ନକ୍ତୋଷାସା ସମନସା ଵିରୂପେ ଧାପଯେତେ ଶିଶୁମ୍ ଏକꣳ ସମୀଚୀ । ଦ୍ଯାଵାକ୍ଷାମା ରୁକ୍ମୋ ଽ ଅନ୍ତର୍ ଵି ଭାତି ଦେଵା ଽ ଅଗ୍ନିଂ ଧାରଯନ୍ ଦ୍ରଵିଣୋଦାଃ
ରାତି ଓ ପ୍ରଭାତ, ଦୁଇଁଜଣ ଏକ ମନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ, ଏକ ଶିଶୁକୁ ଏକାସাথে ପାଳନ କରନ୍ତି । ଦିଗ ଓ ପୃଥିବୀ, ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଛନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ, ଧନ ଦେଇଥିବା, ଅଗ୍ନିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି ।
ଵିଶ୍ଵା ରୂପାଣି ପ୍ରତି ମୁଞ୍ଚତେ କଵିଃ ପ୍ରାସାଵୀଦ୍ ଭଦ୍ରଂ ଦ୍ଵିପଦେ ଚତୁଷ୍ପଦେ । ଵି ନାକମ୍ ଅଖ୍ଯତ୍ ସଵିତା ଵରେଣ୍ଯୋଽନୁ ପ୍ରଯାଣମ୍ ଉଷସୋ ଵି ରାଜତି
ଋଷି ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଦୁଇପାଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପାଦକୁ ଭଲ ଦେଇଥାନ୍ତି । ସବିତା, ପୂଜ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେଖାଇଛନ୍ତି, ସେ ପ୍ରଭାତର ପଥରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛନ୍ତି ।
ସୁପର୍ଣୋଽସି ଗରୁତ୍ମାꣳସ୍ ତ୍ରିଵୃତ୍ ତେ ଶିରୋ ଗାଯତ୍ରଂ ଚକ୍ଷୁର୍ ବୃହଦ୍ରଥନ୍ତରେ ପକ୍ଷୌ । ସ୍ତୋମ ଽ ଆତ୍ମା ଛନ୍ଦାꣳସ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗାନି ଯଜୂꣳଷି ନାମ । ସାମ ତେ ତନୂର୍ ଵାମଦେଵ୍ଯଂ ଯଜ୍ଞାଯଜ୍ଞିଯଂ ପୁଚ୍ଛଂ ଧିଷ୍ଣ୍ଯାଃ ଶଫାଃ । ସୁପର୍ଣୋ ଽସି ଗରୁତ୍ମାନ୍ ଦିଵଂ ଗଚ୍ଛ ସ୍ଵଃ ପତ
ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗରୁଡ଼, ତୁମର ମୁଣ୍ଡ ତିନିଟି, ଚକ୍ଷୁ ଗାୟତ୍ରୀ, ପଖ ଦୁଇଟି ବୃହଦ୍ରଥନ୍ତର । ସ୍ତୁତି ତୁମ ଆତ୍ମା, ଛନ୍ଦ ତୁମ ଅଙ୍ଗ, ଯଜୁସ୍ ତୁମ ନାମ । ସାମ ତୁମ ଦେହ, ବାମଦେବ ତୁମ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଲମ୍ବା ପୁଛ, ଦିଷ୍ଠାନ ତୁମ ଉରୁ, ଶଫା ତୁମ ପାଦ । ତୁମେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗରୁଡ଼, ଦିଗନ୍ତକୁ ଯାଅ, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଉଡ଼ିଯାଅ ।
ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋଽସି ସପତ୍ନହା ଗାଯତ୍ରଂ ଛନ୍ଦ ଽ ଆ ରୋହ ପୃଥିଵୀମ୍ ଅନୁ ଵି କ୍ରମସ୍ଵ । ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋଽସ୍ଯ୍ ଅଭିମାତିହା ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭଂ ଛନ୍ଦ ଽ ଆ ରୋହାନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ ଅନୁ ଵି କ୍ରମସ୍ଵ । ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋଽସ୍ଯ୍ ଅରାତୀଯତୋ ହନ୍ତା ଜାଗତଂ ଛନ୍ଦ ଽ ଆ ରୋହ ଦିଵମ୍ ଅନୁ ଵି କ୍ରମସ୍ଵ । ଵିଷ୍ଣୋଃ କ୍ରମୋଽସି ଶତ୍ରୂଯତୋ ହନ୍ତାଽଽନୁଷ୍ଟୁଭଂ ଛନ୍ଦ ଽ ଆ ରୋହ ଦିଶୋଽନୁ ଵି କ୍ରମସ୍ଵ
ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନାଶକ । ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ ସହ ଭୂମିରେ ଚଡ଼, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ, ଶତ୍ରୁ ଜୟ କର । ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ ଛନ୍ଦ ସହ ଆକାଶରେ ଚଡ଼, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ କର । ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ ସହ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଚଡ଼, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଦଚିହ୍ନ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ କର । ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ଛନ୍ଦ ସହ ଦିଗରେ ଚଡ଼ ।
ଅକ୍ରନ୍ଦଦ୍ ଅଗ୍ନି ସ୍ତନଯନ୍ନ୍ ଇଵ ଦ୍ଯୌଃ କ୍ଷାମା ରେରିହଦ୍ ଵୀରୁଧଃ ସମଞ୍ଜନ୍ । ସଦ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞାନୋ ଵି ହୀମ୍ ଇଦ୍ଧୋଽ ଅଖ୍ଯଦ୍ ଆ ରୋଦସୀ ଭାନୁନା ଭାତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଃ
ଅଗ୍ନି ଗର୍ଜନ କଲେ, ଆକାଶ ଭଳି ଗଜଗଜ କଲେ; ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଶୋଭିତ ହେଲେ । ସେ ଏକାକାଳେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁରନ୍ତ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ, ଦୁଇ ଦିଗ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଚମକୁଛନ୍ତି ।
ଅଗ୍ନେଽଭ୍ଯାଵର୍ତିନ୍ନ୍ ଅଭି ମା ନି ଵର୍ତସ୍ଵାଯୁଷା ଵର୍ଚସା ପ୍ରଜଯା ଧନେନ । ସନ୍ଯା ମେଧଯା ରଯ୍ଯା ପୋଷେଣ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପାଖକୁ ଫେରିଆସ, ଆମଠାରୁ ଦୂରେ ଯେଉନାହଁ । ଆୟୁ, ତେଜ, ସନ୍ତାନ, ଧନ, ବୁଦ୍ଧି, ସମ୍ପଦ ଓ ପୋଷଣ ସହ ଆସ ।
ଅଗ୍ନେ ଽ ଅଙ୍ଗିରଃ ଶତଂ ତେ ସନ୍ତ୍ଵାଵୃତଃ ସହସ୍ରଂ ତ ଽ ଉପାଵୃତଃ । ଅଧା ପୋଷସ୍ଯ ପୋଷେଣ ପୁନର୍ ନୋ ନଷ୍ଟମ୍ ଆ କୃଧି ପୁନର୍ ନୋ ରଯିମ୍ ଆ କୃଧି
ହେ ଅଗ୍ନି, ଅଙ୍ଗିରା, ତୁମ ଖୋଲା ଶତଟି ହେଉ, ଢାକା ହଜାରଟି ହେଉ । ପୋଷ୍ୟର ପୋଷ୍ୟ ସହ, ଆମର ହାରାଇଥିବା ଦେଉଥିବାକୁ ପୁନି ଫେରାଇଦିଅ, ଆମକୁ ଧନ ଦେଉ ।
ପୁନର୍ ଊର୍ଜା ନି ଵର୍ତସ୍ଵ ପୁନର୍ ଅଗ୍ନ ଽ ଇଷାଯୁଷା । ପୁନର୍ ନଃ ପାହ୍ଯ୍ ଅꣳହସଃ
ପୁନି ପୋଷଣ ସହ ଫେରିଆସ, ପୁନି ଅଗ୍ନି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଆୟୁ ସହ ଫେରିଆସ । ପୁନି ଆମକୁ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର ।
ସହ ରଯ୍ଯା ନି ଵର୍ତସ୍ଵାଗ୍ନେ ପିନ୍ଵସ୍ଵ ଧାରଯା । ଵିଶ୍ଵପ୍ସ୍ନ୍ଯା ଵିଶ୍ଵତସ୍ ପରି
ହେ ଅଗ୍ନି, ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ସହିତ ପୁନି ଫେରିଆ, ପୋଷଣରେ ବୃଦ୍ଧି ପା, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆବୃତ କର।
ଆ ତ୍ଵାହାର୍ଷମ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅଭୂର୍ ଧ୍ରୁଵସ୍ ତିଷ୍ଠାଵିଚାଚଲିଃ । ଵିଶସ୍ ତ୍ଵା ସର୍ଵା ଵାଞ୍ଛନ୍ତୁ ମା ତ୍ଵଦ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରମ୍ ଅଧି ଭ୍ରଶତ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଭୂମି ଭିତରୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି, ତୁମେ ଦୃଢ଼ ଓ ଅଚଳ ରୁହ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ତୁମକୁ ଆଶା କରୁନ୍ତୁ, ତୁମର ରାଜ୍ୟ କେବେ ବି ହାରାଇ ନଯାଉ।
ଉଦ୍ ଉତ୍ତମଂ ଵରୁଣ ପାଶମ୍ ଅସ୍ମଦ୍ ଅଵାଧମଂ ଵି ମଧ୍ଯମꣳ ଶ୍ରଥାଯ । ଅଥା ଵଯମ୍ ଆଦିତ୍ଯ ଵ୍ରତେ ତଵାନାଗସୋ ଽ ଅଦିତଯେ ସ୍ଯାମ
ହେ ବରୁଣ, ଆମଠାରୁ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଫାନ୍ଦା ଉଠାଇ ଦିଅ, ମଧ୍ୟମ ଖୁଲିଦିଅ, ଓ ସବୁଠାରୁ ତଳ ଅପସାରଣ କର; ଏହା ପରେ, ହେ ଆଦିତ୍ୟ, ଆମେ ଅପରାଧ ଛାଡ଼ି, ତୁମର ନ୍ୟାୟ ଓ ଅଦିତିଙ୍କ ଶାସନରେ ରୁହିପାରିବା।
ଅଗ୍ରେ ବୃହନ୍ନ୍ ଉଷସାମୂର୍ଧ୍ଵୋ ଽ ଅସ୍ଥାନ୍ ନିର୍ଜଗନ୍ଵାନ୍ ତମସୋ ଜ୍ଯୋତିଷାଗାତ୍ । ଅଗ୍ନିର୍ ଭାନୁନା ରୁଶତା ସ୍ଵଙ୍ଗ ଽ ଆ ଜାତୋ ଵିଶ୍ଵା ସଦ୍ମାନ୍ଯ୍ ଅପ୍ରାଃ
ଉଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ବଡ଼ ହୋଇ, ସେ ଉଚ୍ଚକୁ ଉଠିଲେ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ଆଲୋକ ସହିତ ଆସିଲେ; ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଘରକୁ ପୂରଣ କଲେ।
ହꣳସଃ ଶୁଚିଷଦ୍ ଵସୁର୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷସଦ୍ ହୋତା ଵେଦିଷଦ୍ ଅତିଥିର୍ ଦୁରୋଣସତ୍ । ନୃଷଦ୍ ଵରସଦ୍ ଋତସଦ୍ ଵ୍ଯୋମସଦ୍ ଅବ୍ଜା ଗୋଜା ଽ ଋତଜା ଅଦ୍ରିଜା ଽ ଋତମ୍ ବୃହତ୍
ହଂସ ପବିତ୍ରତାରେ ବସେ, ଧନଦାତା ମଧ୍ୟାକାଶରେ ରହେ, ଯଜ୍ଞପାଳକ ବେଦିରେ, ଅତିଥି ଘରରେ ବସେ; ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ନ୍ୟାୟରେ, ଆକାଶରେ ବସେ; ଜଳରୁ, ଗାଈଁରୁ, ନ୍ୟାୟରୁ, ପାହାଡ଼ରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି—ଏହି ବଡ଼ ନ୍ୟାୟ।
ସୀଦ ତ୍ଵଂ ମାତୁର୍ ଅସ୍ଯା ଽ ଉପସ୍ଥେ ଵିଶ୍ଵାନ୍ଯ୍ ଅଗ୍ନେ ଵଯୁନାନି ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ମୈନାଂ ତପସା ମାର୍ଚିଷାଽଭିଶୋଚୀର୍ ଅନ୍ତର୍ ଅସ୍ଯାꣳ ଶୁକ୍ରଜ୍ଯୋତିର୍ ଵି ଭାହି
ହେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ମାଆର କୋଳରେ ବସ, ସମସ୍ତ ମାର୍ଗ ଜାଣ; ତୁମ ତାପ କିମ୍ବା ଆଗୁନିରେ ଏହାକୁ ଦହିନିଅ, ତାହାର ଭିତରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ ଭାବେ ଚମକ।
ଅନ୍ତର୍ ଅଗ୍ନେ ରୁଚା ତ୍ଵମ୍ ଉଖାଯାଃ ସଦନେ ସ୍ଵେ । ତସ୍ଯାସ୍ ତ୍ଵꣳ ହରସା ତପନ୍ ଜାତଵେଦଃ ଶିଵୋ ଭଵ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ଘରର ଚୁଲିରେ ବସ; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ, ତାପରେ, ହେ ଜାତବେଦ, ଶୁଭ ହୁଅ।
ଶିଵୋ ଭୂତ୍ଵା ମହ୍ଯମ୍ ଅଗ୍ନେଽ ଅଥୋ ସୀଦ ଶିଵସ୍ ତ୍ଵମ୍ । ଶିଵଃ କୃତ୍ଵା ଦିଶଃ ସର୍ଵାଃ ସ୍ଵଂ ଯୋନିମ୍ ଇହାସଦଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଶୁଭ ହୋଇ ମୋ ପାଇଁ ବସ; ଶୁଭ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଶୁଭ କର, ଏଠି ତୁମ ନିଜ ମୂଳରେ ବସ।
ଦିଵସ୍ ପରି ପ୍ରଥମଂ ଜଜ୍ଞେ ଽ ଅଗ୍ନିର୍ ଅସ୍ମାଦ୍ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ପରି ଜାତଵେଦାଃ । ତୃତୀଯମ୍ ଅପ୍ସୁ ନୃମଣା ଽ ଅଜସ୍ରମ୍ ଇନ୍ଧାନ ଽ ଏନଂ ଜରତେ ସ୍ଵାଧୀଃ
ଅଗ୍ନି ପ୍ରଥମେ ଆକାଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେଠାରୁ ଦ୍ୱିତୀୟଥର ଜାତବେଦ ଜନ୍ମିଲେ; ତୃତୀୟଥର ଲୋକମାନେ ସହିତ ଜଳରେ ସେ ସଦା ଜଳାଯାନ୍ତି—ନିଜ ଧର୍ମ ଜାଣୁଥିବାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।
ଵିଦ୍ମା ତେ ଽ ଅଗ୍ନେ ତ୍ରେଧା ତ୍ରଯାଣି ଵିଦ୍ମା ତେ ଧାମ ଵିଭୃତା ପୁରୁତ୍ରା । ଵିଦ୍ମା ତେ ନାମ ପରମଂ ଗୁହା ଯଦ୍ ଵିଦ୍ମା ତମ୍ ଉତ୍ସଂ ଯତ ଽ ଆଜଗନ୍ଥ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମ ତିନିଟି ରୂପ ଜାଣୁଛୁ; ଆମେ ତୁମର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଜାଣୁଛୁ; ଆମେ ତୁମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ନାମ ଜାଣୁଛୁ—ହଁ, ଆମେ ସେଠି ମୂଳ ଜାଣୁଛୁ, ଯେଉଁଠାରୁ ତୁମେ ଆସିଛ।
ସମୁଦ୍ରେ ତ୍ଵା ନୃମଣା ଽ ଅପ୍ସ୍ଵ୍ ଅନ୍ତର୍ ନୃଚକ୍ଷା ଽ ଈଧେ ଦିଵୋ ଅଗ୍ନ ଽ ଊଧନ୍ । ତୃତୀଯେ ତ୍ଵା ରଜସି ତସ୍ଥିଵାꣳସମ୍ ଅପାମ୍ ଉପସ୍ଥେ ମହିଷା ଽ ଅଵର୍ଧନ୍
ହେ ଅଗ୍ନି, ସମୁଦ୍ରରେ, ଜଳରେ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ତୁମେ ଆକାଶର ଦୁଧରୁ ଜଳାଯାଉଛ; ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ ଦଣ୍ଡାଇଛ; ଜଳର କୋଳରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ତୁମକୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି।
ଅକ୍ରନ୍ଦଦ୍ ଅଗ୍ନି ସ୍ତନଯନ୍ନ୍ ଇଵ ଦ୍ଯୌଃ କ୍ଷାମା ରେରିହଦ୍ ଵୀରୁଧଃ ସମଞ୍ଜନ୍ । ସଦ୍ଯୋ ଜଜ୍ଞାନୋ ଵି ହୀମ୍ ଇଦ୍ଧୋ ଽ ଅଖ୍ଯଦ୍ ଆ ରୋଦସୀ ଭାନୁନା ଭାତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଃ
ଅଗ୍ନି ଗର୍ଜନ କଲେ, ଯେପରି ଆକାଶ ଗର୍ଜନ କରେ; ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା, ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଶୋଭିତ ହେଲେ; ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଜ୍ୱଳି ଉଠି, ସେ ନିଜକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ—ସେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ଆଲୋକରେ ଚମକି ଉଠନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଣାମ୍ ଉଦାରୋ ଧରୁଣୋ ରଯୀଣାଂ ମନୀଷାଣାଂ ପ୍ରାର୍ପଣଃ ସୋମଗୋପାଃ । ଵସୁଃ ସୂନୁଃ ସହସୋ ଽ ଅପ୍ସୁ ରାଜା ଵି ଭାତ୍ଯ୍ ଅଗ୍ର ଽ ଉଷସାମ୍ ଇଧାନଃ
ସେ ଧନର ଉଦାର ସମର୍ଥକ, ଧନର ଭିତ୍ତି, ଜ୍ଞାନର ଉତ୍ସ, ସୋମର ରକ୍ଷକ; ଶକ୍ତିର ପୁତ୍ର, ଜଳରେ ରାଜା, ଅଗ୍ନି ଉଷାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମେ ଜ୍ୱଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ଵିଶ୍ଵସ୍ଯ କେତୁର୍ ଭୁଵନସ୍ଯ ଗର୍ଭଽ ଆ ରୋଦସୀ ଽ ଅପୃଣାଜ୍ ଜାଯମାନଃ । ଵୀଡୁଂ ଚିଦ୍ ଅଦ୍ରିମ୍ ଅଭିନତ୍ ପରାଯଞ୍ ଜନା ଯଦ୍ ଅଗ୍ନିମ୍ ଅଯଜନ୍ତ ପଞ୍ଚ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଦୀପ, ସୃଷ୍ଟିର ଗର୍ଭ; ଜନ୍ମ ନେଇ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ପୂରିଲେ; ଦୃଢ଼ କୋଟକୁ ଭାଙ୍ଗି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ, ଯେତେବେଳେ ଲୋକମାନେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ଉଶିକ୍ ପାଵକୋ ଅରତିଃ ସୁମେଧା ମର୍ତ୍ଯେଷ୍ଵ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ଅମୃତୋ ନି ଧାଯି । ଇଯର୍ତି ଧୂମମ୍ ଅରୁଷଂ ଭରିଭ୍ରଦ୍ ଉଚ୍ ଛୁକ୍ରେଣ ଶୋଚିଷା ଦ୍ଯାମ୍ ଇନକ୍ଷନ୍
ଶୁଦ୍ଧ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅକ୍ଳାନ୍ତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅଗ୍ନି, ମରଣଶୀଳ ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅମର ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି; ସେ ଲାଲ ଧୂଆଁ ଉତ୍ସର୍ଜନ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ଆକାଶକୁ ଛୁଅନ୍ତି।
ଦୃଶାନୋ ରୁକ୍ମ ଽ ଉର୍ଵ୍ଯା ଵ୍ଯଦ୍ଯୌଦ୍ ଦୁର୍ମର୍ଷମ୍ ଆଯୁଃ ଶ୍ରିଯେ ରୁଚାନଃ । ଅଗ୍ନିର୍ ଅମୃତୋ ଽ ଅଭଵଦ୍ ଵଯୋଭିର୍ ଯଦ୍ ଏନଂ ଦ୍ଯୌର୍ ଜନଯତ୍ ସୁରେତାଃ
ସେ ଚମକି ଏହି ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀକୁ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଶୋଭାଇଲେ, ଦୁର୍ଜୟ, ଯଶସ୍ୱୀ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ; ଅଗ୍ନି ଅମର ହୋଇ, ଯେତେବେଳେ ଆକାଶ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶୁକ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ସେ ଯୁବକ ହେଲେ।
ଯସ୍ ତେ ଅଦ୍ଯ କୃଣଵଦ୍ ଭଦ୍ରଶୋଚେଽପୂପଂ ଦେଵ ଘୃତଵନ୍ତମ୍ ଅଗ୍ନେ । ପ୍ର ତଂ ନଯ ପ୍ରତରଂ ଵସ୍ଯୋ ଽ ଅଚ୍ଛାଭି ସୁମ୍ନଂ ଦେଵଭକ୍ତଂ ଯଵିଷ୍ଠ
ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶିଖାର ଦେବତା, ଆଜି ଯିଏ ତୁମ ପାଇଁ ଘୃତ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶୁଭ ନିବେଦନ କରେ, ସେହି ନିବେଦନକୁ ସିଧାସଳଖ ଧନ, ଦୟା ଓ ଦେବତାଙ୍କର କୃପା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଅ, ହେ ସବୁଠାରୁ କନିଷ୍ଠ।
ଆ ତଂ ଭଜ ସୌଶ୍ରଵସେଷ୍ଵ୍ ଅଗ୍ନ ଽ ଉକ୍ଥ ଽ ଉକ୍ଥ ଽ ଆ ଭଜ ଶସ୍ଯମାନେ । ପ୍ରିଯଃ ସୂର୍ଯେ ପ୍ରିଯୋ ଽ ଅଗ୍ନା ଭଵାତ୍ଯ୍ ଉଜ୍ ଜାତେନ ଭିନଦଦ୍ ଉଜ୍ ଜନିତ୍ଵୈଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯିଏ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ, ତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଭାଗ ବାଣ୍ଟ; ସ୍ତୁତିରେ ଭାଗ ନେଅ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଯିଏ ଜନ୍ମ ନେଇ ଫୁଟିଉଠେ, ଜନ୍ମରେ ଭିନ୍ନ କରେ, ସେ ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି।
ତ୍ଵାମ୍ ଅଗ୍ନେ ଯଜମାନା ଽ ଅନୁ ଦ୍ଯୂନ୍ ଵିଶ୍ଵା ଵସୁ ଦଧିରେ ଵାର୍ଯାଣି । ତ୍ଵଯା ସହ ଦ୍ରଵିଣମ୍ ଇଚ୍ଛମାନା ଵ୍ରଜଂ ଗୋମନ୍ତମ୍ ଉଶିଜୋ ଵି ଵଵ୍ରୁଃ
ହେ ଅଗ୍ନି, ଯେଉଁମାନେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦିନରେ ତୁମ ପାଖରେ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ଧନ-ସମ୍ପତ୍ତି ରଖିଛନ୍ତି। ଧନ ଆଶା କରୁଥିବା ଉପାସକମାନେ ତୁମ ସହିତ ଏକାଠି ହୋଇ ଗୋଧନର ସମୃଦ୍ଧ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଅସ୍ତାଵ୍ଯ୍ ଅଗ୍ନିର୍ ନରାꣳ ସୁଶେଵୋ ଵୈଶ୍ଵାନର ଽ ଋଷିଭିଃ ସୋମଗୋପାଃ । ଅଦ୍ଵେଷେ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ହୁଵେମ ଦେଵା ଧତ୍ତ ରଯିମ୍ ଅସ୍ମେ ସୁଵୀରମ୍
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୟାଳୁ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଉପକାରୀ ଅଗ୍ନି, ଋଷିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ସୋମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୃଢ଼ ହେଇ ରୁହନ୍ତୁ। ଆମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ଶତ୍ରୁତା ବିନା ଡାକୁଛୁ। ହେ ଦେବତାମାନେ, ଆମକୁ ଧନ ଓ ବୀରତା ଦିଅ।
ସମିଧାଗ୍ନିଂ ଦୁଵସ୍ଯତ ଘୃତୈର୍ ବୋଧଯତାତିଥିମ୍ । ଆସ୍ମିନ୍ ହଵ୍ଯା ଜୁହୋତନ
ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉପଲେଖ୍ୟ କର, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅତିଥିକୁ ଜାଗ୍ରତ କର, ଏହାରେ ହବି ଅର୍ପଣ କର।
ଉଦ୍ ଉ ତ୍ଵା ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଽ ଅଗ୍ନେ ଭରନ୍ତୁ ଚିତ୍ତିଭିଃ । ସ ନୋ ଭଵ ଶିଵସ୍ ତ୍ଵꣳ ସୁପ୍ରତୀକୋ ଵିଭାଵସୁଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ତାଙ୍କର ଚିନ୍ତାରେ ଉତ୍ତୋଳିତ କରନ୍ତୁ, ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ତୁମର ରୂପ ଅତି ଶୋଭାମୟ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଗ୍ନି।