ଏକ ସମୟର କଥା, ଯେଉଁଠାରେ ପୃଥିବୀର ଉପକୃତି ଓ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଅନୁଭୂତି ହେଲା—ଏକ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କ୍ଷୀରଦାୟିନୀ ଗାୟ ମନ୍ତ୍ର ନିମିତ୍ତେ ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ପୂଷଣ, ପ୍ରଜା, ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛାମତ କ୍ଷୀର ଦେବାକୁ ଆଗ୍ରହ କଲେ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ ଗାୟମାନେ ଅଜୋଡ଼ ଓ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅନ୍ଧକାରର ପାରେ ପହଁଚିଲେ, ଏବଂ ଆଲୋକର ସ୍ପର୍ଶ ଅନୁଭବ କଲେ। ବର୍ଷ ଓ ଋତୁମାନେ, ପ୍ରଭାତ ସହ ଲାଲିମା ଧରିଥିବା ଦେବୀମାନେ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଏବଂ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କର ସାରଥି, ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନର, ଇଡା ଓ ଘୃତ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱାହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଏ ଭୂମିରେ ତିନି ଯୁଗ ଧରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ, ସେହି ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ଏକଶ ଓ ସାତି ଆଶ୍ରୟକୁ ମୁଁ ସ୍ମରଣ କରେ। ମାତୃସ୍ୱରୂପ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ, ତୁମ ଆଶ୍ରୟ ଶତେ ଓ ତୁମ ଶାଖା ହଜାରେ, ଏହିପରି ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଔଷଧକୁ ଉପଚାର କର। ଫୁଲି ଓ ଫଳ ଦେଉଥିବା ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ, ଦ୍ରୁତ ଘୋଡ଼ା ପରି ଫଳଦାୟିନୀ ଔଷଧମାନେ ଆମେ ଦୁଃଖରୁ ପାର କର। ମୁଁ ତୁମେ ଉଦ୍ଭିଦମାନେଙ୍କୁ ମାତା ବୋଲି ଡାକୁଛି, ଦେବୀମାନେ, ମୋତେ ଏକ ଘୋଡ଼ା, ଗାୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ତୁମ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ତୁମର ବାସ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛରେ, ପତ୍ରରେ ତୁମ ନିବାସ; ଗାୟ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହେଉଛ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ମଣିଷକୁ ପୁନର୍ଜୀବନ ଦେଉଛ। ଯେଉଁଠାରେ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ରାଜାମାନେ ପରି ସଭାରେ ଏକତ୍ରିତ, ସେଉଁଠି ଯିଏ ରୋଗ ଓ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କରେ, ସେ ରୁଷି ଓ ଚିକିତ୍ସକ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଘୋଡ଼ା, ସୋମର ଧନ, ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏହି ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଆମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆସନ୍ତୁ। ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଗାଁରୁ ବାହାରିଯାଏ, ଯେପରି ଗାୟମାନେ ଗୋଶାଳା ଛାଡ଼ିଯାନ୍ତି; ହେ ପୁରୁଷ, ଧନ ଦାତାଙ୍କର ତୁମେ ଆତ୍ମା। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ସମସ୍ତ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ଚୋର ପରି ଗୋପାଳର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି; ଶରୀରର ଯେଉଁ ଅଶୁଦ୍ଧି ଥିଲା, ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ତାକୁ ଉଲ୍ଲୋଡ଼ି ଦେଇଛନ୍ତି। ମୁଁ ଶକ୍ତି ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ଏହି ଉଦ୍ଭିଦମାନେକୁ ହାତରେ ନେଇଛି, ରୋଗର ସାର ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ, ମୃତ୍ୟୁର ଗ୍ରାସ ଯେପରି ଏକଦା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା। ଯେଉଁଠାରେ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଦେହର ଅଂଗ ଅଂଗରେ ବିସ୍ତାରିତ, ସେଉଁଠି ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧର ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟତାକୁ ଦୂର କର। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ, ଚାଷ ଓ କିକିଦୀଭା ପକ୍ଷୀ ସହିତ ରୋଗ ସହ ଚାଲିଯାଅ; ବାତାସର ଝୋକା ଓ ଧୂପର ଚାଲିଯିବା ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉ। ତୁମେ ଏକା ଅନ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କର, ଅନ୍ୟ ଏକା ଅନ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କର; ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଏହି ଉପକୃତି ଦିଅ। ଫଳଦାୟିନୀ, ଅଫଳ, ଅଫୁଲ, ଫୁଲ ଥିବା, ବୃହସ୍ପତିଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଉଦ୍ଭିଦମାନେ—ତୁମେ ଆମକୁ ଅପାୟରୁ ମୁକ୍ତ କର। ମୋତେ ଶାପ ଓ ବରୁଣଙ୍କ କ୍ରୋଧରୁ, ଯମଙ୍କ ବନ୍ଧନ ଓ ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ କର। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଉଛନ୍ତି, ଆକାଶରୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ କଥା କହୁଛନ୍ତି; ଏହି ଜୀବନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କଦାଚିତ୍ ନଶ୍ୱର ହୁଏନାହିଁ। ସୋମ ରାଜାଙ୍କ ଶତାକ୍ଷୀ, ପ୍ରଜ୍ଞାମୟ, ଅନେକ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସୋମ ରାଜାଙ୍କ ଉଦ୍ଭିଦମାନେ, ବୃହସ୍ପତିଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ପୃଥିବୀରେ ବିସ୍ତୃତ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ନିକଟରେ ଥିବା ଓ ଦୂରକୁ ଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଔଷଧମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଯିଏ ତୁମକୁ ଖୋଦିଥାଏ, ସେ ଅକ୍ଷତ ରୁହନ୍ତୁ, ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ଖୋଦୁଛି, ସେ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଷତ ରୁହନ୍ତୁ; ଆମ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ଜନ୍ତୁ ରୋଗମୁକ୍ତ ରୁହନ୍ତୁ। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ସୋମ ରାଜା ସହିତ କହିଥିଲେ: "ଯାହା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତି, ରାଜା, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା।" ତୁମେ ସ୍ଫିତି ନାଶକ, ଗଠିଲା ରୋଗ ଦୂରକାରୀ, ଏବଂ ଶତ ରୋଗ ନାଶକ ଓ ପକାଇବାରେ ବିଶେଷ। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃହସ୍ପତି ତୁମକୁ ଖୋଦିଥିଲେ; ଏହି ଉଦ୍ଭିଦ, ସୋମ ରାଜା, ବୁଦ୍ଧିମାନ ତୁମେ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ କର। ମୋ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁତା, ବିପକ୍ଷର ଆକ୍ରମଣ, ସମସ୍ତ ଅପଶକ୍ତିକୁ ଉଦ୍ଭିଦ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ସହିଅ। ଯାହା ପାଇଁ ତୁମେ ଖୋଦାଯାଉଛ, ଏବଂ ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଖୋଦୁଛି, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉନ୍ତୁ; ତୁମେ ଶତ ମୂଳ ସହିତ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଅ। ଉଦ୍ଭିଦମାନେ, ତୁମ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଆଧାର; ଯେଉଁଠିଏ ଆମେ ଆକ୍ରମଣ ହେଉ, ସେଉଁଠି ଏହି ଆଧାର ଆମର ହେଉ। ଯିଏ ପୃଥିବୀର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଯିଏ ନ୍ୟାୟରେ ଆକାଶ ବିସ୍ତାର କରିଛନ୍ତି, ସେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ନ କରନ୍ତୁ; ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ, କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ହବି ଦେବୁ? ହେ ପୃଥିବୀ, ଯଜ୍ଞ ସହିତ ଆଗ୍ରସର ହୁଅ, କ୍ଷୀର ସହିତ; ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଚର୍ବିରେ ଆରୋହଣ କର। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶୁଭ୍ର, ପବିତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞ ଯୋଗ୍ୟ ଅଂଶ—ସେଉଁଠି ଆମେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ। ଏଠାରେ ମୁଁ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି, ସତ୍ୟର ମୂଳ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧାରା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି; ଏହା ଆମ ଗାୟ ଓ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ। ମୁଁ ରୋଗ, ବନ୍ଧ୍ୟାତ୍ୱ ଓ ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ବିଶାଳ; ତୁମର ଶିଖା ଦୀପ୍ତିମାନ। ବିଶାଳ ଆଲୋକରେ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ପୂଜକଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଓ ସ୍ତୁତି ଦିଅ। ପବିତ୍ର ଦୀପ୍ତି, ଅକ୍ଷୟ ଦୀପ୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୀପ୍ତି ସହିତ ତୁମେ ଉପରକୁ ଉଠ; ଜଣେ ପୁଅ ମାଆଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଚଳିଥାଏ, ତୁମେ ଦୁଇ ଜଗତକୁ ପୂରଣ କର। ହେ ଜାତବେଦସ୍, ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ଶୁଭ୍ର ପ୍ରଶଂସାରେ ଆନନ୍ଦ କର; ପ୍ରଜ୍ଞା ଚିନ୍ତାରେ ସ୍ଥିତ, ଦାତା, ଅଦ୍ଭୁତ ଜନ୍ମା, ତୁମେ ଅର୍ପଣ ଗ୍ରହଣ କର। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅମୃତ, ଆମ ପାଇଁ ସମ୍ପଦ ଆଣ; ଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ତୁମେ ଚମକୁଛ, ଶକ୍ତିରେ ଆସନ ପୂରଣ କର।