ਅਗ੍ਨਯੇ ऽਨੀਕਵਤੇ ਪ੍ਰਥਮਜਾਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ਮਰੁਦ੍ਭ੍ਯਃ ਸਾਂਤਪਨੇਭ੍ਯਃ ਸਵਾਤ੍ਯਾਨ੍ ਮਰੁਦ੍ਭ੍ਯੋ ਗृਹਮੇਧਿਭ੍ਯੋ ਬष੍ਕਿਹਾਨ੍ ਮਰੁਦ੍ਭ੍ਯਃ ਕ੍ਰੀਡਿਭ੍ਯਃ ਸꣳਸृष੍ਟਾਨ੍ ਮਰੁਦ੍ਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਤਵਦ੍ਭ੍ਯੋऽਨੁਸृष੍ਟਾਨ੍
ਅਗਨੀ ਦੇ ਕਈ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਜਨਮ ਮਾਰੁਤ ਤੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਰੁਤ ਜੋ ਤਾਪ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਾਤੀ; ਮਾਰੁਤ ਜੋ ਘਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਸਕਿਹਾ; ਮਾਰੁਤ ਜੋ ਖੇਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਿਲੀਆਂ; ਮਾਰੁਤ ਜੋ ਆਪਣਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ।
ਉਕ੍ਤਾਃ ਸਂਚਰਾ ऽ ਏਤਾ ऽ ਐਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਾਸ਼ृਙ੍ਗਾ ਮਾਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਬਹੁਰੂਪਾ ਵੈਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾਃ
ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਹਨ: ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ ਦੀ ਜੋੜੀ, ਸਿੰਗ ਵਾਲੀਆਂ, ਮਹੇਂਦਰ, ਕਈ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੀਆਂ।
ਧੂਮ੍ਰਾ ਬਭ੍ਰੁਨੀਕਾਸ਼ਾਃ ਪਿਤॄਣਾꣳ ਸੋਮਵਤਾਂ ਬਭ੍ਰਵੋ ਬਭ੍ਰੁਨੀਕਾਸ਼ਾਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਬਰ੍ਹਿषਦਾਂ ਕृष੍ਣਾ ਬਭ੍ਰੁਨੀਕਾਸ਼ਾਃ ਪਿਤॄਣਾਮ੍ ਅਗ੍ਨਿष੍ਵਾਤ੍ਤਾਨਾਂ ਕृष੍ਣਾਃ ਪृषਨ੍ਤਸ੍ ਤ੍ਰੈਯਮ੍ਬਕਾਃ
ਧੂੰਏਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਪੀਲੀਆਂ Fathers ਜੋ ਸੋਮ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਪੀਲੀਆਂ Fathers ਜੋ ਬਰਹਿਸ਼ ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ; ਕਾਲੀਆਂ Fathers ਜੋ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਹਨ; ਕਾਲੀਆਂ ਚਿੱਟ-ਪੱਟ ਤ੍ਰੈਅੰਬਕਾ ਲਈ।
ਉਕ੍ਤਾਃ ਸਂਚਰਾ ऽ ਏਤਾ ਸ਼ੁਨਾਸੀਰੀਯਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾ ਵਾਯਵ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਃ ਸੌਰ੍ਯਾਃ
ਚਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਹ ਹਨ: ਸ਼ੁਨਾਸੀਰਾ ਦੀਆਂ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਵਾਯੂ ਦੀਆਂ, ਚਿੱਟੀਆਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ।
ਵਸਨ੍ਤਾਯ ਕਪਿਞ੍ਜਲਾਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ਗ੍ਰੀष੍ਮਾਯ ਕਲਵਿਙ੍ਕਾਨ੍ ਵਰ੍षਾਭ੍ਯਸ੍ ਤਿਤ੍ਤਿਰੀਞ੍ਛਰਦੇ ਵਰ੍ਤਿਕਾ ਹੇਮਨ੍ਤਾਯ ਕਕਰਾਞ੍ਛਿਸ਼ਿਰਾਯ ਵਿਕਕਰਾਨ੍
ਵਸੰਤ ਲਈ ਕਪਿੰਜਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਗਰਮੀ ਲਈ ਕਲਵਿੰਕ, ਮੀਂਹ ਲਈ ਤਿਤਤਰੀ, autumn ਲਈ ਵਾਰਤਿਕਾ, ਸਰਦੀ ਲਈ ਕਾਕ, ਠੰਡੀ ਲਈ ਵਿਕਾਕਰ।
ਸਮੁਦ੍ਰਾਯ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰਾਨ੍ ਆਲਭਤੇ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾਯ ਮਣ੍ਡੂਕਾਨ੍ ਅਦ੍ਭ੍ਯੋ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਕੁਲੀਪਯਾਨ੍ ਵਰੁਣਾਯ ਨਾਕ੍ਰਾਨ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਲਈ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰਜਨਿਆ ਲਈ ਮੰਡੂਕ, ਪਾਣੀ ਲਈ ਮੱਛੀ, ਮਿਤ੍ਰ ਲਈ ਕੁਲੀਪਯਾ ਪੰਛੀ, ਵਰੁਣ ਲਈ ਮਗਰਮੱਛ।
ਸੋਮਾਯ ਹꣳਸਾਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ਵਾਯਵੇ ਬਲਾਕਾ ऽ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨਿਭ੍ਯਾਂ ਕ੍ਰੁਞ੍ਚਾਨ੍ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਮਦ੍ਗੂਨ੍ ਵਰੁਣਾਯ ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਨ੍
ਸੋਮ ਲਈ ਹੰਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਯੂ ਲਈ ਬਲਾਕਾ, ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ ਲਈ ਕ੍ਰੁੰਚ, ਮਿਤ੍ਰ ਲਈ ਮਦਗੂ, ਵਰੁਣ ਲਈ ਚਕਰਵਾਕ।
ਅਗ੍ਨਯੇ ਕੁਟਰੂਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ਵਨਸ੍ਪਤਿਭ੍ਯ ऽ ਉਲੂਕਾਨ੍ ਅਗ੍ਨੀषੋਮਾਭ੍ਯਾਂ ਚਾषਾਨ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਂ ਮਯੂਰਾਨ੍ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਾਭ੍ਯਾਂ ਕਪੋਤਾਨ੍
ਅਗਨੀ ਲਈ ਕੁਟਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵਨਸਪਤੀਆਂ ਲਈ ਉਲੂਕ, ਅਗਨੀ-ਸੋਮ ਲਈ ਚਾਸ਼, ਅਸ਼ਵਿਨ ਲਈ ਮਯੂਰ, ਮਿਤ੍ਰ-ਵਰੁਣ ਲਈ ਕਪੋਤ।
ਸੋਮਾਯ ਲਬਾਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰੇ ਕੌਲੀਕਾਨ੍ ਗੋषਾਦੀਰ੍ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਤ੍ਨੀਭ੍ਯਃ ਕੁਲੀਕਾ ਦੇਵਜਾਮਿਭ੍ਯੋ ऽਗ੍ਨਯੇ ਗृਹਪਤਯੇ ਪਾਰੁष੍ਣਾਨ੍
ਸੋਮ ਲਈ ਲਬ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਵਸ਼ਤਰ ਲਈ ਕਉਲੀਕ ਪੰਛੀ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਅਗਨੀ ਗ੍ਰਹਪਤੀ ਲਈ ਪਾਰੁਸ਼ਣ ਪੰਛੀ।
ਅਹ੍ਨੇ ਪਾਰਾਵਤਾਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯੈ ਸੀਚਾਪੂਰ੍ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਯੋਃ ਸਂਧਿਭ੍ਯੋ ਜਤੂਰ੍ ਮਾਸੇਭ੍ਯੋ ਦਾਤ੍ਯੌਹਾਨ੍ਤ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਯ ਮਹਤਃ ਸੁਪਰ੍ਣਾਨ੍
ਦਿਨ ਲਈ ਪਾਰਾਵਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਤ ਲਈ ਸੀਚਾਪੂਰ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇ ਮਿਲਣ ਲਈ ਜਤੂ, ਮਹੀਨਿਆਂ ਲਈ ਦਾਤਿਉਹ, ਸਾਲ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੁਪਰਨ।
ਭੂਮ੍ਯਾ ऽ ਆਖੂਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਯ ਪਾਙ੍ਕ੍ਤਾਨ੍ ਦਿਵੇ ਕਸ਼ਾਨ੍ ਦਿਗ੍ਭ੍ਯੋ ਨਕੁਲਾਨ੍ ਬਭ੍ਰੁਕਾਨ੍ ਅਵਾਨ੍ਤਰਦਿਸ਼ਾਭ੍ਯਃ
ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉਹ ਚੂਹੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਲਈ ਪੰਜ ਨਕੁਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਆਸਮਾਨ ਲਈ ਕਸ਼ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਨਕੁਲ ਤੇ ਬਭਰੂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮੱਧ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਲਈ ਧਾਰੀਦਾਰ ਨਕੁਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਸੁਭ੍ਯ ऽ ऋਸ਼੍ਯਾਨ੍ ਆ ਲਭਤੇ ਰੁਦ੍ਰੇਭ੍ਯਃ ਰੁਰੂਨ੍ ਆਦਿਤ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਨ੍ਯਙ੍ਕੂਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਪृषਤਾਨ੍ਤ੍ ਸਾਧ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਕੁਲੁਙ੍ਗਾਨ੍
ਵਸੂਆਂ ਲਈ ਉਹ ਰਿਸ਼ਯ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਰੁਦਰਾਂ ਲਈ ਰੂਰੂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਆਦਿਤਿਆਂ ਲਈ ਨਯੰਕੂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸ਼ਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਧਿਆਂ ਲਈ ਕੁਲੁੰਗਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਈਸ਼ਾਨਾਯ ਪਰਸ੍ਵਤ ऽ ਆ ਲਭਤੇ ਮਿਤ੍ਰਾਯ ਗੌਰਾਨ੍ ਵਰੁਣਾਯ ਮਹਿषਾਨ੍ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਗਵਯਾꣳਸ੍ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰ ऽ ਉष੍ਟ੍ਰਾਨ੍
ਈਸ਼ਾਨ ਲਈ ਉਹ ਪਰਸਵਤ ਜਾਨਵਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮਿਤ੍ਰ ਲਈ ਗਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਵਰੁਣ ਲਈ ਮਹਿਸ਼ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲਈ ਗਵਯ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤਵਸ਼ਟਰ ਲਈ ਉਠ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਯੇ ਪੁਰੁषਾਨ੍ ਹਸ੍ਤਿਨ ऽ ਆ ਲਭਤੇ ਵਾਚੇ ਪ੍ਲੁषੀꣳਸ਼੍ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੇ ਮਸ਼ਕਾਞ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਾਯ ਭृਙ੍ਗਾਃ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲਈ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਹਸਤੀ ਲਈ ਹਾਥੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਵਾਕ ਲਈ ਪਲੁਸ਼ੀ ਪੰਛੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਚਕਸ਼ੁ ਲਈ ਮੱਖੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰ ਲਈ ਭੁੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਯੇ ਚ ਵਾਯਵੇ ਚ ਗੋਮृਗੋ ਵਰੁਣਾਯਾਰਣ੍ਯੋ ਮੇषੋ ਯਮਾਯ ਕृष੍ਣੋ ਮਨੁष੍ਯਰਾਜਾਯ ਮਰ੍ਕਟਃ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾਯ ਰੋਹਿਦ੍ ऋषਭਾਯ ਗਵਯੀ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਸ਼੍ਯੇਨਾਯ ਵਰ੍ਤਿਕਾ ਨੀਲਙ੍ਗੋਃ ਕृਮਿਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਯ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮਾਰੋ ਹਿਮਵਤੇ ਹਸ੍ਤੀ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੇ ਵਾਯੂ ਲਈ ਗਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ; ਵਰੁਣ ਲਈ ਜੰਗਲ ਦਾ ਮੇਲ਼ਾ; ਯਮ ਲਈ ਕਾਲਾ ਮਿਰਗ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਰਿਸ਼; ਸ਼ੇਰ ਲਈ ਲਾਲ ਗਾਂ; ਬਲਦ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਗਾਂ; ਤੇਜ਼ ਬਾਜ਼ ਲਈ ਬਟੇਰ; ਨੀਲੇ ਗਲ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੀੜਾ; ਸਮੁੰਦਰ ਲਈ ਡੋਲਫਿਨ; ਹਿਮਾਲਾ ਲਈ ਹਾਥੀ।
ਮਯੁਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯ ऽ ਉਲੋ ਹਲਿਕ੍ਸ਼੍ਣੋ ਵृषਦꣳਸ਼ਸ੍ ਤੇ ਧਾਤ੍ਰੇ ਦਿਸ਼ਾਂ ਕਙ੍ਕੋ ਧੁਙ੍ਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਨੇਯੀ ਕਲਵਿਙ੍ਕੋ ਲੋਹਿਤਾਹਿਃ ਪੁष੍ਕਰਸਾਦਸ੍ ਤੇ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰਾ ਵਾਚੇ ਕ੍ਰੁਞ੍ਚਃ
ਮੋਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਹੈ; ਉਲੂ ਹਲਿਕਸ਼ਣ ਦਾ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਦੰਸ਼ਾ ਧਾਤ੍ਰ ਦਾ; ਬਗਲਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ; ਕੋਕਿਲ ਅਗਨੀ ਦਾ; ਕਲਵਿੰਕਾ ਲੋਹਿਤਾਹੀ ਦਾ; ਪੁਸ਼ਕਰਸਾਦਾ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦਾ; ਕ੍ਰਾਂਚ ਵਾਕ ਦਾ।
ਸੋਮਾਯ ਕੁਲੁਙ੍ਗ ऽ ਆਰਣ੍ਯੋ ऽਜੋ ਨਕੁਲਃ ਸ਼ਕਾ ਤੇ ਪੌष੍ਣਾਃ ਕ੍ਰੋष੍ਟਾ ਮਾਯੋਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਗੌਰਮृਗਃ ਪਿਦ੍ਵੋ ਨ੍ਯਙ੍ਕੁਃ ਕਕ੍ਕਟਸ੍ ਤੇ ऽਨੁਮਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਕਾਯੈ ਚਕ੍ਰਵਾਕਃ
ਸੋਮ ਲਈ ਕੁਲੁੰਗਾ ਮਿਰਗ; ਜੰਗਲ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਬੱਕਰੀ; ਨਕੁਲ ਲਈ ਨਕੁਲ; ਸ਼ਕਾ ਲਈ ਪੌਸ਼ਣ ਪੰਛੀ; ਸਿਆਲ ਲਈ ਮੋਰ; ਇੰਦਰ ਲਈ ਜੰਗਲੀ ਗਾਂ; ਪਿਦਵਾ ਲਈ ਨਯੰਕੂ ਮਿਰਗ; ਕੱਕਟਾ ਲਈ ਕੇਕੜਾ; ਅਨੁਮਤੀ ਲਈ ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤਕਾ ਪੰਛੀ; ਚਕਰਵਾਕਾ ਲਈ ਰੁੱਦੀ ਬਤਖ।
ਸੌਰੀ ਬਲਾਕਾ ਸ਼ਾਰ੍ਗਃ ਸृਜਯਃ ਸ਼ਯਾਣ੍ਡਕਸ੍ ਤੇ ਮੈਤ੍ਰਾਃ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਸ਼ਾਰਿਃ ਪੁਰੁषਵਾਕ੍ ਸ਼੍ਵਾਵਿਦ੍ ਭੌਮੀ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਵृਕਃ ਪृਦਾਕੁਸ੍ ਤੇ ਮਨ੍ਯਵੇ ਸਰਸ੍ਵਤੇ ਸ਼ੁਕਃ ਪੁਰੁषਵਾਕ੍
ਬਲਾਕਾ ਬਗਲਾ ਸੂਰਜ ਦਾ; ਸ਼ਾਰਗ ਪੰਛੀ ਸ੍ਰਜਯਾ ਦਾ; ਸ਼ਯੰਡਕ ਪੰਛੀ ਮੈਤ੍ਰਾ ਦਾ; ਸ਼ਾਰੀ ਪੰਛੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ; ਪੁਰੁਸ਼ਵਾਕ ਪੰਛੀ ਕੁੱਤੇ ਦਾ; ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਧਰਤੀ ਦਾ; ਭੇੜਾ ਪ੍ਰਦਾਕੁ ਦਾ; ਤੋਤਾ ਮਨਯੂ ਦਾ; ਸ਼ੁਕਾ ਤੋਤਾ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ; ਪੁਰੁਸ਼ਵਾਕ ਪੰਛੀ ਮਨੁੱਖ ਦਾ।
ਸੁਪਰ੍ਣਃ ਪਾਰ੍ਜਨ੍ਯ ऽ ਆਤਿਰ੍ਵਾਹਸੋ ਦਰ੍ਵਿਦਾ ਤੇ ਵਾਯਵੇ ਬृਹਸ੍ਪਤਯੇ ਵਾਚਸ੍ ਪਤਯੇ ਪੈਙ੍ਗਰਾਜੋ ऽਲਜ ऽ ਆਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਲਵੋ ਮਦ੍ਗੁਰ੍ ਮਤ੍ਸ੍ਯਸ੍ ਤੇ ਨਦੀਪਤਯੇ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਯਃ ਕੂਰ੍ਮਃ
ਸੁਪਰਨ ਪੰਛੀ ਪਾਰਜਨਿਆ ਦਾ; ਆਤਿਰਵਾਹਸ ਪੰਛੀ ਦਰਵਿਦਾ ਦਾ; ਗਿਧ ਵਾਯੂ ਦਾ; ਕਲਵਿੰਕਾ ਅਗਨੀ ਦਾ; ਪੁਸ਼ਕਰਸਾਦਾ ਤਵਸ਼ਟਰ ਦਾ; ਕ੍ਰਾਂਚ ਵਾਕ ਦਾ; ਪਲਵ ਪੰਛੀ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦਾ; ਮਦਗੁ ਤੇ ਮੱਛੀ ਨਦੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ; ਕੁੰਭਾ ਦਿਆਵਪ੍ਰਥਵੀ ਦਾ।
ਪੁਰੁषਮृਗਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋ ਗੋਧਾ ਕਾਲਕਾ ਦਾਰ੍ਵਾਘਾਟਸ੍ ਤੇ ਵਨਸ੍ਪਤੀਨਾਂ ਕृਕਵਾਕੁਃ ਸਾਵਿਤ੍ਰੋ ਹꣳਸੋ ਵਾਤਸ੍ਯ ਨਾਕ੍ਰੋ ਮਕਰਃ ਕੁਲੀਪਯਸ੍ ਤੇ ऽਕੂਪਾਰਸ੍ਯ ਹ੍ਰਿਯੈ ਸ਼ਲ੍ਪਕਃ
ਪੁਰੁਸ਼ਮਿਰਗ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ; ਗੋਧਾ ਕਾਲਕਾ ਦਾ; ਦਾਰਵਾਘਾਟਾ ਪੰਛੀ ਵਨਸਪਤੀਆਂ ਦਾ; ਕ੍ਰਿਕਵਾਕੁ ਪੰਛੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦਾ; ਹੰਸ ਵਾਤ ਦਾ; ਨਾਕਰ ਮਕਰ ਦਾ; ਕੁਲੀਪਯ ਪੰਛੀ ਅਕੂਪਾਰਾ ਦਾ; ਸ਼ਲਪਾ ਪੰਛੀ ਹ੍ਰੀ ਦਾ।
ਏਣ੍ਯ੍ ਅਹ੍ਨੋ ਮਣ੍ਡੂਕੋ ਮੂषਿਕਾ ਤਿਤ੍ਤਿਰਿਸ੍ ਤੇ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਲੋਪਾਸ਼ ऽ ਆਸ਼੍ਵਿਨਃ ਕृष੍ਣੋ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾ ऽ ऋਕ੍ਸ਼ੋ ਜਤੂਃ ਸੁषਿਲੀਕਾ ਤ ऽ ਇਤਰਜਨਾਨਾਂ ਜਹਕਾ ਵੈष੍ਣਵੀ
ਏਣੀ ਮਿਰਗ ਦਿਨ ਦਾ; ਮੰਡੂਕ ਰਾਤ ਦਾ; ਚੂਹਾ ਤਿਤਤਿਰ ਪੰਛੀ ਦਾ; ਸਾਪ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦਾ; ਕਾਲਾ ਰਾਤ ਦਾ; ਰਿਕਸ਼ ਜਤੂ ਦਾ; ਸੁਸ਼ਿਲੀਕਾ ਪੰਛੀ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ; ਜਹਕਾ ਪੰਛੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ।
ਅਨ੍ਯਵਾਪੋ ऽਰ੍ਧਮਾਸਾਨਾਮ੍ ऋਸ਼੍ਯੋ ਮਯੂਰਃ ਸੁਪਰ੍ਣਸ੍ ਤੇ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਮ੍ ਅਪਾਮ੍ ਉਦ੍ਰੋ ਮਾਸਾਂ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਰੋਹਿਤ੍ ਕੁਣ੍ਡृਣਾਚੀ ਗੋਲਤ੍ਤਿਕਾ ਤੇ ऽਪ੍ਸਰਸਾਂ ਮृਤ੍ਯਵੇ ऽਸਿਤਃ
ਅਨਯਵਾਪਾ ਪੰਛੀ ਅੱਧ-ਮਾਸਾਂ ਦਾ; ਰਿਸ਼ਯ ਮਿਰਗ ਮੋਰ ਦਾ; ਸੁਪਰਨ ਪੰਛੀ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ; ਉਦਰ ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ; ਕਸ਼ਯਪ ਕੁੰਭਾ ਮਾਸਾਂ ਦਾ; ਲਾਲ ਮੱਛੀ ਕੁੰਡ੍ਰਣਾਚੀ ਦਾ; ਗੋਲਤਿਕਾ ਪੰਛੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ; ਅਸੀਤਾ ਕਾਲਾ ਪੰਛੀ ਮੌਤ ਦਾ।
ਵਰ੍षਾਹੂਰ੍ ऋਤੂਨਾਮ੍ ਆਖੁਃ ਕਸ਼ੋ ਮਾਨ੍ਥਾਲਸ੍ ਤੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਬਲਾਯਾਜਗਰੋ ਵਸੂਨਾਂ ਕਪਿਞ੍ਜਲਃ ਕਪੋਤ ऽ ਉਲੂਕਃ ਸ਼ਸ਼ਸ੍ ਤੇ ਨਿਰ੍ऋਤ੍ਯੈ ਵਰੁਣਾਯਾਰਣ੍ਯੋ ਮੇषਃ
ਵਰਸ਼ਾਹੂ ਪੰਛੀ ਰੁਤਾਂ ਦਾ; ਚੂਹਾ ਕਸ਼ ਦਾ; ਮਾਂਥਾਲਾ ਪੰਛੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ; ਅਜਗਰ ਵਸੂਆਂ ਦਾ; ਕਪਿੰਜਲ ਕਬੂਤਰ ਦਾ; ਕਬੂਤਰ ਉਲੂਕਾ ਦਾ; ਖਰਗੋਸ਼ ਨਿਰ੍ਰਿਤ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦਾ; ਜੰਗਲ ਦਾ ਮੇਲ਼ਾ।
ਸ਼੍ਵਿਤ੍ਰ ऽ ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਮ੍ ਉष੍ਟ੍ਰੋ ਘृਣੀਵਾਨ੍ ਵਾਰ੍ਧ੍ਰੀਣਸਸ੍ ਤੇ ਮਤ੍ਯਾ ऽ ਅਰਣ੍ਯਾਯ ਸृਮਰੋ ਰੁਰੂ ਰੌਦ੍ਰਃ ਕ੍ਵਯਿਃ ਕੁਟਰੁਰ੍ ਦਾਤ੍ਯੌਹਸ੍ ਤੇ ਵਾਜਿਨਾਂ ਕਾਮਾਯ ਪਿਕਃ
ਸ਼ਿਤ੍ਰਾ ਪੰਛੀ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ; ਉਠ ਚਮਕਦੇ ਦਾ; ਗਿਧ ਮਤੀ ਦਾ; ਸ੍ਰਮਰਾ ਜੰਗਲ ਦਾ; ਰੂਰੂ ਰੁਦਰ ਦਾ; ਕਵਈ ਪੰਛੀ ਕੁਟਰੁਰ ਦਾ; ਦਾਤਯੌਹਾ ਪੰਛੀ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ; ਪਿਕਾ ਪੰਛੀ ਕਾਮ ਦਾ।
ਖਡ੍ਗੋ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਃ ਸ਼੍ਵਾ ਕृष੍ਣਃ ਕਰ੍ਣੋ ਗਰ੍ਦਭਸ੍ ਤਰਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸੂਕਰਃ ਸਿꣳਹੋ ਮਾਰੁਤਾਃ ਕृਕਲਾਸਃ ਪਿਪ੍ਪਕਾ ਸ਼ਕੁਨਿਸ੍ ਤੇ ਸ਼ਰਵ੍ਯਾਯੈ ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪृषਤਃ
ਖੜਗ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦਾ; ਕਾਲਾ ਕੁੱਤਾ ਕਰਣ ਦਾ; ਗਧਾ ਤਰਕਸ਼ੁ ਦਾ; ਰਿਕਸ਼ ਰਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ; ਸੂਰ ਇੰਦਰ ਦਾ; ਸਿੰਘ ਮਾਰੁਤ ਦਾ; ਕ੍ਰਿਕਲਾਸਾ ਪੰਛੀ ਪਿਪਪਕਾ ਦਾ; ਸ਼ਕੁਨੀ ਪੰਛੀ ਤੀਰ ਦਾ; ਪ੍ਰਸ਼ਤ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ।
ਸ਼ਾਦਂ ਦਦ੍ਭਿਰ੍ ਅਵਕਾਂ ਦਨ੍ਤਮੂਲੈਰ੍ ਮृਦਂ ਬਰ੍ਸ੍ਵੈਸ੍ ਤੇਗਾਨ੍ ਦꣳष੍ਟ੍ਰਾਭ੍ਯਾꣳ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾ ऽ ਅਗ੍ਰਜਿਹ੍ਵਂ ਜਿਹ੍ਵਾਯਾ ऽ ਉਤ੍ਸਾਦਮ੍ ਅਵਕ੍ਰਨ੍ਦੇਨ ਤਾਲੁ ਵਾਜꣳ ਹਨੁਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਪ ऽ ਆਸ੍ਯੇਨ ਵृषਣਮ੍ ਆਣ੍ਡਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਆਦਿਤ੍ਯਾꣳ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਭਿਃ ਪਨ੍ਥਾਨਂ ਭ੍ਰੂਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਵਰ੍ਤੋਭ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤਂ ਕਨੀਨਕਾਭ੍ਯਾꣳ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ ਕृष੍ਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ ਪਾਰ੍ਯਾਣਿ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣ੍ਯ੍ ਅਵਾਰ੍ਯਾ ऽ ਇਕ੍ਸ਼ਵੋ ਵਾਰ੍ਯਾਣਿ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਪਾਰ੍ਯਾ ऽ ਇਕ੍ਸ਼ਵਃ
ਵਾਤਂ ਪ੍ਰਾਣੇਨਾਪਾਨੇਨ ਨਾਸਿਕੇ ऽ ਉਪਯਾਮਮ੍ ਅਧਰੇਣੌष੍ਠੇਨ ਸਦ੍ ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਨਾਨ੍ਤਰਮ੍ ਅਨੂਕਾਸ਼ੇਨ ਬਾਹ੍ਯਂ ਨਿਵੇष੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਂ ਨਿਰ੍ਬਾਧੇਨਾਸ਼ਨਿਂ ਮਸ੍ਤਿष੍ਕੇਣ ਵਿਦ੍ਯੁਤਂ ਕਨੀਨਕਾਭ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਣਾਭ੍ਯਾꣳ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰꣳ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਣੌ ਤੇਦਨੀਮ੍ ਅਧਰਕਣ੍ਠੇਨਾਪਃ ਸ਼ੁष੍ਕਕਣ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨ੍ਯਾਭਿਰ੍ ਅਦਿਤਿꣳ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ ਨਿਰ੍ऋਤਿਂ ਨਿਰ੍ਜਰ੍ਜਲ੍ਪੇਨ ਸ਼ੀਰ੍ष੍ਣਾ ਸਂਕ੍ਰੋਸ਼ੈਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਰੇष੍ਮਾਣꣳ ਸ੍ਤੁਪੇਨ
ਹਵਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਅਪਾਨ ਨਾਲ; ਨੱਕ ਆਉਣ ਨਾਲ; ਹੇਠਲਾ ਹੋਠ ਚੰਗਾ; ਉਪਰਲਾ ਚਮਕਦਾ; ਅੰਦਰਲਾ ਘੱਟ ਚਮਕਦਾ; ਬਾਹਰਲਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ; ਸਿਰ ਗੜਗੜਾਹਟ ਨਾਲ; ਮਸਤਕ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ; ਕੰਨ ਸੁਣਨ ਨਾਲ; ਸੁਣਨ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ; ਫਿਰ ਹੇਠਲੇ ਗਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ; ਸੁੱਕਾ ਗਲਾ ਮਨ ਨਾਲ; ਗਲ ਅਦਿਤੀ ਨਾਲ; ਸਿਰ ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਨਾਲ; ਸਿਰ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ; ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ; ਢੇਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ।
ਮਸ਼ਕਾਨ੍ ਕੇਸ਼ੈਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰꣳ ਸ੍ਵਪਸਾ ਵਹੇਨ ਬृਹਸ੍ਪਤਿꣳ ਸ਼ਕੁਨਿਸਾਦੇਨ ਕੂਰ੍ਮਾਞ੍ਛਫੈਰ੍ ਆਕ੍ਰਮਣꣳ ਸ੍ਥੂਰਾਭ੍ਯਾਮ੍ ऋਕ੍ਸ਼ਲਾਭਿਃ ਕਪਿਞ੍ਜਲਾਨ੍ ਜਵਂ ਜਙ੍ਘਾਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਧ੍ਵਾਨਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਜਾਮ੍ਬੀਲੇਨਾਰਣ੍ਯਮ੍ ਅਗ੍ਨਿਮ੍ ਅਤਿਰੁਗ੍ਭ੍ਯਾਂ ਪੂषਣਂ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਮ੍ ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਵ੍ ਅꣳਸਾਭ੍ਯਾꣳ ਰੁਦ੍ਰꣳ ਰੋਰਾਭ੍ਯਾਮ੍
ਮੱਖੀ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ; ਇੰਦਰ ਨੀਂਦ ਨਾਲ; ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਪੰਛੀ ਦੇ ਥਾਂ ਨਾਲ; ਕੁੰਭਾ ਖੋਲ ਨਾਲ; ਕਦਮ ਜੰਘਾਂ ਨਾਲ; ਰਿਕਸ਼ ਪਿੰਡੀਆਂ ਨਾਲ; ਕਪਿੰਜਲ ਤੇਜ਼ ਨਾਲ; ਰਾਹ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ; ਅਰਣੀ ਜਬੜੇ ਨਾਲ; ਅਗਨੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ; ਪੂਸ਼ਣ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ; ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਮੋਢਿਆਂ ਨਾਲ; ਰੁਦਰ ਰੋਣ ਨਾਲ।
ਅਗ੍ਨੇਃ ਪਕ੍ਸ਼ਤਿਰ੍ ਵਾਯੋਰ੍ ਨਿਪਕ੍ਸ਼ਤਿਰ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤृਤੀਯਾ ਸੋਮਸ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯ੍ ਅਦਿਤ੍ਯੈ ਪਞ੍ਚਮੀਨ੍ਦ੍ਰਾਣ੍ਯੈ षष੍ਠੀ ਮਰੁਤਾꣳ ਸਪ੍ਤਮੀ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ ਅष੍ਟਮ੍ਯ੍ ਅਰ੍ਯਮ੍ਣੋ ਨਵਮੀ ਧਾਤੁਰ੍ ਦਸ਼ਮੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਮਸ੍ਯ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ
ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਦੂਜਾ ਵਾਯੂ ਨੂੰ, ਤੀਜਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਚੌਥਾ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਪੰਜਵਾਂ ਆਦਿਤੀ ਨੂੰ, ਛੇਵਾਂ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ, ਸੱਤਵਾਂ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ, ਅੱਠਵਾਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ, ਨੌਂਵਾਂ ਅਰਯਮਨ ਨੂੰ, ਦਸਵਾਂ ਧਾਤੁ ਨੂੰ, ਗਿਆਰਵਾਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਬਾਰਵਾਂ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਤੇਰਵਾਂ ਯਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਗ੍ਨ੍ਯੋਃ ਪਕ੍ਸ਼ਤਿਰ੍ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਨਿਪਕ੍ਸ਼ਤਿਰ੍ ਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤृਤੀਯਾਪਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਨਿਰ੍ऋਤ੍ਯੈ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯ੍ ਅਗ੍ਨੀषੋਮਯੋਃ षष੍ਠੀ ਸਰ੍ਪਾਣਾꣳ ਸਪ੍ਤਮੀ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ ਅष੍ਟਮੀ ਪੂष੍ਣੋ ਨਵਮੀ ਤ੍ਵष੍ਟੁਰ੍ ਦਸ਼ਮੀਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਮ੍ਯੈ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵ੍ਯੋਰ੍ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਦੇਵਾਨਾਮ੍ ਉਤ੍ਤਰਮ੍
ਸ਼ਾਦੰ ਪੰਛੀ ਦਹੀਂ ਨਾਲ; ਅਵਕਾ ਪੌਦਾ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਨਾਲ; ਮਿੱਟੀ ਜੌ ਨਾਲ; ਤੇਗਾ ਪੌਦਾ ਦੰਦ ਨਾਲ; ਸਰਸਵਤੀ ਜੀਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਾਲ; ਜੀਭ ਦਾ ਅਧਾਰ ਉਵੂਲਾ ਨਾਲ; ਤਾਲੂ ਜਬੜੇ ਨਾਲ; ਪਾਣੀ ਮੂੰਹ ਨਾਲ; ਵਿਰਤਾ ਅੰਡਾਂ ਨਾਲ; ਆਦਿਤਿਆ ਦਾ ਦਾਡੀ ਨਾਲ; ਰਾਹ ਭੰਨ ਨਾਲ; ਦਿਆਵਪ੍ਰਥਵੀ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ; ਬਿਜਲੀ ਪਲਕਾਂ ਨਾਲ; ਚਿੱਟਾ ਸੁਆਹਾ; ਕਾਲਾ ਸੁਆਹਾ; ਉਪਰਲੇ ਪਲਕਾਂ ਰੋਕ ਹਨ; ਹੇਠਲੇ ਪਲਕਾਂ ਰੋਕ ਹਨ।
ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਦੂਜਾ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ, ਤੀਜਾ ਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਚੌਥਾ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ, ਪੰਜਵਾਂ ਨਿਰ੍ਰਤੀ ਨੂੰ, ਛੇਵਾਂ ਅਗਨੀ ਤੇ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਸੱਤਵਾਂ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ, ਅੱਠਵਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ, ਨੌਂਵਾਂ ਪੂਸ਼ਨ ਨੂੰ, ਦਸਵਾਂ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੂੰ, ਗਿਆਰਵਾਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਬਾਰਵਾਂ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਤੇਰਵਾਂ ਯਮੀ ਨੂੰ; ਦੱਖਣ ਪਾਸਾ ਦਿਆਵਾ-ਪ੍ਰਥਵੀ ਨੂੰ, ਉੱਤਰ ਪਾਸਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।