹੋਣ ਲਈ, ਚਲਣ ਲਈ। ਵਾਯੂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ, ਚਾਦਰ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰਾਖੀ ਕਰੇ; ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ।
ਰਾਜ੍ਞ੍ਯ੍ ਅਸਿ ਪ੍ਰਾਚੀ ਦਿਕ੍ । ਵਿਰਾਡ੍ ਅਸਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਦਿਕ੍ । ਸਮ੍ਰਾਡ੍ ਅਸਿ ਪ੍ਰਤੀਚੀ ਦਿਕ੍ । ਸ੍ਵਰਾਡ੍ ਅਸ੍ਯ੍ ਉਦੀਚੀ ਦਿਕ੍ । ਅਧਿਪਤ੍ਨ੍ਯ੍ ਅਸਿ ਬृਹਤੀ ਦਿਕ੍
ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਹੈਂ, ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸਾ। ਤੂੰ ਵਿਰਾਟ ਹੈਂ, ਦੱਖਣ ਦੀ ਦਿਸਾ। ਤੂੰ ਸਮਰਾਟ ਹੈਂ, ਪੱਛਮ ਦੀ ਦਿਸਾ। ਤੂੰ ਸੁਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸਾ। ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਦਿਸਾ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਹੈਂ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਤ੍ਵ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪृष੍ਠੇ ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਤੀਮ੍ । ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਪਾਨਾਯ ਵ੍ਯਾਨਾਯ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਯਚ੍ਛ । ਵਾਯੁष੍ਟੇ ऽਧਿਪਤਿਸ੍ ਤਯਾ ਦੇਵਤਯਾਙ੍ਗਿਰਸ੍ਵਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਾ ਸੀਦ
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਤੈਨੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਬੈਠਾਏ। ਸਭ ਲਈ, ਸਾਹ ਲਈ, ਨੀਵਾਂ ਸਾਹ ਲਈ, ਫੈਲਿਆ ਸਾਹ ਲਈ, ਸਭ ਚਾਨਣ ਦੇ। ਵਾਯੂ ਤੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ।
ਨਭਸ਼੍ ਚ ਨਭਸ੍ਯਸ਼੍ ਚ ਵਾਰ੍षਿਕਾਵ੍ ऋਤੂ ऽ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ ਅਨ੍ਤਃਸ਼੍ਲੇषੋ ਸਿ ਕਲ੍ਪੇਤਾਂ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਮ੍ ਆਪ ऽ ਓषਧਯਃ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਯਃ ਪृਥਙ੍ ਨਮ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯਾਯ ਸਵ੍ਰਤਾਃ । ਯੇ ऽ ਅਗ੍ਨਯਃ ਸਮਨਸੋऽਨ੍ਤਰਾ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ऽ ਇਮੇ ਵਾਰ੍षਿਕਾਵ੍ ऋਤੂ ऽ ਅਭਿਕਲ੍ਪਮਾਨਾऽ ਇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵ ਦੇਵਾ ऽ ਅਭਿਸਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਤਯਾ ਦੇਵਤਯਾਙ੍ਗਿਰਸ੍ਵਦ੍ ਧ੍ਰੁਵੇ ਸੀਦਤਮ੍
ਨਭ ਅਤੇ ਨਭਸਿਆ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਰੁੱਤ ਹਨ; ਤੂੰ ਅੱਗ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੋੜ ਹੈਂ। ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਅੱਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਵੱਡੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਨਾਲ। ਜੋ ਅੱਗ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਵਾਰਸ਼ਿਕ ਰੁੱਤ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਆਉਣ। ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ।
ਇषਸ਼੍ ਚੋਰ੍ਜਸ਼੍ ਚ ਸ਼ਾਰਦਾਵ੍ ऋਤੂ ऽ ਅਗ੍ਨੇਰ੍ ਅਨ੍ਤਃਸ਼੍ਲੇषੋऽਸਿ ਕਲ੍ਪੇਤਾਂ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਮ੍ ਆਪ ऽ ਓषਧਯਃ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਯਃ ਪृਥਙ੍ ਨਮ ਜ੍ਯੈष੍ਠ੍ਯਾਯ ਸਵ੍ਰਤਾਃ । ਯੇ ऽ ਅਗ੍ਨਯਃ ਸਮਨਸੋऽਨ੍ਤਰਾ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ऽ ਇਮੇ ਸ਼ਾਰਦਾਵ੍ ऋਤੂ ऽ ਅਭਿਕਲ੍ਪਮਾਨਾ ऽਇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍ ਇਵ ਦੇਵਾऽ ਅਭਿਸਂ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤੁ ਤਯਾ ਦੇਵਤਯਾਙ੍ਗਿਰਸ੍ਵਦ੍ ਧ੍ਰੁਵੇ ਸੀਦਤਮ੍
ਇਸ਼ਾ ਤੇ ਊਰਜਾ ਸ਼ਾਰਦ ਰੁੱਤ ਹਨ; ਤੂੰ ਅੱਗ ਦਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜੋੜ ਹੈਂ। ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਅੱਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਵੱਡੀ ਮਹੱਤਤਾ ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਨਾਲ। ਜੋ ਅੱਗ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਹ ਸ਼ਾਰਦ ਰੁੱਤ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰ ਆਉਣ। ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠ।
ਆਯੁਰ੍ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਪ੍ਰਾਣਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਅਪਾਨਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਵ੍ਯਾਨਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਵਾਚਂ ਮੇ ਪਿਨ੍ਵ । ਮਨੋ ਮੇ ਜਿਨ੍ਵ । ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਮੇ ਪਾਹਿ । ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ ਮੇ ਯਚ੍ਛ
ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਸਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਨੀਵੇਂ ਸਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਫੈਲਦੇ ਸਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਵਧਾ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਆਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੈਨੂੰ ਚਾਨਣ ਦੇ।
ਮਾ ਛਨ੍ਦਃ । ਪ੍ਰਮਾ ਛਨ੍ਦਃ । ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਛਨ੍ਦਃ । ऽ ਅਸ੍ਰੀਵਯਸ਼੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਸ਼੍ ਛਨ੍ਦਃ । ऽ ਉष੍ਣਿਕ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਬृਹਤੀ ਛਨ੍ਦਃ । ऽਅਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਵਿਰਾਟ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਃ । ਤ੍ਰਿष੍ਟੁਪ੍ ਛਨ੍ਦਃ । ਜਗਤੀ ਛਨ੍ਦਃ
ਮਾ ਛੰਦ। ਪ੍ਰਮਾ ਛੰਦ। ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਛੰਦ। ਅਸਰੀਵਯ ਛੰਦ। ਪੰਕਤੀ ਛੰਦ। ਉਸ਼ਣਿਕ ਛੰਦ। ਬ੍ਰਹਤੀ ਛੰਦ। ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ। ਵਿਰਾਟ ਛੰਦ। ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਪ ਛੰਦ। ਜਗਤੀ ਛੰਦ।
ਅਪਾਂ ਤ੍ਵੇਮਨ੍ਤ੍ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵੋਦ੍ਮਨ੍ਤ੍ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮਨ੍ਤ੍ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਜ੍ਯੋਤਿषਿ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾਯਨੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਰ੍ਣਵੇ ਤ੍ਵਾ ਸਦਨੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਤ੍ਵਾ ਸਦਨੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਸਰਿਰੇ ਤ੍ਵਾ ਸਦਨੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਯੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਸਧਿषਿ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਸਦਨੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਸਧਸ੍ਥੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਯੋਨੌ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਪੁਰੀषੇ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਅਪਾਂ ਤ੍ਵਾ ਪਾਥਸਿ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਗਾਯਤ੍ਰੇਣ ਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਸਾ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਤ੍ਰੈष੍ਟੁਭੇਨ ਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਸਾ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਜਾਗਤੇਨ ਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਸਾ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਆਨੁष੍ਟੁਭੇਨ ਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਸਾ ਸਾਦਯਾਮਿ । ਪਾਸ਼੍ਰੂਨ ਤ੍ਵਾ ਛਨ੍ਦਸਾ ਸਾਦਯਾਮਿ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਾਖ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਚਲਣ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਰਿਆ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਸੇ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘਰ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਰਭ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗੋਬਰ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਸ਼ਰੂ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸਜੂਰ੍ ऋਤੁਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਵਿਧਾਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਦੇਵੈਃ ਸਜੂਰ੍ ਦੇਵੈਰ੍ ਵਯੋਨਾਧੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਯੇ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਯਾਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ । ਸਜੂਰ੍ ऋਤੁਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਵਿਧਾਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਵਸੁਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਦੇਵੈਰ੍ ਵਯੋਨਾਧੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਯੇ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਯਾਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ । ਸਜੂਰ੍ ऋਤੁਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਵਿਧਾਭਿਃ ਸਜੂ ਰੁਦ੍ਰੈਃ ਸਜੂਰ੍ ਦੇਵੈਰ੍ ਵਯੋਨਾਧੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਯੇ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਯਾਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ । ਸਜੂਰ੍ ऋਤੁਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਵਿਧਾਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਆਦਿਤ੍ਯੈਃ ਸਜੂਰ੍ ਦੇਵੈਰ੍ ਵਯੋਨਾਧੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਯੇ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਯਾਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ । ਸਜੂਰ੍ ऋਤੁਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਵਿਧਾਭਿਃ ਸਜੂਰ੍ ਵਿਸ਼੍ਵੈਰ੍ ਦੇਵੈਃ ਸਜੂਰ੍ ਦੇਵੈਰ੍ ਵਯੋਨਾਧੈਰ੍ ਅਗ੍ਨਯੇ ਤ੍ਵਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਯਾਸ਼੍ਵਿਨਾਧ੍ਵਰ੍ਯੂ ਸਾਦਯਤਾਮ੍ ਇਹ ਤ੍ਵਾ
ਰੁੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ। ਰੁੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਵਸੁਆਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ। ਰੁੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ। ਰੁੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ। ਰੁੱਤਾਂ ਨਾਲ, ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਗ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਯਜਕ, ਇੱਥੇ ਤੈਨੂੰ ਬੈਠਣ ਦਿਣ।
ਸਿਰ ਵਯਹ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਛੰਦ ਹੈ। ਰਾਜ ਤਾਕਤ ਵਯਹ, ਮਯੰਦਾ, ਛੰਦ ਹੈ। ਸੰਭਾਲ ਵਯਹ, ਮਾਲਕ, ਛੰਦ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਯਹ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ, ਛੰਦ ਹੈ। ਵਸਤੀ ਵਯਹ, ਵਿਵਲੰ, ਛੰਦ ਹੈ। ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਯਹ, ਵਿਸ਼ਾਲਾ, ਛੰਦ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਵਯਹ, ਤੰਦਰ, ਛੰਦ ਹੈ। ਬਾਘ ਵਯਹ, ਅਨਾਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਛੰਦ ਹੈ। ਸਿੰਘ ਵਯਹ, ਛਦੀ, ਛੰਦ ਹੈ। ਪਸ਼ਠਵਾਟ ਵਯਹ, ਬ੍ਰਹਤੀ, ਛੰਦ ਹੈ। ਬਲਦ ਵਯਹ, ਕਕੁਪ, ਛੰਦ ਹੈ। ਓਕ ਵਯਹ, ਸਤੋਬ੍ਰਹਤੀ, ਛੰਦ ਹੈ।