{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ1} ਈਸ਼ਾ ਵਾਸ੍ਯਮ੍ ਇਦꣳ ਸਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ ਕਿਂ ਚ ਜਗਤ੍ਯਾਂ ਜਗਤ੍ । ਤੇਨ ਤ੍ਯਕ੍ਤੇਨ ਭੁਞ੍ਜੀਥਾ ਮਾ ਗृਧਃ ਕਸ੍ਯ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਧਨਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਚਲਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਓਟ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਹੀ ਅਸਲ ਸੁਖ ਲੈ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦੀ ਲਾਲਚ ਨਾ ਕਰ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ2} ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ਏਵੇਹ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਜਿਜੀਵਿषੇਚ੍ ਛਤꣳ ਸਮਾਃ । ਏਵਂ ਤ੍ਵਯਿ ਨਾਨ੍ਯਥੇਤੋ ऽਸ੍ਤਿ ਨ ਕਰ੍ਮ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਨਰੇ
ਇਥੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਹ ਸੌ ਸਾਲ ਜੀਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ; ਐਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ3} ਅਸੁਰ੍ਯਾ ਨਾਮ ਤੇ ਲੋਕਾ ऽਅਨ੍ਧੇਨ ਤਮਸਾਵृਤਾਃ । ਤਾꣳਸ੍ ਤੇ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯਾਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯੇ ਕੇ ਚਾਤ੍ਮਹਨੋ ਜਨਾਃ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸੁਰ-ਲੋਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਆਪਣਾ ਆਪ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ4} ਅਨੇਜਦ੍ ਏਕਂ ਮਨਸੋ ਜਵੀਯੋ ਨੈਨਦ੍ ਦੇਵਾ ऽ ਆਪ੍ਨੁਵਨ੍ ਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਰ੍ਸ਼ਤ੍ । ਤਦ੍ ਧਾਵਤੋ ऽਨ੍ਯਾਨ੍ ਅਤ੍ਯ੍ ਏਤਿ ਤਿष੍ਠਤ੍ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਪੋ ਮਾਤਰਿਸ਼੍ਵਾ ਦਧਾਤਿ
ਉਹ ਇਕ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮਨ ਤੋਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਹੈ; ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਖੜਾ ਰਹਿ ਕੇ ਦੌੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਵਾ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ5} ਤਦ੍ ਏਜਤਿ ਤਨ੍ ਨੈਜਤਿ ਤਦ੍ ਦੂਰੇ ਤਦ੍ ਵ੍ ਅਨ੍ਤਿਕੇ । ਤਦ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ ਅਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਉ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਬਾਹ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਚਲਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਨਹੀਂ ਵੀ ਚਲਦਾ; ਉਹ ਦੂਰ ਵੀ ਹੈ, ਨੇੜੇ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਬਾਹਰ ਵੀ ਹੈ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ6} ਯਸ੍ ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨ੍ਨ੍ ਏਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਤੋ ਨ ਵਿ ਚਿਕਿਤ੍ਸਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ7} ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮੈਵਾਭੂਦ੍ ਵਿਜਾਨਤਃ । ਤਤ੍ਰ ਕੋ ਮੋਹਃ ਕਃ ਸ਼ੋਕ ऽ ਏਕਤ੍ਵਮ੍ ਅਨੁਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉਸਦੇ ਆਪ ਹੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਫਿਰ ਕੋਈ ਭੁਲੇਖਾ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਇਕਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. ਕਾਣ੍ਵ8} ਸ ਪਰ੍ਯ੍ ਅਗਾਚ੍ ਛੁਕ੍ਰਮ੍ ਅਕਾਯਮ੍ ਅਵ੍ਰਣਮ੍ ਅਸ੍ਨਾਵਿਰꣳ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮ੍ ਅਪਾਪਵਿਦ੍ਧਮ੍ । ਕਵਿਰ੍ ਮਨੀषੀ ਪਰਿਭੂਃ ਸ੍ਵਯਂਭੂਰ੍ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯਤੋ ऽਰ੍ਥਾਨ੍ ਵ੍ਯਦਧਾਚ੍ਛਾਸ਼੍ਵਤੀਭ੍ਯਃ ਸਮਾਭ੍ਯਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫਿਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਜਖਮ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਨਸ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਦਾਗ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਪ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਵਾਨ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਸਭ ਵੱਲ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਸਦਾ ਲਈ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 9।ਕਾਣ੍ਵ12} ਅਨ੍ਧਂ ਤਮਃ ਪ੍ਰ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਯੇ ऽਸਂਭੂਤਿਮ੍ ਉਪਾਸਤੇ । ਤਤੋ ਭੂਯ ऽ ਇਵ ਤੇ ਤਮੋ ਯ ऽ ਉ ਸਂਭੂਤ੍ਯਾꣳ ਰਤਾਃ
ਜੋ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਪ੍ਰਗਟ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 10।ਕਾਣ੍ਵ13} ਅਨ੍ਯਦ੍ ਏਵਾਹੁਃ ਸਂਭਵਾਦ੍ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਆਹੁਰ੍ ਅਸਂਭਵਾਤ੍ । ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ ਧੀਰਾਣਾਂ ਯੇ ਨਸ੍ ਤਦ੍ ਵਿਚਚਕ੍ਸ਼ਿਰੇ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ। ਇਹ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 11।ਕਾਣ੍ਵ14} ਸਂਭੂਤਿਂ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਚ ਯਸ੍ ਤਦ੍ ਵੇਦੋਭਯꣳ ਸਹ । ਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਸਂਭੂਤ੍ਯਾਮृਤਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਨਾਸ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾਸ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 12।ਕਾਣ੍ਵ9} ਅਨ੍ਧਂ ਤਮਃ ਪ੍ਰ ਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਯੇ ऽਵਿਦ੍ਯਾਮ੍ ਉਪਾਸਤੇ । ਤਤੋ ਭੂਯ ऽ ਇਵ ਤੇ ਤਮੋ ਯ ऽ ਉ ਵਿਦ੍ਯਾਯਾꣳ ਰਤਾਃ
ਜੋ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੱਧ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 13।ਕਾਣ੍ਵ10} ਅਨ੍ਯਦ੍ ਏਵਾਹੁਰ੍ ਵਿਦ੍ਯਾਯਾ ऽ ਅਨ੍ਯਦ੍ ਆਹੁਰ੍ ਅਵਿਦ੍ਯਾਯਾਃ । ਇਤਿ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਮ ਧੀਰਾਣਾਂ ਯੇ ਨਸ੍ ਤਦ੍ ਵਿਚਚਕ੍ਸ਼ਿਰੇ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ। ਇਹ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਇਆ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 14।ਕਾਣ੍ਵ11} ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਚਾਵਿਦ੍ਯਾਂ ਚ ਯਸ੍ ਤਦ੍ ਵੇਦੋਭਯꣳ ਸਹ । ਅਵਿਦ੍ਯਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਦ੍ਯਯਾਮृਤਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਅਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 15} ਵਾਯੁਰ੍ ਅਨਿਲਮ੍ ਅਮृਤਮ੍ ਅਥੇਦਂ ਭਸ੍ਮਾਨ੍ਤꣳ ਸ਼ਰੀਰਮ੍ । ਓ3ਮ੍ ਕ੍ਰਤੋ ਸ੍ਮਰ ਕ੍ਲਿਬੇ ਸ੍ਮਰ ਕृਤꣳ ਸ੍ਮਰ
ਹਵਾ ਅਮਰ ਹੈ; ਇਹ ਸਰੀਰ ਤਾਂ ਅਖੀਰ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨ, ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ! ਕਰਤਾ, ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ!
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 16।ਕਾਣ੍ਵ18} ਅਗ੍ਨੇ ਨਯ ਸੁਪਥਾ ਰਾਯੇ ऽ ਅਸ੍ਮਾਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਾਨਿ ਦੇਵ ਵਯੁਨਾਨਿ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ । ਯੁਯੋਧ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਮਜ੍ ਜੁਹੁਰਾਣਮ੍ ਏਨੋ ਭੂਯਿष੍ਠਾਂ ਤੇ ਨਮ ऽ ਉਕ੍ਤਿਂ ਵਿਧੇਮ
ਹੇ ਅੱਗ, ਸਾਨੂੰ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਲੈ ਚਲ, ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਸਾਡੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
{ਈਸ਼ਾਵਾ.ਉਪ. 17।ਕਾਣ੍ਵ15} ਹਿਰਣ੍ਮਯੇਨ ਪਾਤ੍ਰੇਣ ਸਤ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿਹਿਤਂ ਮੁਖਮ੍ । ਯੋ ऽਸਾਵ੍ ਆਦਿਤ੍ਯੇ ਪੁਰੁषਃ ਸੋ ऽਸਾਵ੍ ਅਹਮ੍ । ਓ੩ਮ੍ ਖਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ
ਸੱਚ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਤਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੈਂ ਹਾਂ। ਓਮ, ਅਕਾਸ਼, ਬ੍ਰਹਮ।