ਸੋਮ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਸਦੇ ਦੁਧ, ਤਾਕਤਾਂ, ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀਆਂ ਊਰਜਾਵਾਂ ਸਭ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਣ। ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕਰ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਨਦੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹਕ ਸੋਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਰ ਲੈ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਵਾਧੂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਿੱਤਰ ਬਣ। ਫਿਰ, ਮਨ ਅਗਨਿ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵੱਛਾ ਆਪਣੇ ਦੂਰਲੇ ਠਿਕਾਣੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਭਾਵਨਾ ਤੇ ਗੀਤ ਨਾਲ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਮ, ਅਗਨਿ, ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਗ੍ਰਿਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੁੜਦੇ ਹਨ। ਅਗਨਿ ਪਿਆਰੇ ਗ੍ਰਿਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜੋ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਕੱਲਾ ਸਵਾਮੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਧਨ ਵਾਧੇ, ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ, ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਵਰਨਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਮੇਰਾ ਸਾਥ ਦਿਣ। ਤੂੰ ਜਲ ਦਾ ਪਿੱਠ, ਅਗਨਿ ਦਾ ਗਰਭ, ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਉਗ ਆ, ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲਤਾ ਨਾਲ ਫੈਲ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਤੇਜ ਸੀ, ਜੋ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਖਰਿਆ। ਉਹ ਵੈਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ ਹੋਣ ਦਾ ਗਰਭ ਹੈ। ਫਿਰ ਹਿਰਣਯਗਰਭ ਉਭਰਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਸਵਾਮੀ। ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਭਾਲਿਆ। ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਯਜਨ ਅਰਪਿਤ ਕਰੀਏ? ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਉੱਤੇ, ਇਸ ਗਰਭ ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਗਰਭ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਬੂੰਦ, ਜੋ ਸਾਂਝੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਸੱਤ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਧਰਤੀ, ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ, ਖੋਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਤੀਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਰਸਤਾ ਬਣਾਓ, ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਰਸਤੇ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲੋ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੋ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ। ਅਗਨਿ ਦੀਆਂ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਛੂਹਣ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾੜਣ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਗ ਵਾਲੀਆਂ ਜੀਭਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲਾ, ਅੰਗਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਨਾਲ ਵਿਖੇਰ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਛੱਡ, ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਖ, ਸਾਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਰਖਿਆਕਾਰ ਬਣ। ਜੋ ਵੀ ਦੂਰ ਜਾਂ ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਗਨਿ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣ। ਉੱਠ, ਅਗਨਿ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੈਲਾ; ਆਪਣੇ ਤੀਖੇਪਣ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਖੇਰ ਦੇ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦੇ। ਤੂੰ ਸਿੱਧਾ ਰਹਿ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ, ਦੇਵੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਖਾ। ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ, ਅਜੰਮੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ। ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਅਗਨਿ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਤਾਜ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਉਹ ਜਲ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਯਜਨ ਦਾ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਹੈਂ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈਂ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸਿਰ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਜੀਭ, ਤੂੰ ਅਰਪਣਾਂ ਦਾ ਵਾਹਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਪੰਖੀ ਪੰਛੀ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵਣ; ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਰਹੇ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਜਲ ਦੇ ਪਿੱਠ ਤੇ, ਇੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ ਕਰੇ। ਤੂੰ ਫੈਲ, ਵਧ, ਚਮਕ; ਤੂੰ ਹੀ ਧਰਤੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਭੂ ਹੈਂ, ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਆਦਿਤੀ ਹੈਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਝੱਲਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਦੀ ਧਾਰਕ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ। ਹਰੇਕ ਸਾਹ, ਪ੍ਰਾਣ, ਉਚਾਸ, ਨੀਚਾਸ, ਆਧਾਰ ਤੇ ਗਤੀ ਲਈ—ਅਗਨਿ ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਢਾਲ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਅੰਗਿਰਸ ਦੀ ਦਿਵਤਾ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਖਿਆ ਕਰੇ; ਤੂੰ ਪੱਕਾ ਬੈਠ। ਹੇ ਦੂਬ ਘਾਹ, ਜੋ ਹਰ ਜੋੜ, ਹਰ ਖੜਕ ਤੋਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਉੱਗਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਸੌ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਫੈਲ। ਤੂੰ ਜੋ ਸੌ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਹੀਂ ਵਧਦੀ, ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਇੱਟ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਹਵਨ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀਆਂ ਜੋ ਕਿਰਣਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਲੂਆਂ ਨਾਲ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਾ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜੋ ਲੂਆਂ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇੰਦਰ, ਅਗਨਿ ਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਲੂਆਂ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਿਣ। ਸਵੈ-ਸਾਸ਼ਕ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੈਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਬੈਠਾਏ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਾਰੀ ਸਾਹ, ਨਿਕਾਸ, ਤੇ ਗਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ; ਅਗਨਿ, ਤੂੰ ਸਵਾਮੀ ਹੈਂ—ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਪੱਕਾ ਬੈਠ। ਮਧੁ ਤੇ ਮਾਧਵ, ਵਸੰਤ ਰੁੱਤਾਂ, ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਜਲ ਤੇ ਬੂਟੇ ਤਿਆਰ ਹੋਣ, ਅੱਗਾਂ, ਹਰੇਕ ਆਪਣੀ ਵ੍ਰਤ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਣ; ਉਹ ਅੱਗਾਂ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਏਕਤਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਹ ਵਸੰਤ ਰੁੱਤਾਂ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣ; ਉਸ ਦਿਵਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਅੰਗਿਰਸ, ਪੱਕਾ ਬੈਠ। ਤੂੰ ਆਸ਼ਾਢ ਹੈਂ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਫੌਜਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ; ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਤਾਕਤ ਹੈ—ਮੈਂ ਤੈਥੋਂ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂ। ਰਾਤ ਤੇ ਸਵੇਰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਮਿੱਠੀ ਹੈ; ਅਕਾਸ਼, ਸਾਡਾ ਪਿਓ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਮਿੱਠਾ ਹੋਵੇ। ਜੰਗਲ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਸੂਰਜ, ਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਹੋਣ। ਤੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾ ਵੱਸ ਜਾ; ਸੂਰਜ ਤੇ ਅਗਨਿ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਸਾੜਣ; ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਲੜੀ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ—ਅਕਾਸ਼ੀ ਵਰਖਾ ਤੇਰਾ ਸਾਥ ਦੇਵੇ। ਜਲ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਇੱਟਾਂ ਦਾ ਸਾਂਡ, ਤਿੰਨ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਦ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ; ਉੱਥੇ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਵਜ ਗਏ। ਮਹਾਨ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਇਹ ਯਜਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਾਪਣ, ਸਾਨੂੰ ਵਾਫਾ ਨਾਲ ਪਾਲਣ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਕਰਮ ਵੇਖੋ, ਜਿੱਥੋਂ ਧਰਮ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਇੰਦਰ ਦਾ ਯੋਗ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਤੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਆਧਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਲਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਜਾਤਵੇਦਸ; ਉਹ, ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਗਾਇਤ੍ਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ, ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਨਾਲ ਹਵਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਪੋਸ਼ਣ, ਧਨ, ਤਾਕਤ, ਮਹਿਮਾ, ਤੇਜ, ਤੇ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਲੈ; ਤੂੰ ਸਵੈ-ਸਾਸ਼ਕ ਹੈਂ—ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਨਦੀਆਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਚੁਰਤਾ ਦੇਣ। ਹੇ ਅਗਨਿ, ਆਪਣੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਜੋ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋੜ।