ଏକ ପବିତ୍ର ସମୟରେ, ମୁଁ ପୃଥିବୀରୁ ଉଠି ମଧ୍ୟମ ଆକାଶକୁ ଗଲି, ଏଠାରୁ ଆଉ ଉଚ୍ଚ ଦିଗକୁ, ସ୍ୱର୍ଗର ଶିଖର ଛୁଇଁ, ଶେଷରେ ସ୍ୱର୍ଗର ଆଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲି। ଏହି ଆଲୋକକୁ ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପଛକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି, ଏହି ପ୍ରଜ୍ଞାବାନମାନେ ସମସ୍ତ କୁଛିଆଁ ଯଜ୍ଞକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପଥରେ ଅଗ୍ନି, ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୂଜିତ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ, ତୁମେ ଆଗୁଆ ହେଉ। ଭୃଗୁମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ପୂଜକମାନେ ଆଲୋକକୁ ଯାଉ, ସୁଖ ଓ ମଙ୍ଗଳ ସହିତ। ରାତି ଓ ପ୍ରଭାତ, ଦେଖିବାକୁ ଭିନ୍ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମନ ଅଟୁଟ ରଖି, ଏକ ଶିଶୁକୁ ପାଳନ କରନ୍ତି। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆତ୍ମା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଧନଦାୟକ ଅଗ୍ନିକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଶତମୁଣ୍ଡ, ଶତ ସ୍ୱାସ, ହଜାର ପ୍ରାଣବାୟୁ, ହଜାର ସମ୍ପଦର ନାଥ, ଆମେ ତୁମକୁ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ପୂଜା କରୁଛୁ। ତୁମେ ଚମତ୍କାର ଡାନା ବିଶିଷ୍ଟ ଗରୁତ୍ମାନ୍, ପୃଥିବୀର ଚେଷ୍ଟାରେ ବସ, ମଧ୍ୟାକାଶକୁ ତୁମ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ପୂରଣ କର, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଆଲୋକମୟ କର, ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦୃଢ କର। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଶୁଭ୍ର ରୂପେ ଅଗ୍ରାସନେ ବସ, ଏହି ପବିତ୍ର ଆସନ ଓ ଉଚ୍ଚ ଆସନରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ପୂଜକ ବସନ୍ତୁ। ମୁଁ ସୂର୍ୟଦେବ ସବିତାର ଶୁଭ ଦୟାକୁ ବାଛିଛି, ଯାହା କାନ୍ବା ତାଙ୍କର ଏହି ମହା ଦୁଧାରୁ ଦୁଧିଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନ୍ମକୁ ପୂଜିଛୁ, ତଳ ଆସନରେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ଲୋକରେ ପୂଜିଛୁ। ଯେଉଁ ଗର୍ଭରୁ ତୁମେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ତାହାରେ ମୁଁ ପୂଜିଛି, ତୁମେ ଉଦୀତ ହେଲେ ବଳି ଆନାଯାଏ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଯୌବନ ଶକ୍ତିରେ ଆମେ ଆଗକୁ ଯାଉ, ତୁମେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଆଲୋକିତ ହେଉ। ପ୍ରତିଦିନ, ତୁମ ପାଖକୁ ପୁରସ୍କାର ଆସେ। ଅଗ୍ନି, ଆମେ ଆଜି ତୁମର ସାହାଯ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଘୋଡ଼ା, ପ୍ରଜ୍ଞା ଓ ଶୁଭ ଶକ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଯାହା ହୃଦୟକୁ ଛୁଇଁଯାଏ। ମୁଁ ମନ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ବିବେକ ଅର୍ପଣ କରୁଛି, ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଏଠିକୁ ଆସିଥିଲେ, ଧର୍ମିକ, ସତ୍ୟର ଧାରକ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ନାଥ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଏହି ଆହୁତି ଦେଉଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଛା ପାଇଁ। ଅଗ୍ନି, ତୁମର ସାତଟି ଜାଳା, ସାତଟି ଜିହ୍ୱା, ସାତଟି ଋଷି, ସାତଟି ପ୍ରିୟ ନିବାସ, ସାତଟି ପୁରୋହିତ, ସେମାନେ ସାତଗୁଣିଆ ଭାବେ ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି। ଘୃତରେ ସାତ ଗର୍ଭକୁ ପୂରଣ କର। ସ୍ୱାହା। ଏଠି ଅଛି ଚମତ୍କାର ଆଲୋକ, ବିବିଧ ଆଲୋକ, ସତ୍ୟ ଆଲୋକ, ଚମକୁଥିବା ଏକ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସତ୍ୟର ରକ୍ଷକ, ମହାପୁରୁଷମାନେ। ଏମିତି ଅନେକ ପ୍ରକାର, ଭିନ୍ନ, ସଦୃଶ, ଏବଂ ଏକାତ୍ମ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି; ମାପିତ, ସୁମାପିତ, ଏବଂ ସମ୍ମିଳିତ। ଏଠି ଅଛି ଋତ, ସତ୍ୟ, ଦୃଢ ଓ ଧାରକ; ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ, ଓ ପାଳକମାନେ। ଋତ ଓ ସତ୍ୟରେ ବିଜୟୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ଭଲ ସେନା ସହିତ; ସୀମାର ବନ୍ଧୁ, ଦୂର ଶତ୍ରୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆମନ୍ତ୍ରିତ। ଏମିତି ଏହିମାନେ, ଏହାଙ୍କ ସଦୃଶ, ଏବଂ ଅନୁକୂଳ, ମାପିତ ଓ ସୁମାପିତ, ମାରୁତମାନେ, ଶକ୍ତି ସହିତ, ଆଜି ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଏଠି ଅଛି ସମ୍ପଦବାନ, ଭୋଗକର୍ତ୍ତା, ଦାହକ, ଗୃହପତି; ଖେଳିବା, ଶାଖାଧାରୀ, ଉତ୍ତେଜକ। ଭୟଙ୍କର, ଭୟଭୀତ, ଅନ୍ଧକାର, କମ୍ପିତ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆକ୍ରମଣକାରୀ, ନିକ୍ଷେପକ—ସ୍ୱାହା। ଯେପରି ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ସେପରି ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟ ଦଳମାନେ ଏହି ପୂଜକଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଏହି ପୁଷ୍ଟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଷଡ଼ ଅଂଶ ଦୁଧ ଧାରାକୁ ପିଉ, ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ। ମଧୁମୟ ଝରଣା, ସମୁଦ୍ର ସ୍ଥାନ, ଗ୍ରହଣ କର। ଘୃତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଘୃତ ତାହାର ଗର୍ଭ, ଘୃତରେ ଏହା ନିବିଡ, ଘୃତ ତାହାର ନିବାସ। ନିୟମିତ ଅନୁସାରେ ଏହାକୁ ଆଣ, ଆନନ୍ଦ କର; ବୃଷ, ସ୍ୱାହା ସହିତ ଆହୁତି ନେଇଯା। ସମୁଦ୍ରରୁ ଏକ ମିଷ୍ଟି ତରଙ୍ଗ ଉଠିଛି; ସୂକ୍ଷ୍ମତାରେ ଏହା ଅମରତ୍ୱ ଏକତ୍ର କରିଛି। ଘୃତର ଗୁପ୍ତ ନାମ ଅଛି—ଜିହ୍ୱା ହେଉଛି ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଭି, ଅମରତ୍ୱର କେନ୍ଦ୍ର। ଘୃତର ନାମ ଆମେ ଘୋଷଣା କରୁଛୁ; ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଆମେ ଏହାକୁ ଆଦର ସହିତ ଧାରଣ କରୁଛୁ। ପ୍ରେରିତ ପୁରୋହିତ ଏହି ଶ୍ରୁତିକୁ ଶୁଣନ୍ତି; ଏହି ହେଉଛି ଚାରି ସିଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷ ଯେଉଁଠାରୁ ଅବତରଣ କରିଛି। ଏହାର ଚାରିଟି ସିଙ୍ଗ, ତିନିଟି ପାଦ, ଦୁଇଟି ମୁଣ୍ଡ ଓ ସାତଟି ହାତ। ତିନି ପ୍ରକାର ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧି, ବୃଷ ଗଜନ୍ତି; ମହାଦେବ ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ ଘୃତକୁ ଗାୟର ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚାଇ ଥିଲେ, ତିନିଭାଗ ଭାଗି ହାତରେ ଲୁଚାଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଗଢ଼ିଥିଲେ ଏକ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ, ଏବଂ ଭେନା ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏକକୁ ଉତ୍ପୀଡ଼ିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଧାରାମାନେ ହୃଦୟ, ସମୁଦ୍ରରୁ ଶତଗୁଣିଆ ଭାବେ ବହୁଛି, ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ହେଉନାହିଁ। ମୁଁ ଘୃତ ଧାରା ଦେଖିଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଜା ଅଛି। ସେମାନେ ନଦୀ ଭଳି, ଗାୟ ଭଳି, ହୃଦୟ ଓ ମନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇ ବହୁଛନ୍ତି। ଏହି ଘୃତ ତରଙ୍ଗମାନେ ଶୀଘ୍ର ହରିଣ ଭଳି ଏଗୁଁଛନ୍ତି। ନଦୀ ରୋଷ ଭଳି, ପବନ ଭଳି ଶୀଘ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ଧାରାମାନେ ଉଡ଼ିଯାନ୍ତି। ଘୃତ ଧାରା ଲାଲ ଘୋଡ଼ା ଭଳି ବାଧା ଭଙ୍ଗ କରି, ତରଙ୍ଗରେ ଫୁଲିଯାଏ। ସେମାନେ ଏକାସାଥି ବହୁଛନ୍ତି, ଶୃଙ୍ଗାର ଶୋଭା ଭଳି, ଅଗ୍ନିକୁ ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ। ଘୃତ ଧାରା ଆହୁତି ଭଳି ଦାହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ପୋଷଣ କରେ; ଜାତବେଦାସ ଏହି ଗ୍ରହଣରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛନ୍ତି। ବିବାହ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କନ୍ୟାମାନେ ଭଳି, ମୁଁ ସେମାନେ ଅଳଙ୍କୃତ ଦେଖୁଛି। ଯେଉଁଠି ସୋମ ଚଳାଯାଏ, ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ଏଠି ଘୃତ ଧାରା ବହୁଥାଏ। ତୁମେ ଉତ୍ତମ ସ୍ତୁତିରେ ବହ, ସଂଘର୍ଷରେ ବିଜୟୀ ହୁଅ; ଆମକୁ ଶୁଭ ସମ୍ପଦ ଦିଅ। ଦେବତାମାନେ, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ନେଇଯାଅ; ମିଷ୍ଟି ଘୃତ ଧାରା ବହୁ। ତୁମ ନିବାସ ଉପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଅବସ୍ଥିତ, ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ହୃଦୟରେ, ପ୍ରାଣରେ।