ମରୁତାꣳ ସ୍କନ୍ଧା ଵିଶ୍ଵେଷାଂ ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଥମା କୀକସା ରୁଦ୍ରାଣାଂ ଦ୍ଵିତୀଯାଦିତ୍ଯାନାଂ ତୃତୀଯା ଵାଯୋଃ ପୁଚ୍ଛମ୍ ଅଗ୍ନୀଷୋମଯୋର୍ ଭାସଦୌ କ୍ରୁଞ୍ଚୌ ଶ୍ରୋଣିଭ୍ଯାମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରାବୃହସ୍ପତୀ ଽ ଊରୁଭ୍ଯାଂ ମିତ୍ରାଵରୁଣାଵ୍ ଅଲ୍ଗାଭ୍ଯାମ୍ ଆକ୍ରମଣꣳ ସ୍ଥୂରାଭ୍ଯାଂ ବଲଂ କୁଷ୍ଠାଭ୍ଯାମ୍
ମରୁତମାନେଙ୍କୁ କାନ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ, ରୁଦ୍ରମାନେଙ୍କୁ କିକସ, ଆଦିତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ, ବାୟୁଙ୍କୁ ତୃତୀୟ; ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମଙ୍କୁ ପୁଛ, କ୍ରୁଞ୍ଚମାନେଙ୍କୁ ଉରୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଶ୍ରୋଣି, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କୁ ଉରୁ, ଆକ୍ରମଣମାନେଙ୍କୁ ଅଲ୍ଗା, ସ୍ଥୂରମାନେଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, କୁଷ୍ଠମାନେଙ୍କୁ ଚର୍ମ।
ପୂଷଣଂ ଵନିଷ୍ଠୁନାନ୍ଧାହୀନ୍ତ୍ ସ୍ଥୂଲଗୁଦଯା ସର୍ପାନ୍ ଗୁଦାଭିର୍ ଵିହ୍ରୁତ ଽ ଆନ୍ତ୍ରୈର୍ ଅପୋ ଵସ୍ତିନା ଵୃଷଣମ୍ ଆଣ୍ଡାଭ୍ଯାଂ ଵାଜିନꣳ ଶେପେନ ପ୍ରଜାꣳ ରେତସା ଚାଷାନ୍ ପିତ୍ତେନ ପ୍ରଦରାନ୍ ପାଯୁନା କୂଶ୍ମାଞ୍ଛକପିଣ୍ଡୈଃ
ପୂଷଣଙ୍କୁ ଗୁଦ, ଅନ୍ଧମାନେଙ୍କୁ ଷ୍ଠୂଳଗୁଦ, ସର୍ପମାନେଙ୍କୁ ଗୁଦ, ବିହୃତମାନେଙ୍କୁ ଆନ୍ତ୍ର, ଜଳକୁ ମୁତ୍ର, ବୃଷମାନେଙ୍କୁ ଅଣ୍ଡ, ବାଜିମାନେଙ୍କୁ ଶେପ, ପ୍ରଜାକୁ ରେତ, କାଉମାନେଙ୍କୁ ପିତ୍ତ, ପ୍ରଦରକୁ ପାୟୁ, କୁଶ୍ମାଣ୍ଡ ଓ କପିଣ୍ଡମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ରାବ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ କ୍ରୋଡୋ ଽଦିତ୍ଯୈ ପାଜସ୍ଯଂ ଦିଶାଂ ଜତ୍ରଵୋ ଽଦିତ୍ଯୈ ଭସଜ୍ ଜୀମୂତାନ୍ ହୃଦଯୌପଶେନାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ପୁରୀତତା ନଭ ଽ ଉଦର୍ଯେଣ ଚକ୍ରଵାକୌ ମତସ୍ନାଭ୍ଯାଂ ଦିଵଂ ଵୃକ୍କାଭ୍ଯାଂ ଗିରୀନ୍ ପ୍ଲାଶିଭିର୍ ଉପଲାନ୍ ପ୍ଲୀହ୍ନା ଵଲ୍ମୀକାନ୍ କ୍ଲୋମଭିର୍ ଗ୍ଲୌଭିର୍ ଗୁଲ୍ମାନ୍ ହିରାଭିଃ ସ୍ରଵନ୍ତୀର୍ ହ୍ରଦାନ୍ କୁକ୍ଷିଭ୍ଯାꣳ ସମୁଦ୍ରମ୍ ଉଦରେଣ ଵୈଶ୍ଵାନରଂ ଭସ୍ମନା
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଲିଁ, ଅଦିତିଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, ଦିଗମାନେଙ୍କୁ ଜାତ୍ର, ଅଦିତିଙ୍କୁ ଔଷଧ, ଜୀମୂତମାନେଙ୍କୁ ହୃଦୟ, ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଫୁସଫୁସ, ଆକାଶକୁ ଉଦର, ଚକ୍ରବାକମାନେଙ୍କୁ ବୃକ୍କ, ପାହାଡମାନେଙ୍କୁ ପ୍ଲୀହା, ପଥରମାନେଙ୍କୁ ପ୍ଲୀହ୍ନ, ବାଲମିକମାନେଙ୍କୁ କ୍ଲୋମ, ଝରାକୁ ହିରା, ହ୍ରଦକୁ ଯକୃତ, ସମୁଦ୍ରକୁ କୁକ୍ଷି, ବୈଶ୍ୱାନରକୁ ଭସ୍ମ।
ଵିଧୃତିଂ ନାଭ୍ଯା ଧୃତꣳ ରସେନାପୋ ଯୂଷ୍ଣା ମରୀଚୀର୍ ଵିପ୍ରୁଡ୍ଭିର୍ ନୀହାରମୂଷ୍ମଣା ଶୀନଂ ଵସଯା ପ୍ରୁଷ୍ଵା ଽ ଅଶ୍ରୁଭିର୍ ହ୍ରାଦୁନୀର୍ ଦୂଷୀକାଭିର୍ ଅସ୍ନା ରକ୍ଷାꣳସି ଚିତ୍ରାଣ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗୈର୍ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ରୂପେଣ ପୃଥିଵୀଂ ତ୍ଵଚା ଜୁମ୍ବକାଯ ସ୍ଵାହା
ନାଭିରେ ଧାରଣ, ରସରେ ଦୃଢତା, ଜଳରେ ଉଷ୍ମା, କିରଣରେ ବିନ୍ଦୁ, କୁହୁଡ଼ିରେ ଉଷ୍ମା, ଶୀତରେ ଚର୍ବି, ପ୍ରୁଷ୍ବାରେ ଅଶ୍ରୁ, ହ୍ରାଦୁନୀରେ ଦୂଷିକା, ଅସ୍ନାରେ ରକ୍ଷା, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗରେ ଅଙ୍ଗ, ନକ୍ଷତ୍ରରେ ରୂପ, ପୃଥିବୀରେ ଚର୍ମ; ଜୁମ୍ବକଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଃ ସମ୍ ଅଵର୍ତତାଗ୍ରେ ଭୂତସ୍ଯ ଜାତଃ ପତିର୍ ଏକ ଽ ଆସୀତ୍ । ସ ଦାଧାର ପୃଥିଵୀଂ ଦ୍ଯାମ୍ ଉତେମାଂ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ
ଆରମ୍ଭରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମିତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ। ସେ ପୃଥିବୀ ଓ ଏହି ଆକାଶକୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ହବି ଦେବୁ?
ଯଃ ପ୍ରାଣତୋ ନିମିଷତୋ ମହିତ୍ଵୈକ ଽ ଇଦ୍ ରାଜା ଜଗତୋ ବଭୂଵ । ଯ ଽ ଈଶେ ଽ ଅସ୍ଯ ଦ୍ଵିପଦଶ୍ ଚତୁଷ୍ପଦଃ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଶ୍ୱାସ ଓ ଚକ୍ଷୁପାଟିର ଏକମାତ୍ର ରାଜା ଅଟୁଟ ଶକ୍ତିରେ ଜଗତକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ହବି ଦେବୁ?
ଯସ୍ଯେମେ ହିମଵନ୍ତୋ ମହିତ୍ଵା ଯସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରꣳ ରସଯା ସହାହୁଃ । ଯସ୍ଯେମାଃ ପ୍ରଦିଶୋ ଯସ୍ଯ ବାହୂ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ
ଯିଏଙ୍କ ମହିମାକୁ ହିମାଳୟ ପାହାଡ ଓ ନଦୀସହିତ ସମୁଦ୍ର ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଯିଏଙ୍କ ଦିଗମାନେ, ଯିଏଙ୍କ ଦୁଇ ହାତ—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ହବି ଦେବୁ?
ଯ ଽ ଆତ୍ମଦା ବଲଦା ଯସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵ ଽ ଉପାସତେ ପ୍ରଶିଷଂ ଯସ୍ଯ ଦେଵାଃ । ଯସ୍ଯ ଛାଯାମୃତଂ ଯସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁଃ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ
ଯିଏ ଆତ୍ମା ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଯିଏଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ପ୍ରଭୁ ଭାବେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଯିଏଙ୍କ ଛାୟା ଅମୃତ, ଯିଏଙ୍କ ଛାୟା ମୃତ୍ୟୁ—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ହବି ଦେବୁ?
ଆ ନୋ ଭଦ୍ରାଃ କ୍ରତଵୋ ଯନ୍ତୁ ଵିଶ୍ଵତୋ ଦବ୍ଧାସୋ ଽ ଅପରୀତାସ ଽ ଉଦ୍ଭିଦଃ । ଦେଵା ନୋ ଯଥା ସଦମ୍ ଇଦ୍ ଵୃଧେ ଽ ଅସନ୍ନ୍ ଅପ୍ରାଯୁଵୋ ରକ୍ଷିତାରୋ ଦିଵେ-ଦିଵେ
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମ ପାଖକୁ ଭଲ ଭାବନା ଆସୁ, ଅବିରତ, ଅବାଧିତ ଓ ନିତନୂତନ। ଦେବମାନେ ଦିନେଦିନେ ଆମେ ଭଲରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଇ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଦେଵାନାଂ ଭଦ୍ରା ସୁମତିର୍ ଋଜୂଯତାଂ ଦେଵାନାꣳ ରାତିର୍ ଅଭି ନୋ ନି ଵର୍ତତାମ୍ । ଦେଵାନାꣳ ସଖ୍ଯମ୍ ଉପ ସେଦିମା ଵଯଂ ଦେଵା ନ ଽ ଆଯୁଃ ପ୍ର ତିରନ୍ତୁ ଜୀଵସେ
ଦେବମାନେଙ୍କ ଭଲ ଦୟା ଆମ ପାଖରେ ରହୁ, ଦେବମାନେଙ୍କ ଉଦାରତା ଆମେ ପୁନଃ ପାଉ। ଦେବମାନେଙ୍କ ସାଠିକୁ ଆମେ ଆସିବା, ଦେବମାନେ ଆମକୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ।
ତାନ୍ ପୂର୍ଵଯା ନିଵିଦା ହୂମହେ ଵଯଂ ଭଗଂ ମିତ୍ରମ୍ ଅଦିତିଂ ଦକ୍ଷମ୍ ଅସ୍ରିଧମ୍ । ଅର୍ଯମଣଂ ଵରୁଣꣳ ସୋମମ୍ ଅଶ୍ଵିନା ସରସ୍ଵତୀ ନଃ ସୁଭଗା ମଯସ୍ କରତ୍
ପୁରୁଣା ନିବିଦ୍ରେ ଆମେ ଭଗ, ମିତ୍ର, ଅଦିତି, ଅକ୍ଷୟ ଦକ୍ଷ, ଅର୍ୟମାନ, ବରୁଣ, ସୋମ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ବତୀଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ; ସରସ୍ବତୀ ଆମ ପାଖରେ ଶୁଭ ଦାୟିନୀ ହେଇ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ।
ତନ୍ ନୋ ଵାତୋ ମଯୋଭୁ ଵାତୁ ଭେଷଜଂ ତନ୍ ମାତା ପୃଥିଵୀ ତତ୍ ପିତା ଦ୍ଯୌଃ । ତଦ୍ ଗ୍ରାଵାଣଃ ସୋମସୁତୋ ମଯୋଭୁଵସ୍ ତଦ୍ ଅଶ୍ଵିନା ଶୃଣୁତଂ ଧିଷ୍ଣ୍ଯା ଯୁଵମ୍
ମୟୋଭୂ ବାୟୁ ଆମକୁ ଔଷଧ ଦିଅନ୍ତୁ; ମାତୃ ପୃଥିବୀ ଓ ପିତୃ ଦ୍ୟାଓ ଏହି ଭଳି କରନ୍ତୁ। ସୋମପୁତ୍ର ଗ୍ରାବାଣମାନେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ଅଶ୍ୱିନୀ ଦିଅନ୍ତୁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମ ଆବାହନ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ତମ୍ ଈଶାନଂ ଜଗତସ୍ ତସ୍ଥୁଷସ୍ ପତିଂ ଧିଯଂଜିନ୍ଵମ୍ ଅଵସେ ହୂମହେ ଵଯମ୍ । ପୂଷା ନୋ ଯଥା ଵେଦସାମ୍ ଅସଦ୍ ଵୃଧେ ରକ୍ଷିତା ପାଯୁର୍ ଅଦବ୍ଧଃ ସ୍ଵସ୍ତଯେ
ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ, ଧାରଣା ଦେଇଥିବା, ଚିନ୍ତାକୁ ପ୍ରେରଣ କରିଥିବା ଉତ୍ତମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ସହାୟତା ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ପୂଷଣ ଆମକୁ ଜଣା ପଥରେ ବୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ, ନିର୍ବିକଳଙ୍କ ରକ୍ଷା ଓ ସୁସ୍ଥତା ଦିଅନ୍ତୁ।
ସ୍ଵସ୍ତି ନ ଽ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵୃଦ୍ଧଶ୍ରଵାଃ ସ୍ଵସ୍ତି ନଃ ପୂଷା ଵିଶ୍ଵଵେଦାଃ । ସ୍ଵସ୍ତି ନସ୍ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯୋ ଽ ଅରିଷ୍ଟନେମିଃ ସ୍ଵସ୍ତି ନୋ ବୃହସ୍ପତିର୍ ଦଧାତୁ
ବଡ଼ କୀର୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଆମକୁ ସୁସ୍ଥତା ଦିଅନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ ଜଣା ଜଣା ପୂଷଣ ଆମକୁ ସୁସ୍ଥତା ଦିଅନ୍ତୁ; ଅଖଣ୍ଡ ଚକ୍ର ଧାରୀ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଆମକୁ ସୁସ୍ଥତା ଦିଅନ୍ତୁ; ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ସୁସ୍ଥତା ଦିଅନ୍ତୁ।
ପୃଷଦଶ୍ଵା ମରୁତଃ ପୃଶ୍ନିମାତରଃ ଶୁଭଂଯାଵାନୋ ଵିଦଥେଷୁ ଜଗ୍ମଯଃ । ଅଗ୍ନିଜିହ୍ଵା ମନଵଃ ସୂରଚକ୍ଷସୋ ଵିଶ୍ଵେ ନୋ ଦେଵା ଽ ଅଵସା ଗମନ୍ନ୍ ଇହ
ପ୍ରଶ୍ନି ମାତାର ମରୁତମାନେ, ଚିତ୍ର ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଚଢ଼ି, ସଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଗ୍ନି ଜିହ୍ୱା ମନୁଷ୍ୟମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ଭାବରେ—ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଆମ ସହାୟତା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ।
ଭଦ୍ରଂ କର୍ଣେଭିଃ ଶୃଣୁଯାମ ଦେଵା ଭଦ୍ରଂ ପଶ୍ଯେମାକ୍ଷଭିର୍ ଯଜତ୍ରାଃ । ସ୍ଥିରୈର୍ ଅଙ୍ଗୈସ୍ ତୁଷ୍ଟୁଵାꣳସସ୍ ତନୂଭିର୍ ଵ୍ଯଶେମହି ଦେଵହିତଂ ଯଦ୍ ଆଯୁଃ
ଦେବମାନେ, ଆମେ ଆମ କାନରେ ଭଲ କଥା ଶୁଣିବା; ଯଜ୍ଞରେ ଆମେ ଆମ ଆଖିରେ ଭଲ ଦେଖିବା। ଦୃଢ଼ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶରୀରରେ, ଆମେ ତୁମେ ପ୍ରଶଂସା କରିବା ଓ ଦେବମାନେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଆୟୁଷ୍ୟ ଉପଭୋଗ କରିବା।
ଶତମ୍ ଇନ୍ ନୁ ଶରଦୋ ଽ ଅନ୍ତି ଦେଵା ଯତ୍ରା ନଶ୍ ଚକ୍ରା ଜରସଂ ତନୂନାମ୍ । ପୁତ୍ରାସୋ ଯତ୍ର ପିତରୋ ଭଵନ୍ତି ମା ନୋ ମଧ୍ଯା ରୀରିଷତାଯୁର୍ ଗନ୍ତୋଃ
ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଶତ ବସନ୍ତ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବୟସର ଚକ୍ର ଆମର ଶରୀରକୁ ଖରାପ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ପୁଅମାନେ ପିତା ହେଉନ୍ତି—ଆମର ଆୟୁ ମଧ୍ୟରେ କେବେ କମି ଯିଉନାହିଁ।
ଅଦିତିର୍ ଦ୍ଯୌର୍ ଅଦିତିର୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ ଅଦିତିର୍ ମାତା ସ ପିତା ସ ପୁତ୍ରଃ । ଵିଶ୍ଵେ ଦେଵା ଽ ଅଦିତିଃ ପଞ୍ଚ ଜନା ଽ ଅଦିତିର୍ ଜାତମ୍ ଅଦିତିର୍ ଜନିତ୍ଵମ୍
ଅଦିତି ହେଉଛନ୍ତି ଆକାଶ, ଅଦିତି ହେଉଛନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଆକାଶ, ଅଦିତି ହେଉଛନ୍ତି ମା, ପିତା ଓ ପୁଅ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଦିତି, ପାଞ୍ଚ ଜନ ଅଦିତି, ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଅଦିତି, ସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଅଦିତି।
ମା ନୋ ମିତ୍ରୋ ଵରୁଣୋ ଽ ଅର୍ଯମାଯୁର୍ ଇନ୍ଦ୍ର ଽ ଋଭୁକ୍ଷା ମରୁତଃ ପରି ଖ୍ଯନ୍ । ଯଦ୍ ଵାଜିନୋ ଦେଵଜାତସ୍ଯ ସପ୍ତେଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମୋ ଵିଦଥେ ଵୀର୍ଯାଣି
ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅର୍ୟମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଭୁ, ଓ ମାରୁତମାନେ ଆମର ଆୟୁ କମି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ବୀରତା ଆମେ ସଭାରେ କହିବା।
ଯନ୍ ନିର୍ଣିଜା ରେକ୍ଣସା ପ୍ରାଵୃତସ୍ଯ ରାତିଂ ଗୃଭୀତାଂ ମୁଖତୋ ନଯନ୍ତି । ସୁପ୍ରାଙ୍ ଅଜୋ ମେମ୍ଯଦ୍ ଵିଶ୍ଵରୂପ ଽ ଇନ୍ଦ୍ରାପୂଷ୍ଣୋଃ ପ୍ରିଯମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏତି ପାଥଃ
ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଣ୍ଜିତ ରେଖା ସହିତ ଆବୃତ ଜନ୍ତୁର ମୁଖରୁ ଲଭିଥିବା ପୁରସ୍କାରକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଉଛନ୍ତି, ସୁପଥ ଅଜା, ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପଥକୁ ଆସିପାରେ।
ଏଷ ଛାଗଃ ପୁରୋ ଽ ଅଶ୍ଵେନ ଵାଜିନା ପୂଷ୍ଣୋ ଭାଗୋ ନୀଯତେ ଵିଶ୍ଵଦେଵ୍ଯଃ । ଅଭିପ୍ରିଯଂ ଯତ୍ ପୁରୋଡାଶମ୍ ଅର୍ଵତା ତ୍ଵଷ୍ଟେଦ୍ ଏନꣳ ସୌଶ୍ରଵସାଯ ଜିନ୍ଵତି
ଏହି ଛାଗ, ତୁର୍ଗା ଘୋଡା ସହିତ ଆଗକୁ ନେଇଯାଉଛି, ପୂଷଣଙ୍କ ଅଂଶ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ; ଘୋଡା ଯେଉଁ ପ୍ରିୟ ପୁରୋଡାଶ ଆଣିଛି, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଏହାକୁ ସୌଶ୍ରବସ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଇଥାଏ।
ଯଦ୍ଧଵିଷ୍ଯମ୍ ଋତୁଶୋ ଦେଵଯାନଂ ତ୍ରିର୍ ମାନୁଷାଃ ପର୍ଯ୍ ଅଶ୍ଵଂ ନଯନ୍ତି । ଅତ୍ରା ପୂଷ୍ଣଃ ପ୍ରଥମୋ ଭାଗ ଽ ଏତି ଯଜ୍ଞଂ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିଵେଦଯନ୍ନ୍ ଅଜଃ
ଯେତେବେଳେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ହୋମ ଠିକ ସମୟରେ ଘୋଡାକୁ ତିନିଥର ମଣିଷମାନେ ଘୂରାନ୍ତି, ସେଠାରେ ପୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଯାଉଛି, ଅଜା ଦେବତାଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଘୋଷଣା କରେ।
ହୋତାଧ୍ଵର୍ଯୁର୍ ଆଵଯା ଽ ଅଗ୍ନିମିନ୍ଧୋ ଗ୍ରାଵଗ୍ରାଭ ଽ ଉତ ଶꣳସ୍ତା ସୁଵିପ୍ରଃ । ତେନ ଯଜ୍ଞେନ ସ୍ଵରଂକୃତେନ ସ୍ଵିଷ୍ଟେନ ଵକ୍ଷଣା ଆ ପୃଣଧ୍ଵମ୍
ହୋତା, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଅଗ୍ନି ଜଳାଇଥିବା, ପାଷାଣ ଧରିଥିବା, ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଉଚ୍ଚାରକାରୀ—ଏମାନେ ଏହି ଭଲ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା, ଭଲ ଅଂଶ ଦେଇ, ପାତ୍ରଗୁଡିକୁ ପୂଷ୍ଟିରେ ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଯୂପଵ୍ରସ୍କା ଽ ଉତ ଯେ ଯୂପଵାହାଶ୍ ଚଷାଲଂ ଯେ ଽ ଅଶ୍ଵଯୂପାଯ ତକ୍ଷତି । ଯେ ଚାର୍ଵତେ ପଚନꣳ ସମ୍ଭରନ୍ତ୍ଯ୍ ଉତୋ ତେଷାମ୍ ଅଭିଗୂର୍ତିର୍ ନ ଽ ଇନ୍ଵତୁ
ଯେଉଁମାନେ ଯୂପ ପୋଷ୍ଟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯୂପ ବୋହନ୍ତି, ଘୋଡାର ଯୂପ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଘୋଡା ପାଇଁ ରନ୍ଧନ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି—ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଅନୁତରିତ ରହୁନାହିଁ।
ଉପ ପ୍ରାଗାତ୍ ସୁମନ୍ ମେ ଧାଯି ମନ୍ମ ଦେଵାନାମ୍ ଆଶା ଽ ଉପ ଵୀତପୃଷ୍ଠଃ । ଅନ୍ଵ୍ ଏନଂ ଵିପ୍ରା ଽ ଋଷଯୋ ମଦନ୍ତି ଦେଵାନାଂ ପୁଷ୍ଟେ ଚକୃମା ସୁବନ୍ଧୁମ୍
ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ଭଲ ଭାବେ ଆଗକୁ ଯାଉ, ଦେବତାଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ ହେଉ, ଏହା ବିନ୍ଧା ଆସନକୁ ପହଞ୍ଚୁ; ବିଦ୍ୱାନ ଓ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଆମେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଷ୍ଟିରେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମିତ୍ର କରିଛୁ।
ଯଦ୍ ଵାଜିନୋ ଦାମ ସଂଦାନମ୍ ଅର୍ଵତୋ ଯା ଶୀର୍ଷଣ୍ଯା ରଶନା ରଜ୍ଜୁର୍ ଅସ୍ଯ । ଯଦ୍ ଵା ଘାସ୍ଯ ପ୍ରଭୃତମ୍ ଆସ୍ଯେ ତୃଣꣳ ସର୍ଵା ତା ତେ ଽ ଅପି ଦେଵେଷ୍ଵ୍ ଅସ୍ତୁ
ଘୋଡାର ରଶି, ତାର ଜୋଡା, ମୁଣ୍ଡ ରଶି, ରେନ୍, ମୁଖରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଘାସ—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶ ହେଉ।
ଯଦ୍ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ କ୍ରଵିଷୋ ମକ୍ଷିକାଶ ଯଦ୍ ଵା ସ୍ଵରୌ ସ୍ଵଧିତୌ ରିପ୍ତମ୍ ଅସ୍ତି । ଯଦ୍ଧସ୍ତଯୋଃ ଶମିତୁର୍ ଯନ୍ ନଖେଷୁ ସର୍ଵା ତା ତେ ଽ ଅପି ଦେଵେଷ୍ଵ୍ ଅସ୍ତୁ
ଘୋଡାର ମାଂସକୁ ମାକି ଛୁଇଁଥିବା, କୁହାଡି କିମ୍ବା ଛୁରୀ ଦ୍ୱାରା ଖୁଣ୍ଟି ହୋଇଥିବା, ରନ୍ଧନକାରୀର ହାତରେ ଥିବା, କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗୁଳିରେ ଥିବା—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଅଂଶ ହେଉ।
ଯଦ୍ ଊଵଧ୍ଯମ୍ ଉଦରସ୍ଯାପଵାତି ଯ ଽ ଆମସ୍ଯ କ୍ରଵିଷୋ ଗନ୍ଧୋ ଽ ଅସ୍ତି । ସୁକୃତା ତଚ୍ଛମିତାରଃ କୃଣ୍ଵନ୍ତୂତ ମେଧꣳ ଶୃତପାକଂ ପଚନ୍ତୁ
ଘୋଡାର ପେଟରୁ ଯାହା ଅପସାରିତ ହୁଏ, ମାଂସର ଗନ୍ଧ ଯାହା ଉଠେ, ଦକ୍ଷ ରନ୍ଧନକାରୀମାନେ ଏହାକୁ ସମ୍ଭାଳନ୍ତୁ, ଏବଂ ମେଧ ଭଲ ଭାବେ ରନ୍ଧନ୍ତୁ।
ଯତ୍ ତେ ଗାତ୍ରାଦ୍ ଅଗ୍ନିନା ପଚ୍ଯମାନାଦ୍ ଅଭି ଶୂଲଂ ନିହତସ୍ଯାଵଧାଵତି । ମା ତଦ୍ ଭୂମ୍ଯାମ୍ ଆ ଶ୍ରିଷନ୍ ମା ତୃଣେଷୁ ଦେଵେଭ୍ଯସ୍ ତଦ୍ ଉଶଦ୍ଭ୍ଯୋ ରାତମ୍ ଅସ୍ତୁ
ଅଗ୍ନିରେ ପାକ ହେଉଥିବା ଶରୀରରୁ ଯେଉଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ରହିଯାଇଛି, ଆଘାତର ଦୁଃଖ ଯେଉଁ ଅଛି, ଏହା ଭୂମି କିମ୍ବା ଘାସରେ ରହୁନାହିଁ; ଦେବତା ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଏହା ଦିଅ।
ଯେ ଵାଜିନଂ ପରିପଶ୍ଯନ୍ତି ପକ୍ଵଂ ଯ ଽ ଈମ୍ ଆହୁଃ ସୁରଭିର୍ ନିର୍ ହରେତି । ଯେ ଚାର୍ଵତୋ ମାꣳସଭିକ୍ଷାମ୍ ଉପାସତ ଽ ଉତୋ ତେଷାମ୍ ଅଭିଗୂର୍ତିର୍ ନ ଽ ଇନ୍ଵତୁ
ଯେଉଁମାନେ ପକାଯାଇଥିବା ଘୋଡାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ କହନ୍ତି ଏହା ସୁଗନ୍ଧ ଓ ନେଇଯାଉଛି, ଯେଉଁମାନେ ଘୋଡାର ମାଂସ ଚାହନ୍ତି—ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଅନୁତରିତ ରହୁନାହିଁ।