ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਜਦੋਂ ਜੌ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ, ਆਰੀਆ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਦਧਿਕ੍ਰਾਵਨ, ਜਿੱਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਗੰਧਿਤ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਾਵੇ। ਗਾਯਤਰੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ, ਜਗਤੀ, ਅਨੁਸ਼ਟੁਭ ਅਤੇ ਪੰਕਤੀ, ਬ੍ਰਹਤੀ, ਉਸ਼ਣਿਹ, ਕਕੁਭ ਅਤੇ ਸੂਚੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ। ਦੋ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਚਾਰ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਛੇ ਪੈਰ ਵਾਲੇ, ਵਿਅਕੁਲ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਛੰਦ, ਸੂਚੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ। ਵੱਡੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਬੱਦਲ-ਵਾਂਗ, ਬਿਜਲੀ-ਵਾਂਗ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਸੂਚੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ। ਮਨੁੱਖ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਵੱਲ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਣ; ਦੇਵੀਆਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸੂਚੀ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ। ਚਾਂਦੀ, ਕਾਲ ਹਿਰਨ, ਸੀਸਾ, ਜੋਤ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਹਨ; ਘੋੜੇ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਪੱਟੀਆਂ, ਹੱਦਾਂ, ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣ। ਜੋ ਲੋਕ ਜੌ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੌ ਨੂੰ ਪੀਸਣ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਹੈ ਤੁਹਾਡਾ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨੀ? ਮੌਸਮ, ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਜੋੜ, ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਆਗਿਆ ਦੇਣ; ਸਾਲ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ, ਬੰਨ੍ਹਣਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ। ਅੱਧ-ਮਹੀਨੇ, ਅੰਗ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ; ਮਹੀਨੇ, ਕੱਟਦੇ, ਬੰਨ੍ਹਦੇ; ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਮਰੁਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੀਸਦੇ ਤੇ ਤੋੜਦੇ ਹਨ। ਦੇਵੀ ਪੁਜਾਰੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਤੇ ਆਗਿਆ ਦੇਣ; ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਗ, ਜੋੜਾਂ 'ਤੇ ਹੱਦਾਂ ਬਣਾਉਣ, ਬੰਨ੍ਹਣ। ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਤੇ ਹਵਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਖਿੜਕੀ ਭਰਣ; ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਸੰਸਾਰ ਸ਼ੁਭ ਬਣਾਉਣ। ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਰਲੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਹੇਠਲੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ; ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਮੱਤ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ। ਕੌਣ ਇਕੱਲਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ? ਸਰਦੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀ ਹੈ? ਵੱਡਾ ਢਕਣ ਕੀ ਹੈ? ਸੂਰਜ ਇਕੱਲਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ; ਚੰਦ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ ਸਰਦੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਵੱਡਾ ਢਕਣ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੀ ਹੈ? ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਝੀਲ ਕੀ ਹੈ? ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੀ ਹੈ? ਜਿਸ ਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਪਤਾ? ਬ੍ਰਹਮ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਝੀਲ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਗਾਂ ਦੀ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਮਨ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਪਗ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵੱਸਿਆ। ਮੈਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਪਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਵੱਸਿਆ; ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਕ ਹਿੱਸਾ, ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਪਿੱਛਲਾ। ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ? ਕਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ? ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਨ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਇਥੇ ਕੀ ਦੱਸੇਂਗਾ? ਪੰਜ ਵਿੱਚ, ਮਨੁੱਖ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਗਏ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਥੇ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਭ੍ਰਮ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ। ਪਹਿਲਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀ ਸੀ? ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ ਕੀ ਸੀ? ਪਿਲਿੱਪਿਲਾ ਕੀ ਸੀ? ਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ ਕੀ ਸੀ? ਅਕਾਸ਼ ਪਹਿਲਾ ਇਰਾਦਾ ਸੀ; ਘੋੜਾ ਵੱਡੀ ਤੇਜ਼ੀ; ਬੱਕਰੀ ਪਿਲਿੱਪਿਲਾ; ਰਾਤ ਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ। ਇਹ ਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਕੁਰੁਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਕੌਣ ਡਾਲ 'ਤੇ ਉੱਡਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸਰਕਦਾ ਹੈ? ਮਾਦਾ ਬੱਕਰੀ ਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ ਹੈ; ਕੁੱਤਾ ਕੁਰੁਪਿਸ਼ੰਗਿਲਾ ਹੈ; ਖਰਗੋਸ਼ ਡਾਲ 'ਤੇ ਉੱਡਦਾ; ਸੱਪ ਰਾਹ 'ਤੇ ਸਰਕਦਾ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਛੱਡੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ? ਅੱਖਰ ਕਿੰਨੇ? ਹਵਨ ਕਿੰਨੇ? ਕਿੰਨੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਜਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ? ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਪੁਜਾਰੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਛੇ ਛੱਡੀਆਂ, ਸੌ ਅੱਖਰ, ਅੱਸੀ ਹਵਨ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਜਲਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਸੱਤ ਪੁਜਾਰੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੌਣ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਜਾਣਦਾ? ਕੌਣ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਣਦਾ? ਕੌਣ ਸੂਰਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੂਲ ਜਾਣਦਾ? ਕੌਣ ਚੰਦ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ? ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ ਜਾਣਦਾ। ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮੂਲ ਜਾਣਦਾ, ਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ। ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰਲੇ ਅੰਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ; ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਪੁੱਛਦਾ; ਵੱਡੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਬੀਜ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ; ਬੋਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ। ਇਹ ਯਜਨ-ਵੇਦਿਕਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਦੂਰਲਾ ਅੰਤ ਹੈ; ਇਹ ਯਜਨਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਹੈ; ਇਹ ਸੋਮਾ ਵੱਡੇ ਘੋੜੇ ਦਾ ਬੀਜ ਹੈ; ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਨ ਬੋਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੰਗਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਆਪ-ਵਸਤੀ, ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਉਸ ਨੇ ਕਰਮ ਦਾ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਜਨਮਿਆ। ਪੁਜਾਰੀ ਸੋਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ; ਪੁਜਾਰੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ ਤੇ ਉਹ ਸੋਮਾ ਪੀਵੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਆਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਿਸ ਇੱਛਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇ। ਅਸੀਂ ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਈਏ। ਘੋੜਾ ਉਪਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਤੇ ਹਿਰਨ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਸੰਤਾਨ। ਕਾਲਾ ਗਲ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਦਾ ਹੈ, ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ; ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਭੇਡ ਹੇਠਾਂ, ਰੇਤ ਹੇਠ; ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਪੱਟ; ਸੌਮਿਆ ਤੇ ਪਉਸ਼ਣ ਦੇ ਬਾਂਹ; ਕਾਲਾ ਨਾਭੀ 'ਤੇ, ਸੂਰਜ ਪਾਸੇ; ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਪੱਖ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ; ਵਾਲਦਾਰ ਪੱਟ, ਵਾਯੂ ਦੇ; ਚਿੱਟੀ ਪੂੰਛ ਇੰਦਰ ਦੀ, ਸੁੰਦਰ ਸਵਪਸਿਆ ਦੀ; ਵੱਡਾ ਵੈष्णਵ ਬੌਨਾ। ਲਾਲ, ਧੂੰਏਂ ਵਾਲਾ ਲਾਲ, ਕਰਕੰਧੂ ਲਾਲ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਹੇ ਮ੍ਰਦੁ; ਭੂਰਾ, ਲਾਲ-ਭੂਰਾ, ਚਿੱਟਾ-ਭੂਰਾ ਵਰੁਣ ਦੇ; ਚਿੱਟਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ, ਹੋਰ ਚਿੱਟਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ, ਸਭ-ਚਿੱਟਾ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੇ; ਚਿੱਟਾ-ਬਾਂਹ, ਹੋਰ ਚਿੱਟਾ-ਬਾਂਹ, ਸਭ-ਚਿੱਟਾ-ਬਾਂਹ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੇ; ਚਿੱਟਾ-ਚਿੱਟਾ, ਛੋਟੀ-ਚਿੱਟਾ, ਵੱਡੀ-ਚਿੱਟਾ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣ ਦੇ। ਸੁੱਧ-ਪਾਂਵ ਵਾਲੇ, ਸਭ-ਸੁੱਧ-ਪਾਂਵ ਵਾਲੇ, ਰਤਨ-ਪਾਂਵ ਵਾਲੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਦੇ; ਚਿੱਟਾ, ਚਿੱਟੀ-ਅੱਖ, ਲਾਲ ਰੁਦ੍ਰ, ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਮਾਲਕ; ਕੰਨ ਯਮ ਦੇ; ਲਪੇਟੇ ਰੌਦ੍ਰ ਦੇ; ਆਕਾਸ਼-ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਪਰਜਨਯ ਦੇ। ਚਿੱਟਾ-ਚਿੱਟਾ, ਆੜੀ-ਚਿੱਟਾ, ਉਪਰ-ਚਿੱਟਾ ਮਰੁਤ ਦੇ; ਲਾਲੀ, ਲਾਲ-ਪੂੰਛ, ਚਿੱਟਾ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ; ਸਪਲੀਨ-ਕੰਨ, ਤਣ-ਕੰਨ, ਉਪਰ-ਲੋਹ-ਕੰਨ ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ; ਕਾਲਾ-ਗਲ, ਚਿੱਟੀ-ਅੱਖ, ਚਿੰਨ੍ਹ-ਪੱਟ ਇੰਦਰ-ਅੱਗੀ ਦੇ; ਕਾਲਾ-ਉਂਗਲ, ਛੋਟੀ-ਉਂਗਲ, ਵੱਡੀ-ਉਂਗਲ ਉਸ਼ਾ ਦੇ। ਕਾਰਿਗਰ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਦੇ, ਲਾਲ ਰੋਹਿਨੀ ਦੇ, ਤਿੰਨ ਸਾਲਾ ਸਪੀਚ ਦੇ, ਅਣਜਾਣ ਆਦਿਤੀ ਦੇ, ਇਕ-ਜੋੜੇ ਧਾਤ੍ਰ ਦੇ, ਬੱਛੇ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧੀ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਤੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।