ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଃ ସମ୍ ଅଵର୍ତତାଗ୍ରେ ଭୂତସ୍ଯ ଜାତଃ ପତିର୍ ଏକ ଽ ଆସୀତ୍ । ସ ଦାଧାର ପୃଥିଵୀଂ ଦ୍ଯାମ୍ ଉତେମାଂ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ
ଆରମ୍ଭରେ ସୁନା ଗର୍ଭ ଏକାକି ଉଦିତ ହେଲେ; ସେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁ ହେଲେ। ସେ ଏହି ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାହାକୁ ଆମେ ହବି ଅର୍ପଣ କରିବା?
ଉପଯାମଗୃହୀତୋ ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜୁଷ୍ଟଂ ଗୃହ୍ଣାମି । ଏଷ ତେ ଯୋନିଃ ସୂର୍ଯସ୍ ତେ ମହିମା । ଯସ୍ ତେ ଽହନ୍ତ୍ ସଂଵତ୍ସରେ ମହିମା ସଂବଭୂଵ ଯସ୍ ତେ ଵାଯାଵ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ମହିମା ସଂବଭୂଵ ଯସ୍ ତେ ଦିଵି ସୂର୍ଯେ ମହିମା ସଂବଭୂଵ ତସ୍ମୈ ତେ ମହିମ୍ନେ ପ୍ରଜାପତଯେ ସ୍ଵାହା ଦେଵେଭ୍ଯଃ
ତୁମକୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଉପୟାମ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି; ମୁଁ ତୁମକୁ ସନ୍ତୋଷରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ଏହା ତୁମର ଗର୍ଭ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ତୁମର ମହିମା। ବର୍ଷରେ ଯେଉଁ ମହିମା ତୁମର ହେଲା, ମଧ୍ୟାକାଶରେ ବାୟୁରେ ଯେଉଁ ମହିମା ତୁମର ହେଲା, ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁ ମହିମା ତୁମର ହେଲା—ସେଇ ତୁମର ମହିମାକୁ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା।
ଯଃ ପ୍ରାଣତୋ ନିମିଷତୋ ମହିତ୍ଵୈକ ଽ ଇଦ୍ ରାଜା ଜଗତୋ ବଭୂଵ । ଯ ଽ ଈଶେ ଽ ଅସ୍ଯ ଦ୍ଵିପଦଶ୍ ଚତୁଷ୍ପଦଃ କସ୍ମୈ ଦେଵାଯ ହଵିଷା ଵିଧେମ
ଯିଏ ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ରାଜା, ପ୍ରାଣ ଓ ନିମିଷରେ ମହାନ, ଯିଏ ଦୁଇପଦ ଓ ଚାରିପଦ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାସନ କରନ୍ତି—ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କାହାକୁ ଆମେ ହବି ଅର୍ପଣ କରିବା?
ଉପଯାମଗୃହୀତୋ ଽସି ପ୍ରଜାପତଯେ ତ୍ଵା ଜୁଷ୍ଟଂ ଗୃହ୍ଣାମି । ଏଷ ତେ ଯୋନିଶ୍ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ ତେ ମହିମା । ଯସ୍ ତେ ରାତ୍ରୌ ସଂଵତ୍ସରେ ମହିମା ସଂବଭୂଵ ଯସ୍ ତେ ପୃଥିଵ୍ଯାମ୍ ଅଗ୍ନୌ ମହିମା ସଂବଭୂଵ ଯସ୍ ତେ ନକ୍ଷତ୍ରେଷୁ ଚନ୍ଦ୍ରମସି ମହିମା ସଂବଭୂଵ ତସ୍ମୈ ତେ ମହିମ୍ନେ ପ୍ରଜାପତଯେ ଦେଵେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵାହା
ତୁମକୁ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପାଇଁ ଉପୟାମ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି; ମୁଁ ତୁମକୁ ସନ୍ତୋଷରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛି। ଏହା ତୁମର ଗର୍ଭ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ହେଉଛି ତୁମର ମହିମା। ରାତିରେ ବର୍ଷରେ ଯେଉଁ ମହିମା ତୁମର ହେଲା, ପୃଥିବୀରେ ଅଗ୍ନିରେ ଯେଉଁ ମହିମା ତୁମର ହେଲା, ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ରମାରେ ଯେଉଁ ମହିମା ତୁମର ହେଲା—ସେଇ ତୁମର ମହିମାକୁ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା।
ଯୁଞ୍ଜନ୍ତି ବ୍ରଧ୍ନମ୍ ଅରୁଷଂ ଚରନ୍ତଂ ପରି ତସ୍ଥୁଷଃ । ରୋଚନ୍ତେ ରୋଚନା ଦିଵି
ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ରକ୍ତିମ ଯାହା ଚଳିଛି, ତାକୁ ଯୋଗ କରନ୍ତି; ଆକାଶରେ ଆଲୋକମାନେ ଚମକୁଛନ୍ତି।
ଯୁଞ୍ଜନ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ କାମ୍ଯା ହରୀ ଵିପକ୍ଷସା ରଥେ । ଶୋଣା ଧୃଷ୍ଣୂ ନୃଵାହସା
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଆକର୍ଷଣୀୟ, ହଳଦିଆ ଓ ଦୀର୍ଘ କେଶ ଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ କୁ ରଥରେ ଯୋଗ କରନ୍ତି; ଏହି ଲାଲ, ସାହସୀ, ଲୋକମାନେ ନେଇଯିବା ଘୋଡ଼ା।
ଯଦ୍ ଵାତୋ ଽ ଅପୋ ଽ ଅଗନୀଗନ୍ ପ୍ରିଯାମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତନ୍ଵମ୍ । ଏତꣳ ସ୍ତୋତର୍ ଅନେନ ପଥା ପୁନର୍ ଅଶ୍ଵମ୍ ଆ ଵର୍ତଯାସି ନଃ
ଯେତେବେଳେ ବାୟୁ, ଜଳ ଓ ଅଗ୍ନି ପ୍ରସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ପ୍ରିୟ ରୂପ—ହେ ସ୍ତୋତା, ଏହି ପଥରେ ଆମ ପାଖକୁ ଘୋଡ଼ାକୁ ପୁଣି ଆଣ।
ଵସଵସ୍ ତ୍ଵାଞ୍ଜନ୍ତୁ ଗାଯତ୍ରେଣ ଛନ୍ଦସା । ରୁଦ୍ରାସ୍ ତ୍ଵାଞ୍ଜନ୍ତୁ ତ୍ରୈଷ୍ଟୁଭେନ ଛନ୍ଦସା । ଆଦିତ୍ଯାସ୍ ତ୍ଵାଞ୍ଜନ୍ତୁ ଜାଗତେନ ଛନ୍ଦସା । ଭୂର୍ ଭୁଵଃ ସ୍ଵର୍ ଲାଜୀ3ଞ୍ ଛାଚୀ3ନ୍ ଯଵ୍ଯେ ଗଵ୍ଯଽ ଏତଦ୍ ଅନ୍ନମ୍ ଅତ୍ତ ଦେଵା ଽ ଏତଦ୍ ଅନ୍ନମ୍ ଅଦ୍ଧି ପ୍ରଜାପତେ
ବସୁମାନେ ତୁମକୁ ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ; ରୁଦ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ; ଆଦିତ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଜାଗତୀ ଛନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କରୁନ୍ତୁ। ଭୂର୍, ଭୁଵଃ, ସ୍ୱର୍—ଏହି ଧାନ୍ୟ, ଭୁଜା ଲାଜା, ଓ ଦୁଧ ତୁମରୁ; ଏହି ହେଉଛି ଖାଦ୍ୟ—ହେ ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କର; ପ୍ରଜାପତି, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କର।
କଃ ସ୍ଵିଦ୍ ଏକାକୀ ଚରତି କ ଽ ଉ ସ୍ଵିଜ୍ ଜାଯତେ ପୁନଃ । କିꣳ ସ୍ଵିଦ୍ଧିମସ୍ଯ ଭେଷଜଂ କିମ୍ ଵ୍ ଆଵପନଂ ମହତ୍
କିଏ ଏକାକି ଚଳେ? କିଏ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ? ଏହି ଶୀତର ଉପାୟ କ'ଣ? ବଡ଼ ଆବରଣ କ'ଣ?
ସୂର୍ଯ ଽ ଏକାକୀ ଚରତି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଜାଯତେ ପୁନଃ । ଅଗ୍ନିର୍ ହିମସ୍ଯ ଭେଷଜଂ ଭୂମିର୍ ଆଵପନଂ ମହତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକାକି ଚଳେ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉଛି। ଅଗ୍ନି ଏହି ଶୀତର ଉପାୟ; ପୃଥିବୀ ବଡ଼ ଆବରଣ।
କା ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀତ୍ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତିଃ କିꣳ ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀଦ୍ ବୃହଦ୍ ଵଯଃ । କା ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀତ୍ ପିଲିପ୍ପିଲା କା ସ୍ଵିଦ୍ ଆସୀତ୍ ପିଶଙ୍ଗିଲା
ପୂର୍ବ ଇଚ୍ଛା କ'ଣ ଥିଲା? ବଡ଼ ଶକ୍ତି କ'ଣ ଥିଲା? ପିଲିପ୍ପିଲା କ'ଣ ଥିଲା? ପିଶଙ୍ଗିଲା କ'ଣ ଥିଲା?
ଦ୍ଯୌର୍ ଆସୀତ୍ ପୂର୍ଵଚିତ୍ତିଃ ଅଶ୍ଵ ଽ ଆସୀଦ୍ ବୃହଦ୍ ଵଯଃ । ଅଵିର୍ ଆସୀତ୍ ପିଲିପ୍ପିଲା ରାତ୍ରିର୍ ଆସୀତ୍ ପିଶଙ୍ଗିଲା
ଦ୍ୟୌସ୍ ପୂର୍ବ ଇଚ୍ଛା ଥିଲେ; ଘୋଡ଼ା ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଥିଲା। ଅଭିର୍ ପିଲିପ୍ପିଲା ଥିଲେ; ରାତି ପିଶଙ୍ଗିଲା ଥିଲା।
ଵାଯୁଷ୍ ଟ୍ଵା ପଚତୈର୍ ଅଵତୁ । ଅସିତଗ୍ରୀଵଶ୍ ଛାଗୈଃ । ନ୍ଯଗ୍ରୋଧଶ୍ ଚମସୈଃ । ଶଲ୍ମଲିର୍ ଵୃଦ୍ଧ୍ଯା । ଏଷ ସ୍ଯ ରାଥ୍ଯୋ ଵୃଷା । ପଡ୍ଭିଶ୍ ଚତୁର୍ଭିର୍ ଏଦ୍ ଅଗନ୍ । ବ୍ରହ୍ମାକୃଷ୍ଣଶ୍ ଚ ନୋ ଽଵତୁ । ନମୋ ଽଗ୍ନଯେ
ବାୟୁ ତୁମକୁ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟରେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ; କଳା ଗଳା ଥିବା ଛାଗ ଦ୍ୱାରା; ବଟଗଛର ପାତ୍ର ଦ୍ୱାରା; ଶାଲମଳି ଗଛର ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା। ଏହି ହେଉଛି ରଥର ବଳିଅଂଶ; ଚାରିଟିଏ ପାଦ ନେଇ ଏହା ଆସିଛି। କଳା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ସꣳଶିତୋ ରଶ୍ମିନା ରଥଃ ସꣳଶିତୋ ରଶ୍ମିନା ହଯଃ । ସꣳଶିତୋ ଅପ୍ସ୍ଵ୍ ଅପ୍ସୁଜା ବ୍ରହ୍ମା ସୋମପୁରୋଗଵଃ
ରଥ ରଶିଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଛି, ଘୋଡ଼ା ରଶିଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଛି; ଜଳରେ, ଜଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସୋମ ଅର୍ପଣକାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ।
ସ୍ଵଯଂ ଵାଜିꣳସ୍ ତନ୍ଵଂ କଲ୍ପଯସ୍ଵ ସ୍ଵଯଂ ଯଜସ୍ଵ ସ୍ଵଯଂ ଜୁଷସ୍ଵ । ମହିମା ତେ ଽନ୍ଯେନ ନ ସଂନଶେ
ନିଜେ ତୁମ ଆକୃତିକୁ ଘୋଡ଼ା ଭାବେ ତିଆରି କର; ନିଜେ ଯଜ୍ଞ କର, ନିଜେ ଗ୍ରହଣ କର। ତୁମର ମହିମା କେହି ଅନ୍ୟେ ହ୍ରାସ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ନ ଵା ଽ ଉ ଽ ଏତନ୍ ମ୍ରିଯସେ ନ ରିଷ୍ଯସି ଦେଵାꣳ୨ଽ ଇଦ୍ ଏଷି ପଥିଭିଃ ସୁଗେଭିଃ । ଯତ୍ରାସତେ ସୁକୃତୋ ଯତ୍ର ତେ ଯଯୁସ୍ ତତ୍ର ତ୍ଵା ଦେଵଃ ସଵିତା ଦଧାତୁ
ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁନାହାଁ, ନ ନଷ୍ଟ ହେଉଛ; ଦେବମାନେ ଦେଇଥିବା ଭଲ ପଥରେ ଚାଲୁଛ। ଯେଉଁଠାରେ ସଦ୍କର୍ମ କରିଥିବାମାନେ ବସିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମର ଲୋକମାନେ ଗଲେ, ସେଠାରେ ଦେବତା ସବିତା ତୁମକୁ ରଖୁନ୍ତୁ।
ପ୍ରାଣାଯ ସ୍ଵାହା । ଅପାନାଯ ସ୍ଵାହା । ଵ୍ଯାନାଯ ସ୍ଵାହା ଅମ୍ବେ ଽ ଅମ୍ବିକେ ଽମ୍ବାଲିକେ ନ ମା ନଯତି କଶ୍ ଚନ । ସସସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଶ୍ଵକଃ ସୁଭଦ୍ରିକାଂ କାମ୍ପୀଲଵାସିନୀମ୍
ପ୍ରାଣକୁ ସ୍ୱାହା; ଅପାନକୁ ସ୍ୱାହା; ବ୍ୟାନକୁ ସ୍ୱାହା। ମା, ଅମ୍ବିକା, ଅମ୍ବାଲିକା, କେହି ମୋତେ ନେଇଯିବେ ନାହିଁ। ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା କାମ୍ପିଲାବାସିନୀ ସୁଭଦ୍ରିକାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉ।
ଗଣାନାଂ ତ୍ଵା ଗଣପତିꣳ ହଵାମହେ ପ୍ରିଯାଣାଂ ତ୍ଵା ପ୍ରିଯପତିꣳ ହଵାମହେ ନିଧୀନାଂ ତ୍ଵା ନିଧିପତିꣳ ହଵାମହେ ଵସୋ ମମ । ଆହମ୍ ଅଜାନି ଗର୍ଭଧମ୍ ଆ ତ୍ଵମ୍ ଅଜାସି ଗର୍ଭଧମ୍
ହେ ଗଣମାନଙ୍କର ନାଥ, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ପ୍ରିୟମାନଙ୍କର ନାଥ, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ଧନର ମାଲିକ, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ। ହେ ବସୁ, ତୁମେ ମୋର ହେଉ। ମୁଁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗର୍ଭଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେଇଛ।
ତା ଽ ଉଭୌ ଚତୁରଃ ପଦଃ ସମ୍ପ୍ର ସାରଯାଵ ସ୍ଵର୍ଗେ ଲୋକେ ପ୍ରୋର୍ଣୁଵାଥାଂ ଵୃଷା ଵାଜୀ ରେତୋଧା ରେତୋ ଦଧାତୁ
ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଚାରିଟି ପାଏଁ ସହିତ ଏକାଠି ଆଗେ ବଢ଼। ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉ। ବୃଷଭ, ଘୋଡ଼ା, ଓ ଶୁକ୍ରଧାରୀ, ଶୁକ୍ର ରଖୁନ୍ତୁ।
ଉତ୍ସକ୍ଥ୍ଯା ଽ ଅଵ ଗୁଦଂ ଧେହି ସମ୍ ଅଞ୍ଜିଂ ଚାରଯା ଵୃଷନ୍ । ଯ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଜୀଵଭୋଜନଃ
ଉପରୁ ଲୁଚାଇଥିବା ଅଂଶକୁ ତଳକୁ ନେଇ ଦେ। ବୃଷଭ ଏହାକୁ ସେଇଠି ଚଳାଉ। ସେ ଜଣେ ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ଦେଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ।
ଯକାସକୌ ଶକୁନ୍ତିକାହଲଗ୍ ଇତି ଵଞ୍ଚତି । ଆ ହନ୍ତି ଗଭେ ପସୋ ନିଗଲ୍ଗଲୀତି ଧାରକା
ଯକାସକଉ, ଶକୁନ୍ତିକାହଳଗ — ଏଭଳି କହି ସେ ଠକାଏ। ପଶୁର ଗର୍ଭରେ 'ନିଗଲଗଲୀତି' ଧ୍ୱନି କରି ଘାତ କରେ, ଧାରକ ଭାବେ।
ଯକୋ ଽସକୌ ଶକୁନ୍ତକ ଽ ଆହଲଗ୍ ଇତି ଵଞ୍ଚତି । ଵିଵକ୍ଷତ ଽ ଇଵ ତେ ମୁଖମ୍ ଅଧ୍ଵର୍ଯୋ ମା ନସ୍ ତ୍ଵମ୍ ଅଭି ଭାଷଥାଃ
ଯକୋ, ଅସକଉ, ଶକୁନ୍ତକ, ଆହଳଗ — ଏଭଳି କହି ସେ ଠକାଏ। ଯେପରି ତୁମ ମୁଁ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ହେ ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଆମ ସହିତ ଅଧିକ କଥା ନ କର।
ମାତା ଚ ତେ ପିତା ଚ ତେ ଽଗ୍ରଂ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ରୋହତଃ । ପ୍ରତିଲାମୀତି ତେ ପିତା ଗଭେ ମୁଷ୍ଟିମ୍ ଅତꣳସଯତ୍
ତୋର ମାଁ ଓ ବାପା ଉଦ୍ଭିଦ୍ଧ ଗଛର ଶିରାରେ ଅଛନ୍ତି। 'ପ୍ରତିଲାମିତି' ବୋଲି, ତୋର ବାପା ଗର୍ଭରେ ମୁଠି ଦବାଇଲେ।
ମାତା ଚ ତେ ପିତା ଚ ତେ ଽଗ୍ରେ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ କ୍ରୀଡତଃ । ଵିଵକ୍ଷତ ଽଇଵ ତେ ମୁଖଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ମା ନସ୍ ତ୍ଵଂ ଵଦୋ ବହୁ
ତୋର ମାଁ ଓ ବାପା ଗଛର ଶିରାରେ ଖେଳୁଛନ୍ତି। ଯେପରି ତୁମ ମୁଁ କହିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆମ ସହିତ ଅଧିକ କଥା ନ କର।
ଊର୍ଧ୍ଵମ୍ ଏନାମ୍ ଉଚ୍ଛ୍ରାପଯ ଗିରୌ ଭାରꣳ ହରନ୍ନ୍ ଇଵ । ଅଥାସ୍ଯୈ ମଧ୍ଯମ୍ ଏଧତାꣳ ଶୀତେ ଵାତେ ପୁନନ୍ନ୍ ଇଵ
ତାକୁ ଉପରକୁ ଉଠା, ଯେପରି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଭାର ଉଠାଯାଏ। ପରେ ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟଭାଗ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ, ଯେପରି ଶୀତଳ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଊର୍ଧ୍ଵମ୍ ଏନମ୍ ଉଚ୍ଛ୍ରାପଯ ଗିରୌ ଭାରꣳ ହରନ୍ନ୍ ଇଵ । ଅଥାସ୍ଯ ମଧ୍ଯମ୍ ଏଜତୁ ଶୀତେ ଵାତେ ପୁନନ୍ନ୍ ଇଵ
ତାକୁ ଉପରକୁ ଉଠା, ଯେପରି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଭାର ଉଠାଯାଏ। ପରେ ତାଙ୍କର ମଧ୍ୟଭାଗ ହଲେ, ଯେପରି ଶୀତଳ ପବନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଯଦ୍ ଅସ୍ଯା ଽ ଅꣳହୁଭେଦ୍ଯାଃ କୃଧୁ ସ୍ଥୂଲମ୍ ଉପାତସତ୍ । ମୁଷ୍କାଵିଦସ୍ଯା ଽ ଏଜତୋ ଗୋଶଫେ ଶକୁଲାଵ୍ ଇଵ
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଜଳପଟଳ ଘନ ହୋଇ ବସିଯାଏ, ତାଙ୍କର ମୁଷ୍କ ଗୋର ଖୁର ଭଳି ଚଳେ।
ଯଦ୍ ଦେଵାସୋ ଲଲାମଗୁଂ ପ୍ର ଵିଷ୍ଟୀମିନମ୍ ଆଵିଷୁଃ । ସକ୍ଥ୍ନା ଦେଦିଶ୍ଯତେ ନାରୀ ସତ୍ଯସ୍ଯାକ୍ଷିଭୁଵୋ ଯଥା
ଯେତେବେଳେ ଦେବତାମାନେ ଶୋଭାମୟାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ, ବିସ୍ତୃତ ନିତମ୍ଭା ନାରୀ ତାଙ୍କର ଉରୁ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ସତ୍ୟର ଆଖିର ଗହ୍ୱର ଭଳି।
ଯଦ୍ଧରିଣୋ ଯଵମ୍ ଅତ୍ତି ନ ପୁଷ୍ଟଂ ପଶୁ ମନ୍ଯତେ । ଶୂଦ୍ରା ଯଦ୍ ଅର୍ଯଜାରା ନ ପୋଷାଯ ଧନାଯତି
ଯେତେବେଳେ ହରିଣ ବାଉ ଖାଏ, ସେ ଗୋ ଭଳି ପୁଷ୍ଟ ମନେ କରେନାହିଁ। ଯେତେବେଳେ ଶୂଦ୍ର ଆର୍ୟା ନାରୀର ପ୍ରେମିକ, ସେ ଧନ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ।
ଅଗ୍ନିଃ ପଶୁର୍ ଆସୀତ୍ ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଽ ଏତଂ ଲୋକମ୍ ଅଜଯଦ୍ ଯସ୍ମିନ୍ନ୍ ଅଗ୍ନିଃ ସ ତେ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ତଂ ଜେଷ୍ଯସି ପିବୈତା ଽ ଅପଃ । ଵାଯୁଃ ପଶୁର୍ ଆସୀତ୍ ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଽ ଏତଂ ଲୋକମ୍ ଅଜଯଦ୍ ଯସ୍ମିନ୍ ଵାଯୁଃ ସ ତେ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ତଂ ଜେଷ୍ଯସି ପିବୈତା ଽ ଅପଃ । ସୂର୍ଯଃ ପଶୁର୍ ଆସୀତ୍ ତେନାଯଜନ୍ତ ସ ଽ ଏତଂ ଲୋକମ୍ ଅଜଯଦ୍ ଯସ୍ମିନ୍ତ୍ ସୂର୍ଯଃ ସ ତେ ଲୋକୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ତଂ ଜେଷ୍ଯସି ପିବୈତା ଽ ଅପଃ
ଅଗ୍ନି ପଶୁ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରାଗଲା, ସେ ଏହି ଲୋକକୁ ଜିତିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକରେ ଅଗ୍ନି ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ଲୋକ ତୁମର ହେବ; ତୁମେ ତାହାକୁ ଜିତିବ, ଏହି ଜଳ ପିଅ। ବାୟୁ ପଶୁ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରାଗଲା, ସେ ଏହି ଲୋକକୁ ଜିତିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକରେ ବାୟୁ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ଲୋକ ତୁମର ହେବ; ତୁମେ ତାହାକୁ ଜିତିବ, ଏହି ଜଳ ପିଅ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶୁ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରାଗଲା, ସେ ଏହି ଲୋକକୁ ଜିତିଲେ। ଯେଉଁ ଲୋକରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେଇ ଲୋକ ତୁମର ହେବ; ତୁମେ ତାହାକୁ ଜିତିବ, ଏହି ଜଳ ପିଅ।