ଏକ ପବିତ୍ର ସକାଳେ, ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଉପାସନା କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଯେ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନେ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷ୍ୱେତ ଅଶ୍ୱ, ଜ୍ଞାନମୟ ଶକ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ, ଯାହା ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ। ସେମାନେ ନିଜ ମନ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ବିବେକର ଅର୍ପଣ କଲେ, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ। ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାଥ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସେମାନେ ଏହି ଅଘ୍ରା ଅର୍ପଣ କଲେ—ଏହି ଅଘ୍ରା ସମସ୍ତ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ପୂରଣ କରେ। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସପ୍ତ ପ୍ରକାର ଅର୍ପଣ, ସପ୍ତ ଜିହ୍ୱା, ସପ୍ତ ଋଷି, ସପ୍ତ ପ୍ରିୟ ନିବାସ, ସପ୍ତ ପୁରୋହିତ ଓ ସପ୍ତ ପ୍ରକାର ଉପାସନା ଅଛି। ସେମାନେ ଘୃତରେ ସପ୍ତ ଗର୍ଭକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ତା’ପରେ ସେମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ, ବିବିଧ ଆଲୋକ, ସତ୍ୟ ଆଲୋକ, ଚମତ୍କାର ଜ୍ୟୋତି, ଧର୍ମର ରକ୍ଷକ, ମହାନ୍ତଙ୍କ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିମାନ୍, ବିଭିନ୍ନ, ସଦୃଶ, ଏବଂ ଏକାତ୍ମ ଶକ୍ତିମାନ୍ ଦେବତାମାନେ, ସମ୍ୟକ୍ ମାପିତ, ଭଲ ଭାବେ ଏକତ୍ରିତ, ଏହି ଦେବତାମାନେ ଶୃଙ୍ଖଳା, ସତ୍ୟ, ସ୍ଥିରତା, ଧାରଣ, ବ୍ୟବସ୍ଥାପନା ଓ ପାଳନ କରନ୍ତି। ସମ୍ୟକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜୟ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ, ସୁଶିକ୍ଷିତ ସେନା, ସୀମାନ୍ତରେ ବନ୍ଧୁ, ଦୂରେ ଶତ୍ରୁ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୂହ ଏହି ଉପାସକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି। ମାରୁତ୍ ଦେବତାମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସମ୍ୟକ୍ ମାପିତ ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉ। ଏଠାରେ ଧନ, ଭୋକ୍ତା, ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ଗୃହସ୍ଥ, ଖେଳିଆଳି, ଶାଖାଧାରୀ, ଉତ୍ତେଜକ ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି। କ୍ରୂର, ଭୟଙ୍କର, କଳା, କମ୍ପନଶୀଳ, ପ୍ରବଳ, ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ମାରୁତ୍ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଥିଲେ, ସେପରି ଦେବ ଓ ମାନବ ସମୂହ ଏହି ଉପାସକଙ୍କ ପଛରେ ଚଲନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଏହି ପୂଷ୍ଟିମୟ ଅମୃତ ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳ ଅଂଶକୁ ପାନ କରନ୍ତୁ, ମଧୁମୟ, ଝରଣା ସ୍ୱରୂପ, ସାଗର ସିଂହାସନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଘୃତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଘୃତ ହିଁ ତାହାର ଗର୍ଭ, ଘୃତରେ ଏହା ନିବାସ କରେ, ଘୃତ ତାହାର ଆଶ୍ରୟ। ଏହାକୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଆଣନ୍ତୁ, ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ଓ ବୃଷଭ, ସ୍ୱାହା ସହିତ ଅଘ୍ରା ଉଠାଇ ନେଉ। ସାଗରରୁ ମଧୁମୟ ତରଙ୍ଗ ଉଠିଛି, ଏହା ସୂକ୍ଷ୍ମତାରେ ଅମୃତତ୍ୱ ଆଣିଛି। ଘୃତର ଗୁପ୍ତ ନାମ ଅଛି—ଦେବମାନେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥଳରେ ଏହି ଘୃତକୁ ଚିହ୍ନିଛନ୍ତି, ଦେବତାଙ୍କ ନାଭି ହେଉଛି ଜିହ୍ୱା, ଏହା ଅମୃତତ୍ୱର କେନ୍ଦ୍ର। ଆମେ ଘୃତର ନାମ ଘୋଷଣା କରିଥାଉ, ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଏହାକୁ ସମ୍ମାନ ସହ ଧାରଣ କରୁ। ପ୍ରେରିତ ପୁରୋହିତ ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣନ୍ତି—ଏହି ହେଉଛି ଚାରି ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷଭ ଯିଏ ଅବତରିତ ହୋଇଛି। ଏହି ବୃଷଭର ଚାରିଟି ଶିଙ୍ଗ, ତିନିଟି ପାଦ, ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ, ସାତଟି ହାତ ଅଛି। ତିନିପ୍ରକାର ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା, ବୃଷଭ ଗଜନ୍ତି; ମହାଦେବ ମାନବ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଦେବମାନେ ଘୃତକୁ ଗାୟରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ, ତିନି ଭାଗ କରି ହାତରେ ଲୁଚାଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ଭାଗ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ଭାଗ, ଓ ଭେନା ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏକ ଭାଗ ଉତ୍ପାଦନ କଲେ। ଏହି ସ୍ରୋତା ହୃଦୟ ଓ ସାଗରରୁ ଶତଧାରାରେ ବହୁଛି, ଶତ୍ରୁ ଏହାକୁ ରୋକିପାରିବେନାହିଁ। ମୁଁ ଘୃତର ଧାରା ଦେଖୁଛି, ମଧ୍ୟରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶଳକ ଅଛି। ଏହି ସ୍ରୋତା ନଦୀ ଭଳି, ଗାୟ ଭଳି, ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହୁଛି। ଘୃତ ତରଙ୍ଗ ଶୀଘ୍ର ଧାବନ କରୁଛି, ମୃଗ ଭଳି ତୀବ୍ର ତୀର ପ୍ରତି ଦୌଡ଼ୁଛି। ନଦୀ ରବ ଭଳି, ପବନ ସମ ଦ୍ରୁତ, ପ୍ରବଳ ଶକ୍ତିଗତ ଘୃତ ଧାରା, ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଭଳି ବିଘ୍ନ ଭେଦ କରୁଛି, ତରଙ୍ଗରେ ଉତ୍ସାହିତ। ସେମାନେ ଏକସାଥି ଉଦ୍ୟତ ହେଉଛନ୍ତି, ଅଳଙ୍କୃତା ନାରୀମାନେ ଭଳି, ସୁନ୍ଦର ହସି ନେଇ ଅଗ୍ନି ପ୍ରତି ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି। ଘୃତ ଧାରା ଅର୍ପଣ ଭଳି ଅଗ୍ନିକୁ ପୋଷଣ କରେ, ଜାତବେଦାସ୍ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଆନନ୍ଦିତ। ବିବାହ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଳଙ୍କୃତା କନ୍ୟାମାନେ ଭଳି ଏହି ଘୃତ ଧାରା ଦେଖାଯାଏ। ଯେଉଁଠି ସୋମ ଚିପାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ସେଠି ଘୃତ ଧାରା ବହୁଛି। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ପ୍ରଶଂସା ସହ ତୁମେ ବହ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ ପାଉ, ଆମକୁ ମଙ୍ଗଳମୟ ଧନ ଦିଅ। ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଅ, ଘୃତ ଧାରା ମଧୁମୟ ହୋଇ ବହୁ। ତୁମ ନିବାସରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅବସ୍ଥିତ, ସାଗର, ହୃଦୟ, ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ। ଜଳର ସଭାରେ, ଯେଉଁଠି ଅଘ୍ରା ଆଣାଯାଏ, ସେଠି ଆମେ ସେଇ ମଧୁମୟ ତରଙ୍ଗ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ। ଏବେ ଋଷିମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗିଲେ: ମୋତେ ଉତ୍ସାହ, ଉଦ୍ୟମ, ଆକାଙ୍କ୍ଷା, ପ୍ରଗତି, ଚିନ୍ତା, ନିଶ୍ଚୟ, ଧ୍ୱନି, ସ୍ତୁତି, କୀର୍ତ୍ତି, ଶ୍ରବଣ, ଆଲୋକ, ଶୁଭ ହେଉ—ଏହି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହେଉ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ପ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଭାଷା, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ, ଦକ୍ଷତା, ଶକ୍ତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହେଉ। ଏହିପରି ଉର୍ଜା, ସହନଶୀଳତା, ଆତ୍ମା, ଦେହ, ସୁରକ୍ଷା, କବଚ, ଅଙ୍ଗ, ଅସ୍ଥି, ଆବରଣ, ଶରୀର, ଜୀବନ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା—ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହେଉ। ପ୍ରଭୁତ୍ୱ, ଅଧିପତ୍ୟ, ରତି, ଶକ୍ତି, ବୃଦ୍ଧି, ଜଳ, ମହତ୍ତ୍ୱ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ବିସ୍ତାର, ବର୍ଷା, ଦୀର୍ଘତା, ବୃଦ୍ଧି, ବୃଦ୍ଧିଶୀଳତା—ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହେଉ। ସତ୍ୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଚଳାୟମାନ ଜଗତ, ଧନ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ମହତ୍ତ୍ୱ, ଖେଳ, ଆନନ୍ଦ, ଉତ୍ପନ୍ନ, ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା, ଶୁଭ ବାଣୀ, ଶୁଭ କର୍ମ—ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହେଉ। ଋତ, ଅମୃତତ୍ୱ, ରୋଗମୁକ୍ତି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ, ଶତାୟୁ, ଶତବର୍ଷ, ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତି, ନିର୍ଭୟତା, ଶୁଭ ନିଦ୍ରା, ଶୁଭ ଜାଗରଣ, ଶୁଭ ଦିନ—ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହେଉ। ନେତୃତ୍ୱ, ଧାରଣ, ସୁରକ୍ଷା, ଧୃଢତା, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ, ମହତ୍ତ୍ୱ, ଚେତନା, ଜ୍ଞାନ, ଶୁଭ ସନ୍ତାନ, ଶୁଭ ପ୍ରଜା, ଚାଷ, ବିଶ୍ରାମ—ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ହେଉ।