ଏକ ସୁନ୍ଦର ଦିବ୍ୟ କଥା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ଶକ୍ତି ଏକତ୍ରିତ ହେଉଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ସୋମ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ—ତୁମର ଦୁଧ, ଶକ୍ତି, ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ଏବଂ ବିଜୟୀ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ ଏକଠି ହେଉ, ଏବଂ ଅମୃତତ୍ୱ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ, ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ମହିମାକୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସ୍ଥାପିତ କର। ସୋମଙ୍କୁ ପୁନି ଅନୁରୋଧ, ତୁମେ ତୁମର ସମସ୍ତ ଧାରାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ, ଏବଂ ଆମ ପ୍ରବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ବନ୍ଧୁ ହେଉ। ଏହି ଉତ୍ସରୁ ମନ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଯାଏ, ଯେପରି ଏକ ଛୋଟ ଦୁଧଅଳି ଦୂର ଥିବା ନିଜ ଆଶ୍ରୟକୁ ଯାଏ। ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଏ। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଗୃହମାନେ ଆଲଗା ଭାବେ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଆଗ୍ନି ସମସ୍ତ ପ୍ରିୟ ଗୃହରେ ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଆକାଂକ୍ଷା। ସେ ଏକମାତ୍ର ଶାସକ ଭାବେ ଅପ୍ରତିମ ଚମକିଉଛନ୍ତି। ଏବେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଆସେ ଯେ, ଆମେ ଆଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଥମେ ନିଜ ପାଇଁ ନେଉଛୁ, ଧନ, ସନ୍ତାନ, ଓ ପରାକ୍ରମର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ। ଦେବତାମାନେ ଆମ ସହ ରହୁନ୍ତୁ। ଏଠି ଆଗ୍ନି ଜଳର ପୃଷ୍ଠଭାଗ, ଆଗ୍ନିର ଗର୍ଭ, ସମୁଦ୍ରକୁ ବେଢ଼ି ରହିଛି। ସେ ମହାନ ହୋଇ, ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଆକାଶର ବିଶାଳତାରେ ବିସ୍ତାରିତ। ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ସୀମା ପୂର୍ବରୁ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଆସିଥିଲେ। ସେହି ବେଣା ଚଳିଲେ—ତାଙ୍କର ମୂଳ ଉପର ଓ ତଳ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱର ଗର୍ଭ। ଏହି ଆଦିକାଳରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଉଦୟ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ। ସେ ଭୂମି ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକକୁ ଧାରଣ କଲେ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ଆମେ ହବି ଦେବା? ଏକ ବିନ୍ଦୁ ଭୂମି ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଉପରେ, ଏହି ଗର୍ଭ ଓ ପୂର୍ବ ଗର୍ଭ ଉପରେ ତଳିଲା। ସେହି ବିନ୍ଦୁକୁ, ସପ୍ତ ଋତ୍ୱିଜ୍ମାନେ ସହିତ, ଆମେ ଅର୍ପଣ କରିଛୁ। ଏଠି ଭୂମି, ଆକାଶ, ଓ ଦିଗଦିଗନ୍ତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ସର୍ପମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଗଛରେ, ଗହ୍ୱରରେ ଥିବା ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଓ ସେହି ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆକାଶର ଦ୍ୟୁତିମାନ୍ତ ଲୋକରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ, ଜଳରେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ସେହି ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ଏହିଠି ଏକ ମହାପଥ ତିଆରି କର, ଭୂମି ପରି ଏକ ମାର୍ଗ ତିଆରି କର, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତୀ ସହିତ ରାଜା ପରି ଆଗକୁ ବଢ଼। ଏହି ମାର୍ଗକୁ ଅନୁସରଣ କର, ଦୃତ ଗତିରେ ଚଳ, ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରୁହ, ଦେତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆଘାତ କର। ଏଠି ଆଗ୍ନିଙ୍କର ତୀବ୍ର ଝାଲ ଚିଙ୍ଗା ଦୂରେ ଉଡ଼ିଯାଏ, ସେ ତୀବ୍ର ତାପରେ ସ୍ପର୍ଶ କର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତୁମ ଜ୍ୱାଳା ପ୍ରସାର କର, ଆଲସ୍ୟ ଛାଡ଼ି ସେଇ ଅଙ୍ଗାରକୁ ଛିଟିଦିଅ। ତୁମେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଚଳ, ଅପରାଜେୟ ରକ୍ଷକ ହେଉ, ଦୂର ନିକଟରୁ ଯେଉଁ ଅପକାର କରିବାକୁ ଚାହେଁ, ଆଗ୍ନି, ସେମାନେ ଆମକୁ ଜୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଆଗ୍ନି, ଉଠ, ନିଜକୁ ବିସ୍ତାର କର, ଶତ୍ରୁମାନେ ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣତାରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉ। ଯେଉଁମାନେ ଆମ ବିରୋଧରେ ଶତ୍ରୁତା ଜଳାଇଛନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଉପସ୍ଥାପିତ କଠ ଭଳି ଦହିଦିଅ। ଦୃଢ଼ ହେଉ, ଆମଠାରୁ ପଛକୁ ଆଘାତ କର, ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରକାଶ କର, ମାୟାବୀମାନଙ୍କର ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନ ଭାଙ୍ଗ, ଅଜନ୍ମାନ୍କର ବଂଶକୁ ନାଶ କର, ଶତ୍ରୁମାନେ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ୍ନ ହେଉ। ତୁମ ତେଜସ୍ୱୀ ଶକ୍ତିରେ ଏମାନେ ଶାନ୍ତ ହେଉ। ଆଗ୍ନି ସ୍ୱର୍ଗର ମୁକୁଟ, ପୃଥିବୀର ନାଥ; ସେ ଜଳର ବୀଜକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏମାନେ ନିବୃତ୍ତ ହେଉ। ଆପଣ ଯଜ୍ଞର ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତି, ଶୁଭ ସଙ୍ଗୀମାନେ ତୁମ ସହ ଅଛନ୍ତି। ତୁମର ମୁଣ୍ଡ ସ୍ୱର୍ଗରେ, ଜିହ୍ୱା ସୂର୍ଯ୍ୟରେ, ତୁମେ ହବି ଧାରକ ହେଉଛ। ତୁମେ ଦୃଢ଼, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ। ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା ତୀବ୍ର ପକ୍ଷୀ ତୁମକୁ କ୍ଷତି ଦେଉ ନାହିଁ, ଭୂମିକୁ ଦୃଢ଼ କର, ଅଚଳ କର। ପ୍ରଜାପତି ଜଳର ପୃଷ୍ଠଭାଗରେ, ଏହି ସମୁଦ୍ରରେ, ତୁମକୁ ନିବୃତ୍ତ କରନ୍ତୁ। ବିସ୍ତାରିତ ହୁଅ, ଚମକ, ତୁମେ ଭୂମି। ତୁମେ ଭୂ, ଭୂମି, ଅଦିତି—ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣକାରିଣୀ। ଭୂମିକୁ ଧାରଣ କର, ଶକ୍ତି ଦିଅ, କ୍ଷତି କରିନାହିଁ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ, ଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ, ଉଦାନ, ଧାରଣ ଓ ଗତି ପାଇଁ—ଆଗ୍ନି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଶିଲ୍ଡ ଓ ଶାନ୍ତି ସହିତ, ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରାସ ଶକ୍ତି ସହିତ, ଦୃଢ଼ ହୋଇ ବସ। ଦୁର୍ବା ଘାସ, ଯାହା ପ୍ରତି ଗଠିରୁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଖରା ଅଂଶରୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ, ଏମିତି ହଜାର ଶାଖା ଓ ଶତ ଶାଖା ସହିତ ଆମ ପାଇଁ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଅ। ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଇଟ ଶତ ଧରାରେ ବିସ୍ତାରିତ ଓ ହଜାର ଧରାରେ ବଢ଼େ, ତୁମକୁ ଆମେ ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜା କରୁଛୁ। ଆଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମର ଯେଉଁ କିରଣ ଆକାଶକୁ ବିସ୍ତାରିତ, ସେଇ ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଆଜି ଆମକୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚମକୁଥିବା କର। ଦେବତାମାନେ, ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମ ଆଲୋକ, ଗାଏଁ ଓ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକ—ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଗ୍ନି, ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ଆମକୁ ତେଜସ୍ୱୀ କରନ୍ତୁ। ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ସ୍୵ୟଂଶାସିତ ନାୟକ ଆଲୋକ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଜାପତି ତୁମକୁ ଭୂମିରେ ଚମକୁଥିବା ଭାବେ ବସାନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ, ଶ୍ୱାସ, ଚଳନରେ ଆଲୋକ ଦିଅ। ଆଗ୍ନି, ତୁମେ ଦେବତା, ଦୃଢ଼ ହୋଇ ବସ। ମଧୁ ଓ ମାଧବ, ଏହି ବସନ୍ତ ଋତୁଗୁଡ଼ିକ ଆଗ୍ନିରେ ଏକତ୍ରିତ। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଗ୍ନି ନିଜ ନିୟମରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ। ଏହି ଅଗ୍ନିମାନେ ମନେକ୍ଷେପ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ, ବସନ୍ତ ଋତୁଗୁଡ଼ିକ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଉପସ୍ଥାନ କରନ୍ତି, ସେପରି ଆସନ୍ତୁ। ଦୃଢ଼ ହୋଇ ବସ। ତୁମେ ଅଷାଢ଼, ସହନଶୀଳ, ଶତ୍ରୁ ଓ ଶତ୍ରୁନାୟକଙ୍କୁ ଜୟ କର, ହଜାର ଶକ୍ତି ଧାରଣ କର। ତୁମ ସହିତ ଆମେ ଜୟ ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ରାତି ଓ ପ୍ରଭାତ ମଧୁର, ପୃଥିବୀ ମଧୁର, ଆମ ପିତା ଆକାଶ ମଧୁର ହେଉ।