ਯੋ ਦੇਵੇਭ੍ਯ ऽ ਆਤਪਤਿ ਯੋ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੁਰੋਹਿਤਃ । ਪੂਰ੍ਵੋ ਯੋ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਜਾਤੋ ਨਮੋ ਰੁਚਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਯੇ
ਉਹ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ।
ਰੁਚਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਂ ਜਨਯਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ऽ ਅਗ੍ਰੇ ਤਦ੍ ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ । ਯਸ੍ ਤ੍ਵੈਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਾ ऽ ਅਸਨ੍ ਵਸ਼ੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ: ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਸ਼੍ ਚ ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼੍ ਚ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਵ੍ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਰੂਪਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਨੌ ਵ੍ਯਾਤ੍ਤਾਮ੍ । ਇष੍ਣਨ੍ਨ੍ ਇषਾਣਾਮੁਂ ਮ ऽ ਇषਾਣ ਸਰ੍ਵਲੋਕਂ ਮ ऽ ਇषਾਣ
ਤੈਥੋਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਤੇਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤੇਰੇ ਪਾਸੇ ਹਨ, ਤਾਰੇ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਹਨ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਹਨ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਰੋਟੀ ਦੇ, ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਹਕਮਤ ਦੇ।
ਤਦ੍ ਏਵਾਗ੍ਨਿਸ੍ ਤਦ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਸ੍ ਤਦ੍ ਵਾਯੁਸ੍ ਤਦ੍ ਉ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ । ਤਦ੍ ਏਵ ਸ਼ੁਕ੍ਰਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਾ ऽ ਆਪਃ ਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ
ਉਹੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਉਹੀ ਹਵਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਚੰਦਮਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਚਮਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਮੇषਾ ਜਜ੍ਞਿਰੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤਃ ਪੁਰੁषਾਦ੍ ਅਧਿ । ਨੈਨਮੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਤਿਰ੍ਯਞ੍ਚਂ ਨ ਮਧ੍ਯੇ ਪਰਿ ਜਗ੍ਰਭਤ੍
ਸਾਰੇ ਪਲ, ਬਿਜਲੀਆਂ, ਪੁਰਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਉੱਤੇ, ਨਾ ਪਾਸੇ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਫੜਿਆ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ऽ ਅਸ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯ ਨਾਮ ਮਹਦ੍ ਯਸ਼ਃ । ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭ ऽ ਇਤ੍ਯ੍ ਏषਃ । ਮਾ ਮਾ ਹਿꣳਸੀਦ੍ ਇਤ੍ਯ੍ ਏषਾ । ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਨ ਜਾਤ ऽ ਇਤ੍ਯ੍ ਏष
ਉਸਦੀ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ; ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਹੈ। 'ਮੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੋ' — ਇਹ ਉਸਦਾ ਹੁਕਮ ਹੈ। ਉਹੋ ਜਿਹੜੇ ਤੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਏषੋ ਹ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋ ऽਨੁ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪੂਰ੍ਵੋ ਹ ਜਾਤਃ ਸ ऽ ਉ ਗਰ੍ਭੇ ऽ ਅਨ੍ਤਃ । ਸ ऽ ਏਵ ਜਾਤਃ ਸ ਜਨਿष੍ਯਮਾਣਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ ਜਨਾਸ੍ ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੋਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਜ੍ ਜਾਤਂ ਨ ਪੁਰਾ ਕਿਂ ਚਨੈਵ ਯ ਆਬਭੂਵ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ । ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਪ੍ਰਜਯਾ ਸꣳਰਰਾਣਸ੍ ਤ੍ਰੀਣਿ ਜ੍ਯੋਤੀꣳषਿ ਸਚਤੇ ਸ षੋਡਸ਼ੀ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਣਾਏ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਤਿੰਨ ਚਾਨਣ ਤੇ ਸੋਲਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਦ੍ਯੌਰ੍ ਉਗ੍ਰਾ ਪृਥਿਵੀ ਚ ਦृਢਾ ਯੇਨ ਸ੍ਵ ਸ੍ਤਭਿਤਂ ਯੇਨ ਨਾਕਃ । ਯੋ ऽ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਰਜਸੋ ਵਿਮਾਨਃ ਕਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾਯ ਹਵਿषਾ ਵਿਧੇਮ
ਜਿਸ ਨੇ ਤਾਕਤਵਰ ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ—ਜੋ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਰੇਤਾਂ ਉੱਤੇ—ਉਸ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈਏ?
ਯਂ ਕ੍ਰਨ੍ਦਸੀ ऽ ਅਵਸਾ ਤਸ੍ਤਭਾਨੇ ऽ ਅਭ੍ਯੈਕ੍ਸ਼ੇਤਾਂ ਮਨਸਾ ਰੇਜਮਾਨੇ । ਯਤ੍ਰਾਧਿ ਸੂਰ ऽ ਉਦਿਤੋ ਵਿਭਾਤਿ ਕਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾਯ ਹਵਿषਾ ਵਿਧੇਮ । ਆਪੋ ਹ ਯਦ੍ ਬृਹਤੀਃ । ਯਸ਼੍ ਚਿਦ੍ ਆਪਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋਵਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਥਾਮੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ ਵੇਖਦੀਆਂ ਹਨ—ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈਏ? ਪਾਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ। ਉਹੀ ਪਾਣੀ ਹੈ।
ਵੇਨਸ੍ ਤਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਨਿਹਿਤਂ ਗੁਹਾ ਸਦ੍ ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਏਕਨੀਡਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਇਦꣳ ਸਂ ਚ ਵਿ ਚੈਤਿ ਸਰ੍ਵꣳ ਸ ऽ ਓਤਃ ਪ੍ਰੋਤਸ਼੍ ਚ ਵਿਭੂਃ ਪ੍ਰਜਾਸੁ
ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਗੁਪਤ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ ਜੋ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਇਕੋ ਠਿਕਾਣੇ ਇਕਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਇਕੱਠਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਵੀ, ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਰਲਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।
ਪ੍ਰ ਤਦ੍ ਵੋਚੇਦ੍ ਅਮृਤਂ ਨੁ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋ ਧਾਮ ਵਿਭृਤਂ ਗੁਹਾ ਸਤ੍ । ਤ੍ਰੀਣਿ ਪਦਾਨਿ ਨਿਹਿਤਾ ਗੁਹਾਸ੍ਯ ਯਸ੍ ਤਾਨਿ ਵੇਦ ਸ ਪਿਤੁਃ ਪਿਤਾਸਤ੍
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਗੰਧਰਵ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਠਿਕਾਣਾ ਦੱਸੇ। ਉਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦਾ ਵੀ ਪਿਉ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਨੋ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ ਜਨਿਤਾ ਸ ਵਿਧਾਤਾ ਧਾਮਾਨਿ ਵੇਦ ਭੁਵਨਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾ । ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਾ ऽ ਅਮृਤਮ੍ ਆਨਸ਼ਾਨਾਸ੍ ਤृਤੀਯੇ ਧਾਮਨ੍ਨ੍ ਅਧ੍ਯ੍ ਐਰਯਨ੍ਤ
ਉਹ ਸਾਡਾ ਸਾਕ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਤੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਅਮਰਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੀਜੇ ਥਾਂ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਪਰੀਤ੍ਯ ਭੂਤਾਨਿ ਪਰੀਤ੍ਯ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਰੀਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ੋ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ ਚ । ਉਪਸ੍ਥਾਯ ਪ੍ਰਥਮਜਾਮ੍ ऋਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਮ੍ ਅਭਿ ਸਂ ਵਿਵੇਸ਼
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਘੇਰ ਲੀਆਂ; ਉਹ ਸੱਚ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੈਦਾਇਸ਼ ਵੱਲ ਵਧਿਆ; ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।
ਪਰਿ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਸਦ੍ਯ ऽ ਇਤ੍ਵਾ ਪਰਿ ਲੋਕਾਨ੍ ਪਰਿ ਦਿਸ਼ਃ ਪਰਿ ਸ੍ਵਃ । ऋਤਸ੍ਯ ਤਨ੍ਤੁਂ ਵਿਤਤਂ ਵਿਚृਤ੍ਯ ਤਦ੍ ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਤਦ੍ ਅਭਵਤ੍ ਤਦ੍ ਆਸੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਸੱਚ ਦੀ ਤਾਣੀ ਹੋਈ ਡੋਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਉਹੀ ਸੀ।
ਸਦਸਸ੍ ਪਤਿਮ੍ ਅਦ੍ਭੁਤਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਮ੍ਯਮ੍ । ਸਨਿਂ ਮੇਧਾਮ੍ ਅਯਾਸਿषꣳਮ੍ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਉਸ ਅਦਭੁਤ, ਪਿਆਰੇ, ਬੈਠਕ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਭ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਸਵਾਹਾ।
ਯਾਂ ਮੇਧਾਂ ਦੇਵਗਣਾਃ ਪਿਤਰਸ਼੍ ਚੋਪਾਸਤੇ । ਤਯਾ ਮਾਮ੍ ਅਦ੍ਯ ਮੇਧਯਾਗ੍ਨੇ ਮੇਧਾਵਿਨਂ ਕੁਰੁ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਉਹ ਬੁੱਧੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਸ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੱਗ, ਅੱਜ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਬੁੱਧੀਵਾਨ ਬਣਾ। ਸਵਾਹਾ।
ਮੇਧਾਂ ਮੇ ਵਰੁਣੋ ਦਦਾਤੁ ਮੇਧਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਮੇਧਾਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ ਚ ਮੇਧਾਂ ਧਾਤਾ ਦਦਾਤੁ ਮੇ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਵਰੁਣ ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਦੇਵੇ, ਅੱਗ ਤੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇਣ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਬੁੱਧੀ ਦੇਣ, ਧਾਤਾ ਮੈਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਦੇਵੇ। ਸਵਾਹਾ।
ਇਦਂ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਚੋਭੇ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ਅਸ਼੍ਨੁਤਾਮ੍ । ਮਯਿ ਦੇਵਾ ਦਧਤੁ[ ਦਧਵੁ ] ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍ ਉਤ੍ਤਮਾਂ ਤਸ੍ਯੈ ਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ; ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਸਾ ਦੇਣ। ਉਸ ਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਲਈ, ਸਵਾਹਾ।
ਅਸ੍ਯਾਜਰਾਸੋ ਦਮਾਮ੍ ਅਰਿਤ੍ਰਾ ऽ ਅਰ੍ਚਦ੍ਧੂਮਾਸੋ ऽ ਅਗ੍ਨਯਃ ਪਾਵਕਾਃ । ਸ਼੍ਵਿਤੀਚਯਃ ਸ਼੍ਵਾਤ੍ਰਾਸੋ ਭੁਰਣ੍ਯਵੋ ਵਨਰ੍षਦੋ ਵਾਯਵੋ ਨ ਸੋਮਾਃ
ਇਸ ਅਜਰ, ਵੱਸ ਵਿਚ ਆਈ, ਨੌਕ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਅੱਗ ਹਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਸੋਮ ਵਾਂਗ।
ਹਰਯੋ ਧੂਮਕੇਤਵੋ ਵਾਤਜੂਤਾ ऽ ਉਪ ਦ੍ਯਵਿ । ਯਤਨ੍ਤੇ ਵृਥਗ੍ ਅਗ੍ਨਯਃ
ਸੋਨੇ ਰੰਗੀਆਂ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਦੀਆਂ, ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਅੱਗੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਜਾ ਨੋ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾ ਯਜਾ ਦੇਵਾꣳ ੨ऽ ऋਤਂ ਬृਹਤ੍ । ਅਗ੍ਨੇ ਯਕ੍ਸ਼ਿ ਸ੍ਵਂ ਦਮਮ੍
ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਿਤਰ ਤੇ ਵਰੁਣ, ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਸੱਚ ਨੂੰ; ਹੇ ਅੱਗ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾ।
ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਵਾ ਹਿ ਦੇਵਹੂਤਮਾꣳ੨ऽ ਅਸ਼੍ਵਾꣳ੨ऽ ਅਗ੍ਨੇ ਰਥੀਰ੍ ਇਵ । ਨਿ ਹੋਤਾ ਪੂਰ੍ਵ੍ਯਃ ਸਦਃ
ਹੇ ਅੱਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ, ਰਥਵਾਨ ਵਾਂਗ; ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਤ੍ਰੀ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਵੇ।
ਦ੍ਵੇ ਵਿਰੂਪੇ ਚਰਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਥੇ ऽ ਅਨ੍ਯਾਨ੍ਯਾ ਵਤ੍ਸਮ੍ ਉਪ ਧਾਪਯੇਤੇ । ਹਰਿਰ੍ ਅਨ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਭਵਤਿ ਸ੍ਵਧਾਵਾਞ੍ਛੁਕ੍ਰੋ ऽ ਅਨ੍ਯਸ੍ਯਾਂ ਦਦृਸ਼ੇ ਸੁਵਰ੍ਚਾਃ
ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਬੱਚਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਰੰਗੀ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ; ਚਮਕਦਾਰ, ਰੌਸ਼ਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਯਮ੍ ਇਹ ਪ੍ਰਥਮੋ ਧਾਯਿ ਧਾਤृਭਿਰ੍ ਹੋਤਾ ਯਜਿष੍ਠੋ ऽ ਅਧ੍ਵਰੇष੍ਵ੍ ਈਡ੍ਯਃ । ਯਮ੍ ਅਪ੍ਨਵਾਨੋ ਭृਗਵੋ ਵਿਰੁਰੁਚੁਰ੍ ਵਨੇषੁ ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਭ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ੇ-ਵਿਸ਼ੇ
ਇੱਥੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚਨਹਾਰਾਂ ਨੇ ਥਾਪਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਹੋਤ੍ਰੀ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਰਗੂਆਂ ਤੇ ਅਪਨਵਾਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਹਰ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ।
ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ਤਾ ਤ੍ਰੀ ਸਹਸ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨਿਂ ਤ੍ਰਿꣳਸ਼ਚ੍ ਚ ਦੇਵਾ ਨਵ ਚਾਸਪਰ੍ਯਨ੍ । ਔਕ੍ਸ਼ਨ੍ ਘृਤੈਰ੍ ਅਸ੍ਤृਣਨ੍ ਬਰ੍ਹਿਰ੍ ਅਸ੍ਮਾ ऽ ਆਦ੍ ਇਦ੍ ਹੋਤਾਰਂ ਨ੍ਯ੍ ਅਸਾਦਯਨ੍ਤ
ਤਿੰਨ ਸੌ ਤੇ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਤੀਹ ਤੇ ਨੌ ਦੇਵਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਲਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਕੁਸ਼ਾ ਵਿਛਾਈ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਤ੍ਰੀ ਵਜੋਂ ਬਿਠਾਇਆ।
ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਦਿਵੋ ऽ ਅਰਤਿਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮ੍ ऋਤ ऽ ਆ ਜਾਤਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਮ੍ । ਕਵਿꣳ ਸਮ੍ਰਾਜਮ੍ ਅਤਿਥਿਂ ਜਨਾਨਾਮ੍ ਆਸਨ੍ਨ੍ ਆ ਪਾਤ੍ਰਂ ਜਨਯਨ੍ਤ ਦੇਵਾਃ
ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਮੇਟਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ। ਉਹ ਗਿਆਨੀ, ਰਾਜਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ, ਨੇੜੇ ਲਿਆਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਭਾਂਡਾ।
ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਵृਤ੍ਰਾਣਿ ਜਙ੍ਘਨਦ੍ ਦ੍ਰਵਿਣਸ੍ਯੁਰ੍ ਵਿਪਨ੍ਯਯਾ । ਸਮਿਦ੍ਧਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ऽ ਆਹੁਤਃ
ਅੱਗ ਨੇ ਵਿਰੋਧਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕੀਤਾ, ਸਮਝ ਰਾਹੀਂ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਆਹੁਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਭਿਃ ਸੋਮ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵ੍ ਅਗ੍ਨ ऽ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਾਯੁਨਾ । ਪਿਬਾ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਮਭਿਃ
ਹੇ ਅੱਗ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਾਯੂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਿੱਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੋਮ ਰਸ ਪੀ ਲੈ।
ਆ ਯਦ੍ ਇषੇ ਨृਪਤਿਂ ਤੇਜ ऽ ਆਨਟ੍ ਸ਼ੁਚਿ ਰੇਤੋ ਨਿषਿਕ੍ਤਂ ਦ੍ਯੌਰ੍ ਅਭੀਕੇ । ਅਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਰ੍ਧਮ੍ ਅਨਵਦ੍ਯਂ ਯੁਵਾਨꣳ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਂ ਜਨਯਤ੍ ਸੂਦਯਚ੍ ਚ
ਜਦੋਂ ਤਾਕਤ ਲਈ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਬੀਜ ਵਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਧਿਆਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।