ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ସ୍ୱର୍ଗ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଏହାର କାନ Sauman ଚାନ୍ତ, ଏହି କାନର ଋତୁ ହେଉଛି ଶରତ୍। ଶରତ୍ ଋତୁର ଛନ୍ଦ ହେଉଛି Anuṣṭup। ଏହି Anuṣṭup ଅଟୁଟ ଆଇଡ଼ମ୍, ଯାହା ହେଉଛି ମଥାଇବା ଉପକରଣ। ଏହି ମଥାଇବା ଉପକରଣ ହେଉଛି ୨୧, ଏହି ୨୧ ରୁ Vairāja ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। Viśvāmitra ଏହାର ଦୃଷ୍ଟା। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି କାନକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ଏଠାରେ ଉପରେ ଥିବା ଚିନ୍ତା ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯାହାର ମାତୃକା ହେଉଛି ବାଣୀ। ହେମନ୍ତ ହେଉଛି ବାଣୀର ଋତୁ। ଏହି ଋତୁର ଛନ୍ଦ Paṅkti, ଏହି Paṅkti ସମାପ୍ତି ସହିତ ଅଛି। ଏହି ସମାପ୍ତି ଆଗ୍ରୟଣ, ଯାହାରୁ ୩୯ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ୩୯ ରୁ Śākvara ଓ Raivata ଉତ୍ପନ୍ନ। Viśvakarman ଏଠାରେ ଦୃଷ୍ଟା। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରି, ଏହି ବାଣୀକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ତୁମେ ଅଟୁଟ ପୃଥିବୀ, ଅଟୁଟ ଗର୍ଭ। ତୁମେ ଦୃଢ଼, ଭଲ ଭାବେ ଅଟୁଟ ଗର୍ଭରେ ବସ। ଯୁକ୍ତ ଯାନ୍ତ୍ରର ପ୍ରଧାନ ପତାକାକୁ ଗ୍ରହଣ କର। ଦ୍ୱି ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଯେଉଁମାନେ ପୁରୋହିତ, ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାନ୍ତୁ। ଓ ଗୃହନିର୍ମାତା, ଘୃତରେ ପ୍ରଚୁର, ଦାତୃ ଓ ଶୁଭ, ପୃଥିବୀର ଆସନରେ ସୁଖରେ ବସ। ରୁଦ୍ର ଓ ବସୁମାନେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ, ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାକୁ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଁ ରକ୍ଷା କର। ଦ୍ୱି ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ପୁରୋହିତ, ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାନ୍ତୁ। ନିଜ ଶକ୍ତି ସହିତ ଏଠାରେ ବସ, ଓ କୌଶଳର ପିତା, ଦେବମାନଙ୍କ ମହାକୃପାରେ ବିଜୟ ପାଇଁ। ପିତା ଯେପରି ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଦୟା କରେ, ସେପରି ଦୟାଶୀଳ ହୁଅ, ଶରୀର ସହିତ ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କର। ଦ୍ୱି ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ପୁରୋହିତ, ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାନ୍ତୁ। ତୁମେ ପୃଥିବୀର ଆର୍ଦ୍ରତା, ତୁମର ନାମ ଜଳ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ। ହେ ସ୍ତୁତିଯୁକ୍ତ, ଘୃତରେ ପ୍ରଚୁର, ଏଠାରେ ବସ; ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ଓ ଧନ ଦିଅ। ଦ୍ୱି ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ପୁରୋହିତ, ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାନ୍ତୁ। ଅଦିତ୍ୟମାନେ, ମଧ୍ୟଭାଗର ପୃଷ୍ଠଭାଗରେ ତୁମକୁ ବସାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ତୁମେ ଶକ୍ତି ଓ ଭୂମିକୁ ଧାରଣ କର। ଦିଗର ମହିଳା, ଜଗତର ତରଙ୍ଗ, ଜଳର ବିନ୍ଦୁ; ତୁମେ Viśvakarman, ଦୃଷ୍ଟା। ଦ୍ୱି ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ପୁରୋହିତ, ତୁମକୁ ଏଠାରେ ବସାନ୍ତୁ। Śukra ଓ Śuci ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ, ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତସ୍ଥ ବନ୍ଧନ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଅଗ୍ନିଗୁଡ଼ିକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ଓ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ସହିତ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଏକତ୍ରିତ, ଏହି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦେବତାତ୍ମକତା ସହିତ, ଓ ଅଙ୍ଗିରା, ଦୃଢ଼ ହେଉ। ବିଭିନ୍ନ ଋତୁ, ରୂପ, ଦେବତା ଓ ଗର୍ଭଧାରୀ ଦେବମାନେ ସହିତ, Agni Vaiśvānara ପାଇଁ ଦ୍ୱି ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ପୁରୋହିତ, ତୁମକୁ ବସାନ୍ତୁ—ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ Vasus, Rudras, Ādityas, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୁଏ। ମୋର ଶ୍ୱାସକୁ ରକ୍ଷା କର, ଅପାନକୁ ରକ୍ଷା କର, ବ୍ୟାନକୁ ରକ୍ଷା କର, ପୃଥିବୀରେ ମୋର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଅନ୍ତରିତ କର, ଶ୍ରବଣକୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କର, ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦକୁ ପୁଷ୍ଟ କର, ଦୁଇପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆକାଶରୁ ବୃଷ୍ଟି ବର୍ଷା କର। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାଣୀ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛନ୍ଦ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶକ୍ତି, ସବୁଠାରେ Vayaḥ ଅଛି। ପ୍ରଜାପତି, କ୍ଷତ୍ର, ଭୂତଳ, Viśvakarman, ନିବାସ, ବଳବାନ୍, ମାନବ, ବାଘ, ସିଂହ, Paṣṭhavāḍ, ବୃଷ, ବୃଷଭ, ପୂଛ ବିହୀନ ବୃଷ, ଗାଈ, ତିନି ବର୍ଷର, ଦୁଇ ବର୍ଷର, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର, ତିନି ଛାଗଳିଯୁକ୍ତ, ଚାରି ବର୍ଷର—ସମସ୍ତଙ୍କର ଛନ୍ଦ ବିଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ସବୁ ଉପାଧିରେ Vayaḥ ବିଦ୍ୟମାନ। ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଇଟକୁ ଅଚଳ କର। ଏହାର ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଦିବା, ପୃଥିବୀ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଧାରଣ କର। Viśvakarman ତୁମକୁ ମଧ୍ୟଭାଗର ପୃଷ୍ଠରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି ବସାନ୍ତୁ, ଏହି ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ଧାରଣ କର, କ୍ଷତି ଦିଅନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ, ଶ୍ୱାସ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ, ଉଦାନ, ସ୍ଥିରତା, ଆଚରଣ ପାଇଁ। Vāyu ତୁମକୁ ମହତ୍ୱ, ଶୁଭ, କବଚ, ଶାନ୍ତି ସହିତ ରକ୍ଷା କରୁ। ଏହି ଦେବତାତ୍ମକତା ସହିତ, ଓ ଅଙ୍ଗିରା, ଦୃଢ଼ ହେଉ। ତୁମେ ପୂର୍ବ ଦିଗର ରାଣୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର Virāṭ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ସ୍ୱାମିନୀ, ଉତ୍ତର ଦିଗର ଶବ୍ଦ ନାୟକ, ମହାଦିଗର ମହିଳା। Viśvakarman ତୁମକୁ ମଧ୍ୟଭାଗର ପୃଷ୍ଠରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରି ବସାନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ, ଶ୍ୱାସ, ଅପାନ, ବ୍ୟାନ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ଦିଅ। Vāyu ତୁମର ନାୟକ; ଏହି ଦେବତାତ୍ମକତା ସହିତ, ଓ ଅଙ୍ଗିରା, ଦୃଢ଼ ହେଉ। Nabhas ଓ Nabhasya ବର୍ଷା ଋତୁ, ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତର୍ବନ୍ଧନ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଅଗ୍ନିଗୁଡ଼ିକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ଓ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ସହିତ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଏକତ୍ରିତ, ଏହି ବର୍ଷା ଋତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦେବତାତ୍ମକତା ସହିତ, ଓ ଅଙ୍ଗିରା, ଦୃଢ଼ ହେଉ। Iṣa ଓ Ūrja ଶରତ୍ ଋତୁ, ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଅନ୍ତର୍ବନ୍ଧନ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଅଗ୍ନିଗୁଡ଼ିକୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର, ସର୍ବୋଚ୍ଚତା ଓ ଦୃଢ଼ ନିୟମ ସହିତ। ଦିବା ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅଗ୍ନି ଏକତ୍ରିତ, ଏହି ଶରତ୍ ଋତୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଦେବତାତ୍ମକତା ସହିତ, ଓ ଅଙ୍ଗିରା, ଦୃଢ଼ ହେଉ। ମୋର ପ୍ରାଣକୁ, ଶ୍ୱାସକୁ, ଅପାନକୁ, ବ୍ୟାନକୁ, ଚକ୍ଷୁକୁ, କର୍ଣ୍ଣକୁ, ବାଣୀକୁ, ମନକୁ, ଆତ୍ମାକୁ ରକ୍ଷା କର। ଆମକୁ ଆଲୋକ ଦିଅ। ବିଭିନ୍ନ ଛନ୍ଦ—ମା, ପ୍ରମା, ପ୍ରତିମା, Asrīvaya, Paṅkti, Uṣṇik, Bṛhatī, Anuṣṭup, Virāṭ, Gāyatrī, Triṣṭup, Jagatī—ସମସ୍ତ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଆଧାର। ପୃଥିବୀ, ମଧ୍ୟାକାଶ, ଦିବା, ବର୍ଷ, ତାରା, ବାଣୀ, ମନ, କୃଷି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଗାଈ, ଛାଗ, ଘୋଡ଼ା—ସମସ୍ତ ଛନ୍ଦର ଅଂଶ।