ਹਿਰਣ੍ਯਗਰ੍ਭਃ ਸਮ੍ ਅਵਰ੍ਤਤਾਗ੍ਰੇ ਭੂਤਸ੍ਯ ਜਾਤਃ ਪਤਿਰ੍ ਏਕ ऽ ਆਸੀਤ੍ । ਸ ਦਾਧਾਰ ਪृਥਿਵੀਂ ਦ੍ਯਾਮ੍ ਉਤੇਮਾਂ ਕਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾਯ ਹਵਿषਾ ਵਿਧੇਮ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅੰਡਾ ਹੀ ਉਭਰਿਆ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਥੰਭਿਆ। ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈਏ?
ਉਪਯਾਮਗृਹੀਤੋ ऽਸਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯੇ ਤ੍ਵਾ ਜੁष੍ਟਂ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ । ਏष ਤੇ ਯੋਨਿਃ ਸੂਰ੍ਯਸ੍ ਤੇ ਮਹਿਮਾ । ਯਸ੍ ਤੇ ऽਹਨ੍ਤ੍ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਮਹਿਮਾ ਸਂਬਭੂਵ ਯਸ੍ ਤੇ ਵਾਯਾਵ੍ ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਮਹਿਮਾ ਸਂਬਭੂਵ ਯਸ੍ ਤੇ ਦਿਵਿ ਸੂਰ੍ਯੇ ਮਹਿਮਾ ਸਂਬਭੂਵ ਤਸ੍ਮੈ ਤੇ ਮਹਿਮ੍ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ
ਤੈਨੂੰ ਉਪਯਾਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਤੇਰੀ ਜਣਨੀ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਤੈਨੂੰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਵਾਯੂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਣੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਣੀ—ਉਸ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ।
ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਤੋ ਨਿਮਿषਤੋ ਮਹਿਤ੍ਵੈਕ ऽ ਇਦ੍ ਰਾਜਾ ਜਗਤੋ ਬਭੂਵ । ਯ ऽ ਈਸ਼ੇ ऽ ਅਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਪਦਸ਼੍ ਚਤੁष੍ਪਦਃ ਕਸ੍ਮੈ ਦੇਵਾਯ ਹਵਿषਾ ਵਿਧੇਮ
ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਭ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹ ਅਤੇ ਪਲਕ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੈ—ਜੋ ਦੋ ਪੈਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਈਏ?
ਉਪਯਾਮਗृਹੀਤੋ ऽਸਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯੇ ਤ੍ਵਾ ਜੁष੍ਟਂ ਗृਹ੍ਣਾਮਿ । ਏष ਤੇ ਯੋਨਿਸ਼੍ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ ਤੇ ਮਹਿਮਾ । ਯਸ੍ ਤੇ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਮਹਿਮਾ ਸਂਬਭੂਵ ਯਸ੍ ਤੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍ ਅਗ੍ਨੌ ਮਹਿਮਾ ਸਂਬਭੂਵ ਯਸ੍ ਤੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇषੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਿ ਮਹਿਮਾ ਸਂਬਭੂਵ ਤਸ੍ਮੈ ਤੇ ਮਹਿਮ੍ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯੇ ਦੇਵੇਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਾਹਾ
ਤੈਨੂੰ ਉਪਯਾਮਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲਈ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਤੇਰੀ ਜਣਨੀ ਹੈ; ਚੰਦ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਹਾਨਤਾ ਤੈਨੂੰ ਰਾਤ ਵਿੱਚ, ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਣੀ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਤੇ ਚੰਦ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਣੀ—ਉਸ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ।
ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਧ੍ਨਮ੍ ਅਰੁषਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਪਰਿ ਤਸ੍ਥੁषਃ । ਰੋਚਨ੍ਤੇ ਰੋਚਨਾ ਦਿਵਿ
ਉਹ ਚਮਕਦੇ, ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ੍ਯ ਕਾਮ੍ਯਾ ਹਰੀ ਵਿਪਕ੍ਸ਼ਸਾ ਰਥੇ । ਸ਼ੋਣਾ ਧृष੍ਣੂ ਨृਵਾਹਸਾ
ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮਨਪਸੰਦ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ, ਲੰਬੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ; ਲਾਲ, ਨਿਡਰ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ।
ਯਦ੍ ਵਾਤੋ ऽ ਅਪੋ ऽ ਅਗਨੀਗਨ੍ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਨ੍ਵਮ੍ । ਏਤꣳ ਸ੍ਤੋਤਰ੍ ਅਨੇਨ ਪਥਾ ਪੁਨਰ੍ ਅਸ਼੍ਵਮ੍ ਆ ਵਰ੍ਤਯਾਸਿ ਨਃ
ਜਦੋਂ ਹਵਾ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸ਼ਕਲ—ਹੇ ਗਾਇਕ, ਇਸ ਰਾਹ ਨਾਲ, ਘੋੜਾ ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਲਿਆ ਆ।
ਵਸਵਸ੍ ਤ੍ਵਾਞ੍ਜਨ੍ਤੁ ਗਾਯਤ੍ਰੇਣ ਛਨ੍ਦਸਾ । ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ ਤ੍ਵਾਞ੍ਜਨ੍ਤੁ ਤ੍ਰੈष੍ਟੁਭੇਨ ਛਨ੍ਦਸਾ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਸ੍ ਤ੍ਵਾਞ੍ਜਨ੍ਤੁ ਜਾਗਤੇਨ ਛਨ੍ਦਸਾ । ਭੂਰ੍ ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰ੍ ਲਾਜੀ3ਞ੍ ਛਾਚੀ3ਨ੍ ਯਵ੍ਯੇ ਗਵ੍ਯऽ ਏਤਦ੍ ਅਨ੍ਨਮ੍ ਅਤ੍ਤ ਦੇਵਾ ऽ ਏਤਦ੍ ਅਨ੍ਨਮ੍ ਅਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ
ਵਸੂ ਤੈਨੂੰ ਗਾਇਤਰੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ; ਰੁਦ੍ਰ ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰੈਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ; ਆਦਿਤਿਆ ਤੈਨੂੰ ਜਾਗਤੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਲਗਾਉਣ। ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ—ਅੰਨ, ਭੁੰਨਿਆ ਜੌ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਅੰਨ ਹੈ—ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਹ ਅੰਨ ਖਾਓ; ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਇਹ ਅੰਨ ਖਾਓ।
ਕਃ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਏਕਾਕੀ ਚਰਤਿ ਕ ऽ ਉ ਸ੍ਵਿਜ੍ ਜਾਯਤੇ ਪੁਨਃ । ਕਿꣳ ਸ੍ਵਿਦ੍ਧਿਮਸ੍ਯ ਭੇषਜਂ ਕਿਮ੍ ਵ੍ ਆਵਪਨਂ ਮਹਤ੍
ਕੌਣ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕੱਲਾ ਚਲਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਮੁੜ ਜੰਮਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਠੰਡ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀ ਹੈ? ਵੱਡਾ ਢੱਕਣ ਕੀ ਹੈ?
ਸੂਰ੍ਯ ऽ ਏਕਾਕੀ ਚਰਤਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਜਾਯਤੇ ਪੁਨਃ । ਅਗ੍ਨਿਰ੍ ਹਿਮਸ੍ਯ ਭੇषਜਂ ਭੂਮਿਰ੍ ਆਵਪਨਂ ਮਹਤ੍
ਸੂਰਜ ਇਕੱਲਾ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਚੰਦ ਮੁੜ ਜੰਮਦਾ ਹੈ। ਅੱਗ ਇਸ ਠੰਡ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਵੱਡਾ ਢੱਕਣ ਹੈ।
ਕਾ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਚਿਤ੍ਤਿਃ ਕਿꣳ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਆਸੀਦ੍ ਬृਹਦ੍ ਵਯਃ । ਕਾ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪਿਲਿਪ੍ਪਿਲਾ ਕਾ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਿਲਾ
ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਸੀ? ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਕੀ ਸੀ? ਪਿਲਿੱਪਿਲਾ ਕੀ ਸੀ? ਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ ਕੀ ਸੀ?
ਦ੍ਯੌਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਚਿਤ੍ਤਿਃ ਅਸ਼੍ਵ ऽ ਆਸੀਦ੍ ਬृਹਦ੍ ਵਯਃ । ਅਵਿਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪਿਲਿਪ੍ਪਿਲਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਪਿਸ਼ਙ੍ਗਿਲਾ
ਅਕਾਸ਼ ਪਹਿਲੀ ਇੱਛਾ ਸੀ; ਘੋੜਾ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਮੇਂਡਾ ਪਿਲਿੱਪਿਲਾ ਸੀ; ਰਾਤ ਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ ਸੀ।
ਵਾਯੁष੍ ਟ੍ਵਾ ਪਚਤੈਰ੍ ਅਵਤੁ । ਅਸਿਤਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ ਛਾਗੈਃ । ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਸ਼੍ ਚਮਸੈਃ । ਸ਼ਲ੍ਮਲਿਰ੍ ਵृਦ੍ਧ੍ਯਾ । ਏष ਸ੍ਯ ਰਾਥ੍ਯੋ ਵृषਾ । ਪਡ੍ਭਿਸ਼੍ ਚਤੁਰ੍ਭਿਰ੍ ਏਦ੍ ਅਗਨ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਕृष੍ਣਸ਼੍ ਚ ਨੋ ऽਵਤੁ । ਨਮੋ ऽਗ੍ਨਯੇ
ਵਾਯੂ ਤੈਨੂੰ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਨਾਲ ਬਚਾਏ; ਕਾਲੀ ਗਲ ਵਾਲੇ ਬਕਰੀਆਂ ਨਾਲ; ਨਿਆਗਰੋਧ ਦੇ ਕਟੋਰੇ ਨਾਲ; ਸ਼ਲਮਲੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ। ਇਹ ਰਥ ਦਾ ਸਾਂਡ ਹੈ; ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਕਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਏ। ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸꣳਸ਼ਿਤੋ ਰਸ਼੍ਮਿਨਾ ਰਥਃ ਸꣳਸ਼ਿਤੋ ਰਸ਼੍ਮਿਨਾ ਹਯਃ । ਸꣳਸ਼ਿਤੋ ਅਪ੍ਸ੍ਵ੍ ਅਪ੍ਸੁਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੋਮਪੁਰੋਗਵਃ
ਰਥ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਘੋੜਾ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਸੋਮਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ।
ਸ੍ਵਯਂ ਵਾਜਿꣳਸ੍ ਤਨ੍ਵਂ ਕਲ੍ਪਯਸ੍ਵ ਸ੍ਵਯਂ ਯਜਸ੍ਵ ਸ੍ਵਯਂ ਜੁषਸ੍ਵ । ਮਹਿਮਾ ਤੇ ऽਨ੍ਯੇਨ ਨ ਸਂਨਸ਼ੇ
ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਲ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਬਣਾਓ; ਆਪ ਹੀ ਯਜਨਾ ਕਰੋ, ਆਪ ਹੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ। ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ।
ਨ ਵਾ ऽ ਉ ऽ ਏਤਨ੍ ਮ੍ਰਿਯਸੇ ਨ ਰਿष੍ਯਸਿ ਦੇਵਾꣳ੨ऽ ਇਦ੍ ਏषਿ ਪਥਿਭਿਃ ਸੁਗੇਭਿਃ । ਯਤ੍ਰਾਸਤੇ ਸੁਕृਤੋ ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਯਯੁਸ੍ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਾ ਦੇਵਃ ਸਵਿਤਾ ਦਧਾਤੁ
ਤੂੰ ਨਾ ਮਰਦਾ ਹੈਂ, ਨਾ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਜਿੱਥੇ ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਗਏ ਹਨ, ਉਥੇ ਤੇਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਸਵਿਤਾ ਰੱਖੇ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਅਪਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ । ਵ੍ਯਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹਾ ਅਮ੍ਬੇ ऽ ਅਮ੍ਬਿਕੇ ऽਮ੍ਬਾਲਿਕੇ ਨ ਮਾ ਨਯਤਿ ਕਸ਼੍ ਚਨ । ਸਸਸ੍ਤ੍ਯ੍ ਅਸ਼੍ਵਕਃ ਸੁਭਦ੍ਰਿਕਾਂ ਕਾਮ੍ਪੀਲਵਾਸਿਨੀਮ੍
ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ; ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ; ਵਿਆਨ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ। ਹੇ ਮਾਂ, ਅੰਬਿਕਾ, ਅੰਬਾਲਿਕਾ, ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਭਾਗ ਵਾਲਾ ਘੋੜਾ ਕਾਮਪਿਲਾਵਾ ਦੀ ਸੁਭਦ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਜਾਵੇ।
ਗਣਾਨਾਂ ਤ੍ਵਾ ਗਣਪਤਿꣳ ਹਵਾਮਹੇ ਪ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਪਤਿꣳ ਹਵਾਮਹੇ ਨਿਧੀਨਾਂ ਤ੍ਵਾ ਨਿਧਿਪਤਿꣳ ਹਵਾਮਹੇ ਵਸੋ ਮਮ । ਆਹਮ੍ ਅਜਾਨਿ ਗਰ੍ਭਧਮ੍ ਆ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਜਾਸਿ ਗਰ੍ਭਧਮ੍
ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਵਜੋਂ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਖਜਾਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਤੇਰੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਸੁ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੋ ਜਾ। ਮੈਂ ਗਰਭ ਲੈ ਕੇ ਜਨਮਿਆ, ਤੂੰ ਵੀ ਗਰਭ ਲੈ ਕੇ ਜਨਮਿਆ।
ਤਾ ऽ ਉਭੌ ਚਤੁਰਃ ਪਦਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰ ਸਾਰਯਾਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰੋਰ੍ਣੁਵਾਥਾਂ ਵृषਾ ਵਾਜੀ ਰੇਤੋਧਾ ਰੇਤੋ ਦਧਾਤੁ
ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਅੱਗੇ ਵਧੋ; ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਧੋ ਤੇ ਫੈਲੋ। ਵੱਛਾ, ਘੋੜਾ, ਤੇ ਜੋ ਬੀਜ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੀਜ ਰੱਖੇ।
ਉਤ੍ਸਕ੍ਥ੍ਯਾ ऽ ਅਵ ਗੁਦਂ ਧੇਹਿ ਸਮ੍ ਅਞ੍ਜਿਂ ਚਾਰਯਾ ਵृषਨ੍ । ਯ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਜੀਵਭੋਜਨਃ
ਉਸ ਲੁਕਵੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਲਿਆ। ਵੱਛਾ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਦਾ ਖਾਣਾ ਹੈ।
ਯਕਾਸਕੌ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਿਕਾਹਲਗ੍ ਇਤਿ ਵਞ੍ਚਤਿ । ਆ ਹਨ੍ਤਿ ਗਭੇ ਪਸੋ ਨਿਗਲ੍ਗਲੀਤਿ ਧਾਰਕਾ
ਯਕਾਸਕਉ, ਸ਼ਕੁੰਤਿਕਾਹਲਗ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਠੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ 'ਨਿਗਲਗਲੀਤੀ' ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਵੱਜਦਾ ਹੈ, ਧਾਰਕ ਵਜੋਂ।
ਯਕੋ ऽਸਕੌ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਕ ऽ ਆਹਲਗ੍ ਇਤਿ ਵਞ੍ਚਤਿ । ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਤ ऽ ਇਵ ਤੇ ਮੁਖਮ੍ ਅਧ੍ਵਰ੍ਯੋ ਮਾ ਨਸ੍ ਤ੍ਵਮ੍ ਅਭਿ ਭਾषਥਾਃ
ਯਕੋ, ਅਸਕਉ, ਸ਼ਕੁੰਤਕਾ, ਆਹਲਗ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਠੱਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੂੰ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਅਧਵਰਯੁ, ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਵਧ ਨਾ ਕਰ।
ਮਾਤਾ ਚ ਤੇ ਪਿਤਾ ਚ ਤੇ ऽਗ੍ਰਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਰੋਹਤਃ । ਪ੍ਰਤਿਲਾਮੀਤਿ ਤੇ ਪਿਤਾ ਗਭੇ ਮੁष੍ਟਿਮ੍ ਅਤꣳਸਯਤ੍
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਵੱਡਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਹਨ। 'ਪ੍ਰਤਿਲਾਮੀਤੀ' — ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮੁੱਠ ਦਬਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਤਾ ਚ ਤੇ ਪਿਤਾ ਚ ਤੇ ऽਗ੍ਰੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਕ੍ਰੀਡਤਃ । ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਤ ऽਇਵ ਤੇ ਮੁਖਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਮਾ ਨਸ੍ ਤ੍ਵਂ ਵਦੋ ਬਹੁ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਰੁੱਖ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੂੰ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਡੀ ਵੱਲ ਵਧ ਕੇ ਬਹੁਤ ਨਾ ਬੋਲ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਏਨਾਮ੍ ਉਚ੍ਛ੍ਰਾਪਯ ਗਿਰੌ ਭਾਰꣳ ਹਰਨ੍ਨ੍ ਇਵ । ਅਥਾਸ੍ਯੈ ਮਧ੍ਯਮ੍ ਏਧਤਾꣳ ਸ਼ੀਤੇ ਵਾਤੇ ਪੁਨਨ੍ਨ੍ ਇਵ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਰ ਚੁੱਕੋ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਮੱਧਲਾ ਹਿੱਸਾ ਵਧੇ, ਜਿਵੇਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਮ੍ ਏਨਮ੍ ਉਚ੍ਛ੍ਰਾਪਯ ਗਿਰੌ ਭਾਰꣳ ਹਰਨ੍ਨ੍ ਇਵ । ਅਥਾਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਮ੍ ਏਜਤੁ ਸ਼ੀਤੇ ਵਾਤੇ ਪੁਨਨ੍ਨ੍ ਇਵ
ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਰ ਚੁੱਕੋ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋ। ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਮੱਧਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹਿਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ ਅਸ੍ਯਾ ऽ ਅꣳਹੁਭੇਦ੍ਯਾਃ ਕृਧੁ ਸ੍ਥੂਲਮ੍ ਉਪਾਤਸਤ੍ । ਮੁष੍ਕਾਵਿਦਸ੍ਯਾ ऽ ਏਜਤੋ ਗੋਸ਼ਫੇ ਸ਼ਕੁਲਾਵ੍ ਇਵ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗਰਭ ਝਿਲੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਥਾਂ ਲੈ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਮੁਸ਼ਕਾ ਗਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯਦ੍ ਦੇਵਾਸੋ ਲਲਾਮਗੁਂ ਪ੍ਰ ਵਿष੍ਟੀਮਿਨਮ੍ ਆਵਿषੁਃ । ਸਕ੍ਥ੍ਨਾ ਦੇਦਿਸ਼੍ਯਤੇ ਨਾਰੀ ਸਤ੍ਯਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਭੁਵੋ ਯਥਾ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਚੌੜੇ ਕਮਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਾਣ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਚ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਖੋਹਾਂ।
ਯਦ੍ਧਰਿਣੋ ਯਵਮ੍ ਅਤ੍ਤਿ ਨ ਪੁष੍ਟਂ ਪਸ਼ੁ ਮਨ੍ਯਤੇ । ਸ਼ੂਦ੍ਰਾ ਯਦ੍ ਅਰ੍ਯਜਾਰਾ ਨ ਪੋषਾਯ ਧਨਾਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਹਿਰਨ ਜੌ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਾਂਗ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਆਰੀਆ ਔਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਅਗ੍ਨਿਃ ਪਸ਼ੁਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਤੇਨਾਯਜਨ੍ਤ ਸ ऽ ਏਤਂ ਲੋਕਮ੍ ਅਜਯਦ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨ੍ ਅਗ੍ਨਿਃ ਸ ਤੇ ਲੋਕੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਂ ਜੇष੍ਯਸਿ ਪਿਬੈਤਾ ऽ ਅਪਃ । ਵਾਯੁਃ ਪਸ਼ੁਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਤੇਨਾਯਜਨ੍ਤ ਸ ऽ ਏਤਂ ਲੋਕਮ੍ ਅਜਯਦ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਯੁਃ ਸ ਤੇ ਲੋਕੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਂ ਜੇष੍ਯਸਿ ਪਿਬੈਤਾ ऽ ਅਪਃ । ਸੂਰ੍ਯਃ ਪਸ਼ੁਰ੍ ਆਸੀਤ੍ ਤੇਨਾਯਜਨ੍ਤ ਸ ऽ ਏਤਂ ਲੋਕਮ੍ ਅਜਯਦ੍ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤ੍ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸ ਤੇ ਲੋਕੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਂ ਜੇष੍ਯਸਿ ਪਿਬੈਤਾ ऽ ਅਪਃ
ਅੱਗ ਪਸ਼ੂ ਸੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿੱਤਿਆ। ਜਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੂੰ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈ। ਵਾਯੂ ਪਸ਼ੂ ਸੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿੱਤਿਆ। ਜਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੂੰ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈ। ਸੂਰਜ ਪਸ਼ੂ ਸੀ; ਉਸ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿੱਤਿਆ। ਜਿਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਤੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੂੰ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਵੇਂਗਾ, ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲੈ।