ଏକ ପବିତ୍ର ବେଦିକ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ଋଷି ଏବଂ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧିଷ୍ଟ କରି ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦମୟ ଉପାସନା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଆଶାଢ଼ାକୁ ସ୍ଥିରତା, ଶତ୍ରୁ ଜୟ, ଏବଂ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି, ତାଙ୍କ ସହିତ ଜୟ ପାଇବା ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବେଦିକ ରାତି ଏବଂ ପ୍ରଭାତକୁ ମଧୁର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଉଛି; ପୃଥିବୀର ଜଗତ ମଧୁର ହେଉ, ଆକାଶ ଆମ ପିତା ମଧୁର ହେଉ। ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ଗାଁଗୁଡିକ ମଧୁରତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ଏହି ଉପାସନାରେ, ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଳର ଗଭୀରତାରେ ବସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଦହନ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନର ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଉ, ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷା ସହ ସାଥି ଦିଅନ୍ତୁ। ଜଳର ଅଧିପତି, ଇଟାର ବୃଷ, ତିନି ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ଦିଗନ୍ତରେ ବହି ଗଲେ, ଶୁଭ କର୍ମର ଜଗତରେ, ପୂର୍ବଜମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଗଲେ, ସେଉଁଠି ଯିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ବଡ଼ ଆକାଶ ଏବଂ ପୃଥିବୀ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ଆମ ପାଇଁ ମାପି ଦିଅନ୍ତୁ, ଆମକୁ ପ୍ରଚୁରତାରେ ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ। ଵିଷ୍ଣୁଙ୍କର କର୍ମ ଦେଖିବାକୁ ଅନୁରୋଧ, ଯେଉଁଠାରୁ ଧର୍ମ ପ୍ରକାଶ ପାଏ; ଵିଷ୍ଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁକୂଳ ମିତ୍ର। ଯାତୱେଦାସ୍ ଏଉଁଠି ସ୍ଥିର, ଆଧାର, ଉତ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମ, ତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍, ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍ ଚ୍ଛନ୍ଦରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ବହନ କରନ୍ତୁ। ପୋଷଣ, ଧନ, ଶକ୍ତି, ଯଶ, ଉତ୍ସାହ, ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ, ସ୍ୱୟଂଶାସନ, ସ୍ୱୟଂ-ନିୟନ୍ତା ଭାବରେ, ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ଦୁଇ ନଦୀ ଆମକୁ ପ୍ରଚୁରତା ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଦେବତା, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋକ କର; ସେମାନେ ଅନ୍ନକୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ଦେବତାଙ୍କ ଡକାଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନେ ଯୋକ କରିବାକୁ, ପୁରୁଣା ହୋତାରୁ ଆସନରେ ବସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି। ନଦୀମାନେ ମନ ଏବଂ ହୃଦୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦୂଧ ଦେଉଥିବା ଗାଁମାନେ ପରି ଏକଠା ହେଉଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନିର ମଧ୍ୟରେ ଘୃତର ଧାରା ଏବଂ ସୁଉନ୍ତା ଗଛ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଅଗ୍ନି ଏବଂ ବୈଶ୍ୱାନରର ଜଗତର ଅଶ୍ୱରୂପୀ ଉଦୟ, ଷ୍ଟୋତ୍ର, ଚମକ, ଦୀପ୍ତି, ଆଲୋକ ପାଇଁ ଉଦୟ ହେଉଛି। ଅଗ୍ନି, ସୁନ୍ଦର ଦୀପ୍ତି, ସୁନା ରୂପରେ ଚମକ, ଏକ ହଜାର ଦାନକାରୀ; ହଜାର ପାଇଁ ତୁମେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଅଣୁରେ ଏସେନ୍ସ ମିଶାଇବା, ସମସ୍ତ ରୂପର ଛବି, ଶକ୍ତି ସହ ବିସ୍ତାର କରିବା, ଅସ୍ଥିର ହେବା ନାହିଁ; ଶତ ବର୍ଷର ଜୀବନ ଦିଅ। ବାୟୁର ଗତି, ଵରୁଣଙ୍କର ନାଭି, ଶରୀରର ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଘୋଡ଼ା, ନଦୀର ଶିଶୁ, ପିତାଳୀ, ପାହାଡ଼ରେ ଉତ୍ପନ୍ନ—ଅଗ୍ନି, ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପୂଜା କରାଯାଉଛି; ସେ ଅବିରତ, ଲାଲ, ଚମକ, ପୁରୁଣା ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ। ଅଗ୍ନି ପାହାଡ଼ ସହ ଋତୁ ପରି ଆପଣକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି; ଭୂମି, ଅଦିତି, ଚମକ ଦେବତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରର ଆବରଣ, ଵରୁଣଙ୍କର ନାଭି, ଉଚ୍ଚ ଲୋକର ଭେଡ଼ା; ଅସୁରଙ୍କର ହଜାର ମାୟା—ଅଗ୍ନି, ତାଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି, ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ପୃଥିବୀର ତାପ ଏବଂ ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଯେଉଁଠାରୁ ସନ୍ତାନ ଗଢ଼ିଛି—ଅଗ୍ନି, ତୁମର କୃପା ତାଙ୍କୁ ଆବୃତ କରୁ। ଦେବତାଙ୍କର ଚମତ୍କାର ମୁହଁ ଉଦୟ ହେଉଛି; ମିତ୍ର, ଵରୁଣ, ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ; ସେ ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ପୂରଣ କରୁଛି—ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଏବଂ ଅଚଳର ଆତ୍ମା। ଅଗ୍ନି, ଏହି ଦୁଇ ପାଉଁ ଜୀବକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତ୍ୱମେ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ, ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ; ଯଜ୍ଞ ପଶୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଶରୀରରେ ବସିବା; ଅପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମର ଅଗ୍ନିରେ ଯାଉ, ତୁମର ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଏହି ଏକ ପାଉଁ ଜୀବକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଘୋଡ଼ାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚ ହାଲା; ଆମେ ବନ୍ୟ ବୃଷ୍ଟିକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛୁ, ଶରୀରରେ ବସିବା; ଅପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମର ଅଗ୍ନିରେ ଯାଉ, ତୁମର ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଏହି ହଜାର ଧାରା, ଶତ ଧାରା ଫଉଣ୍ଟେନ୍, ଶରୀରରେ ବହୁଥିବା, ଘୃତ ଦେଉଥିବା—ଅଦିତି ଲୋକ ପାଇଁ—ଅଗ୍ନି, ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆମେ ବନ୍ୟ ବୃଷ୍ଟିକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛୁ, ଶରୀରରେ ବସିବା; ଅପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମର ଅଗ୍ନିରେ ଯାଉ, ତୁମର ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଏହି ଉଲ ଦେଉଥିବା ଵରୁଣଙ୍କର ନାଭି, ଦୁଇ ଏବଂ ଚାରି ପାଉଁ ଜୀବର ଚମ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ସନ୍ତାନର ପ୍ରଥମ ଉତ୍ପତ୍ତି—ଅଗ୍ନି, ଉଚ୍ଚ ଆକାଶରେ ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆମେ ଉଟକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛୁ, ଶରୀରରେ ବସିବା; ଅପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମର ଅଗ୍ନିରେ ଯାଉ, ତୁମର ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଅଗ୍ନିର ତାପରୁ ଛେଳା ଜନ୍ମିଛି, ସେ ଆରମ୍ଭରେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାକୁ ଦେଖିଥିଲେ; ଏହା ସହ ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟତା ପାଇଥିଲେ, ପୁରୋହିତମାନେ ଯଜ୍ଞ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଥିଲେ; ଆମେ ବନ୍ୟ ହରିଣକୁ ତୁମକୁ ଦେଉଛୁ, ଶରୀରରେ ବସିବା; ଅପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁମର ଅଗ୍ନିରେ ଯାଉ, ତୁମର ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ତୁମେ, ସବୁଠୁ କମ୍ ଜନ୍ମିଥିବା, ଉପାସକମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର, ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣ; ସନ୍ତାନ ଏବଂ ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କର। ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳର ଶେଷ, ମଧ୍ୟ, ଭସ୍ମ, ଆଲୋକ, ଗତି, ସାଗର, ଶରୀର, ନିବାସ, ଆସନ, ଚଳ, ଗର୍ଭ, ମଳ, ପଥ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଚ୍ଛନ୍ଦରେ ନିବାସ କରାଯାଉଛି—ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍, ଜଗତୀ, ଅନୁଷ୍ଟୁଭ୍, ପାଶ୍ରୁ। ପୂର୍ବ ଦିଗ ଏହି ଜଗତ, ତାର ଶ୍ବାସ ଜଗତର ଶ୍ବାସ, ବସନ୍ତ ଶ୍ବାସ, ଗାୟତ୍ରୀ ବସନ୍ତର ଚ୍ଛନ୍ଦ; ଉପାଂଶୁ, ତ୍ରିଭୃତ୍, ରଥନ୍ତର, ଏବଂ ଏହାର ଋଷି ଭାସିଷ୍ଠ; ପ୍ରଜାପତି ଦ୍ୱାରା ଗ୍ରହଣ କରି, ଆମେ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଶ୍ବାସ ଗ୍ରହଣ କରୁ।