ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਯజ्ञ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਮਜਬੂਤ ਟੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ, ਸਫਲ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਬਣਨ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਰੁੱਖ, ਬਲਦ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਬੰਨਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੱਕਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰੇ। ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਤਾਕਤ ਲਿਆਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੱਜਣ ਵਾਲਾ ਬਿਜਲੀ, ਜੋ ਬਲਦ ਦੀ ਚਮੜੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਥ ਦੀ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਬਿਜਲੀ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਮਿਤ੍ਰ ਦਾ ਬੀਜ, ਵਰੁਣ ਦਾ ਨਾਭੀ—ਇਹ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ, ਸਾਡੇ ਯਜ्ञ ਲਈ ਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲੋ। ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦੋ, ਤੇਰੀ ਮਹਿਮਾ ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਡੌਲ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੋ। ਹੇ ਡੌਲ, ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗੂੰਜਾ; ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਕਰ, ਬੁਰਾਈ ਨੂੰ ਪਰੇ ਕਰ। ਹੇ ਡੌਲ, ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਦਾ ਮੁਕਾ ਹੈ—ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜ। ਹੇ ਡੌਲ, ਸਾਫ਼ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵੱਜ; ਤੇਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਾਪਸ ਆਵੇ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਡੇ ਰਥ-ਚਾਲਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਘੋੜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋਣ। ਕਈ ਪਸ਼ੂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ: ਕਾਲੀ ਗਲ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਦੇ, ਚਿੱਟਾ-ਚਟਾ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ, ਭੇਡ ਮੇਸ਼ੀ ਦੀ, ਭੂਰਾ ਸੋਮਾ ਦਾ, ਕਾਲਾ ਪੂਸ਼ਨ ਦਾ, ਸਲੇਟੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦਾ, ਚਿੱਟਾ-ਚਟਾ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦਾ, ਲਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਮਰੁਤ ਦਾ, ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਇੰਦਰ-ਅੱਗੀ ਦਾ, ਝੁਕੀਆਂ ਲੱਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ, ਕਾਲਾ ਏਕਸਿਤੀ ਦਾ, ਚਿੱਟਾ-ਚਟਾ ਪੇਤਵਾ ਦਾ। ਅੱਗੀ ਨੂੰ ਲਾਲ-ਖੁਰ ਵਾਲਾ ਬਲਦ, ਅਨੀਕਵਤ ਨੂੰ ਲਾਲ-ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਬਲਦ, ਝੁਕੀਆਂ ਲੱਭਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਤੇ ਪੂਸ਼ਨ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਦੇ, ਚਿੱਟਾ-ਚਟਾ ਤੂਪਰੂ ਦੇ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗਾ ਮਰੁਤ ਦਾ, ਕਾਲਾ ਅੱਗੀ ਦਾ, ਬਕਰਾ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ, ਭੇਡ ਮੇਸ਼ੀ ਦੀ, ਚਿੱਟਾ-ਚਟਾ ਵਰੁਣ ਦਾ। ਅੱਗੀ ਲਈ ਗਾਯਤਰੀ ਤਿੰਨ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਥੰਤਰਾ ਲਈ ਅੱਠ ਕਪ ਦੀ ਭੇਟ, ਇੰਦਰ ਲਈ ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਪੰਦਰਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਬਰਹਤਾ ਲਈ ਗਿਆਰਾਂ ਕਪ ਦੀ ਭੇਟ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਜਗਤੀ ਸਤਾਰਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਵਰੂਪਾ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਕਪ ਦੀ ਭੇਟ, ਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਲਈ ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਇਕੀ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੈਰਾਜਾ ਲਈ ਪੋਸ਼ਣ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਲਈ ਪੰਕਤੀ ਉਨਤਾਲੀ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਾਕਵਰਾ ਲਈ ਚਾਰੂ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਲਈ ਉਸ਼ਣਿਹ ਤੇਤੀ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਰੈਵਤ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਕਪ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਲਈ ਚਾਰੂ, ਅਦਿਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਚਾਰੂ, ਅੱਗੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਲਈ ਬਾਰਾਂ ਕਪ, ਅਨੁਮਤੀ ਲਈ ਅੱਠ ਕਪ ਦੀ ਭੇਟ। ਇਸ ਯਜ्ञ ਨੂੰ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ, ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ। ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਡਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰੇ; ਵਾਕ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਸਾਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇਣ। ਅਸੀਂ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਚਮਕ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਧਰਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਵੇ। ਹੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੇੜੀਆਂ ਦੂਰ ਕਰ; ਜੋ ਭਲਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੇ। ਅਸੀਂ ਵਾਸੂ ਦੀ ਵਧੀਆ ਦੌਲਤ ਦੇ ਵੰਡਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਵਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੱਦੇ ਹਾਂ। ਹਰ ਵਰਗ, ਹਰ ਕਾਰਜ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ: ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਰਾਜਸਤਾ ਲਈ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਵੈਸ਼, ਤਪ ਲਈ ਸ਼ੂਦਰ, ਹਨੇਰੇ ਲਈ ਚੋਰ, ਨਰਕ ਲਈ ਵੀਰ-ਹੰਤਾ, ਬੁਰਾਈ ਲਈ ਨਪੁੰਸਕ, ਵਿਕਰੀ ਲਈ ਲੋਹਾਰ, ਇੱਛਾ ਲਈ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਅਛੂਤਾਂ ਲਈ ਮਾਗਧ। ਨਾਚ ਲਈ ਭੰਡ, ਗੀਤ ਲਈ ਗਾਇਕ, ਕਾਨੂੰਨ ਲਈ ਦਰਬਾਰੀ, ਦੁੱਖ ਲਈ ਜੋਕਰ, ਮਜ਼ਾਕ ਲਈ ਭੰਡ, ਹਾਸੇ ਲਈ ਹਾਸਿਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਆਨੰਦ ਲਈ ਕੁਵਾਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਰਥ-ਨਿਰਮਾਤਾ, ਢਿੱਲ ਲਈ ਬੜਾਈ। ਤਪ ਲਈ ਕੁੰਭਾਰ, ਜਾਦੂ ਲਈ ਲੋਹਾਰ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਗਹਣੇ-ਸਾਜਾ, ਭਾਗ ਲਈ ਜਾਲੀ-ਬਨਾਵਣ ਵਾਲਾ, ਧਨੁਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਲਈ ਤੀਰ-ਸਾਜਾ, ਹਥਿਆਰ ਲਈ ਧਨੁਸ਼-ਸਾਜਾ, ਕੰਮ ਲਈ ਤੰਤੂ-ਸਾਜਾ, ਭਾਗ ਲਈ ਰੱਸਾ-ਬਨਾਵਣ ਵਾਲਾ, ਮੌਤ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਨਾਸ ਲਈ ਕੁੱਤੇ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਨਦੀਆਂ ਲਈ ਮਛੀ-ਪਕੜਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਲੂ-ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਦ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਲਈ ਉਗਰ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਲਈ ਅਛੂਤ, ਸੇਵਕਾਂ ਲਈ ਪਾਗਲ, ਸੱਪ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਘਰ-ਵਾਹ, ਜੂਆਰੀਆਂ ਲਈ ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਗੈਰ-ਜੂਆਰੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਸ਼, ਪਿਸਾਚਾਂ ਲਈ ਚੀਰ-ਬamboo-ਸਾਜਾ, ਜਾਦੂਗਰਾਂ ਲਈ ਕਾਂਟਾ-ਬਨਾਵਣ ਵਾਲਾ। ਇਕਤਾ ਲਈ ਪਰ-ਸਤਰੀ, ਘਰ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਦੁੱਖ ਲਈ ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਾਸ ਲਈ ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਕਲੇਸ਼ ਲਈ ਬਾਂਝ-ਸਤਰੀ ਦਾ ਪਤੀ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਲਈ ਹੁਨਰਮੰਦ, ਗਿਆਨ ਲਈ ਯਾਦ-ਬਨਾਵਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਲਈ ਪ੍ਰੇਮੀ, ਰੰਗ ਲਈ ਪਿੱਛੇ-ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਲਈ ਸਹਾਇਕ। ਵਿਕਾਰ ਲਈ ਕੁਬੜਾ, ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬੌਨਾ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਲਈ ਲੰਗੜਾ, ਨੀਂਦ ਲਈ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਅਧਰਮ ਲਈ ਬੌਣਾ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਡਾਕਟਰ, ਗਿਆਨ ਲਈ ਤਾਰਾ-ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ, ਵਧੇਰੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲਾ, ਹੱਦਾਂ ਲਈ ਜੱਜ। ਹਾਥੀ ਲਈ ਹਾਥੀ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ਼ੀ ਲਈ ਘੋੜਾ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਲਈ ਗਾਂ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਤਾਕਤ ਲਈ ਭੇਡ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਲਈ ਬਕਰਾ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਭੋਜਨ ਲਈ ਹਲ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪੀਣ ਲਈ ਸ਼ਰਾਬ-ਬਨਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਗ ਲਈ ਘਰ-ਮਾਲਕ, ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਲਈ ਖਜਾਨਾ-ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨ। ਉਜਾਸ ਲਈ ਲੱਕੜ-ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚਮਕ ਲਈ ਅੱਗ-ਜਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਲਈ ਯਜਮਾਨ, ਵਾਧੂ ਲਈ ਸੇਵਕ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਸੇਵਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਦੂਤ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਘੋਸ਼ਕ, ਸਭ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਸਹਾਇਕ, ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਕਪੜਾ-ਧੋਣ ਵਾਲਾ, ਇੱਛਾ ਲਈ ਰੰਗ-ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਸਚ ਲਈ ਚੋਰ-ਮਨ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਸੁਚਨਾ-ਦਾਤਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲਈ ਮਾਲੀ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨ, ਬੱਚੇ ਲਈ ਸੇਵਕ, abundance ਲਈ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਰ ਲਈ ਮਿੱਠਾ-ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਘੋੜਾ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਦੁੱਧ-ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦੁਨੀਆਂ ਲਈ ਸੇਵਕ। ਕ੍ਰੋਧ ਲਈ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਲਈ ਦੌੜਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਬੰਨਣ ਵਾਲਾ, ਦੁੱਖ ਲਈ ਪਿੱਛੇ-ਲੱਗਣ ਵਾਲਾ, ਭਲਾਈ ਲਈ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ, ਪੰਨੇ ਲਈ ਤਿੰਨ-ਨੋਕਾ, ਚਮਕ ਲਈ ਮਨ-ਬਨਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਚਲਣ ਲਈ ਕਾਜਲ-ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਸ ਲਈ ਕਵਚ-ਬਨਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸੰਯਮ ਲਈ ਧਾਗਾ। ਸੰਯਮ ਲਈ ਧਾਗਾ, ਅਥਰਵਾਂ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਹੋਏ, ਸਾਲ ਲਈ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ, ਅਰਧ-ਸਾਲ ਲਈ ਅਜਨਮਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਲਈ ਜਾ-ਚੁਕਾ, ਪਿਛਲਾ ਸਾਲ ਲਈ ਵਿਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਲ ਲਈ ਪੁਰਾਣਾ, ਸਾਲ ਲਈ ਸਲੇਟੀ-ਵਾਲਾ, ਰਭੂ ਲਈ ਚਮੜਾ-ਜੋੜਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਧਿਆ ਲਈ ਚਮੜਾ-ਤਾਣਣ ਵਾਲਾ। ਝੀਲਾਂ ਲਈ ਮਛੀ-ਪਕੜਣ ਵਾਲਾ, ਠਹਿਰੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਠਹਿਰਣ ਵਾਲਾ, ਦਲਦਲ ਲਈ ਸੇਵਕ, ਕਣੀ-ਬੈਲਟ ਲਈ ਕਣੀ-ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ, ਸੁੱਕੀ ਧਰਤੀ ਲਈ ਨੌਕਾ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਰ-ਲੰਘਣ ਲਈ ਨੌਕਾ-ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਾਰ-ਜਾਣ ਲਈ ਪਾਰ-ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਔਖੇ ਥਾਂ ਲਈ ਖਾਣ-ਕੱਢਣ ਵਾਲਾ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਥਾਂ ਲਈ ਪੱਤਾ-ਫੂਕਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਫਾ ਲਈ ਸ਼ਿਕਾਰੀ, ਢਲਾਨ ਲਈ ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਲਈ ਕਿੰਪੁਰੁਸ਼। ਵਿਕਾਰ ਲਈ ਪੌਲਕਸਾ, ਰੰਗ ਲਈ ਸੋਨਾਰ, ਤਰਾਜੂ ਲਈ ਵਪਾਰੀ, ਦੇਰ ਰਾਤ ਲਈ ਗਲਾਵਿਨ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਰਾਖ, ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਲਈ ਜਾਗਣਾ, ਕਲੇਸ਼ ਲਈ ਨੀਂਦ, ਦੁੱਖ ਲਈ ਨਿੰਦਕ, ਵਾਧੂ ਲਈ ਵਧਾਈ, ਵਿਵਾਦ ਲਈ ਵੰਡਣ ਵਾਲਾ। ਜੂਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਜੂਆਰੀ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਚਾਲ ਲਈ ਨਵੀਂ ਦਾਅ, ਤੀਜੀ ਚਾਲ ਲਈ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚੌਥੀ ਚਾਲ ਲਈ ਹੋਰ ਸਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਕੁਦਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸਭਾ ਦਾ ਸਤੰਭ, ਮੌਤ ਲਈ ਗਾਂ-ਹੰਤਾ, ਨਾਸਕ ਲਈ ਗਾਂ-ਹੰਤਾ, ਭੁੱਖ ਲਈ, ਜੋ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਗਾਂ-ਕੱਟਣ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਖੜਾ, ਬੁਰਾਈ ਲਈ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਪਕ, ਪਾਪ ਲਈ ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ। ਗੂੰਜ ਲਈ ਚੀਕਣ ਵਾਲਾ, ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਭੌਂਕਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਤ ਲਈ ਬਹੁਤ-ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਅਨੰਤ ਲਈ ਚੁੱਪ, ਸ਼ੋਰ ਲਈ ਡੌਲ-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਿਆਈ ਲਈ ਤੰਬੂਰਾ-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਰੋਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਬਾਂਸुरी-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹੇਠਾਂ ਆਵਾਜ਼ ਲਈ ਸ਼ੰਖ-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜੰਗਲ ਲਈ ਜੰਗਲ-ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ, ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਲਈ ਅੱਗ-ਬਨਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਮਜ਼ਾਕ ਲਈ ਵੈਸ਼ਿਆ, ਹਾਸੇ ਲਈ ਭੰਡ, ਯਾਦਵ ਲਈ ਚਿੱਟਾ-ਚਟਾ, ਪਿੰਡ ਲਈ ਲੇਖਾ-ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਘੋਸ਼ਕ ਲਈ ਉਹ, ਵੱਡਿਆਈ ਲਈ ਤੰਬੂਰਾ-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਹੱਥ-ਹੰਤਾ ਲਈ ਬਾਂਸुरी-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਨਾਚ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਝੰਕਾਰ-ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ। ਅੱਗੀ ਲਈ ਮੋਟਾ, ਧਰਤੀ ਲਈ ਆਸਨ-ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਯੂ ਲਈ ਅਛੂਤ, ਆਕਾਸ਼ ਲਈ ਬamboo-ਨਾਚਣ ਵਾਲਾ, ਅੰਬਰ ਲਈ ਖੋਦਣ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਲਈ ਪੀਲਾ ਘੋੜਾ, ਤਾਰਿਆਂ ਲਈ ਕੀੜਾ, ਚੰਦ ਲਈ ਕੋੜ-ਵਾਲਾ, ਦਿਨ ਲਈ ਚਿੱਟਾ, ਪੀਲੀ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਲਈ ਕਾਲਾ, ਪੀਲੀ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ। ਹੁਣ, ਇਹ ਅੱਠ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਵਿਅਕਲਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ: ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ, ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ, ਬਹੁਤ ਮੋਟਾ, ਬਹੁਤ ਪਤਲਾ, ਬਹੁਤ ਚਿੱਟਾ, ਬਹੁਤ ਕਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਗੰਜਾ, ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਨਾ ਸ਼ੂਦਰ ਹਨ, ਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਮਾਗਧ, ਵੈਸ਼ਿਆ, ਜੂਆਰੀ, ਨਪੁੰਸਕ—ਇਹ ਵੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੈਰ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਦਸ ਉਂਗਲਾਂ ਉੱਚਾ ਖੜਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਉਸ ਪੁਰੁਸ਼ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਭ ਜੀਵ ਉਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਅਮਰ ਹਨ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ। ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਉੱਤੇ ਚਲੇ ਗਏ; ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਾ-ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵਿੱਚ। ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਰਾਜ਼ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਵਿਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਪੁਰੁਸ਼। ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਫੈਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਪੂਰੇ ਯਜ्ञ ਤੋਂ, ਘੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪਸ਼ੂ ਬਣਾਏ—ਹਵਾ ਦੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ, ਪਿੰਡ ਦੇ। ਉਸ ਪੂਰੇ ਯਜ्ञ ਤੋਂ, ਰਿਗ ਅਤੇ ਸਮਨ ਮੰਤ੍ਰ ਜਨਮੇ; ਚੰਦਾਂ ਜਨਮੀਆਂ; ਯਜੁਸ ਜਨਮਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਘੋੜੇ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਪਸ਼ੂ ਦੋ ਕਤਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੰਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਗਾਂ ਜਨਮੀਆਂ; ਬਕਰੇ ਤੇ ਭੇਡਾਂ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਉਹ ਯਜ्ञ, ਜੋ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪੁਰੁਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਸ਼ 'ਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਾ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਜ्ञ ਕੀਤਾ।