ଏକ ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ବିଧିବତ ଯାଜ୍ଞିକ କ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏଠାରେ ସଂସ୍କାରର ଆକୃତି କୁଶ ହେଉଛି, ଯାତ୍ରାର ଚିହ୍ନ ହେଉଛି ନବପଲ୍ଲବ, କ୍ରୟର ଆକୃତି ସୋମ ଓ ସୋମର ଦାଣା ମଧୁ ସମାନ ମିଷ୍ଟି। ଅତିଥି ସ୍ୱୀକାରର ଆକୃତି ମାସିକ ହୋମ, ନଗ୍ନ ରୂପ ମହାବୀରଙ୍କ ଆକୃତି, ଏହି ଉପସଦ୍ ବିଧିର ଆକୃତି ହେଉଛି ତିନି ରାତି, ଯାହା ଦେବତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ। କ୍ରୟ କୃତ ସୋମ ଝରି ପଡ଼ୁଥିବା ସୋମ ରୂପେ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ, ଔଷଧ ଦୁଧ ଭାବେ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ, ଇନ୍ଦ୍ରକୁ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଏ। ଆସନର ଆକୃତି ରାଜାସନ ପାଇଁ, ବେଦୀ ହେଉଛି ଦ୍ରବ୍ୟ ପାତ୍ର, ଉପର ଦୁଇ ବେଦୀ ମଧ୍ୟରେ ଆକୃତି ଚିକିତ୍ସକଙ୍କର। ବେଦୀ ବେଦୀ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, କୁଶ ଶକ୍ତିର କୁଶ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଯୂପ ଯୂପ ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଅଗ୍ନି ଅଗ୍ନି ସହିତ ନେତୃତ୍ୱ କରେ। ଏହି ବେଦୀରେ ସ୍ୱାମୀତ୍ୱର ମୂଳ ତୁମେ, ସ୍ୱାମୀତ୍ୱର ନାଭି ତୁମେ; ମୁଁ ତୁମକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, ତୁମେ ମୋତେ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଘୃତବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଥିବା ବରୁଣ ଗୃହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ପାଇଁ ଶୁଭ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ; ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବିନାଶରୁ ରକ୍ଷା କର। ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ସବିତାର ପ୍ରେରଣାରେ, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ, ପୁଷଣଙ୍କର ହସ୍ତରେ ତୁମକୁ ଛିଟାଉଛି; ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ଔଷଧରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତେଜ ପାଇଁ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଔଷଧରେ ବୀର୍ୟ ଓ ପୋଷଣ ପାଇଁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବଳ, ଶୋଭା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ପାଇଁ। ତୁମେ କିଏ? କ’ଣ? କାହା ପାଇଁ, କ’ଣ ପାଇଁ? ଶୁଭ କୀର୍ତ୍ତି ଥିବା, ମଙ୍ଗଳମୟ, ସତ୍ୟ ରାଜା। ମୋ ମୁଣ୍ଡ କୀର୍ତ୍ତି, ମୋ ମୁଖ କୀର୍ତ୍ତି, ମୋ ଚୁଲି ଓ ଦାଢ଼ି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା; ମୋ ଶ୍ୱାସ ରାଜା, ଅମୃତତ୍ୱ; ମୋ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ୱାମୀ, ମୋ କାନ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍। ମୋ ଜିହ୍ୱା ମଙ୍ଗଳମୟ, ମୋ ବାଣୀ ମହାନ୍, ମୋ ମନ ଶାସକ, ମୋ କ୍ରୋଧ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ମୋ ତେଜ ଦ୍ୟୁତିମାନ୍। ଆନନ୍ଦ ଓ ମହାନନ୍ଦ ମୋତେ ମିଳୁ, ମୋ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅଙ୍ଗ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ, ମିତ୍ର ମୋ ସହିତ ରହୁ, ଶକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅ। ମୋ ହସ୍ତ ବଳ ଓ ପ୍ରଭାବର ଅଧିକାରୀ, କର୍ମକୁଶଳ ଓ ବୀରତାର ଅଧିକାରୀ; ମୋ ଆତ୍ମା ଉଚ୍ଚ ଜାତିର ଗୁଣରେ ଭରପୂର, ମୋ ବକ୍ଷସ୍ଥଳ ଦୃଢ଼। ମୋ ପିଠ ରାଜ୍ୟ, ଉଦର ଆଧାର, କନ୍ଧ ଓ ଗଳା ଦୃଢ଼, କଟି ସ୍ଥିର; ଉରୁ, ଜାଙ୍ଘ, ଗୁଡ଼ିକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ; ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସର୍ବଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହୁ। ମୋ ନାଭି ଚିନ୍ତା ଓ ବିବେକର ସ୍ଥାନ, ମୋ ଗୁଦ ପବିତ୍ରତାର ସ୍ଥାନ; ଆନନ୍ଦ ଓ ପରମାନନ୍ଦ ଶୁକ୍ରାଶୟରେ ବସୁ, ଶ୍ରୀ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଜନନେନ୍ଦ୍ରିୟରେ ବସୁ। ମୋ ଜାଙ୍ଘ ଓ ପାଦ ଧର୍ମରେ ନିବିଶିତ, ପ୍ରଜାମଧ୍ୟରେ ରାଜା ଭାବେ ଦୃଢ଼। ମୁଁ ଉଚ୍ଚ ଜାତିର ରାଜ୍ୟରେ, ରାଜ୍ୟରେ, ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ, ଗାଁ ମଧ୍ୟରେ ଦୃଢ଼; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗରେ, ଆତ୍ମାରେ, ଶ୍ୱାସରେ, ଉଚ୍ଚତାରେ, ପୋଷଣରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ପୃଥିବୀରେ ଦୃଢ଼। ତିନି, ଏଗାର, ତିରିଶି ଦେବତା, ଶୁଭକାମୀ ଦେବଗଣ, ବୃହସ୍ପତି ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଦିବ୍ୟ ସବିତାର ଶକ୍ତିରେ—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତା ସହିତ ମୋତେ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରଥମ ଦ୍ୱିତୀୟ ସହିତ, ଦ୍ୱିତୀୟ ତୃତୀୟ ସହିତ, ତୃତୀୟ ସତ୍ୟ ସହିତ; ସତ୍ୟ ସହିତ ସତ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଯଜ୍ଞ, ଯଜୁସ୍ ସହିତ ଯଜୁସ୍, ସାମ ସହିତ ସାମ, ଋଚ୍ ସହିତ ଋଚ୍, ପୂର୍ବାର୍ଚ୍ଚନା ସହିତ, ପ୍ରଧାନ ସ୍ତୁତି ସହିତ, ଯାଜ୍ୟା ସହିତ, ବଷଟ୍ ଅନୁଚାରଣ ସହିତ, ହୋମ ସହିତ—ମୋ ଇଛା ପୂରଣ ହେଉ। ପୃଥିବୀ, ସ୍ୱାହା। ମୋ ଚୁଲି ପ୍ରସ୍ତୁତି, ଚର୍ମ ନମ୍ରତା ଓ ସମ୍ମିଳନ, ମାଂସ ଧନାର୍ଜନ, ଅସ୍ଥି ଓ ମଜ୍ଜା ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉ। ଯଦି ହେଉ, ହେ ଦେବଗଣ, ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରୁ ଅଗ୍ନି ମୋତେ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଦିନକି ରାତିରେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ ହୋଇଥାଏ, ବାୟୁ ଏହାରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଜାଗ୍ରତ କି ଶୟନ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ ହୋଇଥାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହାରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଗ୍ରାମରେ, ଅରଣ୍ୟରେ, ସଭାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ, ନିମ୍ନ କି ଉଚ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅପରାଧ, ସେହି ସବୁ ଦୂର ହେଉ। ଜଳରେ ଯେଉଁ ଅଛି, ଅଘ୍ନ୍ୟା, ବରୁଣ, ଆମେ ଉପାସନା କରୁଛୁ; ଏଠାରୁ, ବରୁଣ, ଆମକୁ ମୁକ୍ତ କର। ତୁମେ ଅପବିତ୍ରତା ଦୂରକର୍ତ୍ତା, ଶୁଧ୍ଧିକର୍ତ୍ତା। ଦେବତା ଓ ମାନବ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ପାପ ଦୂର କର। ଅନେକ ଦାତା ଦେବ, ଆମକୁ ଅପମାନରୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମର ହୃଦୟ ସାଗରରେ, ଜଳର ଗଭୀରତାରେ ରହୁ; ଔଷଧ ଓ ଜଳ ତୁମେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ଜଳ ଓ ଔଷଧ ଆମ ପ୍ରତି ମୌତ୍ରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି ଓ ଯାହାକୁ ଆମେ ଦ୍ୱେଷ କରୁଛୁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବିପରୀତ ହେଉ। ଯେପରି ଜଞ୍ଚା ଖୋଲି ଦିଅଯାଏ, ଯେପରି ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ପରେ ଘାମ ଦୂର କରାଯାଏ, ଯେପରି ଛାନି ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ, ସେପରି ଜଳ ଆମ ପାପ ଦୂର କରୁ। ଆମେ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଉଠି ଉଚ୍ଚ ଆଲୋକ ଦେଖିଛୁ; ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜରେ ପହଞ୍ଚିଛୁ। ଆଜି ମୁଁ ଜଳକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି; ସେମାନଙ୍କର ସାର ଆମେ ଏକତ୍ର ହୋଇଛୁ। ଦୁଧରେ ପ୍ରଚୁର ଜଳ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି; ମୋତେ ତେଜ, ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଦିଅ। ତୁମେ ଜ୍ୱଳନ୍ତୁ, ଆମେ ତୁମକୁ ଜ୍ୱଳାଉଛୁ। ତୁମେ ଇଂଧନ, ତୁମେ ତେଜ; ମୋତେ ତେଜ ଦିଅ। ପୃଥିବୀ, ଉଷା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ମିଳିତ ହେଉ; ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକତ୍ର ହେଉ। ମୁଁ ବିଶ୍ୱାଗ୍ନିର ଆଲୋକ ହେଉ, ଅନେକ ଇଚ୍ଛାର ଭୋଗ କରୁ। ପୃଥିବୀ, ସ୍ୱାହା। ମୁଁ ତୁମେ ଉପରେ ଆରଣି ରଖୁଛି, ହେ ଅଗ୍ନି, ବ୍ରତପତି; ତୁମେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ବ୍ରତ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖୁଛି। ମୁଁ ଦୀକ୍ଷିତ ତୁମକୁ ଜ୍ୱଳାଉଛି। ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏକତ୍ର ଚଲନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଲୋକ ପବିତ୍ର, ଜ୍ଞାନମୟ, ଯେଉଁଠି ଦେବତା ଅଗ୍ନି ସହିତ ବସନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବାୟୁ ଏକତ୍ର ଚଲନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଲୋକ ପବିତ୍ର, ଜ୍ଞାନମୟ, ଯେଉଁଠି ବିରୋଧିତା ପାଇଁ ଅସ୍ଥାନ ନାହିଁ।