ଯେ ଏତାଵନ୍ତଶ୍ ଚ ଭୂଯାꣳସଶ୍ ଚ ଦିଶୋ ରୁଦ୍ରା ଵିତସ୍ଥିରେ । ତେଷାꣳ ସହସ୍ରଯୋଜନେ ଽଵ ଧନ୍ଵାନି ତନ୍ମସି
ଏମିତି ଯେତେ ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାରିତ, ସେମାନଙ୍କର ଧନୁଷ ହଜାର ଯୋଜନ ଦୂରେ ରଖାଯାଉ।
ନମୋ ଽସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯେ ଦିଵି ଯେଷାଂ ଵର୍ଷମ୍ ଇଷଵଃ । ତେଭ୍ଯୋ ଦଶ ପ୍ରାଚୀର୍ ଦଶ ଦକ୍ଷିଣା ଦଶ ପ୍ରତୀଚୀର୍ ଦଶୋଦୀଚୀର୍ ଦଶୋର୍ଧ୍ଵାଃ । ତେଭ୍ଯୋ ନମୋ ଽ ଅସ୍ତୁ ତେ ନୋ ଽଵନ୍ତୁ ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେ ଯଂ ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତମ୍ ଏଷାଂ ଜମ୍ଭେ ଦଧ୍ମଃ
ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯେଉଁ ରୁଦ୍ରମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଯାଁଠାରେ ତାଙ୍କର ତୀର ବର୍ଷା ହେଉଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦଶ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଦଶ, ପଶ୍ଚିମରେ ଦଶ, ଉତ୍ତରରେ ଦଶ, ଉପରେ ଦଶ — ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଆମପ୍ରତି ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁ, ଓ ଯିଏ ଆମକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ତୁମର ଜଉ ମଧ୍ୟରେ ଦିଅ।
ନମୋ ଽସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯେ ଽନ୍ତରିକ୍ଷେ ଯେଷାଂ ଵାତ ଽ ଇଷଵଃ । ତେଭ୍ଯୋ ଦଶ ପ୍ରାଚୀର୍ ଦଶ ଦକ୍ଷିଣା ଦଶ ପ୍ରତୀଚୀର୍ ଦଶୋଦୀଚୀର୍ ଦଶୋର୍ଧ୍ଵାଃ । ତେଭ୍ଯୋ ନମୋ ଽ ଅସ୍ତୁ ତେ ନୋ ଽଵନ୍ତୁ ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେ ଯଂ ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତମ୍ ଏଷାଂ ଜମ୍ଭେ ଦଧ୍ମଃ
ଯେ ରୁଦ୍ରମାନେ ଆକାଶରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାଁଠାରେ ପବନ ତାଙ୍କର ଶର, ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଓ ଉପର—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦଶଜଣ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଆମପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ହେଉନ୍ତୁ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁଛୁ, କିମ୍ବା ଯିଏ ଆମକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମେ ତୁମର ଜ଼ିହ୍ବାରେ ଦେଉଛୁ।
ନମୋ ଽସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଯେ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯେଷାମ୍ ଅନ୍ନମ୍ ଇଷଵଃ । ତେଭ୍ଯୋ ଦଶ ପ୍ରାଚୀର୍ ଦଶ ଦକ୍ଷିଣା ଦଶ ପ୍ରତୀଚୀର୍ ଦଶୋଦୀଚୀର୍ ଦଶୋର୍ଧ୍ଵାଃ । ତେଭ୍ଯୋ ନମୋ ଽ ଅସ୍ତୁ ତେ ନୋ ଽଵନ୍ତୁ ତେ ନୋ ମୃଡଯନ୍ତୁ ତେ ଯଂ ଦ୍ଵିଷ୍ମୋ ଯଶ୍ ଚ ନୋ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ତମ୍ ଏଷାଂ ଜମ୍ଭେ ଦଧ୍ମଃ
ଯେ ରୁଦ୍ରମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାଁଠାରେ ଖାଦ୍ୟ ତାଙ୍କର ଶର, ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଓ ଉପର—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦଶଜଣ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସେମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ଆମପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ ହେଉନ୍ତୁ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁଛୁ, କିମ୍ବା ଯିଏ ଆମକୁ ଘୃଣା କରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମେ ତୁମର ଜ଼ିହ୍ବାରେ ଦେଉଛୁ।
ଅଶ୍ମନ୍ନ୍ ଊର୍ଜଂ ପର୍ଵତେ ଶିଶ୍ରିଯାଣାମ୍ ଽ ଅଦ୍ଭ୍ଯ ଓଷଧୀଭ୍ଯୋ ଵନସ୍ପତିଭ୍ଯୋ ଽଧି ସମ୍ଭୃତଂ ପଯଃ । ତାଂ ନ ଽ ଇଷମୂର୍ଜଂ ଧତ୍ତ ମରୁତଃ ସꣳରରାଣାଃ । ଽ ଅଶ୍ମꣳସ୍ ତେ କ୍ଷୁତ୍ । ମଯି ତ ଊର୍କ୍ । ଯଂ ଦ୍ଵିଷ୍ମସ୍ ତଂ ତେ ଶୁଗ୍ ଋଚ୍ଛତୁ
ପାହାଡ଼ ଓ ପାଥରରେ ଥିବା, ଜଳ, ଔଷଧି ଓ ବୃକ୍ଷମାନେ ଠାରୁ ଆସିଥିବା ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣ—ମାରୁତମାନେ ଏହା ଆମକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ପାଥର ତୁମର ଭୋକ। ସେଇ ଶକ୍ତି ମୋରେ ରହୁ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁଛୁ, ତାଙ୍କୁ ତୁମର ବଜ୍ର ଲାଗୁ।
ଇମା ମେ ଽ ଅଗ୍ନ ଽ ଇଷ୍ଟକା ଧେନଵଃ ସନ୍ତ୍ଵ୍ ଏକା ଚ ଦଶ ଚ ଦଶ ଚ ଶତଂ ଚ ଶତଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚ ସହସ୍ରଂ ଚାଯୁତଂ ଚାଯୁତଂ ଚ ନିଯୁତଂ ଚ ନିଯୁତଂ ଚ ପ୍ରଯୁତଂ ଚାର୍ବୁଦଂ ଚ ନ୍ଯର୍ବୁଦꣳ ସମୁଦ୍ରଶ୍ ଚ ମଧ୍ଯଂ ଚାନ୍ତଶ୍ ଚ ପରାର୍ଧଶ୍ ଚୈତା ମେ ଽ ଅଗ୍ନ ଇଷ୍ଟକା ଧେନଵଃ ସନ୍ତ୍ଵ୍ ଅମୁତ୍ରାମୁଷ୍ମିଂଲ୍ ଲୋକେ
ଏହି ମୋ ଇଷ୍ଟକାମାନେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଗାଁ ହେଉନ୍ତୁ—ଏକ, ଦଶ, ଶତ, ସହସ୍ର, ଆୟୁତ, ନିୟୁତ, ପ୍ରୟୁତ, ଅର୍ବୁଦ, ନ୍ୟର୍ବୁଦ, ସମୁଦ୍ର, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ। ଏହି ମୋ ଇଷ୍ଟକାମାନେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଗାଁ ହେଉନ୍ତୁ।
ଋତଵ ସ୍ଥ ଽ ଋତାଵୃଧ ଽ ଋତୁଷ୍ଠା ସ୍ଥ ଽ ଋତାଵୃଧଃ । ଘୃତଶ୍ଚ୍ଯୁତୋ ମଧୁଶ୍ଚ୍ଯୁତୋ ଵିରାଜୋ ନାମ କାମଦୁଘା ଽ ଅକ୍ଷୀଯମାଣାଃ
ତୁମେ ଋତୁର, ତୁମେ ଋତୁଦ୍ୱାରା ବଳବତୀ, ତୁମେ ଋତୁରେ ଦଢ଼ିଆ, ତୁମେ ଋତୁଦ୍ୱାରା ବଳିୟା। ଘିଅ ଓ ମଧୁ ଝରୁଥିବା, ଚମକିଲା, ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କରୁଥିବା, ଅକ୍ଷୟ।
ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ତ୍ଵାଵକଯାଗ୍ନେ ପରି ଵ୍ଯଯାମସି । ପାଵକୋ ଽ ଅସ୍ମଭ୍ଯꣳ ଶିଵୋ ଭଵ
ସମୁଦ୍ରର ଫେଣାରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ଘେରିଛୁ। ତୁମେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ହେଉ।
ହିମସ୍ଯ ତ୍ଵା ଜରାଯୁଣାଗ୍ନେ ପରି ଵ୍ଯଯାମସି । ପାଵକୋ ଽ ଅସ୍ମଭ୍ଯꣳ ଶିଵୋ ଭଵ
ହିମର ଝିଲିକାରେ, ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମକୁ ଘେରିଛୁ। ତୁମେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ହେଉ।
ଉପ ଜ୍ମନ୍ନ୍ ଉପ ଵେତସେଽଵ ତର ନଦୀଷ୍ଵ୍ ଆ । ଅଗ୍ନେ ପିତ୍ତମ୍ ଅପାମ୍ ଅସି । ମଣ୍ଡୂକି ତାଭିର୍ ଆ ଗହି ସେମଂ ନୋ ଯଜ୍ଞଂ ପାଵକଵର୍ଣꣳ ଶିଵଂ କୃଧି
ନଦୀପରେ ଯେପରି ଆସ, କାଠିରେ ଯେପରି ଆସ, ଆସି ପାର୍ହ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତ। ବେଙ୍ଗ, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଆସ; ଏହି ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଚମକଦାର ଓ ଶୁଭ କର।
ଅପାମ୍ ଇଦଂ ନ୍ଯଯନꣳ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ନିଵେଶନମ୍ । ଅନ୍ଯାꣳସ୍ ଽ ତେ ଅସ୍ମତ୍ ତପନ୍ତୁ ହେତଯଃ ପାଵକୋ ଽ ଅସ୍ମଭ୍ଯꣳ ଶିଵୋ ଭଵ
ଏହା ଜଳର ଅବତରଣ, ସମୁଦ୍ରର ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ। ତୁମର ଆଗ୍ନିଶିଖା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରୁ, ଆମକୁ ନୁହେଁ। ତୁମେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ହେଉ।
ଅଗ୍ନେ ପାଵକ ରୋଚିଷା ମନ୍ଦ୍ରଯା ଦେଵ ଜିହ୍ଵଯା । ଆ ଦେଵାନ୍ ଵକ୍ଷି ଯକ୍ଷି ଚ
ଅଗ୍ନି, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଚମକିଲା ଆଲୋକରେ, ମଧୁର ଦେବତା ଜିହ୍ବାରେ, ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଆଣି ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର।
ସ ନଃ ପାଵକ ଦୀଦିଵୋ ଗ୍ନେ ଦେଵାꣳ ଽ ଇହା ଵହ । ଉପ ଯଜ୍ଞꣳ ହଵିଶ୍ ଚ ନଃ
ହେ ପବିତ୍ର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି, ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆଣ। ଆମର ଯଜ୍ଞ ଓ ହବି ଆଣ।
ପାଵକଯା ଯଶ୍ ଚିତଯନ୍ତ୍ଯା କୃପା କ୍ଷାମନ୍ ରୁରୁଚ ଽ ଉଷସୋ ନ ଭାନୁନା । ତୂର୍ଵନ୍ ନ ଯାମନ୍ନ୍ ଏତଶସ୍ଯ ନୂ ରଣ ଽ ଆ ଯୋ ଘୃଣେ ନ ତତୃଷାଣୋ ଽ ଅଜରଃ
ପବିତ୍ର, ବୁଝିପାରୁଥିବା ଓ କୃପାଳୁ ଜଣେ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଆଲୋକିତ ହେଲା, ଯେପରି ଉଷା ତାଙ୍କର କିରଣରେ ଆଲୋକିତ। ତୁରଙ୍ଗ ଭଳି ଦ୍ରୁତ, ପବନର ଚଳନ ଭଳି, ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ତୃଷ୍ଣା ଭଳି, ଅଜର।
ନମସ୍ ତେ ହରସେ ଶୋଚିଷେ ନମସ୍ ତେ ଽ ଅସ୍ତ୍ଵ୍ ଅର୍ଚିଷେ । ଅନ୍ଯାꣳସ୍ ତେ ଅସ୍ମତ୍ ତପନ୍ତୁ ହେତଯଃ ପାଵକୋ ଽ ଅସ୍ମଭ୍ଯꣳ ଶିଵୋ ଭଵ
ତୁମର ଆଗ୍ନିଶିଖାକୁ ନମସ୍କାର, ତୁମର ଆଲୋକକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମର ଆଗ୍ନିଶିଖା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରୁ, ଆମକୁ ନୁହେଁ। ତୁମେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ହେଉ।
ନୃଷଦେ ଵେଟ୍ । ଅପ୍ସୁଷଦେ ଵେଟ୍ । ବର୍ହିଷଦେ ଵେଟ୍ । ଵନସଦେ ଵେଟ୍ । ସ୍ଵର୍ଵିଦେ ଵେଟ୍
ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ, ଜଳରେ ପ୍ରଭୁ, କୁଶରେ ପ୍ରଭୁ, ବୃକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ, ଆଲୋକରେ ପ୍ରଭୁ।
ଯେ ଦେଵା ଦେଵାନାଂ ଯଜ୍ଞିଯା ଯଜ୍ଞିଯାନାꣳ ସଂଵତ୍ସରୀଣମ୍ ଉପ ଭାଗମ୍ ଆସତେ । ଅହୁତାଦୋ ହଵିଷୋ ଯଜ୍ଞେ ଽ ଅସ୍ମିନ୍ତ୍ ସ୍ଵଯଂ ପିବନ୍ତୁ ମଧୁନୋ ଘୃତସ୍ଯ
ଯେ ଦେବତାମାନେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ, ଯଜ୍ଞରେ ଯୋଗ୍ୟ, ସମ୍ବତ୍ସରର ଭାଗ ନେଇ ବସିଛନ୍ତି—ସେମାନେ, ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ସ୍ୱୟଂ ମଧୁ ଓ ଘିଅ ପିଉନ୍ତୁ।
ଯେ ଦେଵା ଦେଵେଷ୍ଵ୍ ଅଧି ଦେଵତ୍ଵମ୍ ଆଯନ୍ ଯେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପୁରଏତାରୋ ଽ ଅସ୍ଯ । ଯେଭ୍ଯୋ ନ ଽ ଋତେ ପଵତେ ଧାମ କିଂ ଚନ ନ ତେ ଦିଵୋ ନ ପୃଥିଵ୍ଯା ଽ ଅଧି ସ୍ନୁଷୁ
ଯେ ଦେବତାମାନେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂର୍ବଜ, ସେମାନେ ଛାଡ଼ି କିଛି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ; ସେମାନେ ଛାଡ଼ି ଦିବ ଓ ପୃଥିବୀରେ, ଜଳରେ କିଛି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏନାହିଁ।
ପ୍ରାଣଦା ଽ ଅପାନଦା ଵ୍ଯାନଦା ଵର୍ଚୋଦା ଵରିଵୋଦାଃ । ଅନ୍ଯାꣳସ୍ ଽ ତେ ଅସ୍ମତ୍ ତପନ୍ତୁ ହେତଯଃ ପାଵକୋ ଽ ଅସ୍ମଭ୍ଯꣳ ଶିଵୋ ଭଵ
ଯେମାନେ ପ୍ରାଣ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଅପାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ବ୍ୟାନ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଚମକ ଦେଇଥାନ୍ତି, ବିସ୍ତାର ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୁମର ଆଗ୍ନିଶିଖା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରୁ, ଆମକୁ ନୁହେଁ। ତୁମେ ପବିତ୍ର ଓ ଶୁଭ ହେଉ।
ଅଗ୍ନିସ୍ ତିଗ୍ମେନ ଶୋଚିଷା ଯାସଦ୍ ଵିଶ୍ଵଂ ନ୍ଯ୍ ଅତ୍ରିଣମ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ ନୋ ଵନତେ ରଯିମ୍
ଅଗ୍ନି, ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଆଗ୍ନିଶିଖାରେ ସମସ୍ତ ଅଶୁଦ୍ଧତା ଦହିଯାଉ। ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ସମ୍ପଦ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଯ ଽ ଇମା ଵିଶ୍ଵା ଭୁଵନାନି ଜୁହ୍ଵଦ୍ ଋଷିର୍ ହୋତା ନ୍ଯ୍ ଅସୀଦତ୍ ପିତା ନଃ । ସ ଽ ଆଶିଷା ଦ୍ରଵିଣମ୍ ଇଚ୍ଛମାନଃ ପ୍ରଥମଚ୍ଛଦ୍ ଅଵରାꣳ ଽ ଆ ଵିଵେଶ
ଯିଏ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ଅର୍ପଣ କଲେ, ସେ ଋଷି, ସେ ପୂଜାରି, ସେ ଆମର ପିତା ଭାବେ ବସିଥିଲେ। ସେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଧନ ଆଶା କରି, ପ୍ରଥମେ ତଳ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
କିꣳ ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀଦ୍ ଅଧିଷ୍ଠାନମ୍ ଆରମ୍ଭଣଂ କତମତ୍ ସ୍ଵିତ୍ କଥାସୀତ୍ । ଯତୋ ଭୂମିଂ ଜନଯନ୍ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵି ଦ୍ଯାମ୍ ଔର୍ଣୋନ୍ ମହିନା ଵିଶ୍ଵଚକ୍ଷାଃ
କେଉଁଠି ଥିଲା ଆଧାର, କେଉଁଠି ଥିଲା ଆରମ୍ଭ, କଣ ଥିଲା ସେ କଥା? କେଉଁଠୁ ସମସ୍ତକୁ ଦେଖୁଥିବା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ପୃଥିବୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମହିମାରେ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ?
ଵିଶ୍ଵତଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ ଉତ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୋ ଵିଶ୍ଵତୋବାହୁର୍ ଉତ ଵିଶ୍ଵତସ୍ପାତ୍ । ସଂ ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଧମତି ସଂ ପତତ୍ରୈର୍ ଦ୍ଯାଵାଭୂମୀ ଜନଯନ୍ ଦେଵ ଽ ଏକଃ
ଯାହାର ଚକ୍ଷୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ମୁହଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ବାହୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ପାଉଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ସେ ନିଜ ବାହୁ ଓ ପଖିଲାରେ ବାୟୁ ବହାଉଛନ୍ତି; ସେ ଏକ ଦେବତା, ଯିଏ ଦିଗବିଦିଗରେ ଦିନ ଓ ରାତିକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
କିꣳ ସ୍ଵିଦ୍ ଵନଂ କ ଽ ଉ ସ ଵୃକ୍ଷ ଽ ଆସ ଯତୋ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ନିଷ୍ଟତକ୍ଷୁଃ । ମନୀଷିଣୋ ମନସା ପୃଚ୍ଛତେଦ୍ ଉ ତଦ୍ ଯଦ୍ ଅଧ୍ଯତିଷ୍ଠଦ୍ ଭୁଵନାନି ଧାରଯନ୍
କେଉଁ ଥିଲା ସେ ଜଙ୍ଗଲ, କେଉଁ ଥିଲା ସେ ଗଛ, ଯାହାଠାରୁ ଦିନ ଓ ମାଟି ତିଆରି ହେଲା? ଜଣେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ମନରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି—କଣ ଥିଲା ସେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ?
ଯା ତେ ଧାମାନି ପରମାଣି ଯାଵମା ଯା ମଧ୍ଯମା ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ନ୍ ଉତେମା । ଶିକ୍ଷା ସଖିଭ୍ଯୋ ହଵିଷି ସ୍ଵଧାଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଯଜସ୍ଵ ତନ୍ଵଂ ଵୃଧାନଃ
ହେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ତୁମର ସେଉଁଠି ଉଚ୍ଚ ଧାମ, ସେ ମଧ୍ୟମ ଧାମ, ଏବଂ ଏଠି ଥିବା ଧାମଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମ ସଙ୍ଗୀମାନେ ପାଇଁ ବୁଝାଇଦିଅ। ହେ ସ୍ୱୟଂ-ପୋଷିତ, ତୁମେ ନିଜକୁ ଅର୍ପଣ କର, ନିଜ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ା।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ ହଵିଷା ଵାଵୃଧାନଃ ସ୍ଵଯଂ ଯଜସ୍ଵ ପୃଥିଵୀମ୍ ଉତ ଦ୍ଯାମ୍ । ମୁହ୍ଯନ୍ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯେ ଽ ଅଭିତୋ ସପତ୍ନା ଽ ଇହାସ୍ମାକଂ ମଘଵା ସୂରିର୍ ଅସ୍ତୁ
ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ହବି ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଇ, ତୁମେ ନିଜକୁ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଅର୍ପଣ କର। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀମାନେ ଏଠାରେ ଭ୍ରମିତ ହେଉନ୍ତୁ—ଏଠି ଆମ ପାଇଁ ମଘବାନ୍ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଉପକାରୀ ହେଉନ୍ତୁ।
ଵାଚସ୍ ପତିଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଣମୂତଯେ ମନୋଜୁଵଂ ଵାଜେ ଽ ଅଦ୍ଯା ହୁଵେମ । ସ ନୋ ଵିଶ୍ଵାନି ହଵନାନି ଜୋଷଦ୍ ଵିଶ୍ଵଶମ୍ଭୂର୍ ଅଵସେ ସାଧୁକର୍ମା
ଆଜି ଆମେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ, ବାଣୀର ନାଥ, ମନରେ ତୀବ୍ର, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଡାକୁ। ସେ ଆମର ସମସ୍ତ ଅର୍ପଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା, ଭଲ କାମ କରୁଥିବା, ଆମକୁ ସହାୟ କରନ୍ତୁ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମନ୍ ହଵିଷା ଵର୍ଧନେନ ତ୍ରାତାରମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅକୃଣୋର୍ ଅଵଧ୍ଯମ୍ । ତସ୍ମୈ ଵିଶଃ ସମନମନ୍ତ ପୂର୍ଵୀର୍ ଅଯମ୍ ଉଗ୍ରୋ ଵିହଵ୍ଯୋ ଯଥାସତ୍
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ହବି ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଜେୟ ରକ୍ଷକ କଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଲୋକମାନେ ସେଉଁଠି ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି—ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯଥାଯଥ ଡାକାଯିବା ଯୋଗ୍ୟ।
ଚକ୍ଷୁଷଃ ପିତା ମନସା ହି ଧୀରୋ ଘୃତମ୍ ଏନେ ଅଜନନ୍ ନମ୍ନମାନେ । ଯଦେଦ୍ ଅନ୍ତା ଽ ଅଦଦୃହନ୍ତ ପୂର୍ଵ ଽ ଆଦ୍ ଇଦ୍ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଽ ଅପ୍ରଥେତାମ୍
ଦୃଢ଼ ମନ ଥିବା ଦୃଷ୍ଟିର ପିତା, ନାମରେ ଘୃତ ତିଆରି କଲେ। ଯେତେବେଳେ ଶେଷ ସ୍ଥିର ହେଲା, ସେତେବେଳେ ଦିନ ଓ ମାଟି ବିସ୍ତାରିତ ହେଲା।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵିମନା ଽ ଆଦ୍ ଵିହାଯା ଧାତା ଵିଧାତା ପରମୋତ ସଂଦୃକ୍ । ତେଷାମ୍ ଇଷ୍ଟାନି ସମ୍ ଇଷା ମଦନ୍ତି ଯତ୍ରା ସପ୍ତଋଷୀନ୍ ପର ଽ ଏକମ୍ ଆହୁଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମନରେ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଲେ; ସେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଦୃଷ୍ଟିଶାଳୀ। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷିତ ଅର୍ପଣ ସମେତିକି ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ସପ୍ତ ଋଷି ଏକ ଅତିତିର କଥା କହନ୍ତି।