ଓଡ଼ିଆ ରେ କଥା: ଏକ ଦିନ, ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସୃଷ୍ଟିର ସମସ୍ତ ଜନ ଏହିପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଥିଲେ—“ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ହାତରେ ହଜାର ହଜାର ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଅଛି। ସେଗୁଡ଼ିକର ନିୟନ୍ତା ହେଇ, ଆମ ପରି ତାଙ୍କ ମୁହଁ ଫେରାଇ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅସଂଖ୍ୟ ରୁଦ୍ର ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଆମୁଠୁ ଏକ ହଜାର ଯୋଜନ ଦୂରରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ବିଶାଳ ସାଗର ଓ ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଆପଣ ବସିଛନ୍ତି; ଏହି ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରମାନେ ଆମୁଠୁ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ନୀଳ କଣ୍ଠ, ଧଳା କଣ୍ଠ ରୁଦ୍ରମାନେ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଉଠି ଯାଇଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ନୀଳ କଣ୍ଠ, ଧଳା କଣ୍ଠ ଶର୍ବମାନେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଚଳିଉଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ଗଛ ମଧ୍ୟରେ ନୀଳ କଣ୍ଠ, ପିତା କଳା, ଲାଲ ରଙ୍ଗର ରୁଦ୍ରମାନେ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆମୁଠୁ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ଜନମାନଙ୍କର ନାଥ, ଧନୁଧାରୀ, ଜଟାଧାରୀ ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ରାସ୍ତା ରକ୍ଷକ, ଯାତ୍ରୀଙ୍କର ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ଜୀବନ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରୁଥିବା ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ତୀର ଉପରେ ଚଳିଉଥିବା, ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତୁଣୀ ଧାରଣ କରୁଥିବା ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ଖାଇବା, ପାଇବା ଦେଖି ଲୋକଙ୍କୁ ଆଘାତ କରୁଥିବା ରୁଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ଏମିତି ଅନେକ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୂରେ ତାଙ୍କର ଧନୁକୁ ରଖନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଦେଇ, ସ୍ଵର୍ଗ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା, ପୂର୍ବ, ଦକ୍ଷିଣ, ପଶ୍ଚିମ, ଉତ୍ତର ଓ ଉପର—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ଦସ ଦସ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ଓ କୃପା ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରିଥିବା, କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଜ୍ଵାଳରେ ସମର୍ପିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହିପରି ଭାବରେ ଆକାଶ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ବାୟୁ, ଦସ ଦସ ଦିଗରେ ନମସ୍କାର ଦିଆଯାଏ। ପୃଥିବୀ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଖାଦ୍ୟ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦସ ଦସ ଦିଗରେ ନମସ୍କାର ଦିଆଯାଏ। ଏହିପରି ରୁଦ୍ରମାନେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, କୃପା କରନ୍ତୁ; ଦ୍ୱେଷୀ ଓ ଦ୍ୱେଷାଦ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଜ୍ଵାଳରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି ନମସ୍କାର ଓ ପ୍ରାର୍ଥନା ପରେ, ମରୁତମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣ, ଯାହା ପାହାଡ଼, ପାଥର, ଜଳ, ଉଦ୍ଭିଦ, ଗଛ ରୁ ଆସିଛି, ଦେବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ହେଉଛି। ଏହି ଶକ୍ତି ଆମେ ନିଜରେ ପାଉ। ଯାହାକୁ ଆମେ ଘୃଣା କରୁ, ତାଙ୍କୁ ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର ଆଘାତ କରୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—“ମୋ ଏହି ଇଟି ଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଁ ହେବାକୁ ଦିଅ, ଏକ, ଦଶ, ଶତ, ହଜାର, ଦଶ ହଜାର, ଦଶ ଲକ୍ଷ, ଦଶ କୋଟି, ଦଶ ଶତ କୋଟି, ଦଶ ଅରବ, ଦଶ ଶତ ଅରବ, ଦଶ ଖରବ, ଦଶ ସାଗର, ମଧ୍ୟ, ଶେଷ, ଉଚ୍ଚ—ଏହି ଦୁଇ ଜଗତରେ ମୋ ଇଟି ଗୁଡ଼ିକୁ ଗାଁ ହେବାକୁ ଦିଅ। ତୁମେ ଋତୁର ଅଂଶ, ଋତୁରେ ଶକ୍ତିବାନ, ଋତୁରେ ଦୃଢ଼, ଘୃତ ଓ ମଧୁରେ ବହିବା, ଚମକୁଥିବା, ଇଚ୍ଛାପୂରଣ, ଅକ୍ଷୟ। ସାଗର ଝାଳ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଘେରାଯାଏ—“ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ହେଉ।” ପାଳି ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଏ—“ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ହେଉ।” ଅଗ୍ନି, ଏଠାକୁ ଆସ, କଣ୍ଡର ଭଳି ଆସ, ନଦୀରୁ ଅତିକ୍ରମ କର। ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ପିତ୍ତ ହେଉଛ; ବେଙ୍ଗ ଏଠାକୁ ଆସ, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଚମକାଉ, ଶୁଭ କର। ଏହା ଜଳର ଅବତରଣ, ସାଗରର ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥାନ। ତୁମ ଜ୍ଵାଳା ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଡ଼ି ଦିଅ, ଆମକୁ ନୁହେଁ। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ଚମକୁଥିବା ଆଲୋକ ଓ ଦିବ୍ୟ ମଧୁର ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେକୁ ଆଣି, ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କର। ଅଗ୍ନି, ଚମକୁଥିବା, ଶୁଦ୍ଧ—ଦେବମାନେକୁ ଏଠାକୁ ଆଣ, ଆମ ଯଜ୍ଞ ଓ ଅର୍ପଣ ଆଣ। ଶୁଦ୍ଧ, ବିବେକୀ, ଦୟାଳୁ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ଆଲୋକିତ ହେଲା, ପ୍ରଭାରେ ଉଷା ଭଳି; ଦୃତ ଘୋଡ଼ା, ବାୟୁର ଗତି, ପ୍ରଶଂସା ଆଶା କରୁଥିବା, ଅବୟସ୍କ। ତୁମ ଜ୍ଵାଳାକୁ ନମସ୍କାର, ତୁମ ଦହନକୁ ନମସ୍କାର, ତୁମ ଚମକୁଥିବା ପ୍ରଭାକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମ ଜ୍ଵାଳା ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଡ଼ି ଦିଅ, ଆମକୁ ନୁହେଁ। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ହେଉ। ତୁମେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାଥ, ଜଳରେ ନାଥ, ଘାସରେ ନାଥ, ଗଛରେ ନାଥ, ଆଲୋକରେ ନାଥ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଦେବମାନେ ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ, ବର୍ଷର ଅଂଶରେ ବସିଥିବା, ସେମାନେ ଅନିମନ୍ତ୍ରିତ ଭାବରେ ମଧୁ ଓ ଘୃତ ପିଉନ୍ତୁ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଦେବମାନେ ଦେବତ୍ୱ ଲାଗିଥିଲେ, ବ୍ରହ୍ମାନ୍କ ପୂଜାରୀ, ସେମାନେ ବିନା କିଛି ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏନି; ସ୍ଵର୍ଗରେ ନୁହେଁ, ପୃଥିବୀରେ ନୁହେଁ, ଜଳରେ ନୁହେଁ। ଶ୍ୱାସ ଦେବା, ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଦେବା, ଚଳନ ଦେବା, ପ୍ରଭା ଦେବା, ଆକାଶ ଦେବା—ଏହି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଜ୍ଵାଳା ଅନ୍ୟମାନେ ପୁଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମକୁ ନୁହେଁ। ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୁଭ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଜ୍ଵାଳା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅଶୁଦ୍ଧିକୁ ଦହନ କର। ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଧନ ଦେଇଥାଏ। ଋଷି, ପୂଜାରୀ, ଯେଉଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ, ସେ ଆମ ପିତା ଭାବରେ ବସିଥିଲେ; ଧନ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆଶା କରି, ପ୍ରଥମେ ତଳ ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ। ତାପରେ ଜନମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ—“କ’ଣ ଥିଲା ଆଧାର, କ’ଣ ଥିଲା ଆରମ୍ଭ, କ’ଣ ଥିଲା କଥା? କେଉଁଠୁ ଦୃଷ୍ଟିମାନ ଶିଳ୍ପୀ ବିଶ୍ଵକର୍ମା ପୃଥିବୀ ତିଆରି କଲେ ଓ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାର କଲେ?” ସେ ଚାରି ଦିଗରେ ଚକ୍ଷୁ, ମୁହଁ, ହାତ, ପା ରଖି, ହାତ ଓ ପଖ ଦ୍ୱାରା ଚଳାଇଥିଲେ; ଏକ ଦେବ, ସ୍ଵର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତିଆରି କରିଥିଲେ। “କ’ଣ ଥିଲା ଜଙ୍ଗଲ, କ’ଣ ଥିଲା ଗଛ, ଯାଁଠୁ ସ୍ଵର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ତିଆରି ହେଲା?” ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କର ମନରେ ଏହା ଉପରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ଯେଉଁ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।