ਤੂੰ ਅਸ਼ਾਢ ਹੈਂ—ਸਬਰ ਵਾਲਾ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਣਾ ਤਾਕਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਾਂ। ਰਾਤ ਤੇ ਸਵੇਰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਲੋਕ ਮਿੱਠਾ ਹੈ; ਅਸਮਾਨ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠੇ ਹੋਣ, ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ, ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਈਆਂ ਮਿੱਠਿਆਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ। ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵੱਸ ਜਾ; ਸੂਰਜ ਤੇਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜੇ, ਨਾ ਹੀ ਅਗਨੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ। ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਲੜੀ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ—ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਰਖਾ ਤੇਰਾ ਸਾਥ ਦੇਵੇ। ਪਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਬਲਦ, ਤਿੰਨ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਗਦਾ ਗਿਆ, ਮਲ-ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ—ਉੱਥੇ ਜਾ ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਵਜ ਗਏ ਹਨ। ਵੱਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਇਹ ਯਜਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਾਪਣ, ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖੋ, ਜਿਥੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯੋਗ ਦੋਸਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈਂ, ਆਸਰਾ ਹੈਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ; ਉਹ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਗਾਇਤਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭੇਟ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਪੌਸ਼ਣ, ਧਨ, ਤਾਕਤ, ਮਹਿਮਾ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਆਨੰਦ ਮਾਣ; ਤੂੰ ਸਰਵਰਾਜ ਹੈਂ, ਆਪ-ਹੀ-ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਦੋਨੋ ਦਰਿਆ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਣ। ਅਗਨੀ, ਆਪਣੇ ਨੇਕ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋਤ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ; ਉਹ ਭੇਟ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਗਨੀ, ਉਹ ਘੋੜੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜੋਤ; ਜਿਵੇਂ ਰਥਵਾਨ ਜੋਤਦੇ ਹਨ; ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਤਰ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਬੈਠੇ। ਦਰਿਆ ਇਕੱਠੇ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਗਾਈਆਂ ਵਾਂਗ, ਦਿਲ ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਧ ਹੋ ਕੇ; ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਘੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਨਲੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ। ਭਜਨ, ਚਮਕ, ਤੇਜ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ, ਤੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਘੋੜਾ ਬਣ ਕੇ ਉੱਗਿਆ ਹੈਂ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦਾ। ਅਗਨੀ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਰੌਣਕਦਾਰ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਦਾਤੀ ਹੈਂ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲਈ ਤੂੰ। ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਛਵੀ ਵਾਲੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਵਿੱਚ ਅਸਾਰ ਮਿਲਾ; ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵਧ, ਕਦੇ ਥੱਕ ਨਾ, ਉਸਨੂੰ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਰ ਜਦ ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਹੈਂ। ਹਵਾ ਦੀ ਚਾਲ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਾਭੀ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਨਮਿਆ ਘੋੜਾ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਜੜਿਆ—ਅਗਨੀ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ। ਮੈਂ ਅਗਨੀ ਦੀ ਸਦਾ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ, ਲਾਲ, ਚਮਕਦਾਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਸਵਰੂਪ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜਦ ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਰੁਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਿਉਂਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ, ਅਦਿਤੀ ਜਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ। ਤਵਸ਼ਟਰ ਦਾ ਆਵਰਨ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਾਭੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਭੇਡ; ਅਸੁਰਾ ਦਾ ਵੱਡਾ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਜਾਦੂ—ਅਗਨੀ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ। ਜੋ ਅਗਨੀ ਹੈ, ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਗਰਮੀ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਸੰਤਾਨ ਬਣਾਈ—ਅਗਨੀ, ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਵੇ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਚਿਹਰਾ ਉੱਗ ਆਇਆ, ਮਿਤ੍ਰਾ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅੱਖ; ਇਹ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਸੂਰਜ ਹਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਹੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ, ਜਦ ਉਹ ਯਜਨ ਲਈ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ; ਅਗਨੀ, ਯਜਨ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾ; ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਲਵੇ। ਇਸ ਇਕ-ਖੁਰ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰ ਨੂੰ, ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾ ਹਿਨਹਿਨਾਉਂਦਾ, ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ; ਮੈਂ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾ; ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਲਵੇ। ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ-ਧਾਰਾਂ, ਸੌ-ਵਹਿਣ ਵਾਲਾ ਚਸ਼ਮਾ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਗਦਾ, ਘੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ—ਅਦਿਤੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ—ਅਗਨੀ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ; ਮੈਂ ਜੰਗਲੀ ਬਲਦ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾ; ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਲਵੇ। ਇਹ ਵਰੁਣ ਦਾ ਉਨ ਵਾਲਾ ਨਾਭੀ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਖਾਲ, ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਉਤਪੱਤੀ—ਅਗਨੀ, ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ; ਮੈਂ ਊਠ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾ; ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਲਵੇ। ਬੱਕਰੀ ਅਗਨੀ ਦੀ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾ-ਪਦ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਮੈਂ ਜੰਗਲੀ ਹਿਰਨ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾ; ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤੇਰੀ ਅੱਗ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਲਵੇ। ਤੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ, ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ; ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰਾਖ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਸੀਟ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਮਲ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਗਾਇਤਰੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਗਤੀ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਸ਼ਰੁ ਛੰਦ ਨਾਲ ਵਸਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ; ਇਸਦੀ ਸਾਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਾਹ ਹੈ; ਬਸੰਤ ਇਸ ਦੀ ਸਾਹ ਹੈ; ਗਾਇਤਰੀ ਬਸੰਤ ਦੀ ਹੈ; ਗਾਇਤਰੀ ਲਈ ਗਾਇਤ੍ਰਾ; ਗਾਇਤਰੀ ਤੋਂ ਉਪਾਂਸ਼ੂ; ਉਪਾਂਸ਼ੂ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ; ਤ੍ਰਿਵ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਰਥੰਤਰਾ; ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੱਖਣ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ; ਇਸਦਾ ਮਨ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮਨ ਹੈ; ਗਰਮੀ ਇਸਦਾ ਮਨ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਗਰਮੀ ਦੀ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਲਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਤੋਂ ਸਵਾਰ; ਸਵਾਰ ਤੋਂ ਅੰਤਰਯਾਮਾ; ਅੰਤਰਯਾਮਾ ਤੋਂ ਪੰਦਰਵਾਂ; ਪੰਦਰਵੇਂ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਤ; ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਮਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਪੱਛਮ ਹੈ, ਸਭ ਵਿਆਪਕ; ਇਸਦੀ ਅੱਖ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਦੀ ਅੱਖ ਹੈ; ਵਰਖਾ ਅੱਖ ਦੀ ਹੈ; ਜਗਤੀ ਵਰਖਾ ਦੀ ਹੈ; ਜਗਤੀ ਲਈ ਜਗਤੀ; ਜਗਤੀ ਤੋਂ ਰਿਕਸਮਾ; ਰਿਕਸਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਕਰ; ਸ਼ੁਕਰ ਤੋਂ ਸਤਾਰਵਾਂ; ਸਤਾਰਵੇਂ ਤੋਂ ਵੈਰੂਪਾ; ਜਮਦਗਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਅੱਖ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਉੱਤਰੀ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕੰਨ ਸੌਮਨ ਚਾਂਤ ਹੈ। ਸ਼ਰਦ ਕੰਨ-ਰੁਤ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਸ਼ਰਦ ਛੰਦ ਹੈ। ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਐਡਮ ਹੈ। ਐਡਮ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਇਕਵੀ ਹੈ। ਇਕਵੀ ਤੋਂ ਵੈਰਾਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਇਸਦੀ ਮਾਂ ਹੈ। ਹੇਮੰਤ ਬੋਲੀ ਦੀ ਰੁਤ ਹੈ। ਪੰਕਤੀ ਹੇਮੰਤ ਛੰਦ ਹੈ। ਪੰਕਤੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਹੈ। ਸਮਾਪਤੀ ਨਾਲ ਆਗ੍ਰਯਣ ਹੈ। ਆਗ੍ਰਯਣ ਤੋਂ ਉਨਤਾਲੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਨਤਾਲੀ ਤੋਂ ਸ਼ਾਕਵਰ ਤੇ ਰੈਵਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬੋਲੀ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਰਭ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਚੰਗਾਈ ਨਾਲ ਬੈਠ। ਜੋਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਆਸ਼ਵਿਨ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾਉਣ। ਹੇ ਆਲ੍ਹਣ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਾਤੀ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸੀਟ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੈਠ। ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਵਸੁ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ; ਇਹ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਭਲਾਈ ਲਈ। ਆਸ਼ਵਿਨ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾਉਣ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਬੈਠ, ਹੇ ਹੁਨਰ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਲਈ। ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਭਲਾ ਸੋਚ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ। ਆਸ਼ਵਿਨ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾਉਣ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਮੀ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਪਾਣੀ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਣ। ਹੇ ਭਜਨ ਨਾਲ ਸਲਾਹੀ, ਘੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਥੇ ਬੈਠ; ਸਾਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦੇ। ਆਸ਼ਵਿਨ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾਉਣ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਮਧ੍ਯ-ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਖੰਭਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਲਹਿਰ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਬੂੰਦ; ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈਂ। ਆਸ਼ਵਿਨ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾਉਣ। ਸ਼ੁਕਰ ਤੇ ਸ਼ੁਚੀ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਰੁਤਾਂ ਹਨ; ਤੂੰ ਅਗਨੀ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਗੰਢ ਹੈਂ। ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਪਾਣੀਆਂ ਤੇ ਬੂਟੀਆਂ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਅੱਗਾਂ ਵੱਖ ਵੱਖ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਸਰਵਚੱਤ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਰੁਤਾਂ ਤਿਆਰ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ। ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠ। ਰੁਤਾਂ ਨਾਲ, ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਗਰਭਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਨਾਲ, ਅਗਨੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ, ਆਸ਼ਵਿਨ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾਉਣ। ਵੱਸੂਆਂ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ, ਆਦਿਤਿਆਂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਰੂਪ ਤੇ ਰੁਤ ਨਾਲ, ਅਗਨੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ, ਆਸ਼ਵਿਨ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੈਠਾਉਣ। ਮੇਰੀ ਸਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਉਤਾਰਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਫੈਲੀ ਸਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੌੜੀ ਕਰ। ਮੇਰੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਬਣਾਓ। ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਓ। ਬੂਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੋ। ਦੋ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਪਾਓ।