ଏକ ଦିନ, ଅତି ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆବେଦନ କଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଏବଂ ନିଜ ମନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମଣ ମାନ୍ୟତା ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଅର୍ପଣ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ବରୁଣଙ୍କୁ ଦୟା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, କୌଣସି କ୍ରୋଧ ନ କରି, ଜୀବନ ନ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏବେ ସେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତାପ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଲୋକ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କୁହିଲେ। ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଶକ୍ତି ଏବଂ ଘୃତ ସହିତ ଆଗ୍ନିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏହି ଦିବ୍ୟ, ଡାଣ୍ଡା ଥିବା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଗ୍ନି ସହିତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଉଚ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଉତ୍କଳନ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହି ଆଗ୍ନିଙ୍କ ଦୁଇଟି ଡାଣ୍ଡା, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କୁ ଦୂତମାନେ ଦୂର କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ, ଏହି ଡାଣ୍ଡା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଧର୍ମମୟ ଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରାଚୀନ, ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ଋଷିମାନେ ଗଲେ। ଏଠି ଇନ୍ଦୁ, ଦକ୍ଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଡାଣ୍ଡା ଅଂଶରେ ଥିବା ପକ୍ଷୀ, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଇ, କୌଣସି କ୍ଷତି ନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଏହି ଦେବତା ଏକ ସ୍ଵର୍ଗର ମୁଣ୍ଡ, ପୃଥିବୀର ନାଭି, ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦର ଶକ୍ତି; ସେ ବିଶ୍ୱର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ଏହି ପଥକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାଇଛନ୍ତି, ସମୁଦ୍ରରେ ବସିଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ହୃଦୟ ଜଳରେ, ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଜଳ ଦେଇଛି, ସମୁଦ୍ରକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଛନ୍ତି; ଆକାଶ, ବର୍ଷା, ବାୟୁ, ପୃଥିବୀରୁ ଆମକୁ ବର୍ଷା ଦିଅ। ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଭୃଗୁ ଓ ବସୁମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିବା ଆକାଂକ୍ଷିତ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଏଠି ଆନନ୍ଦ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ରୂପେ ଧନ ଚାହିଲେ। ଉଚ୍ଚ୍ୟାଉତ୍ସୁକ୍ତ ଆଗ୍ନି ଆମକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ; ଆକାଂକ୍ଷିତ ଅର୍ପଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହେଉ; ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଯେଉଁଠାରୁ ଏହି ଇଚ୍ଛା, ହୃଦୟ, ମନ, ଚକ୍ଷୁରୁ ଏକତ୍ରିତ ହେଇଛି, ତାହା ପରେ ଧର୍ମମୟ ଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ ଋଷିମାନେ ଗଲେ। ଏଠି ଆଗ୍ନି ପାଇଁ ଏକ ଆସନ ରଖିଲେ, ଯେଉଁ ଜନ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ଧନ ଆଣିଛି; ଯଜ୍ଞର ନାୟକ ଏଠି ଆସିବେ, ସ୍ଵର୍ଗରେ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିବେ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ଵର୍ଗରେ ଚିହ୍ନିବେ, ତାଙ୍କର ଆସନ ଜାଣିବେ; ଦେବତାଙ୍କ ପଥରେ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଓ ସଫଳ କାମ କରିବେ। ଆଗ୍ନି, ଉଠ, ଜାଗିଉ; ଆକାଂକ୍ଷିତ ଓ ସଫଳ ମୁକ୍ତ କର, ଏହି ଆସନରେ, ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ବସନ୍ତୁ। ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଏକ ହଜାର ପୋଷଣ କର, ଯେଉଁଠାରେ ଆଗ୍ନି ସମସ୍ତ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ। ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା ଦିଆଯାଇଛି, ଫେରାଯାଇଛି, ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଉପହାର ଦିଆଯାଇଛି, ଆଗ୍ନି ଏହାକୁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ନେଇଯିବେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଯେଉଁଠାରେ ମଧୁ ଓ ଘୃତ ଧାରା ଅବିରତ ଭାବେ ବହିଛି, ଆଗ୍ନି ଆମକୁ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ନେଇଯିବାକୁ ଚାହିଲେ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଆମି ଆଗ୍ନି ଭାବରେ ଜନ୍ମିଛି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା; ଘୃତ ଆମର ଦୃଷ୍ଟି, ଅମୃତ ଆମର ଖାଦ୍ୟ; ଆମି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତିନି ଆଧାର, ବାୟୁର ଯାନ; ଅଶ୍ରାଣ ତାପ, ଆମି ଅର୍ପଣ, ଏହା ଆମର ନାମ। ଆମି ଋଚ୍ ମାନା ଯଜ୍ଞ ମନ୍ତ୍ର, ଯଜୁସ୍ ଫର୍ମୁଲା, ସାମନ୍ ଗୀତ; ପୃଥିବୀରେ ପୂର୍ବ ମୁଖୀ ଜନ୍ମିଥିବା ସମସ୍ତ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ଆମକୁ ଜୀବନର ଶୁଭ ଦିଅ। ବିପଦ ନିବାରଣ, ଶତ୍ରୁ ଦମନ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଉତ୍କଳନ କଲେ। ଅନେକ ନମିତ୍ତରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀର୍ଘ ଅବସ୍ଥାୟୀ, ହାତ ନଥିବା ଏବଂ ଚତୁର ଶତ୍ରୁକୁ ଦମନ କଲେ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବୃତ୍ର, ବିରୋଧୀ, ପାଦ ନଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ହତ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଆମର ଶତ୍ରୁକୁ ଦମନ କର, ବିରୋଧୀମାନେ ଉପରେ ଅନ୍ୟେ ଯେଉଁଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ନିମ୍ନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଭ୍ରଷ୍ଟ କର। ପାହାଡ଼ରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଭୟଙ୍କର ଜନ୍ତୁ ପରି, ଦୂର ଅଞ୍ଚଳର ଶତ୍ରୁମାନେ ଦମନ କରିଛନ୍ତି; ତୁମର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ତାଣି, ଶତ୍ରୁମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କର, ଏବଂ ଶତ୍ରୁମାନେ ଚାଲିଯିବେ। ୱୈଶ୍ୱାନର ପରି, ଦୂରରୁ ତୁମର ସାହାଯ୍ୟ ଆସୁ; ଆଗ୍ନି, ଆମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କର। ସ୍ଵର୍ଗରେ, ପୃଥିବୀରେ ଆଗ୍ନି ବସିଛନ୍ତି, ତିନି ଉଦ୍ଭିଦରେ ଆଗ୍ନି ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ବଳ ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ଥାପିତ ବୈଶ୍ୱାନର ଆଗ୍ନି ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆଗ୍ନି, ତୁମ ଉପକାରରେ ଆମେ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ, ଧନ, ସମୃଦ୍ଧି, ଏବଂ ନୀତିଶାଳୀ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ; ପୁରସ୍କାର ପରେ ପୁରସ୍କାର, ତୁମର ଅଶ୍ରାଣ ମହିମା ଆମେ ପାଇଁ। ଆଜି ଆମେ ତୁମର ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରିଛୁ, ଉପରୁ ହାତ ଉଠାଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର, ଅଚଳ ଚିନ୍ତା ସହିତ, ପ୍ରେରିତ ଆଗ୍ନି। ଆଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା, ବୃହସ୍ପତି, ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତାଶୀଳ ଦେବତାମାନେ ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ତୁମେ, ସବୁଠୁ ଅପର, ଉପାସକମାନେ ରକ୍ଷା କର, ଆମର ଗୀତ ଶୁଣ; ଆମର ଉତ୍ସର ଓ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏଠି ଆମେ ସୁମଧୁର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅମୃତ, ମଧୁର, ସୋମ ସହିତ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରୁଛୁ; ତୁମେ ସୋମ; ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ପାକ କର। ଅର୍ପିତ ସୋମ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅର୍ପଣ, ଜଳରେ ବହିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଶୁଭ୍ର ସୋମ, ପାକ କରାଯାଇଛି।