କେଷ୍ଵ୍ ଅନ୍ତଃ ପୁରୁଷ ଽ ଆ ଵିଵେଶ କାନ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଃ ପୁରୁଷେ ଽ ଅର୍ପିତାନି । ଏତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ୍ ଉପଵଲ୍ହାମସି ତ୍ଵା କିꣳ ସ୍ଵିନ୍ ନଃ ପ୍ରତି ଵୋଚାସ୍ଯ୍ ଅତ୍ର
କେଉଁଠି ପୁରୁଷ ପ୍ରବେଶ କରିଛି? କେଉଁଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଛି? ବ୍ରହ୍ମା, ଏହି ପ୍ରସ୍ନ ଆମେ ତୁମକୁ କୁହୁଛୁ; ଏଠାରେ ତୁମେ କଣ କହିବେ?
ପଞ୍ଚସ୍ଵ୍ ଅନ୍ତଃ ପୁରୁଷ ଽ ଆ ଵିଵେଶ ତାନ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଃ ପୁରୁଷେ ଽ ଅର୍ପିତାନି । ଏତତ୍ ତ୍ଵାତ୍ର ପ୍ରତିମନ୍ଵାନୋ ଽ ଅସ୍ମି ନ ମାଯଯା ଭଵସ୍ଯ୍ ଉତ୍ତରୋ ମତ୍
ପାଞ୍ଚଟି ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷ ପ୍ରବେଶ କରିଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ରଖାଯାଇଛି; ଏଠାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଖୋଜୁଛି, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଉତ୍ତମ ନୁହଁ।
କା ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀତ୍ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତିଃ କିꣳ ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀଦ୍ ବୃହଦ୍ ଵଯଃ । କା ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀତ୍ ପିଲିପ୍ପିଲା କା ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀତ୍ ପିଶଙ୍ଗିଲା
ପୂର୍ବ ଇଚ୍ଛା କଣ ଥିଲା? ବଡ଼ ଗତି କଣ ଥିଲା? ପିଲିପିଲା କଣ ଥିଲା? ପିଶଙ୍ଗିଲା କଣ ଥିଲା?
ଦ୍ଯୌର୍ ଆସୀତ୍ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତିଃ ଅଶ୍ଵଽ ଆସୀଦ୍ ବୃହଦ୍ ଵଯଃ । ଅଵିର୍ ଆସୀତ୍ ପିଲିପ୍ପିଲା ରାତ୍ରିର୍ ଆସୀତ୍ ପିଶଙ୍ଗିଲା
ଆକାଶ ପୂର୍ବ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା; ଘୋଡ଼ା ବଡ଼ ଗତି ଥିଲା; ଅଭିର ପିଲିପିଲା ଥିଲା; ରାତି ପିଶଙ୍ଗିଲା ଥିଲା।
କା ଽ ଈମରେ ପିଶଂଗିଲା କା ଽ ଈଂ କୁରୁପିଶଂଗିଲା । କ ଽ ଈମ୍ ଆସ୍କନ୍ଦମ୍ ଅର୍ଷତି କ ଽ ଈଂ ପନ୍ଥାଂ ଵି ସର୍ପତି
ଏହି ପିଶଂଗିଳା କିଏ? ଏହି କୁରୁପିଶଂଗିଳା କିଏ? କିଏ ଶାଖାରେ ଚାଲିଯାଏ? କିଏ ପଥରେ ଚୁପଚାପ ଗୁଡ଼ିଯାଏ?
ଅଜାରେ ପିଶଂଗିଲା ଶ୍ଵାଵିତ୍ କୁରୁପିଶଂଗିଲା । ଶଶ ଆସ୍କନ୍ଦମ୍ ଅର୍ଷତ୍ଯ୍ ଅହିଃ ପନ୍ଥାଂ ଵି ସର୍ପତି
ମେଁଡ଼ି ପିଶଂଗିଳା, କୁକୁର କୁରୁପିଶଂଗିଳା। ଖରା ଶାଖାରେ ଚାଲିଯାଏ, ସାପ ପଥରେ ଗୁଡ଼ିଯାଏ।
କତ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠାଃ କତ୍ଯ୍ ଅକ୍ଷରାଣି କତି ହୋମାସଃ କତିଧା ସମିଦ୍ଧଃ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ତ୍ଵା ଵିଦଥା ପୃଚ୍ଛମ୍ ଅତ୍ର କତି ହୋତାର ଽ ଋତୁଶୋ ଯଜନ୍ତି
ଏହାର କେତେ ମଳ? କେତେ ଅକ୍ଷର? କେତେ ହୋମ? କେତେ ପ୍ରକାରେ ଆଗ ଜଳାଯାଏ? ଯଜ୍ଞ ସଭାରେ ମୁଁ ପଚାରୁଛି, କେତେ ପୁରୋହିତ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି?
ଷଡ୍ ଅସ୍ଯ ଵିଷ୍ଠାଃ ଶତମ୍ ଅକ୍ଷରାଣ୍ଯ୍ ଅଶୀତିର୍ ହୋମାଃ ସମିଧୋ ହ ତିସ୍ରଃ । ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ତେ ଵିଦଥା ପ୍ର ବ୍ରଵୀମି ସପ୍ତ ହୋତାର ଋତୁଶୋ ଯଜନ୍ତି
ଏହାର ଛଅଟି ମଳ, ଏକଶ ଅକ୍ଷର, ଅସୀ ହୋମ, ତିନିଟି ଆଗ ଜଳାଯାଏ। ଯଜ୍ଞ ସଭାରେ ମୁଁ କହୁଛି: ସାତି ପୁରୋହିତ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
କୋ ଽ ଅସ୍ଯ ଵେଦ ଭୁଵନସ୍ଯ ନାଭିଂ କୋ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଽ ଅନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । କଃ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵେଦ ବୃହତୋ ଜନିତ୍ରଂ କୋ ଵେଦ ଚନ୍ଦ୍ରମସଂ ଯତୋଜାଃ
କିଏ ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାଭିକୁ ଜାଣିଛି? କିଏ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ମଧ୍ୟ ଆକାଶକୁ ଜାଣିଛି? କିଏ ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜାଣିଛି? କିଏ ଚନ୍ଦ୍ରମା କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ଜାଣିଛି?
ଵେଦାହମ୍ ଅସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ନାଭିଂ ଵେଦ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀ ଽ ଅନ୍ତରିକ୍ଷମ୍ । ଵେଦ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ବୃହତୋ ଜନିତ୍ରଂ ଅଥୋ ଵେଦ ଚନ୍ଦ୍ରମସଂ ଯତୋଜାଃ
ମୁଁ ବିଶ୍ୱର ନାଭିକୁ ଜାଣିଛି। ମୁଁ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ ଓ ମଧ୍ୟ ଆକାଶକୁ ଜାଣିଛି। ମୁଁ ବଡ଼ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ଜାଣିଛି, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା କେଉଁଠୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ମୁଁ ଜାଣିଛି।
ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵା ପରମ୍ ଅନ୍ତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ପୃଚ୍ଛାମି ଯତ୍ର ଭୁଵନସ୍ଯ ନାଭିଃ । ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵା ଵୃଷ୍ଣୋ ଽ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ରେତଃ ପୃଚ୍ଛାମି ଵାଚଃ ପରମଂ ଵ୍ଯୋମ
ମୁଁ ତୁମକୁ ପୃଥିବୀର ସବୁଠୁ ଦୂର ଅଂଶ ବିଷୟରେ ପଚାରୁଛି; ମୁଁ ପଚାରୁଛି ବିଶ୍ୱର ନାଭି କେଉଁଠି। ମୁଁ ପଚାରୁଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱର ମଣିଷା ବିଷୟରେ; ମୁଁ ପଚାରୁଛି ଉଚ୍ଚତମ ବାଣୀର ଆକାଶ ବିଷୟରେ।
ଇଯଂ ଵେଦିଃ ପରୋ ଽ ଅନ୍ତଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ଽ ଅଯଂ ଯଜ୍ଞୋ ଯତ୍ର ଭୁଵନସ୍ଯ ନାଭିଃ । ଅଯꣳ ସୋମୋ ଵୃଷ୍ଣୋ ଽ ଅଶ୍ଵସ୍ଯ ରେତଃ ବ୍ରହ୍ମାଯଂ ଵାଚଃ ପରମଂ ଵ୍ଯୋମ
ଏହି ବେଦି ପୃଥିବୀର ସବୁଠୁ ଦୂର ଅଂଶ; ଏହି ଯଜ୍ଞ ବିଶ୍ୱର ନାଭି ଥିବା ସ୍ଥାନ। ଏହି ସୋମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱର ମଣିଷା; ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ଉଚ୍ଚତମ ବାଣୀର ଆକାଶ।
ସୁଭୂଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂଃ ପ୍ରଥମୋ ଽନ୍ତର୍ ମହତ୍ଯ୍ ଅର୍ଣଵେ । ଦଧେ ହ ଗର୍ଭମ୍ ଋତ୍ଵିଯଂ ଯତୋ ଜାତଃ ପ୍ରଜାପତିଃ
ଉତ୍ତମ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମ, ବଡ଼ ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ପ୍ରଥମ, ଋତୁ ଅନୁସାରେ ଗର୍ଭକୁ ରଖିଲେ, ଯାଠୁ ପ୍ରଜାପତି ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ହୋତା ଯକ୍ଷତ୍ ପ୍ରଜାପତିꣳ ସୋମସ୍ଯ ମହିମ୍ନଃ । ଜୁଷତାଂ ପିବତୁ ସୋମꣳ ହୋତର୍ ଯଜ
ପୁରୋହିତ ସୋମର ମହିମାରେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ; ପୁରୋହିତ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ ଓ ସୋମ ପିଉନ୍ତୁ।
ପ୍ରଜାପତେ ନ ତ୍ଵଦ୍ ଏତାନ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯୋ ଵିଶ୍ଵା ରୂପାଣି ପରି ତା ବଭୂଵ । ଯତ୍କାମାସ୍ ତେ ଜୁହୁମସ୍ ତନ୍ ନୋ ଽ ଅସ୍ତୁ । ଵଯꣳ ସ୍ଯାମ ପତଯୋ ରଯୀଣାମ୍
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତୁମ ବିନା ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ଆବରଣ କରିନାହାନ୍ତି। ଯାହା ପାଇଁ ଆମେ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ, ସେଇ ଇଚ୍ଛା ଆମର ହେଉ। ଆମେ ଧନର ମାଲିକ ହେଉ।
ଅଶ୍ଵସ୍ ତୂପରୋ ଗୋମୃଗସ୍ ତେ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯାଃ କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀଵ ଽ ଆଗ୍ନେଯୋ ରରାଟେ ପୁରସ୍ତାତ୍ ସାରସ୍ଵତୀ ମେଷ୍ଯ୍ ଅଧସ୍ତାଦ୍ଧନ୍ଵୋର୍ ଆଶ୍ଵିନାଵ୍ ଅଧୋରାମୌ ବାହ୍ଵୋଃ ସୌମପୌଷ୍ଣଃ ଶ୍ଯାମୋ ନାଭ୍ଯାꣳ ସୌର୍ଯଯାମୌ ଶ୍ଵେତଶ୍ ଚ କୃଷ୍ଣଶ୍ ଚ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋସ୍ ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରୌ ଲୋମଶସକ୍ଥୌ ସକ୍ଥ୍ଯୋର୍ ଵାଯଵ୍ଯଃ ଶ୍ଵେତଃ ପୁଚ୍ଛ ଽ ଇନ୍ଦ୍ରାଯ ସ୍ଵପସ୍ଯାଯ ଵେହଦ୍ ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଵାମନଃ
ଘୋଡ଼ା ଉପର ଅଂଶ, ଗାଁ ଓ ହରିଣ ତୁମର, ପ୍ରଜାପତିର ସନ୍ତାନ। କଳା ଗଳା ଆଗ୍ନିର, ସାମ୍ନାରେ ରଖାଯାଇଛି; ସାରସ୍ବତୀ ମେଁଷ ତଳେ, ବାଳୁ ତଳେ; ଆଶ୍ୱିନଙ୍କ ତଳ ଜଂଘା; ସୌମ୍ୟ ଓ ପୌଷ୍ଣ ହାତ; କଳା ନାଭିରେ; ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ; ଧଳା ଓ କଳା ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ; ଲୋମା ଜଂଘା, ବାୟୁଙ୍କ; ଧଳା ପୁଛ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ; ସୁନ୍ଦର ପୁଛ ସ୍ୱପସ୍ୟଙ୍କ; ବଡ଼ ବୈଷ୍ଣବ ଭାଗ ବାମନ।
ରୋହିତୋ ଧୂମ୍ରରୋହିତଃ କର୍କନ୍ଧୁରୋହିତସ୍ ତେ ସୌମ୍ଯା ବଭ୍ରୁର୍ ଅରୁଣବଭ୍ରୁଃ ଶୁକବଭ୍ରୁସ୍ ତେ ଵାରୁଣାଃ ଶିତିରନ୍ଧ୍ରୋ ଽନ୍ଯତଃଶିତିରନ୍ଧ୍ରଃ ସମନ୍ତଶିତିରନ୍ଧ୍ରସ୍ ତେ ସାଵିତ୍ରାଃ ଶିତିବାହୁର୍ ଅନ୍ଯତଃଶିତିବାହୁଃ ସମନ୍ତଶିତିବାହୁସ୍ ତେ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯାଃ ପୃଷତୀ କ୍ଷୁଦ୍ରପୃଷତୀ ସ୍ଥୂଲପୃଷତୀ ତା ମୈତ୍ରାଵରୁଣ୍ଯଃ
ଲାଲ ଧୂମ୍ର ଲାଲ, କର୍କନ୍ଧୁ ଲାଲ ତୁମର, ସୌମ୍ୟ; ବାବୁ ଲାଲ, ଅରୁଣ ଲାଲ, ଧଳା ଲାଲ ବାରୁଣଙ୍କ; ଧଳା ଚିହ୍ନିତ, ଅନ୍ୟ ଧଳା ଚିହ୍ନିତ, ସମସ୍ତ ଧଳା ଚିହ୍ନିତ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ; ଧଳା ହାତ, ଅନ୍ୟ ଧଳା ହାତ, ସମସ୍ତ ଧଳା ହାତ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ; ଚିତି ଚିହ୍ନିତ, ଛୋଟ ଚିତି, ବଡ଼ ଚିତି ମୈତ୍ରାବାରୁଣଙ୍କ।
ଶୁଦ୍ଧଵାଲଃ ସର୍ଵଶୁଦ୍ଧଵାଲୋ ମଣିଵାଲସ୍ ତ ଽ ଆଶ୍ଵିନାଃ ଶ୍ଯॆତଃ ଶ୍ଯେତାକ୍ଷୋ ଽରୁଣସ୍ ତେ ରୁଦ୍ରାଯ ପଶୁପତଯେ କର୍ଣା ଯାମା ଽ ଅଵଲିପ୍ତା ରୌଦ୍ରା ନଭୋରୂପାଃ ପାର୍ଜନ୍ଯାଃ
ଶୁଦ୍ଧ ଲୋମ, ସମସ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଲୋମ, ମଣି ଲୋମ ଆଶ୍ୱିନଙ୍କ; ଧଳା, ଧଳା ଚକ୍ଷୁ, ଲାଲ ରୁଦ୍ରଙ୍କ, ପଶୁପତି; କାନ ଯମଙ୍କ; ଲିପ୍ତ ରୌଦ୍ରଙ୍କ; ଆକାଶ ଆକାର ପାର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ।
ପୃଶ୍ନିସ୍ ତିରଶ୍ଚୀନପୃଶ୍ନିର୍ ଊର୍ଧ୍ଵପୃଶ୍ନିସ୍ ତେ ମାରୁତାଃ ଫଲ୍ଗୂର୍ ଲୋହିତୋର୍ଣୀ ପଲକ୍ଷୀ ତାଃ ସାରସ୍ଵତ୍ଯଃ ପ୍ଲୀହାକର୍ଣଃ ଶୁଣ୍ଠାକର୍ଣୋ ଽଦ୍ଧ୍ଯାଲୋହକର୍ଣସ୍ ତେ ତ୍ଵାଷ୍ଟ୍ରାଃ କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀଵଃ ଶିତିକକ୍ଷୋ ଽଞ୍ଜିସକ୍ଥସ୍ ତ ଽ ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନାଃ କୃଷ୍ଣାଞ୍ଜିର୍ ଅଲ୍ପାଞ୍ଜିର୍ ମହାଞ୍ଜିସ୍ ତ ଽ ଉଷସ୍ଯାଃ
ଚିତି, ଆଡ଼ା ଚିତି, ଉପର ଚିତି ମାରୁତଙ୍କ; ଫଲଗୁ, ଲାଲ ପୁଛ, ଚିତି ପାଲକ୍ଷୀ ସାରସ୍ବତୀଙ୍କ; ପ୍ଲିହା କାନ, ଶୁଣ୍ଠା କାନ, ଉପର ଲୋହା କାନ ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ; କଳା ଗଳା, ଧଳା ଚକ୍ଷୁ, ଚିହ୍ନିତ ଜଂଘା ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନିଙ୍କ; କଳା ଆଂଗୁଠି, ଛୋଟ ଆଂଗୁଠି, ବଡ଼ ଆଂଗୁଠି ଉଷାଙ୍କ।
ଶିଲ୍ପା ଵୈଶ୍ଵଦେଵ୍ଯୋ ରୋହିଣ୍ଯସ୍ ତ୍ର୍ଯଵଯୋ ଵାଚେ ଽଵିଜ୍ଞାତା ଽ ଅଦିତ୍ଯୈ ସରୂପା ଧାତ୍ରେ ଵତ୍ସତର୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ପତ୍ନୀଭ୍ଯଃ
ଶିଳ୍ପୀ ବୈଶ୍ୱଦେବୀ, ଲାଲ ରୋହିଣୀଙ୍କ, ତିନି ବର୍ଷର ଗାଁ ବାଣୀଙ୍କ, ଅଜଣା ଅଦିତିଙ୍କ, ସମାନ ଆକାର ଧାତ୍ରଙ୍କ, ଛୋଟ ଗାଁ ଦେବୀଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ।
କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀଵା ଽ ଆଗ୍ନେଯାଃ ଶିତିଭ୍ରଵୋ ଵସୂନାꣳ ରୋହିତା ରୁଦ୍ରାଣାꣳ ଶ୍ଵେତା ଽ ଅଵରୋକିଣ ଽ ଆଦିତ୍ଯାନାଂ ନଭୋରୂପାଃ ପାର୍ଜନ୍ଯାଃ
କଳା ଗଳା ଆଗ୍ନିଙ୍କ, ଧଳା ଚିତି ବସୁଙ୍କ, ଲାଲ ରୁଦ୍ରଙ୍କ, ଧଳା ଦେଖୁଥିବା ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ, ଆକାଶ ଆକାର ପାର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ।
ଉନ୍ନତ ଽ ଋଷଭୋ ଵାମନସ୍ ତ ଽ ଐନ୍ଦ୍ରଵୈଷ୍ଣଵା ଽ ଉନ୍ନତଃ ଶିତିବାହୁଃ ଶିତିପୃଷ୍ଠସ୍ ତ ଽ ଐନ୍ଦ୍ରାବାର୍ହସ୍ପତ୍ଯାଃ ଶୁକରୂପା ଵାଜିନାଃ କଲ୍ମାଷା ଽ ଆଗ୍ନିମାରୁତାଃ ଶ୍ଯାମାଃ ପୌଷ୍ଣାଃ
ଉଉଁ ରଖା, ବୃଷଭ, ବାମନ ଇନ୍ଦ୍ର-ବୈଷ୍ଣବଙ୍କ; ଉଉଁ ଧଳା ହାତ, ଧଳା ପିଠ ଇନ୍ଦ୍ର-ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ; ଶୁକର ଆକାର ତେଜସ୍ବୀ; କଳମାଷ ଆଗ୍ନି-ମାରୁତଙ୍କ; ଶ୍ୟାମ ପୌଷ୍ଣଙ୍କ।
ଏତା ଽ ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନା ଦ୍ଵିରୂପା ଽ ଅଗ୍ନୀଷୋମୀଯା ଵାମନା ଽ ଅନଡ୍ଵାହ ଽ ଆଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣଵା ଵଶା ମୈତ୍ରାଵରୁଣ୍ଯୋଽନ୍ଯତ ଏନ୍ଯୋ ଽ ମୈତ୍ର୍ଯଃ
ଏହିଅଟି: ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି ଦୁଇଜଣ, ଦୁଇପ୍ରକାରର; ଅଗ୍ନି-ସୋମ ଦୁଇଜଣ, ଛୋଟା; ଅନଡ୍ବାହ, ଅଗ୍ନି-ବିଷ୍ଣୁ ଦୁଇଜଣ, ଅନୁଗତ; ମୈତ୍ରା-ଵରୁଣୀ, ଏକ ଅନ୍ୟ; ମୈତ୍ରୀ, ଏକ ଅନ୍ୟ।
କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀଵା ଽ ଆଗ୍ନେଯା ବଭ୍ରଵଃ ସୌମ୍ଯାଃ ଶ୍ଵେତା ଵାଯଵ୍ଯା ଽ ଅଵିଜ୍ଞାତା ଽ ଅଦିତ୍ଯୈ ସରୂପା ଧାତ୍ରେ ଵତ୍ସତର୍ଯୋ ଦେଵାନାଂ ପତ୍ନୀଭ୍ଯଃ
କଳା ଗଳା ଅଗ୍ନିର, ପିତଳ ରଙ୍ଗ ସୋମର, ଧଳା ବାୟୁର, ଅପରିଚିତ ଅଦିତିର, ସମାନ ଆକୃତି ଧାତ୍ରିର, ଛୁଆଁ ଦେବୀମାନଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ।
କୃଷ୍ଣା ଭୌମା ଧୂମ୍ରା ଽ ଆନ୍ତରିକ୍ଷା ବୃହନ୍ତୋ ଦିଵ୍ଯାଃ ଶବଲା ଵୈଦ୍ଯୁତାଃ ସିଧ୍ମାସ୍ ତାରକାଃ
କଳା ମାଟିର, ଧୂମ୍ର ଆକାଶର, ବଡ଼ ଦିବର, ଚିତ୍ରା ହେଲେ ବିଜୁଳିର, ଧୂଳି ତାରାର।
ଧୂମ୍ରାନ୍ ଵସନ୍ତାଯା ଲଭତେ ଶ୍ଵେତାନ୍ ଗ୍ରୀଷ୍ମାଯ କୃଷ୍ଣାନ୍ ଵର୍ଷାଭ୍ଯୋ ଽରୁଣାଞ୍ଛରଦେ ପୃଷତୋ ହେମନ୍ତାଯ ପିଶଙ୍ଗାଞ୍ଛିଶିରାଯ
ବସନ୍ତ ପାଇଁ ଧୂମ୍ର ମିଳେ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ପାଇଁ ଧଳା, ବର୍ଷା ପାଇଁ କଳା, ଶରତ ପାଇଁ ଲାଲ ଚିତ୍ରା, ହେମନ୍ତ ପାଇଁ ପିତଳ, ଶିତ ପାଇଁ ଲାଲ-ପିତଳ।
ତ୍ର୍ଯଵଯୋ ଗାଯତ୍ର୍ଯୈ ପଞ୍ଚାଵଯସ୍ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭେ ଦିତ୍ଯଵାହୋ ଜଗତ୍ଯୈ ତ୍ରିଵତ୍ସା ଽ ଅନୁଷ୍ଟୁଭେ ତୁର୍ଯଵାହ ଽ ଉଷ୍ଣିହେ
ତିନି ବର୍ଷର ଗାୟତ୍ରୀ ପାଇଁ, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ତୃଷ୍ଟୁପ ପାଇଁ, ଦୁଇ ବର୍ଷର ଜଗତୀ ପାଇଁ, ତିନି ଛୁଆଁ ଅନୁଷ୍ଟୁପ ପାଇଁ, ଚାରି ବର୍ଷର ଉଷ୍ଣିହ୍ ପାଇଁ।
ପଷ୍ଠଵାହୋ ଵିରାଜ ଽ ଉକ୍ଷାଣୋ ବୃହତ୍ଯା ଽ ଋଷଭାଃ କକୁଭେ ଽନଡ୍ଵାହଃ ପଙ୍କ୍ତ୍ଯୈ ଧେନଵୋ ଽତିଚ୍ଛନ୍ଦସେ
ଛଅ ବର୍ଷର ବହନ କ୍ଷମତା ଭିରାଜ ପାଇଁ, ଅଂଡା ବୃହତୀ ପାଇଁ, ବଳିଷ୍ଠ କକୁଭ ପାଇଁ, ଅନଡ୍ବାହ ପଙ୍କ୍ତି ପାଇଁ, ଗାଈ ଅତିଛନ୍ଦସ ପାଇଁ।
କୃଷ୍ଣଗ୍ରୀଵା ଽ ଆଗ୍ନେଯା ବଭ୍ରଵଃ ସୌମ୍ଯା ଽ ଉପଧ୍ଵସ୍ତାଃ ସାଵିତ୍ରା ଵତ୍ସତର୍ଯଃ ସାରସ୍ଵତ୍ଯଃ ଶ୍ଯାମାଃ ପୌଷ୍ଣାଃ ପୃଶ୍ନଯୋ ମାରୁତା ବହୁରୂପା ଵୈଶ୍ଵଦେଵା ଵଶା ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଯାଃ
କଳା ଗଳା ଅଗ୍ନିର, ପିତଳ ସୋମର, ଉପଧ୍ଵସ୍ତା ସାବିତ୍ରୀର, ଛୁଆଁ ସରସ୍ୱତୀର, ଶ୍ୟାମ ପୂଷଣର, ଚିତ୍ରା ମାରୁତର, ବହୁ ଆକୃତି ବିଶ୍ଵଦେବର, ଅନୁଗତ ଦିବ-ପୃଥିବୀର।
ଉକ୍ତାଃ ସଂଚରା ଽ ଏତା ଽ ଐନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନାଃ କୃଷ୍ଣାଃ ଵାରୁଣାଃ ପୃଶ୍ନଯୋ ମାରୁତାଃ କାଯାସ୍ ତୂପରାଃ
ଏହିଅଟି ଚଳିତ: ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି, କଳା, ବାରୁଣ, ଚିତ୍ରା, ମାରୁତ, ଉପର ଆକୃତି।